Nhưng đối với tôi là người giáo viên Tiểu học đã gắn bó trong nghề hơn 23 năm tôi rất đề cao vấn đề chữ viết và luôn trăn trở tìm ra các biện pháp giúp học sinh phải viết đúng chính tả v
Trang 1STT Nội dung Trang
9 2.2 Thực trạng chung của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến 3
10 2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 5
11 Biện pháp 1: Hướng dẫn học sinh tư thế ngồi viết và cách cầm
12 Biện pháp 2: Dạy học sinh viết đúng, viết đẹp, thành thạo các
13 Biện pháp 3: Hướng dẫn viết đúng các nhóm chữ cỡ vừa và cỡ
14 Biện pháp 4: Hướng dẫn học sinh thực hành luyện viết 15
15 Biện pháp 5: Hướng dẫn học sinh giữ vở sạch 18
Trang 21 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài
Năm học 2020 - 2021 là năm đầu tiên áp dụng Chương trình giáo dục phổ thông mới 2018 đối với học sinh lớp 1 Theo đó, có nhiều điểm thay đổi liên quan đến sách giáo khoa, nội dung các môn học, thời gian học, phương pháp giảng dạy… Đặc biệt là môn Tiếng Việt, mục tiêu chung của môn học này là hình thành, phát triển năng lực ngôn ngữ và văn học cho học sinh Cụ thể lả hình thành cho học sinh các kĩ năng đọc, viết, nói và nghe Trong đó kĩ năng viết được đưa lên hàng đầu Đây là một trong những kĩ năng vô cùng quan trọng đối với học sinh lớp 1, nó là công cụ đánh giá về sự phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh Chúng ta biết rằng chữ viết có tầm quan trọng đặc biệt ở bậc tiểu học, học sinh phải dùng chữ viết để học tập và giao tiếp Ông cha ta từ xưa đến nay trong bất kì thời đại nào, giai đoạn nào cũng luôn đề cao vấn đề chữ viết
“Nét chữ, nết người” Chữ viết còn liên quan mật thiết tới chất lượng học tập ở các môn học khác Nếu viết đúng cỡ, đẹp và nắm được kĩ thuật viết thì học sinh
sẽ viết nhanh, đúng và đẹp, học sinh sẽ rèn cho mình kĩ năng ghi chép bài nhanh, nhờ vậy kết quả học tập sẽ cao Chữ viết xấu, kém, tốc độ chậm không
có kĩ năng viết sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng học tập của các em
Viết đúng đã khó nhưng để rèn cho học sinh viết đẹp thì đó là cả một nghệ thuật của người thầy Rèn chữ viết là một vấn đề quan trọng đối với học sinh Tiểu học , góp phần quan trọng vào việc rèn luyện cho học sinh những phẩm chất tốt đẹp như: tính cẩn thận, tinh thần kỉ luật, óc thẩm mĩ, tính kiên trì, Học chữ chính là công việc đầu tiên khi các em đến trường Vì vậy dạy chữ chính là dạy người Hiện nay trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa, công nghệ 4,0 mọi người không còn đề cao đến chữ viết đẹp mà chỉ chú trọng vào việc gõ trên bàn phím Nhưng đối với tôi là người giáo viên Tiểu học đã gắn bó trong nghề hơn 23 năm tôi rất đề cao vấn đề chữ viết và luôn trăn trở tìm ra các biện pháp giúp học sinh phải viết đúng chính tả và viết đẹp
Trong những năm học trước tôi đã đúc rút kinh nghiệm từ bản thân và học hỏi các đồng nghiệp rút ra một số kinh nghiệm hướng dẫn học sinh viết chữ đẹp, giữ vở sạch cho học sinh lớp 1 Sáng kiến của tôi đã được áp dụng trong trường
và các trường trong huyện Năm học này tôi tiếp tục nghiên cứu và mở rộng áp dụng với đề tài "Một số kinh nghiệm hướng dẫn viết chữ đẹp, giữ vở sạch cho học sinh lớp 1 trường TH&THCS Đông Thịnh, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa" góp phần nâng cao kết quả tập và chất lượng Vở sạch - Chữ đẹp trong nhà trường và hi vọng sẽ được nhân rộng trên toàn huyện
1.2 Mục đích nghiên cứu
Trong chương trình Tiểu học và đặc biệt là đối với lớp 1, việc giúp các em
viết đúng, viết đẹp sẽ giúp các em học tốt những môn học khác Để biết được kết quả tiếp thu bài của một học sinh như thế nào các em phải trình bày được sản phẩm, kết quả kiến thức của mình qua bài viết
Với suy nghĩ, trăn trở như vậy trong quá trình giảng dạy tôi đã nghiên cứu tìm hiểu phương pháp làm thế nào để rèn luyện chữ viết cho học sinh lớp 1, với mục đích góp phần vào việc đổi mới phương pháp, nâng cao hiệu quả của giờ
Trang 3học nhằm nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh, giúp học sinh viết đúng và đẹp, đưa phong trào “Vở sạch, chữ đẹp” của trường TH&THCS Đông Thịnh ngày càng có chất lượng
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Một số kinh nghiệm hướng dẫn viết chữ đẹp, giữ vở sạch cho học sinh lớp 1A trường Tiểu học Đông Thịnh, huyện Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Khi tiến hành nghiên cứu tôi thường sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp trực quan:
Đây là phương pháp vô cùng quan trọng đối với việc viết chữ của HS lớp
1 Giáo viên khắc sâu biểu tượng về chữ viết cho các em bằng nhiều con đường: kết hợp mắt nhìn, tai nghe, tay luyện viết Đặc biệt việc quan sát chữ mẫu và theo dõi cô giáo viết mẫu là điều bắt buộc đối với các em Đây là điều kiện đầu tiên để các em viết đúng
- Phương pháp đàm thoại:
Phương pháp này được sử dụng chủ yếu ở giai đoạn đầu của tiết học Giáo viên dẫn dắt học sinh tiếp xúc với các chữ sẽ học bằng một hệ thống câu hỏi, từ việc hỏi về các nét cấu tạo chữ cái, độ cao, kích thước chữ cái đến việc so sánh nét giống nhau và nét khác biệt giữa các chữ cái đã học với các chữ cái phân tích
- Phương pháp luyện tập:
Giáo viên cần chú ý đến các giai đoạn của quá trình tập viết chữ Việc hướng dẫn cho học sinh luyện tập thực hành phải tiến hành từ thấp đến cao để học sinh dễ tiếp thu Cho học sinh viết đi viết lại nhiều lần một bài để giáo viên
dễ dàng nhận ra lỗi sai của học sinh đồng thời cũng dễ nhận xét sự tiến bộ của học sinh, tăng dần độ khó để học sinh dễ tiếp thu: viết đúng rồi viết nhanh viết đẹp Việc luyện chữ phải được tiến hành một cách đồng bộ ở lớp cũng như ở nhà, Khi học sinh luyện tập viết chữ, giáo viên cần chú ý uốn nắn để các em cầm bút đúng và ngồi đúng tư thế Nơi ngồi viết cần phải đảm bảo đủ ánh sáng, ghế ngồi viết phải phù hợp với chiều cao của học sinh
- Phương pháp kiểm tra, đánh giá
Kiểm tra chất lượng chữ viết của học sinh ở từng giai đoạn
GV rút kinh nghiệm cho mình, tổng kết thành các bài học cơ bản
1.5 Những điểm mới của SKKN:
- SKKK được mở rộng, áp dụng theo chương trình GDPT mới 2018
- Sáng kiến áp dụng trong dạy học bộ sách Tiếng Việt 1 (Cánh diều)
- Các bài viết của học sinh (phụ lục) được chụp từ cuốn vở luyện viết (bộ Cánh diều)
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận
Đối với học sinh Tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng, việc đọc thông, viết thạo là kĩ năng bắt buộc phải có Nhưng để các em viết đúng, viết đẹp phải cần có một quá trình rèn luyện lâu dài, cần phải có sự nỗ lực của bản thân các em, đặc biệt là sự tận tâm uốn nắn, dạy dỗ của thầy cô để lại dấu ấn
Trang 4trong từng nét chữ của học trò Nếu học sinh viết sai, không đúng sẽ ảnh hưởng
đến cả quá trình học tập các môn học khác Chính vì nhận thức được tầm quan trọng đó mà Bộ giáo dục luôn luôn quan tâm đến phong trào Vở sạch chữ đẹp của giáo viên và học sinh Phòng giáo dục đã tổ chức các cuộc thi viết chữ đẹp cho giáo viên và học sinh động viên khuyến khích, khen thưởng những trường có phong trào Vở sạch - Chữ đẹp đạt chất lượng cao Muốn học sinh nắm được các kĩ thuật viết thì ngay từ đầu giáo viên phải hướng dẫn, kèm cặp các em, nắm được tâm sinh lý và sự phát triển tư duy của các em, GV phải dạy theo một phương pháp khoa học, có kinh nghiệm đã được đúc kết cùng với sự kèm cặp thường xuyên, sâu sát của các bậc phụ huynh, sự nỗ lực kiên trì của mỗi học sinh Rèn cho học sinh viết đúng, đẹp là nhiệm vụ của tất cả các thầy cô tiểu học
2.2 Thực trạng chung của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến
Học sinh lớp 1 có độ tuổi là 6 tuổi, đây là giai đoạn các em đang dần phát
triển cả về tâm lý và thể chất Ở mẫu giáo, các em mới được làm quen với đọc
và tô các chữ cái, chưa có khái niệm về đường kẻ, dòng kẻ, chưa nắm được cấu tạo của các nét cơ bản, cấu tạo của các chữ cái, chưa nắm được độ cao, độ rộng, của từng con chữ, khoảng cách giữa các chữ ghi tiếng, cách viết các chữ thường, dấu thanh và các chữ số, chưa nắm được quy trình viết chữ cái Nhiều em còn viết chữ ngược Vì vậy, để đưa các em ngay vào khuôn khổ là điều rất khó, đặc biệt là trong năm học 2020-2021 là năm đầu tiên học sinh lớp 1 thực hiện học chương trình sách giáo khoa mới Môn Tiếng Việt một tuần có 12 tiết tăng 2 tiết/ tuần so với chương trình giáo dục phổ thông hiện hành Do đó các em được học viết nhiều hơn và phải viết nhiều con chữ hơn, để học sinh viết đúng và viết đẹp cần phải sự nỗ lực tận tâm đặc biệt của người thầy, người thầy cần phải có những kiến thức cơ bản và những kinh nghiệm nhất định mới giảng dạy lớp 1 đạt kết quả tốt nhất Trong thực tế dạy học có một bộ phận giáo viên chữ viết chưa đẹp, chưa đúng mẫu, chưa chịu khó rèn luyện làm ảnh hưởng đến chất lượng chữ viết của học sinh Vì vậy, suốt quá trình giảng dạy 23 năm qua cùng với việc dạy lớp 1 nhiều năm, tôi thấy muốn nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh lớp 1, để hướng dẫn các con viết nhanh đạt tốc độ và đúng, đẹp người giáo viên cần tìm hiểu và nắm chắc yêu cầu cần đạt về kĩ năng viết trong chương trình giáo dục phổ thông 2018: Viết đúng chữ viết thường, chữ số (từ 0 đến 9), biết viết chữ hoa; Đặt dấu thanh đúng vị trí; Viết đúng quy tắc các tiếng mở đầu bằng các chữ c, k, g, gh, ng, ngh; Viết đúng chính tả đoạn thơ, đoạn văn có độ dài khoảng 30 – 35 chữ theo các hình thức nhìn viết (tập chép), nghe viết; Tốc
độ viết khoảng 30 – 35 chữ trong 15 phút; Sau khi nắm vững yêu cầu về kĩ năng viết của chương trình tôi tìm hiểu những khó khăn và thuận lợi trong việc dạy các em viết chữ
Tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn trong quá trình dạy chữ cho học sinh lớp 1
a,Thuận lợi:
- Nhà trường luôn quan tâm tạo điều kiện, chỉ đạo nâng cao chất lượng giảng dạy, nâng cao tay nghề cho giáo viên
Trang 5- Giáo viên nhiệt tình trong công tác giảng dạy, phòng học đều được trang
bị đầy đủ các thiết bị dạy học
- Học sinh lớp 1 mới đi nên các em rất thích học, ham học, ham viết
- Phụ huynh cho con đến trường ở đầu năm cũng rất quan tâm đến việc học tập của con em mình mua đủ sách giáo khoa và đồ dùng học tập
- Nhà trường có thư viện với trang thiết bị đầy đủ: Bộ chữ mẫu của Giáo viên, những bảng chữ mẫu (với nhiều kiểu chữ) cho học sinh quan sát
- Nhà trường có ti vi cho học sinh quan sát các video viết mẫu
- Nhà trường, phòng giáo dục quan tâm đến chất lượng chữ viết của các
em ngay từ lớp 1
- Nhà trường kẻ bảng có ô ly cho GV viết mẫu
- Bản thân tôi đã có 23 năm công tác và đã nhiều năm dạy lớp 1 Đi thi nhiều cuộc thi viết chữ đẹp cấp huyện và có nhiều học sinh đạt giải Viết chữ đẹp cấp Huyện, cấp Tỉnh
- Ánh sáng phòng học đảm bảo theo tiêu chuẩn học đường, có bảng chống loá, có dòng kẻ rõ ràng, bàn ghế đúng kích cỡ tiêu chuẩn đối với học sinh tiểu học
b, Khó khăn:
- Đông Thịnh là một xã thuần nông, nghề nghiệp chủ yếu là làm ruộng, đời sống kinh tế còn nhiều nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến điều kiện và chất lượng học tập của học sinh
- Nhiều gia đình bố mẹ đi xuất khẩu lao động ở nước ngoài, gửi con ở nhà cho ông bà già yếu nên không quán xuyến được việc học tập của các em
- Một số giáo viên chữ viết còn chưa đẹp, không chịu luyện tập, một bộ phận
GV lớp 1 chưa nắm vững tên gọi của các nét cơ bản để hướng dẫn học sinh
- Một số học sinh không đi học mầm non nên ra lớp còn rất bỡ ngỡ
- Qua nhiều năm dạy lớp 1 tôi nhận thấy các em học sinh lớp 1 gặp rất nhiều khó khăn vào giai đoạn đầu năm Các em chưa xác định đúng được dòng
kẻ, viết không đúng mẫu chữ, ngồi viết chưa đúng tư thế
- Các em chưa biết cách cầm bút, xác định được điểm đặt bút, điểm dùng bút khi viết chữ
- Chưa xác định được khoảng cách viết giữa các con chữ và các chữ trong từ; Các em viết sai về độ cao, thế chữ chưa đúng mẫu
Từ thực trạng trên, tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng chữ viết của học sinh từ đầu năm học, từ đó biết những lỗi mà học sinh thường mắc để có biện pháp giúp đỡ
Đối tượng: Học sinh lớp 1A, trường TH& THCS Đông Thịnh, năm học
Trang 62.3 Các giải pháp đã thực hiện để giải quyết vấn đề
Để đạt được mục đích yêu cầu dạy Tập viết cho học sinh lớp 1, khắc phục được nhược điểm đã nêu, tôi đề ra những biện pháp sau:
Biện pháp 1 Hướng dẫn học sinh tư thế ngồi viết và cách cầm bút đúng
a Tư thế ngồi viết:
Đối với tiết tập viết điều đầu tiên quan trọng là tư thế ngồi viết Tư thế ngồi viết đúng tạo cho các em thành thói quen giúp các em tránh bệnh cân thị, cong vẹo cột sống, Tôi luôn nhắc nhở các em ngồi đúng tư thế giúp em viết đẹp hơn Muốn vậy, người giáo viên cũng phải có tư thế ngồi thật đúng để học sinh bắt chước Ngay đầu giờ tập viết tôi đều nhắc nhở học sinh ngồi đúng tư thế
- Tay trái tì nhẹ lên mép vở để giữ
- Hai chân để song song thoải mái
Trong quá trình viết học sinh mỏi tay nên thường xuyên thay đổi tư thế ngồi, tôi đã kiên nhẫn chỉnh sửa cho từng em Lặp đi lặp lại nhiều lần, các em cũng dần dần ngồi đúng, cầm bút đúng Để viết dễ, chữ đẹp tôi còn hướng dẫn các em cách để vở hơi chếch bên trái, khi viết xuống những dòng dưới, các em
tự đẩy vở lên trên để cánh tay luôn tì lên mặt bàn làm điểm tựa khi viết Dặn học sinh không nên để vở ra khỏi mặt bàn vừa khó viết vừa làm quăn mép vở
Tư thế ngồi viết đúng theo quy định
Trang 7Tư thế ngồi viết của học sinh lớp 1A trong giờ tập viết
b Cách cầm bút:
Đối với học sinh lớp 1 việc cầm bút đúng là vô cùng quan trọng, giáo viên phải hướng dẫn các em tỉ mỉ cách cầm bút đúng và giáo viên làm mẫu nhiều lần cho học sinh làm theo Ngay từ khi nhận lớp tôi đã rất chú trọng về vấn đề này Tôi hướng dẫn các em cầm bút bằng ba ngón tay: ngón trỏ, ngón cái và ngón giữa Khi viết dùng ba ngón tay di chuyển từ trái sang phải Mép bàn tay là điểm tựa của cánh tay phải khi đặt bút xuống bàn viết Lúc viết điều khiển cây bút bằng các cơ cổ tay Cán bút nghiêng về phía phải, khuỷu tay và cánh tay cử động mềm mại, tay hơi lỏng một chút để dễ di chuyển và viết nhanh, đều hơn Không nên cầm bút tay trái và cầm bút quá chặt khó di chuyển Tôi lưu ý khoảng cách cầm bút của học sinh từ ngón tay cầm bút (ngón trỏ) đến đầu bút sao cho hợp lý, khoảng cách tối thiểu không nhỏ hơn 2cm Em nào chưa biết cách cầm và viết tôi trực tiếp cầm tay cho các con và hướng dẫn tỉ mỉ cách đưa bút
Trang 8… dòng kẻ dọc 5” trong vở ô li, Vở Tập viết, trên bảng con, bảng lớp
Tiếp theo, giáo viên hướng dẫn cho học sinh nắm chắc và viết tốt các nét
cơ bản của chữ Nắm được tên gọi và cấu tạo của từng nét cơ bản:
Tên gọi các nét cơ bản:
Nét thẳng, nét ngang, nét xiên trái, nét xiên phải, nét móc xuôi, nét móc ngược, nét móc hai đầu (là kết hợp của nét móc xuôi và nét móc ngược), nét cong hở phải, nét cong hở trái, nét cong khép kín, nét khuyết xuôi, nét khuyết ngược, nét thắt, nét khuyết đôi
Một số nét ghi dấu phụ của chữ cái có thể gọi như sau:
Nét trên đầu của chữ cái ê, ô, â gọi là dấu mũ; nét ở chữ cái ơ, ư gọi là nét râu; nét trên đầu chữ i gọi là nét chấm
Việc nắm chắc cách viết, viết đúng, viết đẹp thành thạo các nét cơ bản sẽ nắm được cấu tạo của từng chữ cái giúp cho việc nối các nét thành chữ cái sẽ dễ dàng hơn
Sau đó, dạy học sinh cách xác định toạ độ của điểm đặt bút và điểm dừng bút phải dựa trên khung chữ làm chuẩn Hướng dẫn học sinh hiểu điểm đặt bút
là điểm bắt đầu khi viết một nét trong một chữ cái hay một chữ Điểm dừng bút
là vị trí kết thúc nét chữ Điểm dừng bút có thể trùng với điểm đặt bút (chữ o)
Để chữ viết không bị rời rạc, đứt nét, giáo viên nhấn mạnh hơn chỗ nối nét, nhắc các em viết đều nét, liền mạch đúng kĩ thuật
Đường kẻ dọc
Đường kẻ ngang
Trang 9Dạy cách rê bút: Là nhấc nhẹ đầu bút nhưng vẫn chạm vào mặt giấy theo
đường nét viết trước hoặc tạo ra vệt mờ để sau đó có nét viết khác đè lên
Dạy cách lia bút: Là dịch chuyển đầu bút từ điểm dừng này sang điểm đặt
bút khác, không chạm vào mặt giấy Khi lia bút, ta phải nhấc bút lên để đưa nhanh sang điểm khác, tạo một khoảng cách nhất định giữa đầu bút và mặt giấy
Dạy cách viết liền mạch: Kĩ thuật viết liền mạch các chữ cái trong chữ ghi
tiếng là kĩ năng quan trọng giúp học sinh có thể viết nối chữ và đảm bảo tốc độ
viết Viết liền mạch là viết tất cả các hình cơ bản của chữ cái trong một chữ ghi
tiếng rồi sau đó mới đặt dấu (kể cả dấu phụ của chữ cái và dấu thanh) theo trình tự: dấu phụ trước (từ trái sang phải), dấu thanh sau
Ví dụ như cách viết các chữ “uông”, “ruộng”, ” đường” như sau:
Viết vần uông:
Viết liền mạch các hình cơ bản của chữ cái thành uong, sau đó đặt dấu
mũ (dấu phụ) trên o để thành uông.Viết chữ ghi tiếng ruộng
Viết liền mạch cách hình cơ bản của chữ cái thành ruong, sau đó đặt dấu
mũ trên o và dấu nặng dưới ô để thành ruộng
Viết chữ ghi tiếng đường:
Viết liền mạch các hình cơ bản của chữ cái thành duong, sau đó viết nét
thẳng ngang ngắn ở chữ cái đ rồi đến dấu ư (dấu phụ), dấu ơ (dấu phụ), cuối cùng là dấu huyền (dấu thanh) trên ơ để thành đường
Dạy cách đặt dấu thanh trong Tiếng Việt:
Dấu thanh bao gồm các dấu: huyền, hỏi, ngã, sắc, nặng Dấu thanh được đánh
ở âm chính như: “hoá”, “khoẻ”, “Huế’’,‘’ huỳnh huỵch’’ ‘ khuỷu tay’ Đây là những chữ khi đánh dấu thanh học sinh rất hay mắc lỗi Khi âm chính là một âm đôi, xuất hiện trong âm tiết mở (không có âm cuối) thì dấu thanh được đánh ở yếu tố đầu của nguyên âm đôi đó như: “bìa”, “bùa”, “bừa”,…Khi âm chính là một âm đôi, xuất hiện trong âm tiết đóng (có âm cuối) thì dấu thanh được đánh ở yếu tố cuối của nguyên âm đôi đó như: “tiếng”, “vượn”, “buồn”,…Riêng đối với các chữ cái â, ê, ô (có dấu mũ) các dấu huyền, sắc được đặt về phía bên phải của
dấu mũ Ví dụ: huyền, chấm, xuồng,…
Trang 10Khi hướng dẫn các em viết từ ngữ ứng dụng, giáo viên cũng cần quan tâm nhắc nhở các em lưu ý về khoảng cách giữa các chữ sao cho đều đặn, hợp lí Thông thường khoảng cách giữa các chữ ghi tiếng thường được ước lượng bằng chiều rộng của một chữ cái o viết thường Tôi luôn quan tâm giúp đỡ những em viết chậm chưa biết cách viết bằng cách cầm tay hướng dẫn các em viết từng nét chữ Đây là việc làm không thể thiếu đối với giáo viên lớp 1, qua cách làm này tôi thấy nhiều em đã tự tin và quen tay, biết viết đẹp hơn, vì vậy lớp tôi các em đều biết kĩ thuật cầm bút và viết đúng nét
Cô giáo hướng dẫn học sinh viết trong giờ tập viết
Trang 11
Biện pháp 3 Hướng dẫn viết đúng các nhóm chữ cỡ vừa và cỡ nhỏ
Thứ nhất: Chữ cỡ vừa
Căn cứ vào đặc điểm cấu tạo nét và mối quan hệ về cách viết các chữ cái,
để học sinh viết đúng kĩ thuật, viết đẹp, nắm chắc mẫu chữ Giáo viên chia chữ viết thành các nhóm và xác định trọng tâm đại diện cho mỗi nhóm chữ gồm những nét nào, những nét chữ nào học sinh hay viết sai, học sinh gặp khó khăn
gì khi viết các nhóm chữ đó để khắc phục nhược điểm giúp học sinh viết đúng
và đẹp mẫu chữ trong trường tiểu học cỡ vừa như sau:
- Chữ 2 ô li: o, ô, ơ, a, ă, â, c, e, ê, i, n, m, u, ư, v, s, x
Các lỗi học sinh hay mắc: Viết chưa đúng nét nối giữa các nét, nét móc
thường hay bị đổ nghiêng, nét hất lên thường bị choãi chân ra không đúng
Cách khắc phục: Cho học sinh luyện viết nét sổ có độ cao 2 ô li, sau đó
mới viết nét móc xuôi, nét móc ngược, nét móc hai đầu có độ cao 2 ô li thật đúng,thật thẳng Khi học sinh viết thành thạo các nét đó mới cho học sinh ghép các nét thành chữ Khi ghép chữ luôn chú ý điểm đặt bút, điểm dừng bút, độ cao,
độ rộng của mỗi nét để chữ viết cân đối, đẹp
Nhóm 2: Gồm các chữ: b, l, h, k, y
Các lỗi học sinh hay mắc: Học sinh hay viết sai điểm giao nhau của nét,
chữ viết còn cong vẹo
Cách khắc phục: Trước tiên, giáo viên cho học sinh viết nét sổ có độ cao
5 ô li một cách ngay ngắn, thành thạo để rèn tư thế cầm bút chắc chắn cho học sinh, sau đó dạy học sinh viết nét khuyết trên có độ cao 5 ô li, độ rộng trong lòng 1 ô li
Trong dạy tập viết, hướng dẫn học sinh viết đúng và đẹp nét khuyết và nét cong kín ( chữ O) là vô cùng quan trọng, nó là nét chữ sử dụng nhiều nhất xuyên suốt cả quá trình viết, giúp cho chữ các em viết đúng và đẹp, nên tôi luyện cho học sinh viết nét khuyết rất nhiều để giúp học sinh viết đúng điểm giao nhau của các nét khuyết, hướng dẫn học sinh đặt một dấu chấm nhỏ vào sát đường kẻ dọc, trên dòng kẻ ngang 2 của li thứ tư và rèn cho học sinh luôn đưa bút từ điểm bắt đầu qua đúng chấm rồi mới đưa bút lên tiếp viết nét khuyết trên có độ rộng bằng
1 li Tương tự như vậy, dạy học sinh viết nét khuyết dưới có độ cao 5 ô li, độ rộng 1 ô li
Trang 12Ví dụ 1: Khi viết chữ l các em thường viết nét khuyết to quá, nhỏ quá
hoặc điểm giao nhau của nét khuyết chưa đúng, nét móc thường rộng 1 ô ly (Nét
móc đúng là rộng 1,5 ô ly) Học sinh xác định được chữ l gồm nét khuyết và nét
móc
Viết nét khuyết dựa vào dòng kẻ trên giấy ô li, viết theo dấu chấm:
+ Nét khuyết trên: Điểm đặt bút trên giữa đường kẻ ngang 2, viết nét khuyết trên đầu nét khuyết chạm vào đường kẻ 6, kéo xuống điểm giao nhau của nét khuyết ở đường kẻ ngang 3, dừng bút ở đường kẻ ngang 2 và điểm giữa đường kẻ dọc 4
Khi học sinh viết quen, không cần chấm mà dựa vào đường kẻ dọc, kẻ ngang để viết vì đã thành thói quen Nét khuyết xuôi cỡ nhỏ (cao 2,5 ô li): có độ cao và độ rộng bằng một nửa nét khuyết cỡ vừa
Khi viết con chữ o (đây là con chữ sử dụng rất nhiều trong quá trình viết của học sinh) Tôi hướng dẫn các em đặt bút phía dưới ĐK3 một chút, viết nét cong kín từ phải sang trái dừng bút ở điểm xuất phát Chữ o có độ rộng hẹp hơn
độ cao (3/4)
Nhóm 3: Gồm các chữ: o, ô, ơ, a, ă, â, c, x, d, đ, q, g, e, ê, s
Khi viết con chữ o (đây là con chữ sử dụng rất nhiều trong quá trình viết của học sinh) Tôi hướng dẫn các em đặt bút phía dưới ĐK3 một chút, viết nét cong kín từ phải sang trái dừng bút ở điểm xuất phát Chữ o có độ rộng hẹp hơn
độ cao (3/4)
Các lỗi học sinh hay mắc: viết chữ o chiều ngang quá rộng hoặc quá hẹp, nét chữ không tròn đều đầu to, đầu bé, chữ o méo Hầu hết các em viết
chữ o xấu
Cách khắc phục: Để viết được đúng và đẹp nhóm chữ này cần phải viết
chữ o đúng và đẹp tròn theo quy định Giáo viên cho học sinh chấm 4 điểm
vuông góc đều nhau như điểm giữa 4 cạnh của hình chữ nhật và từ điểm đặt bút
của con chữ o viết một nét cong tròn đều đi qua 4 chấm theo ngược chiều kim đồng hồ thì sẽ được chữ o tròn đều và đẹp Sau đó hướng dẫn học sinh ghép với
các nét cơ bản khác để tạo thành chữ
Để chữ viết không bị rời rạc, đứt nét phải nhấn mạnh hơn chỗ nét nối, nhất là chỗ rê bút, từ điểm dừng bút của con chữ vừa viết, rê bút lên viết liền