Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 7 2.3.1.Giải pháp 1: Xây dựng môi trường lớp học phong phú và làm giàu vốn biểu tượng cho trẻ và cung cấp nguồn nguyên vật liệu đa dạng kích
Trang 12 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 3 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3 2.2.Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4 2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 7 2.3.1.Giải pháp 1: Xây dựng môi trường lớp học phong phú và
làm giàu vốn biểu tượng cho trẻ và cung cấp nguồn nguyên vật
liệu đa dạng kích thích trẻ hoạt động tạo hình
7
2.3.2 Giải pháp 2: Đổi mới hình thức, phương pháp tổ chức các
hoạt động tạo hình, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin
nhằm phát triển thẫm mỹ cho trẻ 3-4 tuổi và khai thác các nguyên
vật liệu sẵn có ở xung quanh theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
10
2.3.3.Giải pháp 3: Rèn luyện hình thành cho trẻ các kỹ năng tạo
hình cơ bản như vẽ,nặn,xé dán Chú trọng phương pháp lấy trẻ
làm trung tâm khi tổ chức các hoạt động tạo hình
15
2.3.3.Giải pháp 4: Lồng ghép tích hợp phù hợp hoạt động tạo hình
với các hoạt động khác theo chế độ sinh hoạt hàng ngày của trẻ
nhằm củng cố rèn luyện kỹ năng tạo hình bền vững và làm giàu
hơn vốn biểu tượng cho trẻ
17
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo
dục, với bản thân, với đồng nghiệp và nhà trường
Trang 21 Mở đầu 1.1 Lý do chọn đề tài:
Tuổi mầm non, đặc biệt ở lứa tuổi mẫu giáo là thời kì nhạy cảm với những
“cái đẹp” xung quanh, có thể coi đây là thời kì phát cảm của những xúc cảm thẩm mĩ những xúc cảm tích cực, dễ chịu được nảy sinh khi trẻ tiếp xúc trực tiếp với “cái đẹp” Từ những xúc cảm tích cực, trẻ bắt đầu mong muốn thể hiện trong các hoạt động nghệ thuật Trong đó hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động quan trọng không thể thiếu được, mang tính chất nghệ thuật Là phương tiện quan trọng góp phần trong việc giáo dục thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể lực Hoạt động tạo hình góp phần phát triển thẩm mĩ sáng tạo, phát triển cảm giác, tri giác thẫm mĩ phát triển khả năng cảm thụ và khả năng sáng tạo Thông qua các hoạt động tạo hình, trẻ có nhiều cơ hội để luyện tập sự khéo léo của ngón tay và biểu lộ thái độ tình cảm của trẻ đối với thế giới xung quanh
Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điểu kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất và hình thành các phẩm chất, kỹ năng ban đầu của con người như một thành viên trong xã hội biết lao động tích cực, sáng tạo
Trong hoạt động tạo hình, trẻ em có nhiều cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu các đối tượng miêu tả để có được hiểu biết, sự hình dung về các đối tượng, từ đó xây dựng các biểu tượng Bởi vậy, có thể khẳng định rằng, hoạt động tạo hình là một trong những phương tiện tích cực để phát triển ở trẻ khả năng hoạt động trí tuệ như: Óc quan sát, trí nhớ, tư duy, tưởng tượng Nhờ hoạt động tạo hình mà vốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh được tăng lên, ngày càng trở nên “giàu có” hơn cả về lượng và chất
Khi tham gia vào hoạt động tạo hình, trẻ có nhiều điều kiện tiếp thu cái đẹp, cái tốt trong xã hội, trải nghiệm các xúc cảm, tình cảm trong giao tiếp, học hỏi về các kỹ năng xã hội và đánh giá các hành vi văn hóa - xã hội qua các hình tượng, các sự kiện, hiện tượng được miêu tả Nội dung của tạo hình là con đường dẫn dắt trẻ nhanh chóng hòa nhập vào xã hội xung quanh
Quá trình hoạt động sáng tạo ra sản phẩm sẽ giúp trẻ được rèn luyện các
kỹ năng hoạt động thực tiễn, thói quen làm việc một cách tự giác, tính tích cực
Hoạt động tạo hình góp phần không nhỏ trong việc chuẩn bị cho trẻ một kiến thức sơ đẳng về tự nhiên, xã hội, về khoa học - kỹ thuật để giúp trẻ nhanh chóng làm quen với các môn học mới ở tiểu học
Thông qua hoạt động tạo hình, trẻ sẽ có cơ hội để thể hiện cảm xúc, ý tưởng của mình Qua đó phát triển khả năng cảm nhận cái đẹp trong thiên nhiên, trong cuộc sống, trong nghệ thuật, khơi gợi ở trẻ những cảm xúc thẩm mĩ cũng như giúp có những kiến thức, kĩ năng tạo ra cái đẹp, là tiền đề để hình thành các phẩm chất kĩ năng ban đầu của một con người biết tích cực sáng tạo cho xã hội sau này
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí của trẻ mẫu giáo bé 3 - 4 tuổi, là giáo viên mầm non trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng những mầm non tương lai của đất nước, tôi hiểu được tầm quan trọng của hoạt động tạo hình đối với sự phát
Trang 3triển thẩm mỹ của trẻ nói riêng và đối với sự phát triển toàn diện của trẻ nói chung Tuy nhiên thực tế khả năng hoạt động tạo hình của trẻ 3 - 4 tuổi chưa thật sự tốt đây là giai đoạn đầu tuổi mẫu giáo, vận động của trẻ còn ở mức độ thấp trẻ mới bước đầu được làm quen với các kỹ năng tạo hình (cắt, xé dán, nặn .), các cơ ngón tay phát triển còn chưa hoàn thiện, trí tư duy tưởng tượng của trẻ còn nghèo nàn Chính vì thế, tôi đã chăn trở tìm tòi giải pháp giúp trẻ
hoạt động tích cực và đạt hiệu quả “Một số giải pháp phát triển thẩm mỹ thông qua hoạt động tạo hình cho trẻ lớp Họa Mi II (3 - 4 tuổi), trường mầm non Đông Thanh, huyện Đông Sơn” để đi sâu nghiên cứu và thực hiện tại lớp
tôi đang giảng dạy
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Nhằm phát triển thẩm mỹ thông qua hoạt động tạo hình cho trẻ lớp Họa
Mi II, (3 - 4 tuổi), trường mầm non Đông Thanh, huyện Đông Sơn
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
“Một số giải pháp phát triển thẩm mỹ thông qua hoạt động tạo hình cho trẻ lớp Họa Mi II (3 - 4 tuổi), trường mầm non Đông Thanh, huyện Đông Sơn”
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
+ Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:
Phương pháp tổng hợp và phân tích: Phương pháp hệ thống hóa: Tôi tiến hành nghiên cứu đọc sách và thông qua quá trình hoạt động tạo hình của trẻ Sưu tầm tư liệu, hình ảnh qua thông tin thực tế ở lớp
+ Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
Phương pháp quan sát: Thông qua việc trẻ hoạt động tạo hình
Phương pháp đàm thoại: Trao đổi trực tiếp với trẻ trong quá trình
trẻ hoạt động; Phương pháp nghiên cứu
+ Phương pháp thống kê toán học: Xử lý số liệu, thông tin thu được thông qua việc sử dụng các phép tính toán học
+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tham khảo bài viết, ý kiến của cán
bộ quản lý, đồng nghiệp về vấn đề mình đang quan tâm để xây dựng bài viết
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Giáo dục phát triển thẫm mĩ là một trong những mặt giáo dục nhằm phát triển toàn diện trẻ mần non, góp phần hình thành yếu tố đầu tiên của nhân cách
Hoạt động tạo hình góp phần phát triển thẩm mĩ sáng tạo, phát triển cảm giác, tri giác thẫm mĩ, khả năng cảm thụ và khả năng sáng tạo
Phát triển thẫm mĩ thông qua hoạt động tạo hình trẻ có nhiều cơ hội để luyện tập sự khéo léo của các ngón tay và biểu lộ thái độ tình cảm của trẻ với thế xung quanh
Khi tham gia các hoạt động tạo hình trẻ đã tái tạo được hình tượng nghệ thuật của đồ vật mà trẻ tri giác được Đó chính là những biểu tượng được hình thành trong quá trình dạo chơi, tham quan và vui chơi Khi quan sát trẻ sẽ so sánh hình dáng, kích thước, màu sắc, không gian của đồ vật như vậy hoạt động tạo hình đã góp phần tích cực trong việc hình thành ở trẻ những thao tác tư duy như : “Phân tích, so sánh, tổng hợp, khái quát, phát triển tư duy trực quan hình
Trang 4tượng và phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo”, trẻ thể hiện được sự phối hợp giữa tay và mắt, hoàn thiện một số kỹ năng cơ bản trong các hoạt động (vẽ, nặn, cắt, xé, dán) Giờ hoạt động tạo hình mang lại cho trẻ những cảm xúc thực
sự, trẻ thích thú, thoải mái thể hiện sự sáng tạo của mình, được tự mình tạo ra những sản phẩm theo hiểu biết và trí tưởng tượng Được làm quen và sử dụng các đồ dùng, các nguyên vật liệu khác nhau như: Bút sáp, màu nước, đất nặn, lá cây, bông, len, vải… Đồng thời trong quá trình hoạt động tạo hình ngôn ngữ của trẻ cũng được phát triển theo, trẻ biết yêu quý cái đẹp, cái tốt, phân biệt được cái thiện cái ác Trong quá trình tạo sản phẩm trẻ được rèn luyện tính kiên trì, bền bỉ làm việc có mục đích được hòa đồng trong tập thể Từ đó hình thành tính đoàn kết tương trợ giúp đỡ cởi mở thân ái với bạn bè
Nhưng chúng ta đã biết, đặc điểm tâm sinh lí của trẻ 3 tuổi, đây là giai đoạn đầu tuổi mẫu giáo, vận động của trẻ còn ở mức độ thấp như: Kỹ năng cầm bút, thao tác cắt, xé dán…Còn vụng Một mặt do trẻ mới rời gia đình đến lớp với giáo viên với bạn, lúc này môi trường sống, sinh hoạt của trẻ thay đổi nó rộng lớn hơn ở nhà mọi sự vật hiện tượng xung quanh trẻ còn rất mới lạ, trẻ chưa có khái niệm về cái gì cụ thể
Bên cạnh đó, vốn ngôn ngữ của trẻ còn quá ít, trẻ chưa thể diễn đạt nguyện vọng của mình bằng ngôn ngữ mạch lạc Vì vậy hoạt động tạo hình chính là một thứ ngôn ngữ riêng để trẻ biểu lộ tình cảm, tiếng nói của mình với mọi người xung quanh Để tạo ra một sản phẩm đẹp trước hết trẻ phải hiểu về cái đó, có tình cảm với nó và có kỹ năng tạo ra nó, thì trẻ mới hoàn thành sản phẩm đó được Chính từ các hoạt động đó sẽ làm phát triển tình cảm thẩm mỹ của trẻ
Mục đích của việc tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ lứa tuổi mầm non không nằm ngoài những mục đích cơ bản của giáo dục thẩm mỹ Đó là: Phát triển ở trẻ khả năng cảm nhận, cảm thụ cái đẹp trong cuộc sống, trong nghệ thuật Hình thành ở trẻ lòng mong muốn và khả năng thể hiện vẻ đẹp của các sự vật, hiện tượng trong cuộc sống xung quanh, để qua đó mà biểu lộ thái độ, tình cảm của mình
Hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non được tổ chức nhằm thực hiện những nhiệm vụ giáo dục và phát triển sau: Hình thành ở trẻ khả năng nhận thức thẩm
mỹ, hình thành thái độ thẩm mỹ trước vẻ đẹp của thế giới xung quanh Giúp trẻ
có những điều kiện, những cơ hội biểu lộ thái độ, xúc cảm, tình cảm của mình đối với những gì được thể hiện trong quá trình tạo hình Hình thành và phát triển
ở trẻ tính tích cực sáng tạo: Tập cho trẻ biết miêu tả, biểu cảm theo ý đồ, sáng kiến của bản thân, biết giải quyết các vấn để tạo hình một cách độc lập trong sự
hợp tác Đó là lí do tôi chon đề tài “Một số giải pháp phát triển thẩm mỹ thông qua hoạt động tạo hình cho trẻ lớp Họa Mi II (3-4 tuổi), trường mầm non Đông Thanh, huyện Đông Sơn”
2 2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Năm học 2020 - 2021 Tôi được phân công chủ nhiệm lớp Họa Mi II (3 - 4 tuổi) ở trường mầm non Đông Thanh và thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới Quá trình giảng dạy tôi phát hiện ra được những điểm nổi bật sau:
Trang 5a Thuận lợi:
* Đối với nhà trường:
Trường mầm non Đông Thanh luôn được lãnh đạo và nhân dân từ xã đến huyện ngày càng có sự quan tâm, tập trung đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị cho nhà trường Nề nếp, chất lượng của nhà trường ổn định và ngày càng phát triển
Trường có các phòng chức năng cùng với hệ thống trang thiết bị đồng bộ tương đối đầy đủ đáp ứng cho công tác chăm sóc giáo dục trẻ theo yêu cầu Nhà trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 2
Ban giám hiệu luôn quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất và chuyên môn, bồi dưỡng phương pháp, đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non, tạo mọi điều kiện giúp tôi thực hiện tốt chương trình giáo dục mầm non mới
* Đối với giáo viên:
Bản thân nắm vững kiến thức chuyên môn về chăm sóc giáo dục trẻ.Tham gia đầy đủ các lớp chuyên đề do phòng tổ chức Tôi luôn học hỏi kinh nghiệm đồng nghiệp, tìm tòi và nghiên cứu sách báo, tạp chí, internet, làm đồ chơi và đồ dùng dạy học đủ số lượng và chất lượng đảm bảo về mặt thẩm mĩ, an toàn cho trẻ, giúp cho việc dạy và học của trẻ
* Đối với phụ huynh:
Cha mẹ nhiệt tình phối hợp với nhà trường trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ Phụ huynh nhiệt tình trong việc hỗ trợ các nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động Tham gia đầy đủ các hoạt động, các khoản ủng hộ, đóng góp cho nhà trường, cho lớp
* Đối với trẻ:
Đa số trẻ đi học đều ở lại ăn bán trú nên nề nếp rất ổn định, sức khỏe bình thường
b Khó khăn:
* Đối với nhà trường:
Trong điều kiện thực tế số trẻ đến trường mầm non tăng nhanh và số lượng giáo viên biên chế được giao còn thiếu nhiều, đôi khi sự quan tâm sát sao của cô để khích lệ trẻ tích cực, chủ động và sáng tạo tham gia vào các hoạt động chưa kịp thời gây khó khăn cho việc rèn luyện khả năng sáng tạo của trẻ Qúa trình tổ chúc còn nặng kết quả sảm phẩm, cô chưa chú ý dạy kĩ năng tạo hình cho trẻ
Qua các hoạt động tạo hình ở lớp, tôi nhận thấy các cháu chưa phát huy được tính tích cực chủ động, sáng tạo của mình Còn nhiều hạn chế, rập khuôn,
có thói quen thụ động Rất nhiều trẻ còn nhút nhát, thụ động, khi tham gia Sản phầm làm ra thường giống bạn, chưa có sự sáng tạo
Trang 6Môi trường xunh quanh cho trẻ còn nghèo nàn,trẻ chưa có nhiều cơ hội được đi tham quan dã ngoại, trài nghiệm nên tư duy tưởng tượng óc sáng tạo của trẻ còn hạn chế
* Đối với phụ huynh:
Do điều kiện phải đi làm ăn xa nên một số phụ huynh ít có thời gian dành cho con, phần lớn đều nhờ cậy ông bà Vì vậy việc thống nhất quan điểm, sự phối hợp giữa giáo viên và phụ huynh trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ còn nhiều khó khăn
c Khảo sát ban đầu:
Ngay từ đầu năm học tôi tổ chức các hoạt động tạo hình cho trẻ để theo dõi trẻ và nắm bắt được những kỹ năng và khả năng sáng tạo của trẻ Tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng trẻ khi cho trẻ tham gia hoạt động tạo hình vào đầu năm học 2020-2021 Lớp có tổng số 37 trẻ, và kết quả như sau: Kết quả khảo sát đầu năm như sau:
- Khảo sát điều kiện thực hiện
Số cháu
Tỷ lệ
%
Số cháu Tỷ lệ %
Trang 7Qua bảng khao sát tình hình thực tế trên tôi nhận thấy:
- Cơ sở vật chất, thiết bị nhà trường, môi trường vật chất trong lớp và ngoài lớp đạt tuy nhiên nguyên vật liệu, học liệu của cô và trẻ đều chưa đạt
- Đối với giáo viên chưa có sự sáng tạo trong tổ chức các hoạt động tạo hình
- Đối với trẻ: Số trẻ biết cách sắp xếp bố tác phẩm hài hòa hợp lý,biết nhận xét sản phẩm, sáng tạo tác phẩm tạo hình còn thấp
Từ những thực trạng và hạn chế nêu trên của trường và của lớp Để khắc phục và giải quyết thực trạng trên tôi đã suy nghĩ và tìm ra một số giải pháp hoạt động tích cực, sáng tạo trong hoạt động tạo hình
Qua bảng khảo sát trên tôi nhận thấy: Mặc dù có 59% số trẻ trong lớp hứng thú với hoạt động tạo hình Nhưng tỉ lệ trẻ chưa thực hiện được một số kỹ năng tạo hình cơ bản vẽ, nặn , xé dán đang chiếm 43,3% tổng số trẻ trong lớp
Và điều đặc biệt là trẻ chưa biết các sắp xếp bố cục tác phẩm hài hòa hợp lý còn chiếm tới 62,2% số trẻ trong lớp Còn số trẻ chưa thể hiện được sự sáng tạo khi tham gia hoạt động tạo hình đang còn cao chiếm tới 86,5% tổng số trẻ trong lớp
Số trẻ chưa biết nhận xét sản phẩm chiếm tới 60,6 % Sau khi khảo sát xong tôi thấy kết quả trên trẻ còn thấp, đó là điều tôi băn khoăn suy nghĩ cần làm thế nào
để giúp trẻ tự tin, hứng thú, tích cực và sáng tạo hơn khi tham gia hoạt động tạo hình để phát triển thẩm mỹ một cách tốt nhất Bản thân đã tiến hành tìm và áp dụng các phương pháp, giải pháp tích cực nhất để tạo điều kiện cho trẻ hoạt động đạt hiệu quả đề ra
2 3.Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1 Giải pháp 1: Xây dựng môi trường lớp học phong phú nhằm làm giàu vốn biểu tượng cho trẻ và cung cấp nguồn nguyên vật liệu đa dạng kích thích trẻ trong hoạt động tạo hình
* Xây dựng môi trường lớp học phong phú nhằm làm giàu vốn biểu tượng cho trẻ
Nhưng chúng ta đã biết, việc xây dựng môi trường giáo dục trong và ngoài lớp học là vô cùng cần thiết và đặc biệt quan trọng Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổ chức, hướng dẫn trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, thông qua đó trẻ được hoạt động tích cực, chủ động và sáng tạo hơn
Môi trường giáo dục đa dạng, phong phú sẽ kích thích tính tích cực chủ động và trẻ có thể tự quyết định, tìm cách giải quyết nhiệm vụ của mình Qua
đó, trẻ học được cách làm việc với người khác, học cách lắng nghe và chia sẻ suy nghĩ của bản thân với bạn bè
Trang 8Chính vì vậy mà trong tất cả các hoạt động nói chung cũng như trong hoạt động tạo hình nói riêng, thì việc tạo môi trường cho trẻ là rất quan trọng Hiểu rõ được điều đó nên ngay từ đầu năm tôi đã tích cực trong công tác tạo môi trường trong và ngoài lớp phù hợp với lứa tuổi tôi phụ trách Đặc biệt tôi chú ý trang trí tạo môi trường nghệ thuật để gây cảm xúc, gây ấn tượng cho trẻ về nghệ thuật tạo hình Từ cách bài trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của trẻ phù hợp, thuận lợi cho việc sử dụng, tránh rườm rà, thay đổi giữa các chủ đề nhánh để trẻ quan sát và nhận xét được, phát hiện được những điều mới lạ của chủ đề này với chủ
đề khác để từ đó sẽ khơi gợi tính hứng thú và khả năng sáng tạo trong hoạt động tạo hình của trẻ
Môi trường trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, và để lớp học thêm lôi cuốn trẻ tôi đã tạo một môi trường trong lớp học với những màu sắc sinh động và ngộ nghĩnh Môi trường có không gian, cách sắp xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộc với cuộc sống thực hằng ngày của trẻ Khi thiết kế các góc hoạt động trong lớp tôi luôn bố trí các góc hoạt động hợp lí: Góc hoạt động cần yên tĩnh bố trí xa góc hoạt động ồn ào, góc thư viện sử dụng sách, tranh ở những nơi nhiều ánh sáng… Các góc hoạt động có “ranh giới” rõ ràng, có lối đi cho trẻ di chuyển thuận tiện khi liên kết giữa các góc chơi Sắp xếp các góc để tôi có thể dễ dàng quan sát được toàn bộ hoạt động của trẻ Các góc phải được bày biện hấp dẫn Có đồ chơi, học liệu và phương tiện đặc trưng cho từng góc và luôn gợi mở và kích thích trẻ hoạt động
Ví dụ: Ở mảng chính trong lớp như mảng chủ đề, các tiêu đề của các góc
Để gây ấn tượng cho trẻ tôi thường sưu tầm các hình ảnh ngộ nghĩnh có màu sắc
bố cục hợp lí và có tên thật gần gũi với trẻ Như mảng chủ đề tôi để vị trí chính giữa lớp để trẻ dễ nhìn, dễ thấy Nội dung của mảng chủ đề thường tổng hợp các hình ảnh về chủ đề: Như chủ đề : Nghành nghề: Ở góc phân vai tôi trang trí bằng hình ảnh các bác nấu ăn Hay góc xây dựng tôi sưu tầm hình ảnh các chú thợ đang xây dựng,…
Ví dụ: Ở Góc tạo hình ngoài trang trí và sắp xếp phù hợp với góc, chuẩn
bị nhiều nguyên vật liệu thiên nhiên và phế thải như: Vải vụn, cúc áo, lá cây, sỏi, hột hạt, vỏ hạt dẻ… Bên cạnh đó tôi còn trang trí mở (bằng các kệ, các hộp
ở trên góc) để cô và trẻ trưng bày các sản phẩm tạo hình của mình theo từng chủ
đề khác nhau như: Từ các nguyên vật liệu đã chuẩn bị dưới sự hướng dẫn của tôi với óc tưởng tưởng sáng tạo của trẻ, theo từng chủ đề như chủ đề: Thế giới thực vật tôi và trẻ tạo hình các loại cây, hoa, quả,…thật ngộ nghĩnh để cùng trang trí góc nghệ thuật Qua việc trang trí mở, sắp xếp phù hợp nên trẻ thích thú và hứng thú trao đổi, biết phối hợp cùng các bạn kháctạo ra các sản phẩm tạo hình thật sinh động và ngộ nghĩnh
(Xem phụ lục 1.1- Hình ảnh chụp góc nghệ thuật và các nguyên vật liệu của
Trang 9khác, hào hứng tham gia vào hoạt động phát triển về mọi mặt; khả năng sử dụng một số đồ dùng trong vui chơi, học tập, sinh hoạt, trẻ có khả năng thực hiện các hoạt động tạo hình, nhất là tạo hình sáng tạo một cách tự tin và khéo léo, tích cực, chủ động, sáng tạo hơn, từ đó góp phần nâng cao chất lượng tạo hình cho trẻ
* Cung cấp nguồn nguyên vật liệu đa dạng kích thích trẻ trong hoạt động tạo hình
Như chúng ta đã biết, để thu hút trẻ tham gia vào các hoạt động tạo hình một các tích cực đòi hỏi giáo viên không chỉ nắm vững được phương pháp mà bên cạnh đó giáo viên cần phải tổ chức các hoạt động phong phú, đa dạng, mới
lạ về nguyên liệu để hấp dẫn thu hút trẻ
+ Phối kết hợp với phụ huynh trong việc tìm kiếm các nguyên vật liệu cho hoạt động tạo hình:
Để có được nguồn nguyên vật liệu đa dạng phong phú việc phối kết hợp với phụ hunh là rất cần thiết để cung cấp nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động là rất quan trọng Để có được các nguyên vật liệu phong phú và đa dạng tôi thường xuyên tuyên truyền với phụ huynh, viết thông báo về các nguyên vật liệu cần thu gom, tư vấn cho phụ huynh giúp trẻ sưu tầm thêm các loại nguyên vật liệu khác nhau để tạo ra sản phẩm đa dạng
Ví dụ: Ngay đầu năm học khi vào họp phụ huynh tôi đã triển khai kế
hoạch cho hoạt động tạo hình của mình Từ đó đưa ra các nguyên liệu cần phải
tìm kiếm và sưu tầm Qua cuộc họp này phụ huynh đã rất nhiệt tình trong việc
tìm kiếm và sưu tầm các nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương để sự trữ vào kho nguyên liệu của lớp
(Xem phụ lục 1.3 - Hình ảnh phụ huynh phối hợp cùng giáo viên sưu tầm các
nguyên vật liệu)
Bên cánh đó thì vào hàng tháng vào các chủ đề khác nhau tôi cần bỗ sung nguyên vật liệu gì cho các hoạt động tạo hình của chủ đề đó thì tôi sẽ sử dụng góc tuyên truyền phụ huynh ghi rõ nội dung yêu cầu của chủ đề đối với trẻ, yêu cầu đối với phụ huynh cần giúp đỡ và đóng góp những gì mà chủ đề này cần để hoạt động
Ví dụ: Khi đến chủ đề: Giao thông, ở bảng tuyên truyền tôi đã ghi rõ
tên chủ đề và nội dung hoạt động chủ đề, nhất là các hoạt động tạo hình Yêu cầu phụ huynh giúp đỡ đóng góp các nguyên vật liệu phục vụ cho chủ đề như: Hoạ báo cũ về đồ dùng, các chai nhựa bỏ đi, các vỏ hộp sữa để làm ô tô, các mo cau để làm thuyền buồm, Khi thấy tôi viết bảng tuyên truyền như vậy, phụ huynh đã sẵn sàng đóng góp các nguyên vật liệu để giúp đỡ giáo viên, có một số phụ huynh khéo tay đã làm một số đồ chơi phù hợp với chủ đề trẻ hoạt động hoặc tranh thủ thời gian để cùng cô chuẩn bị một số đồ chơi cho trẻ Từ đó mà trong hoạt động tạo hình về các phượng tiện giao thông trẻ đạt hiệu quả rất cao
Việc phối hợp với phụ huynh trong việc tìm kiếm các nguyên vật liệu, nay kho nguyên vật liệu đã phong phú hơn Có được kết quả như vậy là nhờ vào sự
Trang 10nỗ lực của giáo viên cũng như sự ủng hộ tích cực từ phía phụ huynh Vì vậy công tác phối kết hợp với phụ huynh ở lớp là rất cần thiết và quan trọng
+ Sưu tầm và lọc chọn các nguyên vật liệu phù hợp với hoạt động tạo hình
Ngoài việc phối kết hợp với phụ huynh, thì bản thân tôi cũng đã sưu tầm, tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có, dễ tìm ở địa phương, rẻ tiền và gần gũi với trẻ như: Sách báo cũ, len, vải vụn, hột hạt khô, vỏ chai, lọ, lá khô, rơm, bẹ chuối, ống hút, nắp chai, nút áo, vỏ ngao, … để kho nguyên liệu phong phú thêm Tuy nhiên để nguyên vật liệu đảm bảo cho hoạt động tạo hình, đảm bảo vệ sinh cũng như đảm bảo an toàn cho trẻ bản thân tôi đã đặt ra yêu cầu khi lựa chọn nguyên vật liệu như: Phải được vệ sinh sạch sẽ khô ráo và đảm bảo an toàn cho trẻ: Không độc hại, không sắc nhọn, kết dính chắc chắn Lựa chọn nguyên vật liệu có màu sắc đa dạng, thiết kế có kích thước phù hợp lứa tuổi, dễ làm và
dễ sử dụng… Tiếp đó tôi và trẻ cùng phân loại, kí hiệu các nguyên vật liệu cần thiết, qua đó giúp trẻ tìm hiểu về đặc điểm cấu tạo, hình dáng, chất liệu…của chúng để khi vào hoạt động trẻ có thể chủ động và sáng tạo theo ý tưởng của trẻ
Ví dụ: Trong chủ đề “Thế giới thực vật” Đề tài: Tạo hình hoa từ các
nguyên vật liệu khác nhau Bằng các nguyên vật liệu sẳn có ở địa phương, tôi
đã chuẩn bị rất nhiều các nguyên vật liệu cho trẻ hoạt động và tiến hành cho trẻ
tự chia làm 3 nhóm chơi, mỗi nhóm đã nêu ý tưởng của nhóm và cùng tạo ra sản phẩm cho nhóm chơi của mình Kết quả là 3 nhóm chơi đã hoa từ các nguyên vật liệu như: Hột hạt, vỏ ngao, lá khô, giấy vụn, bẹ ngô,
(Xem phụ lục 1.3 - Hình ảnh trẻ tạo hình hoa từ các nguyên vật liệu)
Qua việc sử dụng biện pháp “Xây dựng môi trường lớp học phong phú nhằm làm giàu vốn biểu tượng cho trẻ và cung cấp nguồn nguyên vật liệu đa dạng kích thích trẻ trong hoạt động tạo hình” tôi thấy trẻ thích được tham gia hoạt động trải nghiệm, giao tiếp, suy ngẫm, trao đổi thành thạo, biết phối hợp vận động cùng bạn khác, hào hứng tham gia vào hoạt động phát triển về mọi mặt; khả năng sử dụng một số đồ dùng trong vui chơi, học tập, sinh hoạt, trẻ có khả năng thực hiện các hoạt động tạo hình, nhất là tạo hình sáng tạo một cách tự tin
và khéo léo, tích cực, chủ động, sáng tạo hơn, từ đó góp phần phát triển một cách tốt nhất cho trẻ
2 3 2 Giải pháp 2: Đổi mới hình thức, phương pháp tổ chức các hoạt động tạo hình, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin nhằm phát triển thẫm mỹ cho trẻ 3-4 tuổi và khai thác các nguyên vật liệu sẵn có ở xung quanh theo hướng lấy trẻ làm trung tâm
2.3.2.1 Đổi mới hình thức, phương pháp tổ chức các hoạt động tạo hình
Để trẻ hứng thú và tránh nhàm trán trong các giờ hoạt động tạo hình tôi
không ngừng tìm kiếm và sưu tầm các hình thức tổ chức tạo hình khác nhau, nhằm giúp cho trẻ trong lớp mình hứng thú, tích cực hoạt động hơn
* Cách vẽ thổi:
Trang 11Trong chủ đề: Thế giới thực vật
Đề tài: Vẽ hoa mùa xuân Với đề tài này tôi không tiến hành như thường
lệ là cho trẻ dùng sáp màu vẽ và tô, mà tôi mạnh dạn tổ chức bằng các vẽ thổi
cách vẽ thổi như sau:
Chuẩn bị : Màu nước, ống hút nước dùng để thổi, bút lông, giấy vẽ
Cách làm : Đổ màu ra đĩa, dùng bút lông chấm màu và cho màu ra giấy
Cho trẻ cầm ống hút thổi vào chỗ màu trên giấy sao cho màu bắn tung ra trên mặt giấy thành các hình bông hoa, thân cây hoa,
Qua việc thực hiện các vẽ thổi thì lúc đầu trẻ tỏ ra không tự tin Sau khi
cô hướng dẫn thì dần dần trẻ rất thích và tạo ra nhiều sản phẩm lạ, đẹp mắt như một số bé đã tạo được vừa hoa với rất nhiều các cây hoa khác nhau: Hoa đồng tiền, hoa đào, hoa mai, Có trẻ còn sáng tạo các chi tiếp khác cho bức tranh thêm sinh động hơn là vẽ thổi thêm ông mặt trời, đám mây, con chim,
* Tạo hình bằng hình thức bồi giấy:
Chuẩn bị : Giấy báo, giấy trắng, hố dán, vật màu (cái đĩa giấy, chén, quả) Cách làm : Xé giấy báo thành từng dải dài, phết hồ vào vật mẫu
Ví dụ : Ở chủ đề: Gia đình
Đề tài: Tạo hình các đồ dùng trong gia đình
Tôi cho trẻ bồi giấy lên đĩa, bát, Từng lớp giấy dọc ngang vào cái đĩa, bát Sao cho các mép giấy vừa khít nhau thành nhiều lớp Đến lớp cuối cùng, bồi giấy màu trắng để tô màu cho đẹp rồi đem phơi nắng cho khô Khi các mặt giấy khô thì lấy cái đĩa, bát ra Sau đó, tô màu và trang trí cái đĩa, bát, Theo ý thích
* Tạo hình bằng cách vo giấy:
Ví dụ: Trong chủ đề thế giới thực vật Đề tài: Tạo hình vườn cây
Chuẩn bị: Giấy thủ công, keo hồ, giấy, vỏ cây, màu sáp
Cách làm: Thân cây được tạo dáng từ vỏ cây Tán lá : Cho trẻ xé giấy
thành từng mảng (to nhỏ tuỳ ý), dùng tay bóp hoặc vò nhẹ cho giấy co lại, sau
đó chụm mép giấy lại sao cho có độ phổng bên trong rồi bôi hồ xung quanh mép giấy và dán vào cành cây Sau đó, trang trí thêm đất, cỏ, mặt trời Tuỳ theo ý thích của trẻ
* Tạo hình với cá, len vụn
Chuẩn bị : Cát đã được nhuộm màu để khô; giấy; hình mẫu; hồ dán
Cách làm: Vẽ hình mẫu trên giấy rồi cho trẻ dùng chổi nhỏ thoa hồ theo
nét hình vẽ Sau đó lấy cát rắc kín hình vẽ mẫu rồi lấy tay ấn lên cát cho dính keo Cuối cùng, cầm tờ giấy úp xuống
Ví dụ: Trong chủ đề: Giao thông cho trẻ tạo hình máy bay và ô tô
Tôi cùng trẻ vẽ mẫu con cá lên trên giấy rồi cho trẻ dùng chổi hỏ thao hồ theo nét hình vẽ Sau đó lấy cát màu hoặc len vụn rắc kín hình mẫu rồi lấy tay ấn nhẹn lên cát, len vụn Tùy vào từng chi tiết kết hợp với mài cát khác nhau để tạo thành bức tranh hoàn chỉnh Kết quả, ta được một tranh có hình theo mẫu
(Xem phụ lục 2.1 - Hình ảnh tranh tạo hình máy bay và ô tô bằng cát, len vụn
* Tạo hình bằng hoa lá, vỏ cây, vỏ ngao, sỏ)