SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ GIẢI PHÁP KHƠI GỢI LÒNG ĐAM MÊ VÀ YÊU THÍCH MÔN HỌC MĨ THUẬT THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CHO HỌC SINH KHỐI LỚP 4, 5 Ở TRƯỜNG TIỀU HỌC VÀ TRUNG HỌC C
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP KHƠI GỢI LÒNG ĐAM MÊ VÀ YÊU THÍCH
MÔN HỌC MĨ THUẬT THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CHO HỌC SINH KHỐI LỚP 4, 5
Ở TRƯỜNG TIỀU HỌC VÀ TRUNG HỌC CƠ SỞ GIAO AN
HUYỆN LANG CHÁNH, TỈNH THANH HÓA
Người thực hiện: Lê Văn Hoàng
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường TH và THCS Giao An
SKKN thuộc lĩnh vực: Môn Mĩ thuật
THANH HOÁ, NĂM 2021
Trang 2NỘI DUNG TRANG
MỤC LỤC
I MỞ ĐẦU 1
1 Lí do chọn đề tài 1
4 Phương pháp nghiên cứu 2
2.2 Khó khăn 5 2.3 Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến 5
3.1 Giải Pháp 1: Xây dựng bầu không khí học tập vui vẻ 7 3.2 Giải Pháp 2: Tăng cường tổ chức các trò chơi lồng ghép 9 3.3 Giải Pháp 3: Tạo môi trường học tập mở 11 3.4 Giải Pháp 4: Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin 11
4 Hiệu quả của việc áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 13
1.Kết luận 14
Tài liệu tham khảo
Trang 3I MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài:
Môn học Mĩ thuật trong nhà trường Tiểu học không nhằm đào tạo các em trở thành hoạ sĩ mà thông qua các hoạt động tạo hình để khơi gợi và phát huy khiếu thẩm mỹ vốn có ở trẻ, gây hứng thú cho các em trước cái đẹp tiến tới hình thành thị hiếu thẩm mĩ của riêng mình trong cuộc sống hằng ngày
Ưu điểm của phương pháp dạy học mới theo dự án SAEPS của Đan Mạch
là tích cực, mà ở đó học sinh chủ động, tự lực khai thác tri thức dưới sự hướng dẫn của giáo viên Các phương pháp dạy học được triển khai trong dự án đã kích thích sự say mê, hứng thú trong học tập, bồi dưỡng phát triển năng lực cảm thụ thẩm mĩ, năng lực tư duy và trí tưởng tượng của học sinh
Trên cơ sở lý thuyết giáo dục và giảng dạy Mĩ thuật, giáo viên sẽ tổ chức dạy cho các em học Mĩ thuật qua các hoạt động vẽ cùng nhau, vẽ theo nhạc, vẽ biểu đạt, tạo hình 3D từ các vật tìm được, xây dựng cốt truyện Hoạt động giáo dục Mĩ thuật còn góp phần đem lại nhận thức mới, niềm vui mới, hứng thú mới
và sáng tạo học tập mới cho trẻ
Khi nhu cầu cuộc sống ngày càng cao thì cái đẹp lại càng trở nên quan trọng Vì vậy, nhà trường có nhiệm vụ rèn luyện, giáo dục học sinh trở thành những con người phát triển toàn diện Để làm được điều đó cần coi trọng tất cả các môn học và mỗi môn có một đặc trưng riêng, môn nào cũng có ý nghĩa, mục đích, yêu cầu riêng, nhưng đều hỗ trợ, bổ sung cho nhau góp phần giáo dục con người phát triển một cách toàn diện
Vậy làm thế nào để học sinh được tiếp xúc với ngôn ngữ nghệ thuật một cách tự giác, say sưa với môn học, các em tự tìm đến với kiến thức và kĩ năng cần thiết trong quá trình học tập? Làm sao giúp các cá nhân, các nhóm phát huy được năng lực tiềm ẩn, phù hợp để các em học tập lẫn nhau cùng trao đổi về chủ
đề và say mê làm bài ? Từ đó các em thêm yêu mến bộ môn nghệ thuật tạo hình
Với mục tiêu tạo không khí lớp học mang lại cho các em học sinh sự hào hứng, vui vẻ, phấn khởi, chuyển từ lớp học thụ động “thầy, cô giảng như thế nào các em học sinh nghe thế” thì giờ các em là trung tâm được tự do, thoải mái cảm thụ mĩ thuật theo cách riêng của mình Thực tế thầy và trò trường Tiểu học và Trung học cơ sở Giao An đã cùng học, cùng luyện tập, cùng phát triển năng lực
Nói bằng ngôn ngữ trẻ thơ, kết nối các em bằng sự hào hứng của chính mình, tôi đã nỗ lực từng ngày để các em yêu thích tiết học của mình hơn Bên cạnh những tiết học Toán, Tiếng Việt, Khoa học, có thể nói tiết học Mỹ thuật
chính là tiết học dành cho tâm hồn nơi chúng ta thấy “Nụ cười là thước đo cho hiệu quả môn học” Chính vì vậy, tôi đã mạnh dạn tiến hành nghiên cứu và thực
hiện đề tài: “Một số giải pháp khơi gợi lòng đam mê và yêu thích môn học
Mĩ thuật theođịnh hướng phát triển năng lực cho học sinh khối lớp 4, 5 ở trường Tiểu học và Trung học cơ sở Giao An, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa’’.
2 Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn giảng dạy môn học Mĩ thuật ở
Trang 4trường Tiểu học và Trung học cơ sở Giao An Chỉ ra thực trạng và nguyên nhân của các giải pháp dạy học nhằm khơi gợi lòng đam mê và yêu thích môn học Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực
Nghiên cứu đề tài nhằm tìm ra giải pháp giúp học sinh thêm yêu thích môn học thông qua các hoạt động học tập
Rèn cho học sinh có thói quen học tập chủ động, thoải mái, nhẹ nhàng nhưng vẫn đảm bảo kỷ luật lớp học
Nâng cao nghiệp vụ chuyên môn, tích lũy thêm kinh nghiệm, giúp bản thân dạy tốt môn Mĩ thuật
Vì vậy việc đúc kết những kinh nghiệm cũng chính là cách để ghi và xem xét lại quá trình thực hành giảng dạy, để hoàn thiện kỹ năng sư phạm của bản thân, để chọn lọc ra những gì đã làm tốt, cái gì cần phải làm tốt hơn và nghĩ cách khắc phục những gì chưa tốt Việc tự phân tích thiết yếu này có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển nghề nghiệp của mỗi giáo viên, đồng thời giúp cho mỗi giáo viên có cơ hội để trao đổi, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau nhằm hướng tới mục tiêu giáo dục đạt kết quả cao hơn
3 Đối tượng nghiên cứu
Khơi gợi lòng đam mê và yêu thích môn học Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực
Tham gia thực hiện: Học sinh khối lớp 4, 5 trường Tiểu học và Trung học
cơ sở Giao An, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa
4 Phương pháp nghiên cứu
Các phương pháp cơ bản được sử dụng vào nghiên cứu đề tài bao gồm:
Phương pháp vấn đáp: Là phương pháp mà giáo viên sẽ dùng một hệ
thống câu hỏi để học sinh trả lời bằng miệng nhằm thu được những thông tin nói lên nhận thức, thái độ của cá nhân đối với vấn đề học bộ môn Mĩ thuật theo phương pháp phương pháp Đan Mạch - SAEPS
Phương pháp quan sát: Quan sát là phương pháp thu thập thông tin về
quá trình giáo dục trên cơ sở tri giác trực tiếp các hoạt động dạy – học cho ta những tài liệu về thực tiễn để có thể nắm bắt một cách hiệu quả và chính xác Thông qua quá trình quan sát, giáo viên ghi nhận lại tình hình học tập của học sinh, những vấn đề nảy sinh trong quá trình giảng dạy nhằm tìm ra phương pháp giải quyết thích hợp nhất
Phương pháp thực nghiệm: Giáo viên chủ động tác động vào học sinh
trong quá trình dạy – học để hướng theo mục tiêu dự kiến của mình
Phương pháp phân tích, tổng hợp: Phân tích nguyên nhân dẫn đến thực
trạng và tổng hợp các kết quả thu được qua quá trình nghiên cứu nhằm đánh giá hiệu quả của giải pháp
Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết: Nghiên cứu qua các văn
bản, chương trình, giáo trình, tài liệu sách báo về phương pháp dạy học môn Mĩ thuật
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
+ Điều tra phỏng vấn tình hình học sinh
Trang 5+ Dự dự giờ, rút kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy môn Mĩ thuật + Thực hành giảng dạy theo phương pháp mới
+ Tìm giải pháp rút kinh nghiệm
+ Phương pháp thực nghiệm dạy thí điểm ở một số lớp bằng phương pháp
mà mình đề ra
Trang 6II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 Cơ sở lí luận
Với mục tiêu chung và chương trình cụ thể, việc dạy học Mĩ thuật ở Tiểu học không chỉ là vẽ mà lấy hoạt động mĩ thuật để nâng cao hiểu biết cho học sinh giúp các em có thêm kiến thức, kĩ năng trong quá trình hoàn thiện nhân cách Đức - Trí - Thể - Mĩ Dạy học mĩ thuật là tổ chức và thực hiện các hoạt động giúp học sinh nâng cao sự hiểu biết về giáo dục thẩm mĩ, rèn luyện kĩ năng
để ứng dụng sự hiểu biết thẩm mĩ vào cuộc sống
Mĩ thuật là món ăn tinh thần không thể thiếu của con người thời đại hiện nay Hoạt động mĩ thuật đã trở thành một nhu cầu, một quyền lợi và một nhiệm
vụ của mọi người trong xã hội hiện đại So với trước đây, giáo viên chỉ tổ chức duy nhất một hình thức học tập được lặp đi lặp lại ở tất cả các bài, ở tất cả các môn đó là: Thầy giảng – trò nghe, thầy hỏi – trò đáp Giáo viên tốn quá nhiều công sức cho việc truyền tải kiến thức cho học sinh mà kết quả vẫn không khả quan Học sinh học trước quên sau, kiến thức bấp bênh, không chắc chắn Từ khi thay đổi phương pháp dạy học, thay đổi mô hình tổ chức lớp, thì tôi thấy việc sử dụng hình thức học tập lôi cuốn để khơi gợi cho các em lòng đam mê và yêu thích môn học mĩ thuật đạt hiệu quả cao nhất
Chúng ta đều biết mỗi phương pháp dạy học đều có một lợi thế nhất định Giáo dục Mĩ thuật cũng như các nội dung giáo dục khác, ngày càng được hoàn thiện và từng bước đổi mới cho phù hợp với sự phát triển chung của đất nước và thế giới Học sinh thấy hứng thú học tập trong môn học thì điều tất yếu là sự tìm tòi và sáng tạo trong các sản phẩm của các em sẽ ngày một nâng lên, điều đó sẽ giúp học sinh thêm yêu thích bộ môn Mĩ thuật, góp phần thực hiện tốt mục tiêu giáo dục thẩm mĩ cho các em Vì thông qua hoạt động vẽ, tạo hình các em được nâng cao nhận thức, tu dưỡng đạo đức, bồi dưỡng năng khiếu và rèn luyện để hoàn thiện nhân cách
Thực tế cho tôi thấy rằng các em học sinh rất yêu thích bộ môn Mĩ thuật, nhất là các em học sinh khối lớp 4, 5 Các em là học sinh cuối cấp, tuổi còn nhỏ, nhưng đã và đang chập chững vững bước trên con đường tìm tri thức, trong đó
có Mĩ thuật
Việc dạy học phải gây cho học sinh sự thích thú và lòng đam mê nhất là môn học phụ thuộc rất lớn vào năng khiếu như môn Mĩ thuật sẽ tạo động lực cho học sinh có nhiều cơ hội hơn để diễn đạt và khám phá ý tưởng của mình, mở rộng suy nghĩ, rèn luyện kĩ năng nói, kĩ năng giao tiếp Hình thành cho các em tinh thần tự chủ, đoàn kết, hợp tác giúp đỡ nhau Tôi thấy đây là một sáng kiến
có ý nghĩa rất thiết thực nhằm nâng cao chất lượng học tập môn Mĩ thuật cho học sinh
2 Nghiên cứu thực trạng
2.1 Thuận lợi
Môi trường giáo dục nhà trường đảm bảo, dân chủ, thân thiện, đổi mới
các hoạt động giáo dục, đủ các điều kiện cho việc triển khai chủ trương thực
Trang 7hiện dạy học theo phương pháp đổi mới
Đội ngũ giáo viên có trình độ năng lực vững vàng, có phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống chuẩn mực, có trách nhiệm với công việc và sẵn sàng đón nhận cái mới
Nhà trường đã chỉ đạo tốt công tác bồi dưỡng giáo viên theo hướng tự học, tự bồi dưỡng, tự làm đồ dùng dạy học Đội ngũ giáo viên trong nhà trường
có lòng yêu nghề, nhiệt tình trong công việc được giao
Nhà trường đã nhận được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Lang Chánh, sự quan tâm chỉ đạo của Đảng ủy, Hội đồng nhân dân
xã Giao An
Môn Mĩ thuật là môn học nghệ thuật, môn học gây được hứng thú với học sinh, phong trào học Mĩ thuật ngày càng một sôi nổi, hầu hết các em học sinh hào hứng với môn học Tất cả mọi người đã hiểu được đây là một môn học nghệ thuật sáng tạo, vì vậy không ít giáo viên và học sinh, các bậc phụ huynh luôn coi trọng và đầu tư cho môn học Qua đó các em thấy rằng Mĩ thuật là môn học bổ ích, lý thú và tươi vui, có tính giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cao và là môn học bổ trợ tích cực cho các môn học khác Vì thế các em đón nhận tiết học một cách nhiệt tình và hào hứng
2.2 Khó khăn
Từ năm học 2014 – 2015, Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo triển khai phương pháp dạy - học Mĩ thuật mới sử dụng những quy trình dạy - học Mĩ thuật của Đan Mạch (SAEPS) ở tất cả trường tiểu học trên toàn quốc Từ năm học 2016 đến nay, trường Tiểu học và Trung học cơ sở Giao An đã chuyển từ dạy học môn Mĩ thuật hiện hành sang dạy- học Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực nên các trang thiết bị, đồ dùng dạy học còn hạn chế, một số đồ dùng hiện nay không còn phù hợp Cơ sở vật chất nhà trường ở các điểm trường
lẻ cũng đang xuống cấp
Do quan niệm của một số bậc phụ huynh, thiếu sự quan tâm học tập cho học sinh, còn chưa coi trọng môn học Mĩ thuật xem môn giáo dục Mĩ thuật là môn học phụ Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập của học sinh gây cho học sinh cảm giác chán nản, không tự tin khi học bài
Một số gia đình học sinh rất khó khăn nên chưa mua sắm đầy đủ đồ dùng phục vụ cho việc học Mĩ thuật
Một số học sinh chưa thực sự ham học
2.3 Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến
Trước khi ứng dụng các biện pháp mới vào các tiết dạy tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng học sinh như sau;
Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Giao An thuộc xã Giao An, huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa Năm học 2020- 2021 nhà trường có 225 học sinh khối tiểu học trong đó có 90 học sinh khối lớp 4, 5 Trong đó:
- Học sinh khối lớp 4 là 36 em
- Học sinh khối lớp 5 là 54 em
- 100 % học sinh là người dân tộc Mường
Trang 8Kết quả khảo sát đầu năm học 2020 - 2021
Khối
Lớp
Sĩ
số
HS
HS tích cực,chủ động trong giờ học
HS có sản phẩm mang tính sáng tạo
HS yêu thích môn học mĩ thuật
Số lượng % Số lượng % Số lượng %
Những hình ảnh trước khi ứng dụng các giải pháp mới vào các tiết dạy
Qua kết quả khảo sát và hình ảnh trên ta thấy: Một số học sinh chưa yêu thích môn học, chưa tích cực chủ động trong giờ học; học sinh có sản phẩm mang tính sáng tạo ít Nguyên nhân là do chưa áp dụng các giải pháp dạy học mới theo định hướng phát triển năng lực vào trong giờ dạy một cách linh hoạt
3 Các giải pháp thực hiện
Học mĩ thuật tạo cơ hội cho học sinh thực hành, ứng dụng trong học tập
và cuộc sống Rõ ràng với phương pháp học theo định hướng phát triển năng lực, học sinh vừa học, vừa chơi, vừa sáng tạo nên em nào cũng mong chờ đến tiết học Mĩ thuật Ưu điểm của phương pháp này là học sinh tự do sáng tạo, trong mỗi tiết học học sinh tự khám phá ra những điều mới mẻ hơn, phát triển khả năng sáng tạo, phát triển khả năng giao tiếp, kĩ năng trình bày sản phẩm của mình trước đám đông Học sinh say mê học tập hơn không bị áp lực nhiều về mặt thời gian hoặc sợ mình không làm được Đối với những em học sinh cá biệt,
ít quan tâm đến việc học lại trở nên hứng thú hơn, ham thích hoạt động thể hiện
rõ ở việc làm theo nhóm Đối với học sinh có năng khiếu thì được bộc lộ khả năng của mình, qua đó tinh thần hợp tác nhóm trong môn Mĩ thuật và các môn học khác được nâng cao Không những thế nó còn mang lại niềm vui, sự sáng tạo, lòng đam mê trong từng sản phẩm do chính tay các em làm ra
Bản thân nhận thức rõ điều này nên đã không ngừng tìm tòi, học hỏi để tạo ra những bài học hay, lôi cuốn, khơi gơi lòng đam mê kích thích khả năng sáng tạo của học sinh và đã mạnh dạn đưa ra một số giải pháp như sau:
Trang 93.1 Giải pháp 1: Xây dựng bầu không khí học tập vui vẻ, hào hứng, phấn khởi và thân thiện
Đại đa số học sinh tiểu học, nhất là đối với các em khối lớp 4, 5 các em bước vào môi trường học tập thực sự nên các em rất ngại tiếp xúc với thầy cô, thậm chí có em sợ thầy cô hơn cả cha mẹ Vậy làm thế nào để các em mạnh dạn hơn thì giáo viên phải gần gũi, nhiệt tình để các em dễ hoà đồng vào môi trường tập thể Mặt khác Mĩ thuật là một bộ môn phụ thuộc nhiều vào năng khiếu của từng cá nhân, do đó giáo viên không nên đòi hỏi quá nhiều ở các em Học sinh hoàn thành sản phẩm đúng theo nội dung chủ đề, qua mỗi giờ học các em có thể nhận xét, đánh giá cái đẹp – cái chưa đẹp đã là thành công Mỗi lời động viên, khích lệ dù rất nhỏ của giáo viên cũng có thể là một động lực lớn để các em cố gắng học tập Để làm tốt điều đó thì giáo viên cần phải :
- Giới thiệu bài lôi cuốn
- Chuẩn bị tốt các đồ dùng học tập và sử dụng nó một cách linh hoạt và khoa học nhất
- Phát huy tối đa tính tích cực của học sinh
- Sử dụng linh hoạt các hoạt động dạy học theo nhóm
- Tạo không khí lớp học gần gũi, hăng hái, sôi nổi
- Khi học sinh thực hành, giáo viên cần phải theo dõi, quán xuyến chung, điều chỉnh, bổ sung những gì mà đa số học sinh chưa rõ hoặc còn lúng túng cụ thể là:
+ Gợi ý học sinh nhận ra những thiếu sót ở bài vẽ để học sinh rút kinh nghiệm và tự sửa chữa
+ Động viên, khích lệ học sinh khá, giỏi tạo điều kiện cho các em suy nghĩ tìm tòi thêm, nâng cao hiệu quả sáng tạo ở các sản phẩm học tập
+ Trong mỗi tiết học, giáo viên cần lựa chọn và phối hợp các phương pháp dạy học phù hợp để luôn luôn tạo được không khí học tập vui vẻ, nhẹ nhàng, hấp dẫn, lôi cuốn học sinh, tránh giờ học tẻ nhạt, khô cứng
* Ví dụ 1: Khi học sinh tạo hình 3D: Tùy điều kiện thực tế, giáo viên
khuyến khích học sinh lựa chọn chất liệu sẵn có, màu sắc phù hợp nhằm tăng tính sáng tạo Giáo viên quan sát đến từng cá nhân, nhóm giúp đỡ các em còn lúng túng bằng những câu hỏi gợi mở Tạo không khí thi đua giữa các nhóm, cá nhân bằng sự khích lệ, cổ vũ, động viên, không gây áp lực, nặng nề để các em thêm hào hứng vui vẻ thi đua học tập, tạo sản phẩm sáng tạo
Học sinh lớp 5B tạo hình 3D
Trang 10* Ví dụ 2: Trong chủ đề ‘‘Chú bộ đội của chúng em’’ Giáo viên có thể
gây hứng thú cho học sinh ngay từ đầu tiết học bằng cách giới thiệu bài lôi cuốn như: Cho học sinh hát bài hát về chú bộ đội hoặc cho xem video cảm động về các chú bộ đội ; kể câu chuyện về các chú bộ đội bằng tranh động, các trò chơi… trong phần hoạt động dạy học thì giáo viên có thể dùng tranh trảnh mà mình tự thiết kế để hướng dẫn học sinh tìm hiểu, trải nghiệm…
Trong phần hướng dẫn học sinh thực hiện giáo viên nên chú ý đến việc thị phạm trực tiếp lên bảng (có thể bằng giấy , bút hoặc dùng phấn vẽ lên bảng) để các em dễ hiểu và cảm nhận được tâm huyết của người thầy thì các em sẽ thấy thích thú, khâm phục hình ảnh người thầy từ đó các em thích học mĩ thuật hơn…
Đặc biệt chú ý đến việc sưu tầm các tranh ảnh của các học sinh năm học trước để các em có thể học hỏi, rút kinh nghiệm, tạo động lực khi luyện tập thực hành
Trong khi thực hành giáo viên có thể cho các em nghe những bản nhạc cổ điển không lời để tạo cảm hứng cho các em Quan tâm khích lệ học sinh còn gặp lúng túng , tạo điều kiện cho các em có năng khiếu phát huy hết được khả năng sáng tạo của mình Trong chủ đề này giáo viên nên cho học sinh ký họa dáng các nhân để tạo kho ngân hàng hình ảnh cho nhóm…
Giáo viên nên tăng cường khả năng giao tiếp đánh giá học sinh bằng cách cho các em tự mình chia sẻ , giới thiệu sản phẩm của cá nhân, của nhóm và đánh giá sản phẩm lẫn nhau
Khi kết thúc bài để tạo ra sự lôi cuốn , hứng thú từ đầu đến cuối tiết học giáo viên nên giáo dục kỹ năng sống cho học sinh bắng cách giới thiệu cảm động về công lao, sự hy sinh của các chú bộ đội không nhưng trong thời chiến
mà cả trong thời bình, các chú vẫn đang âm thầm xây dựng và bảo vệ sự bình yên cho chúng ta được tự do, vui chơi, học tập…để nhớ công ơn lớn lao đó thầy
và trò chúng ta hãy đứng lên cầm tay nhau hát bài hát cháu thương chú bộ đội…
Tiết học vui vẻ, hào hứng, phấn khởi và thân thiện
3.2 Giải pháp 2: Tăng cường tổ chức các trò chơi lồng ghép vào quá trình học tập