Một số giải pháp tổ chức các hoạt động tham quan dã ngoại dựa vào cộng đồng nhằm nâng cao kỹ năng vận động thô cho trẻ 5 6 tuổi, lớp mẫu giáo lớn a trường mầm non đông thịnh

Tổ chức hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ ở phạm vi nhà trường để củng cố, rèn luyện kỹ năng vận động thô cơ bản, làm tiền đề tốt cho các hoạt động nâng cao và phối hợp khó hơn khi tha

TT MỤC LỤC Trang

7 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3 - 4

8 2.2.Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN 4 - 6

9

2.3.Một số giải pháp tổ chức các hoạt động tham quan dã ngoại dựa

vào cộng đồng nhằm nâng cao kỹ năng vận động thô cho trẻ 5-6 tuổi,

lớp Mẫu giáo lớn A trường mầm non Đông Thịnh

6 - 8

2.3.1 Lập kế hoạch tổ chức hoạt động tham quan dã ngoại dựa vào

cộng đồng nhằm nâng cao kỹ năng vận động thô cho trẻ lớp mẫu giáo

lớn A, năm học 2020 - 2021

2.3.2 Tổ chức hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ ở phạm vi nhà

trường để củng cố, rèn luyện kỹ năng vận động thô cơ bản, làm tiền đề

tốt cho các hoạt động nâng cao và phối hợp khó hơn khi tham quan dã

ngoại

2.3.3 Tổ chức các hoạt động tham quan, dã ngoại nhằm nâng cao kỹ

năng vận động thô cho trẻ tại một số địa điểm ở địa phương, mở rộng

dần phạm vi hoạt động cho trẻ, tuân thủ nguyên tắc từ dễ đến khó, từ

đơn giản đến phức tạp, từ gần đến xa và tuân theo đúng quy trình của

hoạt động giáo dục thể chất quy định cho trẻ

10

2.3.4 Giáo viên tiến hành đánh giá rút kinh nghiệm để lần tổ chức sau

hoặc năm sau đạt hiệu quả cao hơn, phổ biến, chia sẻ kinh nghiệm với

đồng nghiệp sau mỗi buổi tổ chức hoạt động, và cuối kỳ, cuối năm

11 2.4 Hiệu quả đạt được sau khi áp dụng các giải pháp 12 - 15

15 PHỤ LỤC ẢNH KẾT QUẢ MINH CHỨNG KÈM THEO SKKN

độ phù hợp với việc luyện tập vận động; có kĩ năng thực hiện các yêu cầu về vệ sinh cá nhân, môi trường và dụng cụ luyện tập; hình thành các phẩm chất nhân cách cần thiết của người lao động…), giáo dục phát triển thẩm mỹ (nhận thức đúng về cái đẹp trong trang phục luyện tập, các động tác vận động; có mong ước được tạo ra cái đẹp trong luyện tập vận động…) và giáo dục lao động cho trẻ mầm non (tham gia chuẩn bị địa bàn, các dụng cụ luyện tập; cất dặt đồ dùng, dụng cụ luyện tập đúng chỗ quy định; quý trọng sức lao động của người khác…)

Vận động thô là sự phát triển và phối hợp của các nhóm cơ lớn của cơ thể trẻ, bao gồm khả năng: lăn, bò, trườn, xoay cơ thể, đi, chạy, đá chân, ném, vung tay, kéo, đẩy, leo trèo,… trẻ phát triển kỹ năng vận động thô trước kỹ năng vận động tinh Trò chơi vận động và đồ chơi thể thao, đồ chơi nước giúp trẻ tập vận động tay, chân, tập phản xạ, độ uyển chuyển, phối hợp giác quan và các chi ” [1]

Đối với trẻ 5-6 tuổi, trẻ cần được trang bị một số năng lực và kĩ năng cần thiết, đặc biệt là nâng cao dần mức độ các kỹ năng vận động thô ( lăn, bò, trườn, xoay người, đá chân, vung tay, nhảy, kéo đẩy, leo, trèo….) đồng thời nâng cao

kỹ năng hợp tác tích cực với các thành viên khác để hoàn thành tốt các mục tiêu chung để chuẩn bị cho việc học tập sau này (những phẩm chất như: tính tích cực, tính trách nhiệm, tính nhường nhịn…)

Chuyên đề “Tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ mầm non dựa vào cộng đồng” được Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT triển khai trong chương trình Bồi

dưỡng thường xuyên cho CBQL và GVMN từ năm học 2018-2019 đến nay; Phòng GD&ĐT huyện Đông Sơn đã có văn bản số 387/KH-PGD&ĐT ngày

01/8/2018 về kế hoạch triển khai chuyên đề “Tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ mầm nondựa vào cộng đồng” Mô hình này nhấn mạnh vào vai trò chủ

đạo của trường mầm non, cộng đồng cùng tham gia chia sẻ và hỗ trợ trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ mầm non trên cơ sở nguồn lực sức mạnh của cộng đồng, nhằm góp phần thực hiện mục tiêu phát triển toàn diện cho trẻ mầm non, nâng cao năng lực của CBGV và cộng đồng về CSGD trẻ, huy động các nguồn lực, các điều kiện cần thiết…cho trẻ có cơ hội tiếp cận với việc học tập qua những trải nghiệm thực tế, được giải quyết các nhiệm vụ học tập

gắn với bối cảnh thực tế ở địa phương một cách thiết thực, hấp dẫn và hiệu quả; Nội dung hoạt động là nội dung trong chương trình GDMN, đặc biệt chú trọng vào các nội dung phù hợp với đặc điểm văn hóa, lịch sử, ẩm thực, làng nghề truyền thống ở địa phương…; địa điểm hoạt động, khuyến khích lựa chọn các địa điểm trong và ngoài trường mầm non như: lớp học, sân chơi, thư viện…; các điểm sinh hoạt cộng đồng (nhà văn hóa thôn, sân chơi tập thể…), các địa điểm

có thể tham quan học tập (di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, đồng ruộng, trang trại, xưởng sản xuất….) và nhà dân

Thực tế, ở trường mầm non Đông Thịnh huyện Đông Sơn việc tổ chức các hoạt động vận động cho trẻ đã được các giáo viên quan tâm và cải thiện đáng kể Song, trong quá trình triển khai thực hiện vẫn còn gặp không ít những hạn chế, khó khăn nhất định như: Giáo viên mới chỉ chú trọng vào việc cho trẻ tập thể dục sáng và thể dục giờ học theo những hình thức thông thường, chỉ có 1,5 cô/lớp nên các cô sợ không quản lý được trẻ, mất an toàn cho trẻ khi tham gia vận động ngoài trời nên hạn chế cho trẻ chơi; diện tích khuôn viên trường hẹp, trường chưa có khu chơi vận động nên việc cho trẻ chơi vận động ngoài trời

ít được giáo viên quan tâm tổ chức; hầu hết giáo viên chưa có kế hoạch bài bản

để phối hợp với Hội cha mẹ trẻ và cộng đồng tổ chức các hoạt động phát triển vận động cho trẻ theo chủ đề giáo dục; do nguồn kinh phí hạn hẹp muốn tổ chức các hoạt động cho trẻ vượt ra ngoài nhà trường là rất khó… Chính vì vậy, phối hợp tốt với các lực lượng cộng đồng để tổ chức các hoạt động cho trẻ nhằm đảm bảo an toàn cho trẻ trong suốt chuyến đi, có thêm nhân lực, vật lực, tài lực hỗ trợ hoạt động của trẻ và góp phần tuyên truyền kiến thức nuôi dạy trẻ theo khoa học

ra ngoài cộng đồng…là hướng đi đúng, là cách làm thiết thực, mang lại hiệu quả giáo dục cao

Nhận thức được tầm quan trọng của vận động nói chung và vận động thô nói riêng đối với sự phát triển của trẻ lứa tuổi mầm non, đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi; Nhận thấy, mô hình “Tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ mầm non dựa vào cộng đồng” là mô hình giáo dục rất thiết thực, hiệu quả, phù hợp với thực tiễn ở địa phương Trước thực trạng của lớp, của trường, tôi luôn trăn trở tìm ra biện pháp hữu hiệu khắc phục khó khăn, nâng cao chất lượng CSGD trẻ Năm học 2020-2021, để thực hiện sâu sắc hơn mô hình này, chúng tôi đã thay đổi cách làm mới: Từ kế hoạch chung của trường, mỗi lớp trong trường lại chọn một nội dung trọng tâm làm điểm nhấn Căn cứ kế hoạch triển khai thực hiện xây dựng

mô hình điểm của trường mầm non Đông Thịnh, tôi đã lựa chọn giải pháp: “Tổ chức các hoạt động tham quan dã ngoại dựa vào cộng đồng nhằm nâng cao kỹ

năng vận động thô cho trẻ 5-6 tuổi, lớp Mẫu giáo lớn A trường mầm non Đông

Thịnh” để nghiên cứu, thực hiện

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Đề xuất và lý giải một số giải pháp tổ chức các hoạt động tham quan dã ngoại dựa vào cộng đồng nhằm nâng cao kỹ năng vận động thô cho trẻ 5-6 tuổi,

lớp Mẫu giáo lớn A trường mầm non Đông Thịnh

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

- Một số giải pháp tổ chức các hoạt động tham quan dã ngoại dựa vào

cộng đồng nhằm nâng cao kỹ năng vận động thô cho trẻ 5-6 tuổi, lớp Mẫu giáo lớn A trường mầm non Đông Thịnh

- Trẻ 5-6 tuổi lớp Mẫu giáo lớn A trường mầm non Đông Thịnh

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp lý luận: Đọc, phân tích, tổng hợp các tài liệu có liên quan nhằm xây dựng cơ sở lý luận cho việc viết đề tài sáng kiến kinh nghiệm

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin ở nhóm lớp

- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu

- Phương pháp toán học: Sử dụng phương pháp toán học để đánh giá kết quả

2.Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lý luận:

nhóm cơ lớn ở tay, chân và thân mình Các hoạt động vận động thô bao gồm lăn,

bò, trườn, xoay người, đá chân, vung tay, nhảy, kéo, đẩy, ném, trèo, đi bộ và nhiều dạng hoạt động khác nữa

Một số nghiên cứu về trẻ đã chỉ ra rằng kỹ năng vận động thô là do khả

năng phối hợp giữa nửa thân trái và phải của cơ thể Sự kết hợp giữa nửa thân trái và nửa thân phải của cơ thể trẻ được chia làm 4 giai đoạn gồm:

Phối hợp hai nửa cơ thể đối xứng là sự phối hợp giữa hai nửa cơ thể như hình ảnh phản chiếu trong gương, tức là hoạt động của nửa trái bắt chước hoạt động của nửa bên phải và ngược lại Một số hoạt động thể hiện sự phối hợp hai nửa cơ thể bất đối xứng như vỗ tay, đi giật lùi,…

Đây là sự vận động của hai phần cơ thể cùng lúc nhưng với hoạt động khác nhau như bò bằng tay và đầu gối, bò lên cầu thang, bò xuống cầu thang,… Phối hợp hai nửa cơ thể bất đối xứng gồm những hành động mà nửa bên này của

cơ thể hoạt động khác với nửa còn lại để thực hiện một công việc nhất định như: nhảy lò cò, co 1 chân đứng thăng bằng,…

Đường giữa thân là một đường tưởng tượng từ đầu đến chân chia cơ thể thành hai nửa trái phải bằng nhau Vượt qua đường giữa thân là dùng tay hoặc chân chạm đến nửa đối diện để hoàn thành một hoạt động

Việc vượt qua đường giữa thân trong phát triển kỹ năng vận động thô có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đọc, viết của trẻ Trong đó, kĩ năng viết phụ thuộc vào khả năng sử dụng hai nửa cơ thể bất đối xứng và khả năng vượt qua đường giữa thân Trẻ sẽ hiểu được, khi viết cần sử dụng 1 tay cầm bút và thực

hiện viết theo chiều ngang tờ giấy, không truyền bút qua tay; còn 1 tay cố định

tờ giấy

Còn kỹ năng đọc phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng vượt qua đường giữa thân Khi đó, trẻ sẽ biết cách theo dõi các dòng chữ theo hàng ngang, đọc từ trái qua phải, từ trên xuống dưới Trường hợp trẻ chỉ đọc được một số từ rồi ngừng lại suy nghĩ rồi chủ động chuyển tầm mắt sang các từ khác để đọc tiếp có nghĩa

là trẻ không thể vượt qua đường giữa thân

Như vậy, khi vận động thô phát triển, trẻ sẽ đạt được những kỹ năng quan trọng như đi thăng bằng, nhảy, đá, ném và bắt, đọc, viết,… Vận động thô cũng giúp trẻ biết cách phối hợp và kiểm soát linh hoạt 3 kỹ năng cân bằng, sức mạnh của cơ bắp và khả năng điều khiển Điều này sẽ xây dựng nền tảng hoàn thiện mạng lưới thần kinh não và tạo tiền đề cho việc phát triển vận động tinh tự nhiên của trẻ

Nếu không được kích thích phát triển kỹ năng vận động thô, trẻ rất dễ rơi vào trạng thái chậm chạp, cơ thể ì trệ, chiều cao chậm tăng trưởng, sức bền giảm sút và trí lực kém do thiếu sự cân bằng giữa 2 bán cầu não [2]

cô và trò thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao

- Đông Thịnh là một xã thuần nông có nhiều trang trại theo chuỗi cung ứng thực phẩm sạch của mô hình xã đạt chuẩn nông thôn mới; trên địa bàn huyện có nhiều di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, đồng ruộng, xưởng sản xuất…Ngay trên địa bàn xã có trang trại giáo dục và sinh học hữu cơ T-Farm Đông Thịnh cách trường hơn 1 km, thuận tiện cho việc đi lại, chủ doanh nghiệp lại là con em của Đông Thịnh sẵn sàng tạo điều kiện, có nhiều ưu đãi cho con

em trong xã khi đến trải nghiệm, học tập

- Hội cha mẹ trẻ và các tổ chức đoàn thể xã hội ở địa phương có sự đồng thuận cao, sẵn sàng giúp đỡ nhiệt tình, trách nhiệm Tâm lý của đa số phụ huynh rất muốn cho con được tham quan dã ngoại, khám phá thế giới xung quanh; nhiều lực lượng trong cộng đồng nhàn rỗi lúc nông nhàn nên chủ động được thời gian tham gia cùng các cháu; lớp tôi có một số gia đình phụ huynh là doanh nghiệp nhỏ trên địa bàn, có xe ô tô từ 7 chỗ đến 35 chỗ

- Bản thân là giáo viên giỏi cấp huyện nhiều năm, có trình độ chuyên môn

và kỹ năng sư phạm tốt, ham học hỏi, nhiệt tình, trách nhiệm, có kinh nghiệm tổ chức hoạt động trong không gian lớn; tôi lại là một trong những cộng tác viên làm việc vào các ngày nghỉ tại trang trại giáo dục và sinh học hữu cơ T-Farm nên tôi hiểu rõ về các khu vực và hoạt động của trang trại, cũng như có nhiều kinh nghiệm trong tổ chức hoạt động cho trẻ khi đến đây

- Đa số trẻ có thể lực tốt, quen với sự rèn luyện, đi học chuyên cần, ngoan, hào hứng, tích cực khi tham gia các hoạt động vận động

b Khó khăn

- Nhà trường: Là đơn vị đạt chuẩn quốc gia từ năm 2002, CSVC đã xuống

cấp nhiều, diện tích khuôn viên quá chật hẹp (hơn 2.000 m2), không thể bố trí các khu vui chơi cho trẻ trong khu vực trường, phòng giáo dục thể chất - nghệ thuật đã hư hỏng không sử dụng được, lớp học chật trội chỉ có 50 m2, thiết bị giáo dục thể chất còn thiếu nhiều, kinh phí hoạt động hạn hẹp… Vì vậy, địa phương đã quy hoạch xây dựng ra khu đất mới nên những năm gần đây không đầu tư thêm CSVC cho nhà trường và hầu như các nội dung phát triển vận động thô cho trẻ không đủ điều kiện để thực hiện đầy đủ theo quy định

- Giáo viên: Chủ yếu quan tâm đến thể dục sáng và thể dục giờ học, chưa

linh hoạt, sáng tạo trong việc tổ chức các hoạt động đa dạng để phát triển vận động thô cho trẻ; chưa biết cách khai thác, tận dụng các địa điểm phù hợp ngoài cộng đồng vào tổ chức hoạt động vận động cho trẻ, hình thức tổ chức còn đơn điệu, trẻ ít hứng thú Kinh nghiệm phối hợp với các lực lượng cộng đồng để CSGD trẻ chưa nhiều,chưa quan tâm đúng mức đến kế hoạch tổng thể và kế hoạch cụ thể cho mỗi lần tham quan dã ngoại, nên hiệu quả giáo dục chưa cao

- Phụ huynh và cộng đồng: Một số phụ huynh và người dân chưa hiểu rõ

được tầm quan trọng của GDMN đối với sự phát triển của trẻ, đặc biệt là hoạt động phát triển vận động thô; chưa dành nhiều thời gian quan tâm phối hợp các hoạt động CSGD trẻ với trường, lớp mầm non; Một số phụ huynh đi làm ăn xa, trẻ chủ yếu ở với ông bà hoặc do công việc của phụ huynh bận rộn nên trẻ ít được đi trải nghiệm thực tế ở các khu vui chơi trẻ em

c Khảo sát trẻ: Tiến hành khảo sát 39 trẻ đầu năm học, kết quả như sau:

Đạt Chưa đạt

Số trẻ

Tỷ lệ

%

Số trẻ

trườn, xoay cơ thể, đi, chạy, đá chân, ném,

vung tay, kéo, đẩy, leo trèo,…)

22 56,4 17 43,6

TC3 Có phản xạ nhanh, mạnh, bền bỉ,phối hợp giác

quan và các chi khéo léo, linh hoạt, mạnh dạn,

tự tin… khi tham gia chuỗi vận động thô nâng

cao dưới hình thức chơi vận động.

15 38,5 24 61,5

TC4 Có kỹ năng hợp tác tốt, có tính kỷ luật, biết

tuân thủ các yêu cầu về vệ sinh cá nhân, vệ

sinh môi trường, tham gia chuẩn bị địa điểm,

dụng cụ luyện tập; cất đặt đồ dùng, dụng cụ

luyện tập đúng chỗ quy định; quý trọng sức

lao động của người khác…

12 30,7 27 69,3

Kết quả khảo sát cho thấy: Đa số trẻ hứng thú, có cảm xúc và thái độ tích cực khi luyện tập, vận động và tham quan dã ngoại; 56,4% trẻ có kỹ năng vận động thô cơ bản tốt tương đối tốt; Còn một số trẻ khả năng nhận thức chưa đồng đều, thể lực còn yếu; Tố chất, kỹ năng phối hợp vận động thô còn nhiều hạn chế,

tỷ lệ chưa đạt chiếm tới 61,5%; Đặc biệt khi tham gia chuỗi vận động thô dưới hình thức chơi vận động, phản xạ của trẻ còn chậm, còn lệ thuộc nhiều; trẻ nhanh mệt do vận động chưa đúng cách, phối hợp giác quan và các chi còn vụng

về và chưamạnh dạn, tự tin; Kỹ năng hợp tác, tính kỷ luật chưa cao, bước đầu đã biết tuân thủ các yêu cầu về vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, tham gia chuẩn

bị địa điểm, dụng cụ luyện tập; cất đặt đồ dùng, dụng cụ luyện tập đúng chỗ quy định… Số trẻ trong lớp đông nên có ảnh hưởng đến quá trình tổ chức trò chơi ở không gian rộng lớn

2.3 Một số giải pháp tổ chức các hoạt động tham quan dã ngoại dựa vào cộng đồng nhằm nâng cao kỹ năng vận động thô cho trẻ 5-6 tuổi, lớp

Mẫu giáo lớn A trường mầm non Đông Thịnh

2.3.1 Lập kế hoạch tổ chức hoạt động tham quan dã ngoại dựa vào cộng đồng nhằm nâng cao kỹ năng vận động thô cho trẻ lớp mẫu giáo lớn A, năm học 2020 - 2021

Để giải pháp mang lại hiệu quả cao, tôi rất chú trọng đến công tác phối

kết hợp với phụ huynh, với cộng đồng xã hội để tuyên truyền về nội dung nâng cao kỹ năng vận động thô cho trẻ 5-6 tuổi lớp mẫu giáo lớn A và xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động cho cả năm học theo chủ đề nhằm giúp giáo viên và những người tham gia chủ động bố trí thời gian thực hiện theo đúng kế hoạch mình đề ra và đạt được mục tiêu kết quả mong đợi

- Tôi chủ động khảo sát thực tế, sau đó lập dự thảo kế hoạch và triển khai tới phụ huynh cụ thể từng nội dung chủ đề chủ điểm, các điểm đến, hình thức phối kết hợp với các thành phần tham gia của cộng đồng

Lựa chọn địa điểm: một số địa điểm được lựa chọn như nông trại Học

đường ở Thường Xuân, nông trại Linh Kỳ Mộc ở TP Thanh Hóa, nông trại

Phong cách mới ở Quảng Xương, trang trại giáo dục và sinh học hữu cơ T-Farm Đông Thịnh… Dự kiến lựa chọn trang trại giáo dục và sinh học hữu cơ T-Farm ngay trên địa bàn xã chúng tôi là địa điểm đến thường xuyên theo tuần, theo chủ

đề cho trẻ vì có rất nhiều thuận lợi và phù hợp với lớp tôi Tôi xin ý kiến của toàn thể phụ huynh trong lớp góp ý, bổ sung để hoàn thiện kế hoạch

Thống nhất đối tượng tham gia và nguồn lực vật chất cần chuẩn bị: Với

phụ huynh ai có thời gian đăng ký tham gia đi cùng vào chủ đề nào, ai ủng hộ về

xe đưa đón các cháu, ai chuẩn bị đồ ăn phụ cho trẻ (bánh, sữa, nước uống, quả tươi…), nếu là tiền quyên góp thì do phụ huynh đứng ra thu chi cho lớp Phân công rõ ràng từng việc, lịch hoạt động được lên kế hoạch tỉ mỉ, phân chia thành từng tổ, mỗi tổ có một tổ trưởng, và các thành viên Tôi lập nhóm kết nối với phụ huynh qua zalo và facebook để tiện thông báo những thông tin khi cần thiết

Với các đoàn thể, tôi đề xuất với nhà trường liên hệ phối hợp với Đoàn Thanh niên xã, Hội phụ nữ của thôn Đà Ninh (là đoàn thể kết nghĩa với lớp tôi), với doanh nghiệp Đông Thịnh Phát (là phụ huynh của lớp), phối hợp với trạm y

tế xã, với Hội cựu chiến binh… để hỗ trợ cho lớp tôi cả về tinh thần, nhân lực

và vật chất mỗi khi cần trong quá trình tổ chức cho trẻ đi tham quan dã ngoại

Lựa chọn nội dung phát triển vận động thô theo chủ đề giáo dục trong

năm học: Bám sát mục tiêu cần đạt cuối độ tuổi, chương trình CSGD trẻ và đặc điểm trẻ của lớp để lựa chọn nội dung phát triển vận động thô, trò chơi vận động… cho phù hợp đối tượng trẻ và tình hình của lớp

- Tôi hoàn thiện kế hoạch sau khi đã bàn bạc kỹ lưỡng với Hội phụ huynh

và khi đã đấu mối với các lực lượng cộng đồng (đoàn thể, doanh nghiệp, đơn vị kết nghĩa…) Cuối cùng, xin ý kiến phê duyệt kế hoạch của Ban giám hiệu nhà trường

- Sau khi kế hoạch tổng thể của năm học đã được phê duyệt, tôi lập kế hoạch chi tiết cho từng lần tham quan dã ngoại để khi thực hiện không để xảy ra

sơ xuất nào, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ khi ra ngoài khu vực trường

Lợi ích mà hoạt động tham quan dã ngoại nhằm phát triển kỹ năng vận động thô cho trẻ thì không phải bàn cãi nhưng vấn đề an toàn phải là trên hết Môi trường bên ngoài sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ hơn Bởi vậy, trước khi tổ chức một cuộc tham quan dã ngoại cụ thể, chúng tôi cần rà soát kỹ lưỡng nhiều vấn

đề như:

+ Khảo sát lại địa điểm và lực lượng tham gia: Giáo viên cùng ban đại diện cha mẹ trẻ khảo sát lại địa điểm, những người đã đăng ký tham gia theo kế hoạch xem có gì biến động để điều chỉnh kịp thời cho phù hợp

+ Kiểm tra lại kế hoạch, nội dung sẽ thực hiện: Tập huấn cho các lực lượng tham gia (phụ huynh, cộng đồng, giáo viên, nhân viên…) cách quản lý, bao quát, kiểm soát trẻ trong suốt chuyến đi, huy động nhân viên y tế cùng tham gia; phân công trách nhiệm cụ thể cho từng người để gắn trách nhiệm cụ thể và chủ động thực hiện khi đến điểm tham quan dã ngoại, nhấn mạnh mục đích chính là tổ chức các hoạt động phát triển kỹ năng vận động thô cho trẻ cụ thể theo chủ đề nào, đó là vận động gì và cần hỗ trợ trẻ như thế nào…

+ Một số đồ dùng cần thiết cho trẻ cần được chuẩn bị đầy đủ, chu đáo như: Đồ dùng, dụng cụ hỗ trợ trẻ luyện tập, vận động; đồ dùng tư trang, đồ ăn thức uống, đảm bảo an toàn sức khỏe, phương tiện di chuyển phù hợp….đủ cho

số trẻ; đeo bảng tên cho trẻ kèm số điện thoại của giáo viên chủ nhiệm đề phòng trường hợp đi lạc

+ Tạo tâm thế hào hứng cho trẻ, trò chuyện, thảo luận về kế hoạch, nội dung sẽ thực hiện, những quy định cần tuân thủ, nhiệm vụ của trẻ làm gì…

(Phụ lục 1 Một số hình ảnh về các văn bản triển khai và kế hoạch tham quan, dã ngoại của trường, lớp)

2.2.2.Tổ chức hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ ở phạm vi nhà trường để củng cố, rèn luyện kỹ năng vận động thô cơ bản, làm tiền đề tốt cho các hoạt động nâng cao và phối hợp khó hơn khi tham quan dã ngoại

Tổ chức các hoạt động thể dục sáng và giờ thể dục tại lớp học, sân trường

để trang bị cho trẻ kỹ năng vận động thô cơ bản (leo trèo, chạy nhảy, bật cao, bật

xa, đu người, đi thăng bằng, vượt chướng ngại vật…), làm tiền đề tốt cho các hoạt động phát triển vận động thô tổng hợp, nâng cao cho trẻ khi tham quan dã ngoại

Để khắc phục những khó khăn, hạn chế về cơ sở vật chất, thiết bị của trường, lớp, giáo viên phải sắp xếp lại không gian lớp học gọn gàng, khoa học; tham mưu với nhà trường cải tạo các khu vực có thể thực hiện hoạt động vận động cho trẻ, mua bổ sung, tự làm các thiết bị phục vụ cho phát triển vận động thô nói riêng và giáo dục thể chất nói chung

Cô tạo nhiều cơ hội cho trẻ được thực hiện các kỹ năng vận động thô trong khu vực trường theo chương trình CSGD trẻ 5-6 tuổi của Bộ GD&ĐT gắn với chủ đề năm học Lựa chọn những trò chơi vận động phù hợp với không gian chật hẹp để tổ chức cho trẻ chơi như: Trò chơi “Chuyền bóng”, “Đẩy gậy”, “Ai nhanh nhất”…

( Phụ lục 2 Minh chứng thiết bị được làm thêm và các khu vực trong trường đã được làm thoáng dành cho hoạt động vận động của trẻ và một số hoạt động phát triển vận động thô của trẻ trên sân trường)

2.2.3.Tổ chức các hoạt động tham quan, dã ngoại nhằm nâng cao kỹ năng vận động thô cho trẻ tại một số địa điểm ở địa phương, mở rộng dần phạm vi hoạt động cho trẻ, tuân thủ nguyên tắc từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ gần đến xa và tuân theo đúng quy trình của hoạt động giáo dục thể chất quy định cho trẻ

* Khai thác một số địa điểm thuận tiện, phù hợp ở địa phương để tổ chức hoạt động: Để khắc phục khó khăn về điều kiện cơ sở vật chất trường, lớp

xuống cấp, không có phòng chức năng, không gian không đủ rộng để tổ chức các hoạt động tập thể cho trẻ, từ kế hoạch đã lập, được sự ủng hộ, tạo điều kiện của chủ trang trại giáo dục-sinh học hữu cơ T-Farm Đông Thịnh, là con em địa

phương, địa điểm chỉ cách trường hơn 1 km nên mỗi tháng hoặc mỗi chủ đề 2-3 lần chúng tôi bố trí cho trẻ được đến T-Farm, tận dụng không gian rộng lớn và

các thiết bị giáo dục thể chất phù hợp với trẻ của trang trại giáo dục này để tổ chức các hoạt động thể chất cho trẻ mà trọng tâm là củng cố, nâng cao kỹ năng vận động thô cho trẻ

- Trò chơi vận động và các hoạt động trải nghiệm tại trang trại T-Farm rất phong phú và đa dạng, dành cho nhiều lứa tuổi, không phải khu vực nào, trò chơi nào cũng phù hợp với trẻ nhỏ Vì thế, trước khi tổ chức cho trẻ đến đây chơi, tôi đã khảo sát trước, cân nhắc và lựa chọn những khu vực và thiết bị phù hợp với chủ đề, với trẻ MG 5-6 tuổi và với mục đích hoạt động mỗi tuần

-Trước khi vào hoạt động, giáo viên trò chuyện, kích thích gây hứng thú cho trẻ; tổ chức cho trẻ quan sát, phát hiện sự vật hiện tượng xung quanh, những khu vực, những thiết bị trẻ sẽ được sử dụng hôm nay, dặn dò những quy định cần tuân thủ, những thiết bị, những khu vực cần tránh để đảm bảo an toàn, ai là người có thể hỗ trợ, giúp đỡ trẻ khi cần….tôi chia lớp tôi thành các nhóm nhỏ (5 bạn/nhóm) để giao cho từng người phụ trách riêng với quy định nhóm buộc các màu nơ nào thì người phụ trách cũng mang nơ màu đó

-Trẻ chơi tìm nhóm (4 nhóm, mỗi nhóm 8-10 trẻ), thảo luận sâu sắc hơn

về những nội dung sẽ thực hiện theo chủ đề, những nội dung cần hợp tác trong nhóm nhỏ hay cả lớp

Ví dụ 1: Với chủ đề “Trường mầm non”, tôi tổ chức hoạt động cho trẻ chơi trò chơi “Trượt cỏ khổng lồ”

* Lực lượng phối hợp: Phụ huynh, Đoàn thanh niên, Trạm y tế xã

* Địa điểm: Trang trại T-FARM Đông Thịnh (sân cỏ; khu chơi VĐ)

* VĐ trọng tâm: nâng cao kỹ năng vận động thô như: leo trèo, trượt,chạy…, rèn kỹ năng khéo léo, linh hoạt phối hợp chân tay giữ cơ thể thăng bằng, biết điều khiển cơ thể sao cho khi trượt không bị ngã người sang hai bên,

khi xuống gần đến đích biết dùng chân và tay phối hợp để dừng đúng điểm cuối,

không để bị lao quá đà, mạnh dạn, tự tin

* Tổ chức HĐ:

+ Khởi động: Cho trẻ khởi động trên nền nhạc Remix bài hát: “Trường

MN thân yêu” kèm các động tác như đi thường, nhanh, chậm, kiễng gót, xoay cổ

tay, cổ chân…

+ Trọng động:

BTPTC: Tập với vòng thể dục bài “Trường chúng cháu là trường mầm non”

VĐCB: Sau đó cô cho trẻ chơi theo đội, cho từng đội 8-10 trẻ/lượt lên

chơi vàtổ chức theo chuỗi vận động liên kết theo mức độ khó tăng dần: 1.Đi theo đường hẹp => 2.Trèo thang => 3.Trượt máng cỏ từ trên cao xuống => 4.Vượt qua chướng ngại vật và về đích Trong quá trình trẻ chơi cô mời thêm

một số phụ huynh lên chơi cùng những bé chưa mạnh dạn, tự tin để trẻ cảm thấy

an tâm khi trượt cỏ

+ Hồi tĩnh: Tập trung thành vòng tròn chơi “ Chim bay - cò bay” và ngồi

nghỉ ngơi tại chỗ

Như vậy, trò chơi vừa giúp trẻ phát triển khả năng vận động thô cho trẻ, vừa mang lại nhiều cảm xúc, trải nghiệm đáng nhớ

( Phụ lục 3 Hình ảnh minh chứng cho ví dụ 1)

Ví dụ 2: Với chủ đề “Bản thân”, cho trẻ chơi Trò chơi Sasuke

* Lực lượng phối hợp: Phụ huynh, Doanh nghiệp, Hội phụ nữ thôn Đà

Ninh, Trạm y tế xã, Hội cựu chiến binh xã

* Địa điểm: Trang trại T-FARM Đông Thịnh (sân cỏ; khu chơi VĐ)

* VĐ trọng tâm: nâng cao nhiều kỹ năng vận động thô như: phát triển cơ

tay, cơ chân, phối hợp chân tay, mắt nhìn, tai nghe để định hướng, rèn luyện kỹ

năng leo trèo, chạy nhảy, đi thăng bằng, đi trên đu dây, trượt cáp treo, đi trên đường dây 20 cm, chui qua đường cống, chạy rung chuông Giúp trẻ hiểu cần

phải rèn luyện để có một cơ thể được khỏe mạnh, dẻo dai và chức năng của một

BTPTC: Tập với dụng cụ là nơ hoa tay kết hợp bài “Năm ngón tay ngoan”

VĐCB: Cho từng đội 8-10 trẻ/lượt lên chơi theo chuỗi vận động liên kết

có mức độ khó tăng dần: 1 Chạy trên vách cỏ =>2 Đi trên ván thăng bằng=>3 Trượt cáp treo => 4 Đi trên cầu dây 20cm (Trèo đỉnh rung chuông)

Trong quá trình trẻ chơi, bố trí theo các điểm để các lực lượng cộng đồng phối hợp với cô quan sát trẻ chơi, động viên khích lệ trẻ tự tin chinh phục những thử thách và đảm bảo an toàn cho trẻ trong suốt quá trình chơi

+ Hồi tĩnh: Tập trung thành vòng tròn chơi nhẹ nhàng “Lắc chuông” và

ngồi nghỉ ngơi tại chỗ

Có thể nói, trò chơi đã tái hiện một số hình ảnh đời thực, giúp trẻ có cái nhìn lạc quan, nhẹ nhàng hơn về những thử thách có thể gặp phải, từ đó tự tin, độc lập hơn

( Phụ lục 4 Hình ảnh, video minh chứng cho ví dụ 2)

Ví dụ 3: Với chủ đề “Gia đình”, tổ chức Trò chơi “Gia đình vui - khỏe”

Lực lượng phối hợp: Phụ huynh, Hội nông dân, Trạm y tế xã

Địa điểm: Trang trại T-FARM Đông Thịnh (sân cỏ; khu vườn sinh học)

VĐ trọng tâm: Đây là trải nghiệm công việc của các thành viên trong gia

đình bác nông dân (hoạt động đào khoai) tại nhà màng của trang trại T-Farm,

nhằm nâng cao nhiều kỹ năng vận động thô như: phát triển cơ tay, cơ chân, phối hợp chân tay, mắt…

Tổ chức HĐ: Trẻ đóng vai các thành viên trong gia đình, giúp trẻ hiểu vai

trò, trách nhiệm của mỗi thành viên trong gia đình cần làm gì và làm như thế nào; trẻ biết phân vai chơi phù hợp với từng bạn trong nhóm

+ Khởi động: Cho trẻ khởi động với những giai điệu thân quen của farm Cô cho trẻ khởi động cơ thể xoay các khớp cổ tay, chân… trên nền nhạc

T-Remix bài hát: “Gia đình nhỏ, hạnh phúc to”(Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung)

+ Trọng động:

BTPTC: Trước khi tổ chức trò chơi chính, tôi cho trẻ tập Bài tập phát triển

chung với dụng cụ là gậy thể dục

VĐCB: Tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “Gia đình vui - khỏe”

Trước khi chơi, tôi đặt ra một số câu hỏi: Đã bạn nào được đi đào khoai hoặc nhìn thấy người lớn đào khoai chưa? Làm thế nào để lấy khoai ra khỏi mặt đất nhỉ? (Phải đào ạ); Dùng gì để đào khoai? (dùng cuốc); tôi động viên, khích

lệ trẻ và nhấn mạnh trong gia đình là bố/mẹ đóng vai trò như thế nào? còn các con thì làm gì?… cho trẻ hiểu nhiệm vụ của mình trong nhóm

Tôi hướng dẫn cách đào khoai, muốn đào được khoai chúng ta cần đến cuốc, dồn lực vào cánh tay rồi cuốc xuống mặt đất khéo léo sao cho lấy được củ khoai còn nguyên vẹn, không bị trớt hoặc bị vỡ củ khoai

Tôi chia trẻ làm nhiều gia đình (gia đình đông con, gia đình ít con…), trong khi chơi để an toàn cho trẻ cần sự có mặt của phụ huynh, cô giáo cùng các đoàn thể bao quát, hỗ trợ trẻ trong quá trình trẻ đào khoai Yêu cầu trẻ trong thời gian quy định các gia đình phải chọn vai chơi và phân công công việc phù hợp từng vai Gia đình nào xong trước, đào được nhiều khoai thì gia đình đó thắng

Trong quá trình chơi, tôi chú ý để động viên, khích lệ trẻ chơi đoàn kết, biết hợp tác, sẻ chia, phối hợp ăn ý, nhịp nhàng trong nhóm, phối hợp với người lớn tham gia hỗ trợ cho nhóm của mình để đạt hiệu quả cao

( Phụ lục 5 Hình ảnh minh chứng cho ví dụ 3)

+ Hồi tĩnh: Cho trẻ thư giãn nhẹ nhàng và tự nhận xét xem gia đình nào

đào nhanh, được nhiều khoai và không bị xước Cho trẻ tự kiểm tra nhau rồi đưa

ra nhận xét, cuối cùng cô chốt lại gia đình nào thắng và kết thúc trò chơi Giáo dục trẻ trong gia đình phải yêu thương nhau, quan tâm, chăm sóc nhau…

* Ngoài những chủ đề trên tôi còn tổ chức các chủ đề tiếp theo với nhiều trò chơi trải nghiệm khác như: Chủ đề “Ngành nghề” cô tổ chức cho trẻ

chơi trò “Xưởng bánh chưng đoàn kết”; Chủ đề: “Thế giới động vật” tôi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi“ Bắt cá ao cạn”…

( Phụ lục 6 Hình ảnh trẻ chơi trò chơi “Xưởng bánh chưng đoàn kết”; Phụ lục 7 Hình ảnh trẻ chơi trò chơi “Bắt cá ao cạn”)

2.2.4 Giáo viên tiến hành đánh giá rút kinh nghiệm để lần tổ chức sau hoặc năm sau đạt hiệu quả cao hơn, phổ biến, chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp sau mỗi buổi tổ chức hoạt động, và cuối kỳ, cuối năm

- Đánh giá sự tiến bộ của trẻ trong cả quá trình tham gia hoạt động

- Cùng nhau rút kinh nghiệm về công tác tổ chức, nội dung, hình thức tổ chức cho trẻ trải nghiệm, tham quan dã ngoại nhằm nâng cao kỹ năng vận động thô cho trẻ; Cảm ơn sự hỗ trợ nhiệt tình của phụ huynh, các đoàn thể xã hội…

- Chia sẻ, phổ biến kinh nghiệm cho các lớp khác trong trường qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, các nhóm zalo, messenger, nhóm trao đổi thông tin của trường…

- Thực hiện lưu hồ sơ hoạt động trải nghiệm, tham quan dã ngoại của lớp

để có tư liệu đúc rút kinh nghiệm, sơ kết, tổng kết theo năm, theo giai đoạn của trường, của huyện…

(Phụ lục 8 Ảnh lưu giữ hồ sơ tham quan, dã ngoại tại trường, lớp)

2.4 Hiệu quả đạt được sau khi áp dụng các giải pháp