Giải pháp 2: Xây dựng kế hoạch phát triển ngôn ngữ cho trẻ thôngGiải pháp 3: Giáo viên cần giúp trẻ phát triển vốn từ, manh dạn, tự Giải pháp 4: Linh hoạt sử dụng các phương pháp dạy thơ
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HẬU LỘC
TRƯỜNG MẦM NON HOA LỘC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG DẠY THƠ CHO TRẺ 18 - 24 THÁNG
TUỔI TRƯỜNG MẦM NON HOA LỘC
Người thực hiện: Trịnh Thị Hải Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Hoa Lộc SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HÓA, NĂM 2021
Trang 2Giải pháp 2: Xây dựng kế hoạch phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông
Giải pháp 3: Giáo viên cần giúp trẻ phát triển vốn từ, manh dạn, tự
Giải pháp 4: Linh hoạt sử dụng các phương pháp dạy thơ để phát
Giải pháp 5: Trang trí phòng học, góc bé yêu thơ theo từng chủ đề
Trang 3TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Giáo dục và Đào tạo Chương trình bồi dưỡng thường xuyên MÔĐUNMN3 Đặc điểm phát triển ngôn ngữ những mục tiêu và kết quả mong đợi
2 Tiến sĩ Trần Thị Ngọc Trâm Tiến sĩ Lê Thu Hương.PGS TS Lê Thị ÁnhTuyết( Đồng chủ biên) (Nhà xuất bản Giáo dục Việt nam) Hướng dẫn tổchức thực hiện chương trình Giáo dục Mầm non nhà trẻ 3-36 tháng tuổi
3 Tham khảo tài liệu trên mạng INTERNET
Trang 4Mẫu 1 ( 2)
DANH MỤC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN, TỈNH VÀ CÁC CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Trịnh Thị Hải
Chức vụ và đơn vị công tác: Trường mầm non Hoa Lộc
TT Tên đề tài SKKN Cấp đánh giá
xếp loại
(Ngành GD cấphuyện/tỉnh )
Kết quả đánh giá xếp loại (A, B, hoặc C)
Năm học đánh giá xếp loại
Trang 5-I.MỞ ĐẦU 1.1. Lí do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết trong cuộc sống ai cũng phải sử dụng ngôn ngữ đểgiao tiếp với mọi người và để nhận thức thế giới xung quanh Ngôn ngữ chính làphương tiện giao tiếp giữa con người với con người, là phương tiện cho việc dạy
và học Ngôn ngữ nói, đọc, viết có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc pháttriển nhân cách của trẻ mầm non nói riêng, của con người và xã hội nói chung.Lứa tuổi mầm non là thời kỳ phát triển ngôn ngữ tốt nhất Là giai đoạn có nhiềuđiều kiện thuận lợi nhất cho sự lĩnh hội ngôn ngữ nói và các kỹ năng nghe, hiểu,trả lời câu hỏi của trẻ Phát triển ngôn ngữ và giao tiếp có ảnh hưởng đến tất cảcác lĩnh vực phát triển khác của trẻ Ngôn ngữ chính là công cụ để tư duy vì thếngôn ngữ có ý nghĩa quan trọng đến việc phát triển nhận thức, giải quyết vấn đềcủa trẻ Đối với trẻ 18-24 tháng tuổi thì ngôn ngữ, nhận thức của trẻ còn rấtnhiều hạn chế Vốn từ của trẻ mới đạt được từ 5 đến 50 từ thậm chí có nhiềucháu 18 tháng chưa nói được từ nào Chính vì vậy mà cần phải quan tâm để dạytrẻ phát âm để vốn từ của trẻ ngày càng tăng lên giúp trẻ giao tiếp và phát triểnnhận thức Một trong những hoạt động giúp trẻ phát triển ngôn ngữ tốt nhấttrong chương trình giáo dục mầm non đó là thông qua hoạt động văn học “Làmquen văn học” là một trong các hoạt động học tập của trẻ ở trường Mầm non, trẻmầm non là lứa tuổi đang “học ăn, học nói” chưa biết đọc, chưa biết viết, việccho trẻ làm quen văn học có ý nghĩa lớn lao ở phương diện phát triển lời nói củatrẻ Vì ngôn ngữ là yếu tố thứ nhất của văn học nên phải tiếp xúc với văn học,ngoài ra tiếp xúc với văn học còn có ý nghĩa tiếp xúc với nghệ thuật ngôn từ.Như vậy trẻ sẽ làm quen với những hình tượng ngôn ngữ trong sáng, những từngữ trong sáng, biểu cảm (Như “E.U Tri-Kêê- va” nhà giáo dục mẫu giáo Liên
Xô (cũ) khẳng định rằng trẻ em học được rất nhiều tiếng mẹ đẻ qua văn học.Nhưng phát triển lời nói không phải là mục đích duy nhất của việc cho trẻ làmquen với văn học Đối với trẻ mầm non, văn học mà cụ thể là dậy trẻ đọc thơnhư những bài học đầu tiên về cuộc sống, về con người Qua việc cho trẻ làmquen với thơ chính là hình thành cho trẻ những tình cảm đạo đức tốt đẹp, nhữngcảm xúc thẩm mỹ phát triển trí tưởng tượng như lòng yêu thiên nhiên như cỏ,cây, hoa lá, lòng kính trọng yêu thương những người gần gũi và giúp đỡ nhữngngười xung quanh như ông, bà, bố, mẹ, cô giáo
Đọc thơ cho trẻ nghe giúp trẻ phát triển lời nói Thông qua việc đọc thơ,hiểu nội dung thơ và trả lời câu hỏi của cô Qua đó một mặt giúp trẻ nhận biết vànói được tên các đồ vật, sự vật hiện tượng trong thế giới xung quanh từ đó màphát triển vốn từ cho trẻ Mặt khác khi trẻ đọc thuộc lời các bài thơ làm lời nóicủa trẻ lưu loát hơn, rõ ràng và tự tin hơn Đã có rất nhiều giáo viên thực hiện rấttốt nhiệm vụ giáo dục để phát triển ngôn ngữ cho trẻ nhất là đối với những cô đãtrải qua dạy trẻ lứa tuổi nhà trẻ, vì vậy nên trẻ ở lứa tuổi này đến trường đầu nămnhiều cháu còn ê a nói chưa rõ, nhưng cuối năm đã nói rất thạo và hiểu được rấtnhiều điều về thế giới xung quanh trẻ Tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế trongviệc phát triển ngôn ngữ cho trẻ đó là việc cung cấp vốn từ cho trẻ còn chưa có
sự lựa chọn, chưa dạy trẻ phát âm chuẩn, còn để trẻ nói tự do, chưa chú ý luyệncho trẻ nói rõ lời nên có nhiều trẻ nói ngọng nói lắp Tuy trẻ đã phát âm được
Trang 6các âm khác nhau Trẻ hay phát âm sai ở những từ khó, những từ có 2/3 âm tiếtnhư: nhấy xìa/lấy thìa, ăn chơm/ ăn cơm, mầu xăn/mầu xanh…Từ thực tế trên làmột giáo viên chủ nhiệm nhóm trẻ 18-24 tháng tôi rất mong được rèn luyện pháttriển ngôn ngữ cho trẻ một cách chuẩn nhất, hiệu quả nhất nên tôi đã chọn đề tài:
“Một số giải pháp phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động dạy thơ cho trẻ 18-24 tháng tuổi trường mầm non Hoa Lộc ” Với đề tài này tôi rất mong được
góp phần nhỏ vào công tác giáo dục trẻ mầm non phát triển ngôn ngữ nói riêng
và phát triển toàn diện nói chung
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Tôi chọn đề tài: : “Một số giải pháp phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt
động dạy thơ cho trẻ 18-24 tháng tuổi trường mầm non Hoa Lộc” nhằm giúp
trẻ phát triển khả năng tập nói, nghe, hiểu, trả lời câu hỏi một cách có logich, cótrình tự, chính xác Giúp trẻ mạnh dạn và tự tin trước mọi người Làm phongphú vốn từ cho trẻ
Bên cạnh đó giúp đồng nghiệp hiểu được tầm quan trọng của việc pháttriển ngôn ngữ cho trẻ từ đó có những kế hoạch cụ thể về việc phát triển ngônngữ cho trẻ
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Nghiên cứu trong phạm vi phát triển ngôn ngữ cho trẻ 18 -24 tháng
1.4.Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp quan sát các hoạt động trong ngày của trẻ
- Phương pháp điều tra đánh giá
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp nghiên cứu các tài liệu tham khảo có liên quan đến đề tài
- Phương pháp thống kê xử lí số liệu
2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận:
Ngôn ngữ là một hiện tượng xã hội đặc biệt vì nó ra đời và tồn tại cùngvới sự hình thành và phát triển của xã hội loài người, ngôn ngữ dùng để phục vụ,mọi thành viên trong xã hội từ việc học tập, lao động đến việc vui chơi giải trí
Có thể nói rằng trong bất kì lĩnh vực hoạt động nào của con người cũng cần đếnngôn ngữ Ngôn ngữ giúp cho con người trao đổi tư tưởng tình cảm, bộc lộnhững cảm xúc và xác lập những mối quan hệ giữa thành viên này với thànhviên khác trong xã hội Ngôn ngữ có thể nói là một thứ công cụ để tổ chức xãhội, để duy trì mối quan hệ giữa người với người trong xã hội Quá trình pháttriển ngôn ngữ là quá trình cung cấp từ ngữ cho trẻ, góp phần làm phong phúngôn ngữ đẩy mạnh quá trình phát triển trí tuệ và tình cảm đạo đức cho trẻ Rènluyện và phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non là góp phần tích cực vào việctrang bị cho trẻ một phương tiện mạnh mẽ để tiếp thu kinh nghiệm quý báu củathế hệ cha anh, đồng thời tạo điều kiện cho các cháu lĩnh hội các kiến thức,những hiểu biết mới lạ về thế giới xung quanh
Trong cuộc sống chúng ta ai cũng phải sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp với mọi người xung quanh và ngôn ngữ chính là phương tiện cho việc dạy và học.Đối với trẻ mầm non thì qua giao tiếp bằng ngôn ngữ và tư duy trẻ thu được cáckinh nghiệm sống làm phong phú thêm sự hiểu biết của trẻ Trẻ nhà trẻ thì nhận
Trang 7thức và ngôn ngữ của trẻ còn hạn chế, trẻ mới đang tập nói, có trẻ mới nói đượccâu 2-3 từ, có trẻ thì đã nói được câu 4-6 từ, nhưng có trẻ vẫn chưa nói được từnào,có trẻ nói chưa trọn vẹn được câu, chưa diễn đạt được ý muốn của mìnhbằng những câu đơn giản… chính vì vậy mà phát triển ngôn ngữ cho trẻ là việclàm cần thiết Đối với trẻ nhà trẻ phát triển ngôn ngữ chính là việc phát triển cáckhả năng nghe, hiểu, nói của trẻ Để phát triển các khả năng này thì cô giáo phảidạy trẻ tập nói, trò chuyện, giao tiếp với trẻ thông qua các hoạt động giáo dục trẻtrong ngày.
Như vậy làm thế nào để ngôn ngữ của trẻ phát triển và muốn có ngôn ngữphát triển thì trước hết chúng ta phải nói đến việc phát triển vốn từ cho trẻ Từ làđơn vị có sẵn và cơ bản của ngôn ngữ, là vật liệu chủ yếu tạo nên câu để xâydựng lời nói Trong cuộc sống không có vốn từ thì không có ngôn ngữ hoặc vốn
từ chậm phát triển thì ngôn ngữ cũng chậm phát triển và ngược lại Vốn từ pháttriển phong phú thì ngôn ngữ cũng phát triển phong phú
Lứa tuổi 18- 24 tháng tuổi, giai đoạn này người ta gọi là giai đoạn tiềnngôn ngữ vì đặc điểm sinh lý ở lứa tuổi này có vùng ngôn ngữ bắt đầu hìnhthành và phát triển mạnh, do đó mà trẻ được tác động mạnh mẽ về ngôn ngữ từphía môi trường xung quanh trẻ, thì vùng ngôn ngữ của trẻ có điều kiện pháttriển nhanh Khi cho trẻ làm quen với văn học mà cụ thể là hoạt động dạy thơcho trẻ cũng chính là đã cung cấp vốn từ cho trẻ rất phong phú vì các từ, câu thơcủa các bài thơ là ngôn ngữ đã được chọn lọc
Dạy trẻ đọc thơ là một trong những hoạt động để hình thành và rèn luyệnkhả năng làm giàu vốn từ, phát âm đúng, dạy trẻ nói đúng ngữ pháp Khi dạy trẻđọc thơ là ta đã cung cấp thêm vốn từ cho trẻ thông qua lời các bài thơ, trẻ đọcthơ là đã dạy trẻ phát âm đúng, khi trẻ trả lời câu hỏi của cô tức là ta đã rèn chotrẻ cách nói đúng ngữ pháp Như vậy với việc dạy trẻ đọc thơ về cơ bản đã
phát triển ngôn ngữ cho trẻ một cách rất đầy đủ … Xuất phát từ chính nội dungnghệ thuật của các bài thơ, muốn cho trẻ thuộc lời bài thơ và cảm thụ được nghệthuật của bài thơ qua đó tích lũy được một số vốn từ nhất định để phát triểnngôn ngữ thì điều đó phụ thuộc vào phương pháp, hình thức tổ chức giáo dụccủa giáo viên khi cho trẻ làm quen với thơ ở lứa tuổi nhà trẻ Như vậy muốn trẻphát triển ngôn ngữ một cách có hiệu quả thông qua giờ dạy thơ thi giáo viênphải thay đổi hình thức tổ chức giờ học và linh hoạt trong phương pháp hướngdẫnđể trẻ hứng thú tham gia giờ học và qua đó giúp trẻ chủ động tiếp nhận kiếnthức để phát triển ngôn ngữ
2.2 Thực trạng:
*Thuận lợi:
Trường mầm non Hoa Lộc đạt trường chuẩn quốc gia mức độ 2 vào năm
2021 Trường có đầy đủ các phòng chức năng và phòng học, các trang thiết bịcho trẻ hoạt động đảm bảo theo các nội dung mà chương trình giáo dục mầm non qui định
Năm học 2020- 2021 tôi được phân công chủ nhiệm khối nhà trẻ 18-24tháng gồm có 15 trẻ Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu nhà trường
về chuyên môn và đầu tư trang thiết bị dạy học tương đối đầy đủ Bản thân tôi
Trang 8luôn nhiệt tình công tác trong việc chăm sóc giáo dục trẻ Luôn học hỏi đồngnghiệp để nâng cao năng lực chuyên môn.
*Khó khăn
Trẻ lứa tuổi này nhỏ nhất trong độ tuổi mầm non đến trường học nênnhiều trẻ chưa biết nói, vốn từ của trẻ còn rất ít, chưa mạnh dạn, tự tin trong giaotiếp
Trình độ nhận thức của trẻ trong không đồng đều
Trí nhớ của trẻ còn hạn chế chính vì vậy mà trẻ chưa biết cách sắp xếp trật
tự các từ trong câu nên khi phát âm trẻ thường bỏ bớt từ Cách diễn đạt lời nóicủa trẻ chưa tốt
Trẻ ở lứa tuối 18 -24 thể lực còn yếu nên thường xuyên bị ốm đi họckhông chuyên cần đều đặn như các lứa tuổi khác nên việc phát triển vốn từ chotrẻ còn nhiều hạn chế
*Khảo sát thực trạng.
Từ thực trạng trên tôi đã tiến hành quan sát theo dõi ngay từ đầu năm học
và kết quả khảo sát như sau:
Bảng khảo sát về ngôn ngữ của trẻ
Nội dung khảo sát Tổng số trẻ Đạt Chưa đạt
cô hỏi chỉ gật đầu hoặc là lắc đầu chứ không trả lời bằng lời nói
Nguyên nhân:
* Đối với trẻ:
Trình độ nhận thức của trẻ trong một lớp không đồng đều (vì có trẻ tronglớp sinh tháng 1- 2 nhưng có trẻ trong lớp sinh tháng 10-11-12) Tháng tuổi củatrẻ chênh lệch nhau về tháng sinh quá xa ở lứa tuổi này sẽ dẫn đến sự chênh lệch
về trình độ nhận thức, sự hiểu biết, ngôn ngữ
Đặc điểm của trẻ nhà trẻ lứa tuổi 18- 24 tháng tuổi rất thích được tròchuyện, giao tiếp, thích được nói, vốn từ của trẻ còn rất hạn chế, còn sử dụngngôn ngữ thụ động nhiều Do trẻ ít được tiếp xúc và giao tiếp bằng ngôn ngữ vớimọi người xung quanh nên vốn từ hạn chế Một số trẻ nhút nhát sợ sệt khi gặpngười lớn
* Đối với cô:
Trang 9Bản thân tôi vẫn còn hạn chế trong việc chưa tác động, kích thích kịp thời
để trẻ mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp Chưa tạo điều kiện nhiều với riêng từngtrẻ mà chỉ tập trung chủ yếu ở hoạt động có chủ đích
Hệ thống câu hỏi của giáo viên đối với trẻ chưa gợi mở và chưa có sựkhuyến khích dẫn đến trẻ không thể trả lời hoặc không thích trả lời
Cô chưa linh hoạt trong phương pháp tổ chức cho trẻ tham gia các hoạtđộng trong giờ dạy thơ, làm hạn chế khả năng nói của trẻ
Cô còn mang tính áp đặt khi tổ chức giờ dậy thơ, ít tạo cơ hội cho trẻđược nói
2.3 Các giải pháp thực hiện.
Từ thực trạng trên để phát triển ngôn ngữ cho trẻ một cách có hiệu quả,qua quá trình thực hiện dạy trẻ tôi đã lựa chọn các giải pháp sau:
Giải pháp 1 Xây dựng nề nếp học tập cho trẻ.
Đối với trẻ lứa tuổi 18-24 tháng vừa mới rời vòng tay bố mẹ đến với cô.Đây là lứa tuổi khó đưa vào nề nếp nhất vì trẻ vừa lạ cô vừa lạ bạn vừa hay quấykhóc Ngay từ đầu năm học tôi nghĩ đến việc muốn phát triển ngôn ngữ cho trẻthông qua một hoạt động học tập thì trước tiên phải đưa trẻ vào nề nếp học tập,
vì trẻ ở lứa tuổi này chưa hề biết đến giờ học.Trước hết tôi nắm bắt thông tin vềngôn ngữ của trẻ qua phụ huynh và tính cách từng trẻ
Tôi gần gũi vỗ về trẻ tạo cho trẻ cảm giác yên tâm khi ở gần cô, sau đó tôiluyện cho trẻ vào nề nếp học tập dần dần Bước đầu tôi dỗ dành trẻ (hôm nay cô
sẽ cho các con xem một bức tranh rất đẹp, nào các con hãy lại gần cô nào) cứthế tôi gây hứng thú cho trẻ bằng sự thân thiện tình cảm của mình và bức tranh
vẽ về mẹ Tôi hỏi trẻ tranh vẽ gì đây các con (vẽ về mẹ) đúng rồi hôm nay cô vàcác con sẽ đọc bài thơ “Yêu mẹ” nhé…
Sau một vài lần dỗ dành trẻ ngồi vào học, tôi sẽ sắp xếp chỗ ngồi chonhững trẻ mạnh dạn hay nói ngồi cạnh cháu nhút nhát chậm nói để trẻ hỗ trợ chonhau và bắt chước nhau dễ dàng hơn Phân lớp thành 3 tổ khi học mỗi tổ 5 trẻ
Ví dụ: Cháu Hà Anh và Duy Nghĩa, cháu Lan Anh, cháu Tuấn Tú, cháuHoàng Vân, cháu Lê Hà là những trẻ rất hay nói và mạnh dạn hơn tôi chia 6 trẻ này vào 3 tổ để làm nòng cốt cho các tổ, mỗi tổ có 2 trẻ
Với sự kiên trì và nhẫn nại của mình tôi đã thành công trong việc xâydựng nề nếp học tập cho trẻ lứa tuổi này, tháng 9 trẻ còn nhõng nhẽo quấy khócchưa chịu ngồi vào học nhưng đến tháng 10 đã dần dần ổn định nề nếp đượckhoảng 12 trẻ và cho đến cuối học kì 1 cả lớp 15 trẻ đã có nề nếp học tập rất tốttrẻ ngoan và tự giác khi vào giờ học
Giải pháp 2: Xây dựng kế hoạch phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua hoạt động dậy thơ.
* Tháng 9, 10: Nghe, nhắc lại các âm, tiếng và câu nhằm làm phong phú vốn từ
Trang 10rất gần gũi với trẻ có các từ mới vừa dễ nói dễ hiểu để trẻ có thể nghe và nhắc lạihoàn chỉnh từ và nói được các từ đó làm tăng vốn từ cho trẻ.
Ví dụ: Chủ đề (Mẹ và những người thân yêu của bé) Đề tài: Thơ “Yêumẹ” Đây là bài thơ đầu tiên ở trường mầm non, bài thơ rất gần gũi với trẻ vì nộidung nói về mẹ Thời gian đầu ở trường trẻ rất nhớ mẹ nên bài thơ này đã khắcsâu hình ảnh của mẹ trong trẻ nên hấp dẫn trẻ, từ đó mà tôi cho trẻ nghe, nhắc lạinhiều lần các từ các âm các tiếng trong bài thơ cả trong giờ hoạt động chung và
cả mọi lúc mọi nơi vừa luyện bộ máy phát âm cho trẻ và làm phong phú vốn từcho trẻ một cách dễ dàng hơn
Ví dụ: Trong tiết học tôi đọc thơ phát âm rõ ràng và nhấn mạnh các âmkhó cho trẻ nhắc lại trong cả câu thơ: (Mẹ đi làm, từ sáng sớm, dậy thổi cơm,mua thịt cá, em kề má…) Đó là một số âm và từ rất mới, trẻ hay lẫn lộn và phát
âm sai nên tôi cho trẻ nhắc đi nhắc lại nhiều lần Mọi lúc mọi nơi tôi mở rộngcác từ có trong bài thơ cho trẻ nghe và nhắc lại khi vận dụng vào nhiều hoạtđộng khác như vui chơi, ăn cơm…
Ví dụ: Khi vui chơi tôi trò chuyện với trẻ về công việc của mẹ từng bạn.Tôi hỏi (Hôm nay mẹ đi đâu các con: Mẹ đi làm) mẹ bạn Lan Anh làm gì (Làmrau) Mẹ bạn Hà Anh và Duy Nghĩa làm gì ( Đi chợ bán hàng) ….Hoạt động nàytôi đã cung cấp cho trẻ biết nghe và nói về công việc của mẹ mình và mẹ bạn,làm phong phú vốn từ cho trẻ
*Tháng 11, 12: Phát triển khả năng nghe hiểu cho trẻ:
Thời gian này trẻ đã ổn định nề nếp không quấy khóc nữa nên giáo viêncần gần gũi nói chuyện với trẻ diễn cảm, rõ ràng, giải thích nghĩa của từ khógiúp cho trẻ nghe rõ và hiểu đúng
Ví dụ: Chủ đề: Các bác, các cô trong nhà trẻ Đề tài: Thơ “Cô và mẹ”
Khi học bài thơ này tôi chú ý phát triển khả năng nghe hiểu của trẻ về các
âm khó như (sáng, sà, mặt trời mọc rồi lặn, lon ton, chân trời … ) đây là những
âm trẻ hay lẫn lộn nên trong tiết dậy và cả ngoài giờ học, tôi tận dụng thời gian
và bằng nhiều hình thức như tôi nói trẻ nhắc lại (Buổi sáng bé chào mẹ - trẻnhắc lại) Hoặc đưa các hình ảnh mẹ và cô ra cho trẻ xem hỏi trẻ đây là ai và béđang làm gì, sau đó tôi hướng cho trẻ cùng đọc bài thơ (Cô và mẹ) nếu trẻ đọcsai tôi sửa sai ngay cho trẻ Trò chuyện và giải thích cho trẻ nghe hiểu về nộidung bài thơ trên nói lên điều gì và phát triển khả năng nghe để trẻ phát âm đúng các âm và các từ khó nói trên để trẻ vận dụng vào thực tế
Ví dụ: Trẻ nghe và hiểu được về thời gian khi cô hỏi trẻ biết được (Buổi sáng làbắt đầu đi học, buổi chiều là chuẩn bị về) hoặc (Mặt trời mọc là buổi sáng, mặttrời lặn là buổi chiều)…
*Tháng 1, 2: Vẫn xuyên suốt 2 nhiệm vụ trên nhưng đào sâu vấn đề luyện trí
nhớ cho trẻ Qua các bài thơ đầy hấp dẫn và lôi cuốn Gợi ý cho trẻ sử dụng
những loại câu đơn giản đủ nghĩa
Ví dụ: Chủ đề Đồ chơi bé thích Đề tài: Thơ “Chia đồ chơi” Luyện cho trẻ nhớđược tên các đồ vật như ô tô đẹp, búp bê xinh trong bài thơ “Chia đồ chơi” vớibài thơ này có các đồ dùng trực quan sinh động như ô tô, búp bê khi đọc thơ vàđồng thời đưa ra các đồ dùng trẻ sẽ ghi nhớ sâu hơn Phát triển khả năng nghe
Trang 11hiểu và nhớ được câu đơn giản nhưng đủ nghĩa như (Tết cũng là bạn nhỏ, nênthích đi la cà) trong bài thơ “Tết là bạn nhỏ” chủ đề (Tết và mùa xuân).
*Tháng 3, 4, 5: Giúp trẻ nói đúng ngữ pháp, nói rõ lời
Cuối năm học, vốn từ của trẻ đã tăng lên rất nhiều và khả năng nghe hiểu
và phát âm của trẻ tốt hơn nên tôi đi sâu dạy trẻ nói đúng ngữ pháp nói rõ lời đểgiúp trẻ giao tiếp trong các hoàn cảnh khác nhau
Ví dụ: Qua các bài thơ sau: “Bắp cải xanh” “ Quả thị” “ Con cua” “ Xe đạp”Cung cấp cho trẻ các câu trọn vẹn như (Bắp cải xanh, xanh man mát….,.bài thơnày giúp phát âm chuẩn và nói rõ lời như từ (xanh mà trẻ hay nói là xăn, từ manmát trẻ hay nói thành mang mác) Nói câu đúng ngữ pháp có đủ cả chủ ngữ và vịngữ như… Xe đạp thân thiết, Thị ơi thơm quá, con cua tám cẳng, nghênh nganghai càng…) Khi cho trẻ đọc và trả lời câu hỏi về những bài thơ trên tôi đã rènluyện cho trẻ nói đúng ngữ pháp, nói câu có chủ ngữ vị ngữ Nói rõ lời không ê
a và ấp úng
Ví dụ: Trò chuyện với trẻ về bài thơ “Con cua”, Đến giờ ăn tôi nói với trẻ (Hômnay chúng mình được ăn canh cua đấy, con cua có mấy cẳng, con cua có mấycàng, con cua bò ở đâu,ăn canh cua sẽ cung cấp chất can xi sẽ làm cho chân taycác con khỏe hơn, cứng cáp hơn đấy)
Qua thực tiễn áp dụng biện pháp này tôi nhận thấy trẻ đã biết nói ngắn gọn và rõlời không nói lắp, nói đủ câu, chứ không nói một hai từ như đầu năm
Với việc xây dựng kế hoạch trên đây một mặt giúp tôi các định rõ từngthời điểm mình nên làm gì để chủ động thiết kế bài dậy nhằm phát triển ngônngữ cho trẻ thông qua hoạt động dậy trẻ đọc thơ Mặt khác giúp cho việc pháttriển ngôn ngữ cho trẻ 18-24 tháng có hệ thống từ dễ đến khó nhằm đem lại hiệuquả hơn Từ kế hoạch này mà tôi đã thành công trong việc phát triển ngôn ngữcho trẻ Đến cuối năm học vốn từ của trẻ đã tăng nhiều và cách nói của trẻ đãlưu loát hơn, phát âm chuẩn hơn Biết giao tiếp với người lớn trong mọi hoàncảnh khác nhau
Giải pháp 3 Giáo viên cần giúp trẻ phát triển vốn từ giúp trẻ mạnh dạn tự tin khi giao tiếp.
Phát triển ngôn ngữ cho trẻ chính là phát triển khả năng nghe, hiểu ngônngữ, khả năng trình bày có logic có trình tự, chính xác một nội dung nhất định
Để trẻ mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp với mọi người với ngôn ngữ mạch lạc, giúp người nghe dễ hiểu thì trước hết cần:
* Làm phong phú vốn từ cho trẻ: Như phần lí luận đã nói trẻ lứa tuổi này vốn từ
còn rất hạn chế nên ta phải giúp trẻ có vốn từ nhất định để giao tiếp với mọingười xung quanh Thông qua các bài thơ cô giáo phải có biện pháp phát triểnvốn từ cho trẻ để trẻ mạnh dạn và tự tin khi nói
Ví dụ: Cung cấp vốn từ cho trẻ qua hoạt động vui chơi: Khi cho trẻ làm quen vớicác bài thơ, trong giờ chơi tôi cho trẻ nhắc đi nhắc lại một số các từ mới trong cảcâu thơ: Từ sáng sớm, dậy, thổi cơm, mua thịt cá, em kề má trong bài thơ “Yêumẹ”, Hoặc bài thơ “Con cua” có các từ “Con cua tám cẳng, nghênh ngang haicàng”Qua các bài thơ “Yêu mẹ” “Cô và mẹ” cung cấp cho trẻ các từ như: Đilàm, sáng sớm, dậy, thổi cơm, thịt cá