QUẢN LÝ THIẾT CHẾ NHÀ VĂN HÓA Câu 1: Thế nào là nhà văn hóa, trung tâm văn hóa. Hệ thống thiết chế văn hóa bao gồm 5 thành phần: Thư viện, Bảo tàng – nhà truyền thống, Nhà hát – rạp chiếu bóng, Vườn hoa – công viên, Nhà văn hóa – CLB. ....
Trang 1QUẢN LÝ THIẾT CHẾ NHÀ VĂN HÓA
Câu 1: Thế nào là nhà văn hóa, trung tâm văn hóa
Hệ thống thiết chế văn hóa bao gồm 5 thành phần:
- Thư viện,
- Bảo tàng – nhà truyền thống,
- Nhà hát – rạp chiếu bóng,
- Vườn hoa – công viên,
- Nhà văn hóa – CLB
Trong 5 thiết chế VH đó, nhà văn hóa - trung tâm vh là một thiết chế vh tổng hợp trong hệ thống thiết chế vh
ĐN: NVH là 1 cơ quan giáo dục XHCN ngoài nhà trường, là 1 trung tâm tổ chức hoạt
động vh – xh có nhiệm vụ truyền tải những giá trị tinh thần, những tinh hóa VHNT của dân tộc và nhân loại cho quần chúng nd đc hưởng thụ Đồng thời tạo mọi điều kiện thận lợi để quần chúng nd sáng tạo ra các gtri vh để gìn giữ, bảo lưu và xây dựng các nền vh mới để đáp ứng và thỏa mãn nhu cầu tinh thần trong thời gian rỗi
Đứng ở góc độ KT học vh, xem xét vh với tư cách là sp vh đặc thù (thuộc tính XH và phạm trù lịch sử), nhà vh là đơn vị vừa sản xuất sáng tạo vừa phân phối lưu thông, vừa bảo quản và tiêu dùng các sp hàng hóa vh đó
Nhà văn hóa bao gồm 5 chức năng:
- Chức năng giáo dục: ngoài giáo dục ở nhà trường giúp cung cấp kiến thức cho con người, nvh
là nơi giáo dục hoàn chỉnh nhân cách vh con người như trong giao tiếp, ứng xử, làm việc
=>học tập trong nvh tác động vào cảm xúc con người
Với hình thức giáo dục tự do, tự giác, tự nguyện, giáo dục tại nhà vh hướng con người hoàn thiện nhân các văn hóa, hướng tới các giá trị nhân văn cao đẹp như chân – thiện – mỹ – ích mang lại lợi ích cho cá nhân và xã hội
- Chức năng sáng tạo không chuyên: sáng tạo không chuyên khá phổ biến, là sáng tạo ngẫu
hứng,năng lực sáng tạo không giống nhau, do đó nó hình thành nên diện mạo và bản sắc vh như tiếng nói, cảm xúc của cộng đồng người; hình thành và khơi dậy tình cảm và nhận thức con người từ cs hiện thực đến tâm hồn cốt cách con người, từ đó khơi dậy VH dân gian
Sáng tạo không chuyên là môi trường để phát hiện và nuôi dưỡng các tài năng để cung cấp cho chuyên nghiệp Đây là chức năng xuyên suốt các hđ vh 1 số hđ sáng tạo không chuyên: CLB cùng sở thích như cầu lông, đàn hát, khiêu vũ
- Chức năng giao tiếp: giao tiếp là sự giao lưu, tiếp xúc để con người đón nhận thông tin, trao
đổi thông tin, xử lý thông tin để điều chỉnh mình đạt tới trình độ XH như hệ giá trị, những khuôn mẫu, chuẩn mực XH
Giao tiếp bao gồm 3 loại: truyền thống, chức năng và giao tiếp tự do
Ngôn ngữ giao tiếp làm thức dậy những hứng thú, đam mê, có vai trò XH hóa tình cảm Nó trở thành động lực thúc đấy năng lực sáng tạo, phẩm chất, nhân cách vh của con người
- Chức năng nghỉ ngơi, vui chơi, giải trí:
Nghỉ ngơi là sự chuyển hóa dạng hoạt động từ động thành tĩnh, tĩnh thành động (đánh bóng, cầu lông, ca hát )
Vui chơi là 1 hđ đặc trưng của con người, qua trò chơi thấy đc đậm nét ch cá nhân, vh tập thể, vh tộc người, vh dân tộc (kéo co, cờ vua, đấu vật )
Giải trí là những hoạt động làm thư giãn cơ bắp, xung đột thần kinh để cân bằng sinh thái nhằm tác dụng sáng tạo sức lđ của con người (yoga, thể dục nhịp điệu )
Trang 2=> các hoạt động nghỉ ngơi, vui chơi, giải trí thể hiện nhu cầu thiết yếu của con người.
- Chức năng tổ chức các hoạt động kinh doanh dịch vụ văn hóa.
Nhà văn hóa là đơn vị sự nghiệp có thu, được nhà nước bao cấp một phần kinh phí, phần còn lại là phát triển để lấy thu bù chi, do đó nhà văn hóa còn có nhiệm vụ tổ chức các hoạt động kinh doanh dịch vụ văn hóa để đa dạng hóa nguồn thu cho đơn vị
Nhà văn hóa có 6 hoạt động chính:
- Tổ chức hđ biểu diễn VHNT chuyên nghiệp và không chuyên nghiệp: biểu diễn chuyên nghiệp
là những đoàn nt, chiếu phim bd không chuyên là những hoạt động giao lưu như giao lưu văn nghệ quần chúng, giao lưu về 1 vấn đề nào đó)
- Tổ chức hđ thông tin tuyên truyền cổ động: tuyên truyền là giới thiệu, phổ biến, truyền bá Cổ
động là thức tỉnh, thúc giục, khích lệ Có 3 phương thức tuyên truyền cổ động: tuyên truyền cổ động trực quan, bằng ngôn ngữ, bằng nghệt thuật
- Tổ chức hoạt động xây dựng nếp sống, tổ chức lễ hội: Xây dựng nếp sống là tổ chức các hđ
giao lưu, giao tiếp vh, các sự kiện chính trị Nếp sống thể hiện qua ngôn ngữ giao tiếp và hành
vi ứng xử Lối sống là quan niệm sống của con người và cộng đồng, đc hình thành từ nhân sinh
quan để xây dựng thế giới quan Tổ chức lễ hội bao gồm lễ hội truyền thống và lễ hội đương đại.
- Mở lớp bồi dưỡng năng khiếu nghệ thuật, xây dựng các CLB sở thích và hướng nghiệp: căn cứ
vào nhu cầu, sở thích, thị hiếu của công chúng Nhà ql phải khảo sát, điều tra, thăm dò bằng các phương pháp điều tra, phỏng vấn; đồng thời xây dựng nội dung chương trình, thời khóa biểu, cơ sở vật chất để khai giảng khóa học
Các clb sở thích như CLB thơ ca, chơi nhạc, họa
- Tổ chức các hoạt động thể dục thể thao, vui chơi giải trí: các hđ TDTT về thể lực, các hđ vui
chơi giải trí, các trò chơi có thưởng
- Tổ chức các hoạt động kinh doanh dịch vụ văn hóa: nhà văn hóa là đơn vị sự nghiệp có thu,
nhà nước chỉ chu cấp một phần kinh phí để duy trì hoạt động Vì vậy để lấy thi bù chi, nhà vh phải tổ chức các hđ kinh doanh dịch vụ bằng cách tận dụng và khai thác cơ sở vật chất, nguồn nhân lực vốn có Một số hình thức:
+ mở rộng các mqh, liên doanh, liên kết vớ tổ chức đoàn thể XH để gây quỹ tài trợ (quảng bá sp,
tc sự kiện )
+ sử dụng diện tích mặt bằng xd các ki ốt kinh doanh các ấn phẩm văn hóa và các dịch vụ ăn uống, giải khát, vui chơi giải trí
Câu 2: những nguyên tắc cơ bản xd nvh, ttvh Xu thế phát triển của nhà văn hóa, trung tâm văn hóa ở Việt Nam hiện nay.
Hệ thống là sự tập hợp các phân tử khác nhau, giữa chúng có mqh qua lại tương tác theo
1 quy luật nhất định tạo thành 1 chỉnh thể có khả năng thực hiện những chức năng nhất định theo cách hiểu thông thường, hệ thống là sự chuyển động liên tiếp có mối tác động qua lại logic và biện chứng giữa các thành tố cấu thành của các sự vật, hiện tượng trong sự vận động, phát triển Ở Việt Nam có 4 hệ thống nhà văn hóa, đó là hệ thống nhà văn hóa do bộ VHTTDL quản lý, hệ thống NVH do Đoàn TNCSHCM quản lý, hệ thống NVH do Liên đoàn lao động Việt Nam quản lý, hệ thống NVH do QĐNDVN quản lý Dù khác nhau về đv quản lý, xong mọi hệ thống thiết chế NVH đều tuân thủ theo các nguyên tắc chung
Nguyên tắc là những đòi hỏi bắt buộc phải tuân thủ trong quá trình tổ chức, chỉ đạo nhằm đảm bảo sự vận hành đúng hướng của các sự vật, hiện tượng trong sự vận động và phát triển Để đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của công dân Việt Nam, xd hệ thống thiết chế nhà văn hóa phải tuân thủ 3 nguyên tắc sau:
1 Đảm bảo quyền làm chủ của nd lao động về văn hóa:
Trang 3Đảm bảo quyền làm chủ của nd lao động về văn hóa để phát huy tính tích cực và sáng tạo của dân nhân phải tạo mọi điều kiện để toàn dân được hưởng thụ những thành tựu tốt đẹp về vh, làm cho sự nghiệp xd nền vh mới thực sự là của toàn thể nhân dân
Hiến pháp nước CHXHCNVN điều 39 ghi rõ: “Nhà nước chăm lo việc tăng cường về cơ sở vật chất, quy định các chế độ và thi hành các biện pháp cần thiết nhằm đảm bảo quyền làm chủ tập thể của nhân dân lao động về VH – GD – KHKT”
VH và con người vừa là chủ thế, vừa là khách thể Sáng tạo là thuộc tính của văn hóa Sáng tạo hình thành những hệ giá trị chuẩn mực phản ánh lại chính con người
2 Đảm bảo quyền bình đẳng về vh đối với mọi dân tộc, mọi thành phần XH
Nguyên tắc này thể hiện như sau: các dân tộc có quyền sử dụng tiếng nói, chữ viết, phong tục tập quán của dt mình, từ đó hình thành nên nền VHVN đậm đà bản sắc dân tộc, đa dạng và thống nhất
Hiến pháp ghi rõ tại điều 5: “nước CHXHCNVN là nhà nước thống nhất các dân tộc cùng chung sống trên đất nước Việt Nam, bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ Các dân tộc có quyền dùng tiếng nói và chữ viết, gìn giữ và phát huy phong tục tập quán, những truyền thống vh tốt đẹp của mình Nhà nước có kế hoạch xóa bỏ từng bước sự phát triển chênh lệch giữa các dân tộc về KT – VH – KHKT”
3 Đảm bảo tính thống nhất đồng bộ và cân đối:
Trong quá trình xây dựng hệ thống, các nhà VH phải được bố trí, đan kết nhiều loại hình, loại thể, nhiều dạng hoạt động, nhìu hình thức, nội dung, phương pháp, phương tiện linh hoạt, phù hợp với từng tỉnh, TP, quận huyện và các cụm dân cư tạo đk thuận lợi cho mọi người dân tham dự sinh hoạt VH trong quá trình giáo dục và tự GD
Thống nhất cân đối và đồng bộ thể hiện đc 4 chức năng và 6 hoạt động của nhà văn hóa Nhiều cư dân khác nhau => tổ chức các hoạt động khác nhau cho phù hợp với nhu cầu điều kiện hoàn cảnh xh của họ
Xu hướng và xu thế phát triển của hệ thống NVH ở Việt Nam.
Căn cứ vào đặc điểm tình hình KT – XH của đất nước trong quá trình quá độ lên CNXH, ta có thể dự báo xu hướng và xu thế phát triển của hệ thống NVH ở Việt Nam như sau:
- Hệ thống NVH do Bộ VHTTDL quản lý sẽ đc củng cố, hoàn thiện từ tỉnh (TP) đến quận huyện và trở thành 1 hệ thống giữ vị trí chiến lược NVH xã với tư cách là những trung tâm tổ chức hoạt động VH ở nông thôn sẽ từng bước đc củng cố phù hợp với nền sx nông nghiệp NVH phường ở các tp, thị xã sẽ không tồn tại do đặc điểm dân cư, cơ sở, số lượng thiết chế
- Hệ thống NVH của Đoàn TN, tổng Liên đoàn LĐVN, QĐNDVN sẽ vận động theo đặc thù riêng nhưng ở xu thế ổn định
- Hệ thống NVH từ trước tới nay chủ yếu do nhà nước và các tổ chức đoàn thể xã hội quản lý, tuy nhiên hiện nay đã và đang xuất hiện 1 số hđ mang đặc thù của NVH nhưng do cá nhân tổ chức quản lý và vận hành
Trang 4Câu 3:trình bày kế hoạch hóa văn hóa
1 Kế hoạch
Kế hoạch là 1 chương trình hoạt động bao gồm hệ thống các mục tiêu, các nhiệm vụ, biện pháp cần thiết liên quan chặt chẽ với nhau về mục đích Kế hoạch có thể đc hiểu là soạn thảo các chương trình, chi tiết hóa các nhiệm vụ đặt ra trong 1 không gian, thời gian cụ thể và trong 1 giai đoạn phát triển nhất định của xã hội
Một kế hoạch đề ra giúp đảm bảo 2 mục tiêu, đó là thực hiện nhiệm vụ (chính trị – tư tưởng, văn hóa, kinh tế ) và thời gian, nhân viên quản lý (dài hạn, trung hạn, ngắn hạn)
Kế hoạch của NVH với tư cách là 1 cơ sở giáo dục xã hội ngoài nhà trường, 1 tổ chức văn hóa tổng hợp trong quá trình tổ chức quản lý và thực hành cũng đòi hỏi quá trình tự quản lý bởi 1 đơn vị, 1 thiết chế trong quá trình tổ chức các hđ đều xác lập các nhiệm vụ để thực hiện các mục đích, chức năng đc xã hội quy định Vấn đề đặt ra là phải thực hiện 1 cách kế hoạch Toàn bộ công tác của 1 thiết chế trên cơ sở là những dữ kiện về tiềm lực và khả năng, cơ sở hạ tầng, năng lực đội ngũ cán bộ, tính đặc thù của loại hình hoạt động, nhu cầu, sở thích, thị hiếu của công chúng để chuẩn đoán xu hướng phát triển và khả năng thực thi trong những đk, bản chất nhất định
2 Kế hoạch hóa văn hóa
Kế hoạch hóa là 1 khái niệm cơ bản của nhà nước và là chức năng chủ đạo của quản lý Cơ sở phương pháp luận của kế hoạch hóa là tổng thể các nguyên tắc chung và các phương pháp tương ứng nói chung trong việc xd kế hoạch
Trang 5Kế hoạch hóa là nhận thức đầy đủ các quy luật phát triển văn hóa 1 cách khách quan hay nói cách khác là dựa trên nền tảng của học thuyết Mác – Lenin và tư tưởng HCM, đường lối của Đảng về văn hóa Ta có thể tìm thấy những yếu tố của tổng thể tạo nên cơ sở phương pháp luận của kế hoạch hóa Vận dụng cơ sở trên, ta có thể xây dựng đc các kế hoạch văn hóa
Với tư cách là chủ thể quản lý, người tổ chức điều hành các công việc, hoạt động văn hóa phải vận dụng 1 cách có ý thức các quy luật đặc thù trong hđ về NVH, vạch ra phương hướng hoạt động cho tổ chức Người chỉ đạo thực hiện có kế hoạch phát triển văn hóa theo sự phân công của xã hội nhằm tổ chức tốt nhất việc sản xuất sáng tạo, phương pháp lưu thông, bảo quản và tiêu dùng các sản phẩm văn hóa trên 1 địa bàn nhất định đem lại hiệu quả văn hóa cao, thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục tư tưởng, kinh tế, văn hóa của Đảng và nhà nước trong từng thời kỳ nhất định
Toàn bộ công tác kế hoạch hóa văn hóa đc tiến hành trong khuôn khổ pháp luật được nhà nước ban hành trong từng hệ thống các cơ quan văn hóa theo sự quản lý của ngành, vùng lãnh thổ
3 Nguyên tắc xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động NVH.
Nguyên tắc xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động NVH là những nguyên tắc chỉ đạo, những tiêu chuẩn mà các NVH phải tuân theo do những điều kiện của đời sống KT – CT – VH đã đc hình thành trong xã hội Nguyên tắc không phải là tính chất tùy tiện mà phản ánh những liên hệ và quan hệ tất nhiên của các biện pháp hợp thành xác định phương pháp, phương pháp tác động của NVH và quá trình hđ văn hóa
Nguyên tắc xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động NVH phải đảm bảo 5 yêu cầu khách quan sau:
- Thế hiện các quy luật khách quan trong sự vận động và phát triển văn hóa trong 1 điều kiện xã hội lịch sử cụ thể gồm 5 yếu tố: dân cư, dân trí, văn hóa truyền thống, KT – nghề nghiệp, môi trường xã hội
- Phải phù hợp với mục đích, mục tiêu của NVH, chính là chức năng xã hội và nhiệm vụ thực hiện các chức năng
- Phản ánh đúng thực trạng và tính chất hoạt động của NVH
- Đảm bảo tính thống nhất, bao quát, cân đối, đồng bộ về vùng miền, khu vực mà NVH tác nghiệp
- Có tính pháp quy do nhà nước quy định, thể hiện ở các điều lệ, quy định
Nguyên tắc xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động NVH cũng phải đảm bảo 5 yếu tố của quy luật khách quan như sau:
- Dân cư: tổ chức các hđ văn hóa trước hết là vì dân, do đó phải tổ chức ở những nơi dân cư đông đúc tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người dân đc tham gia hoạt động văn hóa
- Dân trí: trình độ nhận thức của con người đc thể hiện qua nhu cầu Nơi nào có trình độ dân trí cao thì nơi đó có nhu cầu đa dạng, ngược lại nơi nào có trình độ dân trí thấp thì nơi đó nhu cầu khá đơn giản
- Văn hóa truyền thống: là diện mạo,bản sắc, cốt cách, tâm hồn của các nhân, cộng đồng, khu vực, là toàn bộ di sản văn hóa và đời sống văn hóa của cộng đồng tộc người qua các phong tục tập quán, nếp sống, lối sống Văn hóa truyền thống khơi dậy tính tự hào dân tộc và là môi trường để con người sáng tạo Nếu biết khai thác, văn hóa truyền thống sẽ trở nên rất đa dạng
- Kinh tế, nghề nghiệp: sự tăng trưởng kinh tế, mức sống, nghề nghiệp, thu nhập của người dân ảnh hưởng tới khả năng thanh toán của con người Kinh tế là nền tảng cho đs của con người, nghề nghiệp là môi trường hình thành nhu cầu, sở thích và thị hiếu của công chúng
- Môi trường xã hội: là không gian văn hóa phụ thuộc vào cơ tầng văn hóa Văn hóa có 2 cơ tầng, đó là văn hóa nông nghiệp và văn hóa công nghiệp Hai cơ tầng này có những đặc điểm,
Trang 6tính chất khác nhau, do đó môi trường xã hội sẽ khác nhau, từ đó dẫn đến các nhu cầu văn hóa khác nhau
Câu 4: pt mục tiêu và phương pháp phân loại mục tiêu
Mục tiêu của kế hoạch: Mục tiêu là thể hiện trạng thái mong muốn, có thể có và cần phải có
của kế hoạch ở 1 thời điểm hoặc sau 1 thời gian nhất định Thường thường đó là điều sẽ xảy ra trong tương lai, tình trạng mà các NVH phải phấn đấu đạt tới
Nội dung mục tiêu của kế hoạch: là những kết quả sẽ phải đạt đc của hđ văn hóa trong từng
NVH, là sự hoàn thiện các mqh giữa chủ thế NVH và khách thể công chúng NVH, là sự thỏa mãn các nhu cầu trong hoạt động của chủ thể, khách thể Mục tiêu xây dựng trong kế hoạch đc cụ thể hóa theo các khâu của các phòng, ban, bộ phận; thể hiện bằng các biện pháp tổ chức và hoạt động Các mục tiêu đc để ra trong kế hoạch của NVH phải mang tính chất khách quan, xuất phát từ nhu cầu khách quan của sự vận động và phát triển VH, từ các quy luật khách quan từ đời sống, chính trị – KT – VH – XH đã đc hình thành trong cả nước và của từng địa phương
Phương pháp phân loại mục tiêu: có 4 loại
1 Mục tiêu chính trị – tư tưởng
Xuất phát từ chức năng xã hội của NVH, quy định phương hướng hoạt động của NVH dưới sự lãnh đạo của Đảng và nhà nước, thể hiện mqh giữa chính trị tư tưởng với VH Tư tưởng bao quát toàn bộ các hoạt động VH, vì vậy mục tiêu chính trị – tư tưởng trở thành bộ phận quan trọng cấu thành của bất cứ hoạt động VH nào nằm trong mục tiêu của kế hoạch
Con người sống trong ý thức hệ là niềm tin Niềm tin hình thành những quan niệm, quan niệm chính là phương thức Nói đến tư tưởng là nói đến niềm tin, do đó nó chi phối toàn bộ đời sống của con người, nói cách khác tư tưởng là sợi chỉ đỏ, kim chỉ nam chi phối hoạt động sống của con người
Mục tiêu chính trị – tư tưởng thể hiện trên 2 phương diện:
- Tư tưởng, niềm tin của con người
- Văn hóa là hình thái ý thức xã hội, VH phải tuân thủ, phục vụ chính trị, VH phải do dân, vì dân, từ đó dẫn tới sự quản lý của nhà nước về VH
Mục tiêu KT là mục tiêu hàng đầu trong kế hoạch tổ chức hoạt động VH
2 Mục tiêu văn hóa: là những nhu cầu về VH trong việc tố chức hđ và xây dựng đời sống VH trên nhiều phương diện nhằm đạt tới mục đích xây dựng con người hoàn thiện, phát triển hài hòa Xây dựng con người hoàn thiện theo tư tưởng HCM là vừa “hồng” vừa “chuyên”
- hồng: con người luôn có tư tưởng tích cực, tư tưởng phấn đấu vì sự nghiệp của đất nước, của dân tộc, mà đứng đầu là Đảng CS Việt Nam Hồng nói về đạo đức, hướng tới cái ta, hiểu rộng hơn là tư chất, phẩm cách con người, lớn hơn khái niệm đạo đức
- Chuyên: con người chuyên cần, chuyên sâu Chuyên trong đạo đức lối sống là chính chuyên
=> để phấn đấu đạt đc hồng và chuyên là điều rất khó khăn Đây cũng là yêu cầu của Đảng ta về chuyên môn Nghệ thuật
3 Mục tiêu kinh tế
Mục tiêu KT liên quan đến sự phát triển của nền KT quốc dân và tỏng phạm vi KT của NVH nói riêng nhằm phát triển nguồn vốn tự có, kích thích các tiềm năng về cơ sở vật chất, trang thiết
Trang 7bị kỹ thuật, kinh phí tổ chức, duy trì các biện pháp hoạt động để tạo ra nhiều sản phẩm VH, đem lại hiệu quả cả về VH và KT nhằm tái sản xuất KT trong VH
Với các thiết chế là các đơn vị sự nghiệp có thu thì mục tiêu KT rất quan trọng vì nền KT của
1 quốc gia là nền tảng, dân giàu thì nước manh, nước mạnh thì dân giàu Nền KT quốc dân biểu hiện sự tăng trưởng của 1 quốc gia, thu nhập của mỗi người đồng thời liên quan đến kinh tế của NVH (biểu hiện cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng, phương tiện trang thiết bị kĩ thuật, đội ngũ cán bộ công nhân viên ) Cơ sở vật chất phải khang trang thì mới khai thác được, đội ngũ cán bộ nhân viên phải có năng lực tác nghiệp Đây chính là nguồn vốn tự có, cần khai thác để tạo ra nguồn thu, kích thích các tiềm năng, tạo ra kinh phí tổ chức các hđ nhằm tái sản xuất KT trong VH
4 Mục tiêu thời gian
Căn cứ vào tính thời hạn, ta chia thành mục tiêu dài hạn, trung hạn và ngắn hạn Mục tiêu dài hạn chỉ cần đề ra, vạch ra những nét khái quát của mục tiêu, tức là để đặt ra những xu hướng, những chỉ số có tính khái quát để hướng tới quá trình phát triển Đối với mục tiêu trung hạn và ngắn hạn, yêu cầu phải đề ra những chỉ tiêu cụ thể, những định mức cụ thế vì mục tiêu thời gian là những mốc đánh giá thời điểm hoàn thành kế hoạch
KL: 4 mục tiêu này có quan hệ mật thiết với nhau, mục tiêu chính trị – tư tưởng đứng lên hàng đầu vì mục đích của VH là phát triển tư tưởng, đạo đức của con người.
Trang 8Câu 5: Phân tích đặc điểm và phương pháp xây dựng kế hoạch, tổ chức nhà văn hóa, ttvh
Kế hoạch NVH là 1 chương trình hoạt động bao gồm hệ thống các mục tiêu, các nhiệm vụ, các biện pháp cần thiết liên quan chặt chẽ với nhau về mục đích; thực hiện theo 1 kế hoạch thống nhất, đc đảm bảo cân đối và đồng bộ về các khả năng, tiềm lực, nguồn dự trữ; xác định rõ ràng các phòng ban thực hiện và thời gian hoàn thành nhằm giải quyết 1 cách có hiệu quả một hay 1 nhóm mục tiêu của NVH
Kế hoạch NVH bao gồm 3 đặc điểm:
- Tính định hướng, tính mục tiêu của chương trình hoạt động, nghĩa là mục tiêu đc xác định rõ ràng, đc thể hiện bằng các chỉ tiêu, định mức cụ thể, nhằm thực hiện một chức năng xã hội nhất định của NVH
- Kế hoạch của NVH đc thể hiện ra thành một hệ thống các biện pháp, giải pháp nhằm thực hiện các mục tiêu
- Kế hoạch chỉ ra những tiềm lực, khả năng, nguồn dự trữ nằm trong NVH giúp cho việc thực hiện kế hoạch
Kế hoạch có thể đc hiểu là soạn thảo các chương trình hoạt động, đc chi tiết hóa các nhiệm vụ đặt ra, đồng thời củng cố mối liên hệ với việc xây dựng kế hoạch của hệ thống, của ngành, của vùng và lãnh thổ; giúp cho việc phối hợp hành động của các cơ quan ban ngành khác có cùng một mục tiêu
Phương pháp xây dựng kế hoạch nhà văn hóa: là cách thức tác động nhằm xây dựng lên kế
hoạch Để xây dựng kế hoạch nhà văn hóa cần đảm bảo 5 bước như sau:
- Sơ bộ dự kiến mục tiêu trước mắt, vạch ra những khâu chủ yếu mà NVH thực hiện Bước này rất quan trọng bởi nếu không xác định đúng đc mục tiêu cho những công tác làm trước thì tất cả những công đoạn sau sẽ gây rất nhiều khó khăn
- Nghiên cứu sự phát triển và mở rộng mục đích, nhiệm vụ kế hoạch bằng 1 chương trình và chi tiết hóa nó Nghĩa là chia nó ra thành những phần nhỏ, tức là những thông tin dự báo (từ nhu cầu và thành phần dân cư như vậy thì xu hướng sẽ như thế nào) Thông tin dự báo phải đc xây dựng trên nền tảng khoa học, từ đó đưa ra dự báo về xu thế và xu hướng phát triển, đáp ứng nhu cầu của hiện tại và tương lai
- Thiết lập chương trình của kế hoạch trên cơ sở phân tích luận chứng, có căn cứ khoa học của những chương trình đc đề ra Đó chính là toàn bộ các xu thế, xu hướng đã đc đặt ra, căn cứ vào đó để trả lời các câu hỏi : vì sao phải như vây? Không như vậy thì sẽ ntn? Xu hướng ấy cần những gì? Phương tiện ntn? Hiệu quả đạt đc là gì? Không đạt đc thì hiệu quả sẽ ra sao?
- Viết thành văn bản chương trình kế hoạch cụ thể, tức là xây dựng cơ cấu của nó trên văn bản
- Trình bày và lí giải những điều kiện, những phương tiện để hoàn thành kế hoạch Bước này đòi hỏi nhà quản lý phải có nghệ thuật quan hệ, phải trình bày và lý giải làm sao để cấp trên duyệt kế hoạch của mình
Thông thường mỗi nhà văn hóa thường xây dựng 3 loại kế hoạch, đó là kế hoạch dài hạn (10 –
15 năm), trung hạn (5 năm), ngắn hạn (1 năm)
Trang 9Câu 6: Phân tích quy trình xây dựng kế hoạch nvh và nói vì sao hđ nvh phải tuân thủ quy trình.
KN: Quy trình là sự vận động khép kín (liên tục) Quy trình vận động phải tạo được đầu
vào và đầu ra (đầu vào # đầu ra) Quy trình phải theo 1 trình tự logic, bao gồm 3 công đoạn:
1 Chuẩn bị xây dựng kế hoạch
Trang 10Đây là giai đoạn chuẩn bị các căn cứ để phục vụ cho công tác dự thảo và bảo vệ kế hoạch trước cấp trên, cần tiến hành 4 thao tác sau:
- Pt các mặt hoạt động cảu nhà văn hóa, xd các nguồn lực tiềm tàng của cơ quan về các mặt như
cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật, năng lực của đội ngũ cán bộ, nhân lực, tác nghiệp, nguồn thu có thể có nằm trong kế hoạch
- Khảo sát, điều tra, thăm dò nghiên cứu sở thích, thị hiếu của công chúng
- Nghiên cứu và đưa vào áp dụng các biện pháp tổ chức, liên kết quan hệ với các ban ngành nhằm đảm bảo hoàn thành kế hoạch
- Chuẩn bị đầy đủ các căn cứ, các điều kiện vật chất, tinh thần nhằm nâng cao chất lượng của kế hoạch; cân đối, hoàn chỉnh vững chắc, có sự tiến bộ rõ rệt so với năm trước, nằm trong hệ thống mục tiêu của kế hoạch trung – dài hạn
2 Dự thảo và bảo vệ kế hoạch trước cấp trên
Đây là giai đoạn làm nhiệm vụ, tổ chức xây dựng và hoàn thiện các bộ phận của kế hoạch, đồng thời chuẩn bị các dự kiến để bảo vệ kế hoạch trước cấp trên
3 Nhận kế hoạch chính thức
Đây là giai đoạn xem xét và bổ sung kế hoạch, củng cố vào nhiệm vụ kế hoạch đã đc cấp trên phê duyệt Giai đoạn này cần tiến hành 3 thao tác sau:
- Nhân chứng lại kế hoạch và phân công nhiệm vụ kế hoạch cho các quý, tháng về các phòng ban bộ phận
- Tổ chức hội nghị NVH bao gồm ban giám đốc, hội đồng tư vấn, cộng tác viên, cán bộ công nhân viên để thông báo và phổ biến nhiệm vụ kế hoạch Đồng thời soạn thảo các văn bản, ký kết các hợp đồng ở các khâu, các bộ phận với các tổ chức đoàn thể, cá nhân liên doanh liên kết cộng tác với nhà văn hóa
- Tổ chức chỉ đạo, dự báo và điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp với những nhiệm vụ, những biến động có thể xảy ra
=> tất cả các thao tác trên cần được soạn thảo 1 cách thận trọng dựa trên những quy định pháp lý
Xây dựng kế hoạch theo quy trình giúp chúng ta đi đúng mục tiêu, định hướng, nhiệm vụ của kế hoạch Sai sót có thể sửa đổi và bổ sung lại cho hoàn chỉnh kế hoạch và có hiệu quả cao.
Câu 7: thế nào là cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý?
Câu 8: phân tích phương pháp quản lý hành chính trong công tác quản lý nhà văn hóa, trung tâm văn hóa.
Phương pháp quản lý là những cách thức mà chủ thể quản lý sử dụng để tác động có
mục đích đến đối tượng quản lý nhằm thực hiện quyết định của mình Để tiến hành quản lý các
hđ văn hóa, phương pháp quản lý đòi hỏi phải phù hợp với các chức năng, nhiệm vụ và nguyên tắc của từng NVH, phù hợp với khả năng trình độ và điều kiện của từng NVH theo sự phân cấp trong hệ thống Phương pháp quản lý cũng đòi hỏi sự vận dụng các quy luật khách quan của sự