Do vậy chương trình giáo dục mầm nonđã được đan xen giữa các hoạt động một cách hợp lý, tri thức trẻ được phát triển,chịu sự tác động của giáo dục dưới nhiều hình thức khác nhau.. Tuy nh
Trang 1Giáo dục mầm non là một bộ phận trong hệ thống giáo dục quốc dân, làkhâu đầu tiên trong quá trình giáo dục, với mục tiêu: Hình thành cho trẻ những
Trang 2cơ sở đầu tiên của nhân cách con người Do vậy chương trình giáo dục mầm non
đã được đan xen giữa các hoạt động một cách hợp lý, tri thức trẻ được phát triển,chịu sự tác động của giáo dục dưới nhiều hình thức khác nhau Vì vậy cho trẻhoạt đông với văn học nói chung và hoạt động kể chuyện nói riêng đóng vai tròquan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ Đây
là thời điểm quan trọng nhất, thời điểm này tất cả mọi việc đều bắt đầu: Ăn, nói,nghe, nhìn và vận động bằng đôi chân, đôi tay của mình…Tất cả những cử chỉ
đó đều làm nên những thói quen, kể cả thói xấu Chính vì vậy chúng ta đang ởthế kỷ 21, thế kỷ của nền văn minh trí tuệ, của nền khoa học hiện đại Do vậycon người cần phải năng động để phù hợp với sự phát triển của thời đại Muốnđược như vậy ngay từ tuổi ấu thơ trẻ mầm non, đặc biệt là trẻ 4 - 5 tuổi đang ởnhững bước phát triển mạnh về nhận thức, tư duy về ngôn ngữ, về tình cảm, kỹnăng xã hội Chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ ở trường mầm nontốt sẽ có tác dụng rất lớn đến chất lượng giáo dục ở các bậc học tiếp theo, chấtlượng giáo dục mầm non quyết định tới sự hình thành và phát triển nhân cáchtoàn diện cho trẻ về thể chất, tình cảm, đạo đức, trí tuệ và thẩm mỹ Có thể nóinhân cách con người trong tương lai như thế nào phụ thuộc lớn vào sự giáo dụccủa trẻ trường mầm non
Đối với trẻ mầm non việc nâng cao chất lượng hoạt động văn học (kểchuyện) góp phần quan trọng để phát triển ngôn ngữ cho trẻ, cho trẻ làm quenvới tiếng nói chau chuốt, giàu hình ảnh Do trẻ còn bé tâm hồn trẻ rất ngây thơ,trong trắng nên hoạt động văn học qua (kể chuyện) trong giai đoạn này giúp trẻhọc ăn, học nói, đem đến cho trẻ những gì tốt đẹp nhất về phẩm chất đạo đức,
mở rộng vốn từ, cung cấp cho trẻ từ mới làm giàu ngôn ngữ cho trẻ Đối với kể
truyện là “món ăn tinh thần” không thể thiếu nó sẽ đem lại cho trẻ những hiểu
biết đầu tiên về cuộc sống xung quanh, phát triển ở trẻ trí tưởng tượng, sáng tạo
Vì lẽ đó việc đưa mỗi câu chuyện vào kể cho trẻ nghe không phải là dễ Mỗigiáo viên phải lựa chọn những câu chuyện phù hợp với tâm lý trẻ, tìm ra nhữngbiện pháp hay tích cực để thông qua câu chuyện trẻ đến với thế giới kỳ diệu cónhững Ông bụt, Bà tiên, làm sao đưa những câu chuyện đó vào trẻ một cách nhẹnhàng
Tuy nhiên khi đưa tác phẩm văn học (kể chuyện) đến cho trẻ đòi hỏingười giáo viên phải có những suy nghĩ sáng tạo và lựa chọn những tác phẩmhay phù hợp với lứa tuổi, có ý nghĩa giáo dục trẻ để từ đó đưa ra những phươngpháp, biện pháp thích hợp nhằm giúp trẻ phát triển tốt khả năng cảm thụ tácphẩm văn học thông qua kể truyện Mỗi chúng ta đều được lớn lên từ nhữngtiếng ru ngọt ngào của bà, của mẹ cất lên “Cháu ơi cháu ngủ với bà” hoặc “con
ơi con ngủ cho ngoan” Do đó, ngay từ tuổi mầm non qua những tác phẩm vănhọc, thông qua truyện kể mang đến cho trẻ những kiến thức cơ bản về cuộc sốngxung quanh, mà điều quan trọng nhất đó là giáo dục trẻ về đạo đức làm người
Hoạt động văn học (kể chuyện) còn giúp trẻ tích lũy và mở rộng vốn từngữ phong phú đa dạng, giúp trẻ phát âm chuẩn tiếng việt khả năng nói rõ, diễnđạt ngôn ngữ rõ ràng mạch lạc Có thể nói rằng hoạt động văn học (kể chuyện) ởlứa tuổi mầm non là một hoạt động quan trọng và rất cần thiết, nó góp phần vào
Trang 3việc hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ về mọi mặt như: Đức,Trí, Thể, Mỹ, phát triển ngôn ngữ, mở rộng kiến thức và mở rộng hiểu biết vềthế giới xung quanh cho trẻ Rất nhiều câu chuyện đã giúp chúng ta giải đápnhững thắc mắc cho trẻ Ông cha ta đã có câu “Tiên học lễ, hậu học văn” vì vậy
mà ngay từ lứa tuổi mầm non chúng ta cần phải cho trẻ nhận thức được các vấn
đề về đạo đức của con người, từ đó xây dựng ở trẻ tình cảm đạo đức, hành viđạo đức cần thiết Có thể khẳng định rằng hoạt động văn học (kể chuyện) là mộtphương tiện giáo dục đạo đức cho trẻ Thông qua các nhân vật (đặc biệt là hànhđộng của nhân vật) trong các tác phẩm, trẻ nhận thức được khái niệm về đạođức, trẻ bộc lộ tình cảm đạo đức đối với nhân vật và lấy đó làm bài tập cho việc
cư xử của mình (hành vi đạo đức) Các nhà văn đã mượn các nhân vật như:Chàng hoàng tử, Công chúa, Bà tiên, Ông bụt, Cô bé, Cậu bé Những con vậtnhư gà, vịt, thỏ, gấu, mèo…Để gửi đến cho trẻ những bài học giáo dục đạo đứcrất nhẹ nhàng nhưng sâu sắc
Vậy làm thế nào để nâng cao chất lượng hoạt động văn học (kể chuyện)cho trẻ 4 - 5 tuổi? Đây là dấu chấm hỏi để cho những người làm công tác giáodục phải suy nghĩ và tự tìm tòi ra những phương pháp và biện pháp giáo dục phùhợp Song trong thực tế hoạt động văn học (kể chuyện) còn gặp nhiều bất cậpđặc biệt là nhận sự tiếp cận của chương trình giáo dục mầm non hiện nay tronggiảng dạy của giáo viên còn chậm, chưa linh hoạt, việc nghiên cứu tài liệu cònhạn chế, trang thiết bị còn thiếu Đặc điểm tâm lý, ý thức của trẻ ở lứa tuổi 4 - 5tuổi còn hạn chế do cơ quan và bộ máy phát âm của trẻ chưa hoàn thiện Do vậynên còn nhiều trẻ nói ngọng khả năng diễn đạt câu chưa rõ ràng, mạch lạc trẻcòn hiếu động chưa có sự tập trung cao trong giờ học Chính vì vậy mà chấtlượng giáo dục trẻ hoạt động văn học (kể chuyện) chưa cao Xuất phát từ tầmquan trọng của hoạt động văn học (kể chuyện) và tình hình thực tế ở trường, lớp
là người giáo viên trực tiếp đứng lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi trong quá trình dạy trẻhoạt động văn học (kể chuyện) tôi rất băn khoăn, trăn trở, suy nghĩ là mình phảilàm thế nào để những câu truyện của cô đạt được những tác dụng về mọi mặt,mọi nội dung như mong muốn, khai thác được hết tác dụng trong mỗi câu truyện
để trẻ có thể lĩnh hội và cảm nhận hết được cái hay, cái đẹp trong mỗi câu truyệngóp phần vào việc giáo dục đạo đức và hoàn thiện nhân cách trẻ
Xuất phát từ lý do trên tôi chọn đề tài “Một số giải pháp nâng cao chất
lượng hoạt động văn học (kể chuyện) cho trẻ 4 - 5 tuổi trường mầm non Ngư Lộc 2” để nghiên cứu.
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Đề ra một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động văn học (kểchuyện) cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi trường Mầm non Ngư Lộc 2 năm học 2020 -2021
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Trẻ mẫu giáo 4 5 tuổi trường Mầm non Ngư Lộc 2 năm học 2020
-2021
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Trang 4- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Nghiên cứu các tài liệu, sách báo đểthực hiện đề tài cho tốt.
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra, khảo sát thực trạng của lớp,phương pháp đàm thoại, phương pháp trực quan
- Phương pháp xử lý thống kê: Tổng hợp và phân tích số liệu đã điều tra
và khảo sát
2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận:
Trong chương trình giáo dục nói chung cho trẻ hoạt động với tác phẩmvăn học nói riêng luôn giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triểntoàn diện nhân cách cho trẻ, sự tiếp xúc thường xuyên của trẻ mẫu giáo với cáctác phẩm văn học được chọn lọc sẽ kích thích phát triển thẩm mỹ ở trẻ, pháttriển ngôn ngữ và trí tuệ cho trẻ Cho trẻ hoạt động với tác phẩm văn học rấtquan trọng là phương tiện phát triển ngôn ngữ cho trẻ, giúp trẻ có vốn từ để nóinăng lưu loát, diễn đạt mạch lạc, biết sử dụng từ đúng lúc, đúng chổ… Khôngnhững thế mà việc dạy cho trẻ làm quen với những từ ngữ nghệ thuật như từtượng hình, từ tượng thanh giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, óc quan sát, khảnăng tư duy độc lập Hoạt động này nhằm dẫn dắt, hướng dẫn trẻ cảm nhậnnhững giá trị nội dung, nghệ thuật, cái hay, cái đẹp của tác phẩm, khơi gợi ở trẻ
sự rung động, hứng thú đối với văn học Thông qua nội dung câu truyện giáodục trẻ biết yêu quý người hiền lành, biết ơn và kính yêu ông bà, bố mẹ, anh chị,bạn bè, biết nhường nhịn em nhỏ…Xuất phát từ tầm quan trọng đó việc dạy kểchuyện cho trẻ không thể thiếu trong chương trình chăm sóc, nuôi dưỡng, giáodục trẻ
Thực tiễn cho ta thấy rằng lứa tuổi mầm non là thời kỳ tâm sinh lý vàngôn ngữ phát triển nhanh và mạnh, thích khám phá những gì mới lạ và thíchlàm theo người lớn sự giao tiếp với mọi người xung quanh được mở rộng, trẻđược tham gia vào các hoạt động phức tạp hơn, các hoạt động tốc độ và chấtlượng tích luỹ vốn kinh nghiệm của trẻ được tăng cường rõ rệt về mặt nhận thức.Thông qua các hoạt động học trong ngày giúp trẻ giúp trẻ phát triển được ngônngữ một cách có hiệu quả nhất Từ các câu truyện mà cô kể cho trẻ nghe từ đódạy trẻ kể lại chuyện, vốn từ của trẻ được tăng lên rất nhiều
Vậy cho trẻ hoạt động với tác phẩm văn học là giúp trẻ hiểu được cáithiện, cái ác (yêu cái thiện và tránh xa cái ác), những cái hay, cái đẹp trong cuộcsống xung quanh trẻ
Cho trẻ hoạt động với tác phẩm văn học (kể chuyện) giáo viên cần hướngtrẻ đến vẻ đẹp ứng xử với mọi người xung quanh một cách lễ phép, đúng chuẩnmực đạo đức, mang vẻ đẹp trong sáng của truyền thống con người Việt Nam.Trong văn học vẻ đẹp của tính người trong mỗi cá nhân ở trẻ có thể nhận ra từcách cư xử tế nhị, nhân hậu giữa đồng loại, trung thực đối với bản thân và ngườikhác… Cần dạy trẻ nghệ thuật tự đặt mình vào chổ đứng và tình thế của ngườikhác như hiểu được nổi vất vả, cực nhọc của mẹ, ưu tư, lo lắng của cha, sựnhường nhịn của người anh, người chị, nổi bất hạnh của con người rồi thông
Trang 5cảm, chia sẻ những khó khăn và làm vơi đi gánh nặng của mỗi người Từ những
vẻ đẹp nhỏ nhặt thường ngày ấy sẽ nảy sinh ra những hành động mang tính nhânvăn cao cả - lòng nhân ái, vị tha vì con người Từ những vẻ đẹp nhỏ nhặt thườngngày trong cư xử mang tính con người mà nảy sinh ra những hành động caothượng, nhân ái vì con người Những tác phẩm văn học thông qua kể chuyện chotrẻ mầm non, đặc biệt là trẻ 4 - 5 tuổi có ảnh hưởng lớn đến việc giáo dục, đếnphát triển ngôn ngữ cho trẻ
Những hình tượng tươi sáng, những bức tranh giàu chất truyện của thiênnhiên được vẽ lên trong tác phẩm, nhịp điệu của những tính chuẩn xác, biểu cảmcủa ngôn ngữ được các cháu yêu thích Cảm nhận được vẻ đẹp của ngôn ngữ từ
đó trẻ ghi nhớ và hứng thú đọc và kể lại câu chuyện Vốn từ tăng lên, ngôn ngữcủa trẻ trở nên phong phú, đa dạng
Trường mầm non giáo dục trẻ thông qua nhiều hoạt động, mỗi hoạt độngđều góp phần giáo dục trẻ phát triển một cách toàn diện Trong đó hoạt động vănhọc (kể chuyện) là một trong những hoạt động không thể thiếu được và vô cùngquan trọng đối với trẻ mẫu giáo, đặc biệt là trẻ 4 - 5 tuổi Làm thế nào để nângcao chất lượng hoạt động văn học (kể chuyện) cho trẻ 4 - 5 tuổi ở trường mầmnon? Đây là dấu chấm hỏi để cho những người làm công tác giáo dục phải suynghĩ và tự tìm tòi ra những phương pháp và biện pháp giáo dục phù hợp Để đápứng được mục đích đề ra là giúp trẻ có đạo đức tốt, biết yêu thiên nhiên, yêu Tổquốc, yêu những người xung quanh mình như: Ông, bà, bố, mẹ, anh, chị, cô giáo
và bạn bè…Thì mỗi giáo viên phải cố gắng trong chăm sóc, giáo dục trẻ để đưa
ra những phương pháp, biện pháp giáo dục trẻ phù hợp theo chương trình giáodục mầm non hiện nay
Xuất phát từ thực tiễn tôi nhận thấy vấn đề nắm vững phương pháp, biệnpháp thực hiện có cơ sở khoa học là một vấn đề quan trọng để năng cao chấtlượng giáo dục
2.2 Thực trạng của vấn đề:
Trường Mầm non Ngư Lộc 2 là ngôi trường vừa được xây dựng và đi vàohoạt động từ tháng 5/2019 Trường được xây dựng với khu nhà 2 tầng khangtrang, môi trường sư phạm thân thiện, học sinh tích cực, khuôn viên nhà trườngtrồng nhiều cây xanh, cây cảnh, phân khu hợp lý và luôn đảm bảo là ngôi trườngxanh - sạch - đẹp
Năm học 2020 - 2021 tôi được phân công đứng nhóm lớp mẫu giáo 4 - 5tuổi với tổng số 30 học sinh Bản thân là một giáo viên luôn tâm huyết với nghề,luôn có tinh thần học hỏi vươn lên, có bề dày kinh nghiệm trong công tác giảngdạy trẻ
Với đặc điểm tình hình như vậy khi thực hiện đề tài “Một số giải phápnâng cao chất lượng hoạt động văn học (kể chuyện) cho trẻ 4 - 5 tuổi tôi đã gặpmột số thuận lợi và khó khăn sau:
* Thuận lợi:
- Trường Mầm non Ngư Lộc 2 được công nhận đạt chuẩn quốc gia mức
độ 1, cơ sở vật chất và trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các hoạtđộng giáo dục trẻ tương đối đầy đủ theo quy định
Trang 6- Được sự quan tâm của các cấp, các ngành, Đảng ủy, UBND và các bậcphụ huynh đã xây dựng ngôi trường hai tầng với khuôn viên sạch đẹp, khangtrang, lớp học có tương đối đầy đủ trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động củatrẻ.
- Nhà trường có môi trường cảnh quan sư phạm đẹp góp phần rất lớn chotrẻ quan sát, từ đó cung cấp cho trẻ những biểu tượng thể hiện sự hiểu biết củamình về thế giới xung quanh Đặc biệt để trẻ tạo ra những câu truyện thông quanhững giờ hoạt động kể chuyện
- Ban giám hiệu luôn quan tâm chỉ đạo sát sao, luôn tạo điều kiện giúp đỡchị em để hoàn thành công việc một cách tốt nhất Xây dựng tiết mẫu cho giáoviên trao đổi kinh nghiệm với các đồng chí, đồng nghiệp để nâng cao trình độchuyên môn
- Nhà trường có đội ngũ giáo viên trẻ khỏe, năng động, nhiệt tình trongcông tác, có tinh thần học hỏi nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ
- Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp nên tôi nắm vững khả năng ngônngữ và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ nhất là ở trẻ 4 – 5 tuổi
- Lớp học được phân chia theo đúng độ tuổi nên thuận lợi cho việc rèn
luyện và giáo dục các cháu
* Khó khăn:
- Trường mầm non Ngư Lộc 2 nằm trên địa bàn thuộc xã đặc biệt khókhăn, kinh tế còn nghèo nàn, người dân có trình độ dân trí thấp, không đồng đều
về mặt nhận thức Tình hình dịch bệnh covid-19 diễn biến phức tạp
- Về cơ sở vật chất tuy đã được đầu tư xây dựng cơ bản nhưng vẫn chưađáp ứng được nhu cầu cho trẻ hoạt động
- Đa số phụ huynh trong lớp làm nghề ngư nghiệp, do tình hình kinh tếcòn khó khăn đi làm ăn xa để các cháu ở nhà với anh chị hoặc ông bà đã già nênviệc phối hợp với phụ huynh còn nhiều hạn chế Một số phụ huynh chưa thực sựquan tâm đến vấn đề học của con em mình Nên một phần nào đó ảnh hưởngđến quá trình học tập của trẻ
- Đa số trẻ còn nói tiếng địa phương, khả năng tiếp thu và cảm nhậntruyện của trẻ chưa đồng đều Trẻ chưa tích cực, chưa mạnh dạn tự tin khi thamgia các hoạt động kể chuyện diễn cảm
- Giáo viên chưa thực sự đầu tư về bồi dưỡng kiến thức và rèn luyện kểchuyện Các tác phẩm truyện giới thiệu đến trẻ còn nghèo nàn, chưa hấp dẫn trẻ.Việc tổ chức day trẻ kể chuyện diễn cảm cũng chưa thường xuyên, chưa đổi mớicác hình thức tổ chức linh hoạt khi dạy chuyện cho trẻ
- Đồ dùng, đồ chơi tự tạo phục vụ cho cho hoạt động dạy và học còn chưaphong phú và chưa lôi cuốn trẻ
Hơn nữa, với cuộc sống ngày càng phát triển hiện đại Trẻ em đang sốngtrong môi trường với nhiều sự lựa chọn các phương tiện vui chơi giải trí thôngminh Vì thế văn học đối với trẻ dường như có phần nào đó bị sao nhãng, hời
hợt Hiểu được điều đó mà năm học này tôi đi sâu nghiên cứu “Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động văn học (kể chuyện) cho trẻ 4 – 5 tuổi trường mầm non Ngư Lộc 2”
Trang 7* Khảo sát thực trạng:
Ngay từ đầu năm học 2020 - 2021 tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng phát triển ngôn ngữ thông qua kể truyện cho trẻ 4 - 5 tuổi ở lớp mẫu giáo B1 Kết quả thu được như sau:
* Bảng 1: Kết quả khảo sát thực trạng
Nội dung
Số trẻ
Kết quả Đạt yêu cầu Chưa đạt yêu cầu Số
trẻ Tỷ lệ Số trẻ Tỷ lệ
Trẻ hứng thú tham gia hoạt
Trẻ hiểu nội dung, nhớ tên
truyện, biết các nhân vật trong
- Trang thiết bị đồ dùng phục vụ cho tiết dạy chưa khoa học thẩm mỹ,
chưa sinh động và còn thiếu so với quy định
- Môi trường cho trẻ hoạt động (nhất là môi trường mở) còn nhiều hạn
chế, hình thức chưa thu hút được nhiều trẻ tham gia hoạt động
+ Về phía trẻ:
-Trẻ còn nói tiếng địa phương nhiều, trẻ còn nói ngọng, chưa phát âm
chuẩn nên gặp nhiều khó khăn khi kể lại truyện
- Số trẻ trong lớp vẫn chưa đồng đều về chất lượng, số ít cháu còn nhút
nhát và quá hiếu động Phần lớn trẻ cảm nhận theo xu hướng của cô, của bạn,chưa có điều kiện bộc lộ khả năng độc lập tự chủ của mình, chưa mạnh dạn, tựtin
Từ kết quả trên bản thân tôi luôn tìm ra những phương pháp để khắc phụcmột số khó khăn tồn tại trên và phát triển khả năng phát triển ngôn ngữ cho trẻthông qua hoạt động kể truyện cho trẻ một cách hiệu quả nhất
2.3 Các giải pháp thực hiện.
* Giải pháp 1: Xây dựng nề nếp, thói quen cho trẻ
Trang 8Nề nếp của trẻ là bước đầu của một hoạt động học, nếu chúng ta khôngđưa trẻ vào nề nếp thì hoạt động học không đạt kết quả cao Khi trẻ có nề nếp tốtcùng với sự hướng dẫn khoa học của cô ngay ban đầu trẻ đã say mê với hoạtđộng học, luôn thể hiện cảm xúc, trí tưởng tượng cho mọi hoạt động Ngay từngày đầu vào năm học tôi đã chú trọng đến việc xây dựng nề nếp và thói quencho trẻ Tôi đã rèn luyện cho trẻ có thói quen ngồi đúng tư thế, chia tổ và sắpxếp chỗ ngồi cháu khá xen kẽ với cháu trung bình, cháu giỏi ngồi với cháu yếu,những trẻ nhanh nhẹn gần trẻ nhút nhát, chậm chạp, trẻ hiếu động ngồi với trẻ íthiếu động Luyện cho trẻ những thói quen ngồi ngoan, chú ý, hứng thú trong giờhọc, tạo cho trẻ cảm giác tự tin không sợ sệt, tạo không khí vui vẻ mạnh dạn khiphát biểu ý kiến, rèn luyện cho các cháu thói quen sử dụng đồ dùng học tập, tôiphải đưa ra những nội quy của lớp, yêu cầu trẻ phải cùng nhau nhớ nội quy của
cô, đến giờ hoạt động trẻ vào đúng vị trí ngồi ngay ngắn, đúng nơi quy định, vềgiờ giấc đến lớp, sinh hoạt ăn, ngủ, học tập, vui chơi, lao động tự phục vụ nhằmtạo tính kỷ luật, tập thể cho trẻ Đồng thời, rèn cho trẻ một số thói quen tốt nhưkhi khách đến lớp phải biết đứng dậy chào, nhận hoặc đưa đồ vật bằng hai tay,muốn phát biểu phải giơ tay, tôi phải sắp xếp chỗ ngồi phù hợp để trẻ dễ dàng ravào và lấy đồ dùng phục vụ cho hoạt động Tôi chia lớp ra thành 3 tổ, để dễkiểm soát và có điều kiện hướng dẫn các kỹ năng tới từng trẻ
Bất kỳ một hoạt động giáo dục nào nếu muốn đạt được hiệu quả cao thìđiều đầu tiên cần thiết nhất đó là phải rèn nền nếp, thói quen, một số kỹ năng cơbản và kích thích sự sáng tạo của trẻ ở mọi lúc mọi nơi trong đó có hoạt động kểchuyện Xây dựng nề nếp thói quen tốt sẽ giúp trẻ có ý thức trong mọi hoạtđộng
Tôi luôn chú ý đến nhận xét tuyên dương, động viên khuyến khích trẻ kịpthời để kích thích trẻ thoải mái, vui vẻ tham gia hoạt động
Ví dụ: Trong hoạt động học một số trẻ ngồi tập trung chú ý tham gia tích
cực, phát biểu bài sôi nổi trong hoạt động học, kể chuyện to, rõ ràng, đúng giọngđiệu, biết thể hiện cảm xúc tôi kịp thời khen và nêu gương trước lớp Điều quantrọng là tôi luôn chú ý đưa nề nếp vào tiêu chuẩn bé ngoan để tất cả trẻ cùngphấn đấu thực hiện tốt, điều này trẻ rất thích vì được cô giáo cho cắm cờ Hìnhthức này đem lại nề nếp lớp rất tốt dẫn tới các hoạt động nói chung, và hoạtđộng giáo dục kể chuyện nói riêng đạt hiệu quả cao
Sau khi áp dụng giải pháp này chất lượng giáo dục được nâng lên rõ rệt,không còn gặp nhiều khó khăn như trước, trẻ tự tin, mạnh dạn, hứng thú khithực hiện hoạt động không bị gò bó mà chất lượng hoạt động học đạt hiệu quảcao
* Giải pháp 2: Xây dựng kế hoạch phù hợp.
Dựa vào tình hình của lớp, trên cơ sở kế hoạch năm của nhà trường, tôi đãxây dựng kế hoạch tháng, kế hoạch tuần phù hợp với nhóm lớp
Trong quá trình xây dựng kế hoạch năm học 2020 - 2021 tôi đã linh độngxây dựng kế hoạch phù hợp với tình hình phòng, chống dịch của nhà trường vàcủa cấp trên đưa ra Bên cạnh đó tôi cũng chú ý đến việc lựa chọn các câuchuyện phù hợp, ngắn gọn, có lời thoại hay để giáo dục trẻ phát triển ngôn ngữ
Trang 9và rèn trẻ kể chuyện diễn cảm trong hoạt động học hoặc mọi lúc mọi nơi Lên kế hoạch trò chuyện với trẻ hàng ngày, chú ý quan tâm nội dung của cácbuổi trò chuyện đó Do đó tôi xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng chủ đề mộtcách phù hợp và cụ thể như sau:
- Tháng 9 Chủ đề: Trường mầm non (3 tuần)
Tôi sẽ lựa chọn các câu chuyện phù hợp với chủ đề: Truyện “Đôi bạn
Tôi sẽ lựa chọn các câu chuyện hợp với chủ đề: Truyện “Ba chú lợn con”;
“Dê con nhanh trí”
- Tháng 2 Chủ đề: Thực vật – Tết, mùa xuân (4 tuần)
Tôi sẽ lựa chọn các câu chuyện phù hợp với chủ đề: Truyện “Cây táothần”; “Nhổ củ cải”
- Tháng 3 Chủ đề: Phương tiện giao thông (4 tuần)
Tôi sẽ lựa chọn các câu chuyện phù hợp với chủ đề: Truyện “Quađường”; “Kiến con đi ô tô”
- Tháng 4 Chủ đề: Hiện tượng tự nhiên (4 tuần)
Tôi sẽ lựa chọn các câu chuyện phù hợp với chủ đề: Truyện “Hồ nước vàmây”; “Cô con út của ông mặt trời”
- Tháng 5 Chủ đề: Quê hương, Đất nước, Bác Hồ (4 tuần)
Tôi sẽ lựa chọn các câu chuyện phù hợp với chủ đề: Truyện “Ai đángkhen nhiều hơn”; “Ai ngoan sẽ được thưởng”
Qua kế hoạch trên, tôi đã linh hoạt phân công nội dung, phân công côngviệc cho giáo viên cùng lớp và triển khai cụ thể kế hoạch trong từng tháng, từngchủ đề Kết thúc chủ đề tôi đánh giá lại những việc làm được và chưa làm được,
từ đó rút kinh nghiệm cho chủ đề sau, vì thế hiệu quả của hoạt động kể chuyệncho trẻ tăng lên rõ rệt
*Giải pháp 3: Tạo môi trường phong phú an toàn và hấp dẫn.
- Trong quá trình tổ chức chăm sóc giáo dục trẻ mầm non nói chung và trẻ 4 - 5tuổi nói riêng, thì việc tạo môi trường hoạt động cho trẻ là rất cần thiết và quantrọng, đặc biệt là tạo môi trường mang nội dung văn học Tôi đã xây dựng môitrường trong và ngoài lớp như sau:
- Môi trường trong lớp
Ví dụ: Trong lớp học việc xây dựng hình thành góc văn học là cần thiết,
những hình ảnh đó đã tạo nên môi trường hấp dẫn, cuốn hút trẻ tới lớp
Mảng tường trang trí, cảnh vật, nhân vật tượng trưng cho các câu chuyện trẻhọc Góc thư viện của bé bao gồm các câu chuyện dành cho trẻ mẫu giáo và
Trang 10thiếu nhi, báo hoạ mi, tranh ảnh mang chủ đề, sách truyện nước ngoài, băng hìnhthức, các loại sách truyện được phân loại riêng theo chủ đề và ký hiệu riêng dễtìm, lấy Ngoài ra tôi còn tạo các mảng tường quanh lớp và phía ngoài lớp vớicác nội dung của câu chuyện trong chương trình 4 - 5 tuổi mà tôi đã xây dựng
kế hoạch
Việc tạo môi trường có nội dung văn học của giáo viên, trước hết là làmcho môi trường trong lớp đẹp phong phú hấp dẫn, mặt khác kích thích sự chú ýcủa trẻ, qua đó gợi cho trẻ ôn lại bài cũ và làm quen với tác phẩm mới sắp đượchọc Ngoài ra giáo viên còn tạo ra môi trường có nội dung văn học ngoài chươngtrình nhưng theo chủ đề để kích thích trẻ kể chuyện diễn cảm theo tranh Qua đókích thích trẻ chủ ý, tư duy tưởng tượng diễn đạt mạch lạc, kết quả là sự hoànthiện về ngôn ngữ
Qua việc tạo môi trường có nội dung văn học nói chung và truyện nói riêng chotrẻ mầm non, nhất là mẫu giáo nhỡ là rất quan trọng và cần thiết Cô giáo có thểcùng trẻ tạo môi trường văn học nghệ thuật với các nguyên liệu phong phú, dễkiếm, dễ tìm như: Vỏ ốc, hột hạt, lá cây, rơm rạ, bìa cát tông, giấy các loại, vỏchai từ đó giúp trẻ mạnh dạn, tự tin, có cơ hội được trải nghiệm góp phần tolớn trong việc tổ chức dạy trẻ kể chuyện diễn cảm trong hoạt động học
* Môi trường ngoài lớp học:
Tận dụng môi trường, khuôn viên sẵn có trong nhà trường, tôi tổ chức chotrẻ theo hình thức sân khấu hóa Các quy định về đón, trả trẻ, quy định dạy trẻ,nội dung về công tác tuyên truyền cho phụ huynh, quy đinh về vệ sinh cô, trẻ ởnhóm, lớp, hướng dẫn trẻ rửa tay bằng xà phòng, biểu đồ tăng trưởng của trẻ,các bài tuyên truyền kiến thức nuôi dạy trẻ, các bài thơ, câu chuyện, các bài hát
có trong chủ đề trẻ đang được học và trang trí một số tranh ảnh trẻ đang kểchuyện
Từ việc đầu tư trang trí, tạo môi trường hoạt động cho trẻ đã tạo cho trẻtâm thế thoải mái, trẻ được quan sát, tri giác các sự việc một cách cụ thể, giúptrẻ lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng thoải mái, giúp trẻ luôn hứng thú thamgia vào các hoạt động học các tác phẩm truyện
(Ảnh 1: Tạo môi trường trong và ngoài lớp học - phụ lục)
* Giải pháp 4: Chuẩn bị các dụng cụ trực quan đầy đủ, đẹp, sáng tạo.
Đây là hình thức dạy học rất có hiệu quả, song việc sử dụng đồ dùng trựcquan vào việc đọc tác phẩm thơ như thế nào mới là vấn đề quan trọng Nếu đồdùng trực quan quá xấu, hoặc quá sơ sài sẽ gây sự mất tập trung chú ý cũng nhưhạn chế việc cảm nhận nội dung tác phẩm của trẻ
Đối với trẻ 4 - 5 tuổi các tác phẩm văn học nói chung và tác phẩm chuyệnnói riêng, thông qua ngôn ngữ đọc cùng với việc tư duy trực quan bằng hình ảnhchiếm ưu thế Trẻ có nhiều thuận lợi trong việc lĩnh hội các tác phẩm một cáchnhẹ nhàng, sâu sắc Tuy nhiên việc tiếp thu ngôn ngữ để hình thành ở trẻ biểutượng về cuộc sống được phản ánh trong các tác phẩm còn hạn chế (nếu như đồdùng trực quan quá đơn điệu) nên trẻ rất cần đến sự hỗ trợ của hình ảnh trựcquan trong việc lĩnh hội tác phẩm
Ví dụ: Câu chuyện: “Tích chu” Chủ đề Gia đình