Giáo trình Trang trí cơ bản cung cấp cho học sinh những hiểu biết chung về trang trí cơ bản, trang trí ứng dụng, những kiến thức về màu sắc, bố cục, họa tiết trang trí để từ đó học sinh vận dụng kết hợp tìm tòi, sáng tạo vào các bài tập thực hành để tạo ra sản phẩm mới, đẹp.
SẮC ĐỘ MÀU VÀ HỌA TIẾT TRANG TRÍ
Sắc độ và màu
Nghiên cứu nghệ thuật đòi hỏi hiểu biết về mối quan hệ giữa sắc độ và các yếu tố tạo hình khác, vì tất cả đều có sắc độ Sắc độ chính được lựa chọn thường quyết định trạng thái của tác phẩm nghệ thuật.
Sắc độ của một đường nét trong nghệ thuật đồ họa phụ thuộc vào phương tiện sử dụng và cách thể hiện của họa sĩ Ví dụ, sắc độ của nét bút chì có thể do độ cứng của than chì hoặc lực nhấn của họa sĩ quyết định Sắc độ có thể được tạo ra bằng cách sắp xếp các đường nét tương đồng hoặc khác biệt (như ướt, khô, bút chì, phấn, màu nguyên hoặc pha trộn) cạnh nhau, tạo thành các vùng sắc độ đồng nhất Việc áp dụng sắc độ này giúp tạo ra hình dạng rõ ràng và dễ phân biệt.
Sắc độ là yếu tố cơ bản trong nghệ thuật, được hình thành từ độ đậm và nhạt, đóng vai trò quan trọng trong bố cục tác phẩm Nó quyết định cấu trúc thông qua tỷ lệ giữa phần sáng và tối, giúp tạo không gian cho bài vẽ và làm nổi bật chủ thể Thông thường, sắc độ có ba cấp độ: đậm, trung gian và nhạt (sáng).
Hình 1.2 Các sắc độ của một màu
Tiêu điểm trong tác phẩm nghệ thuật được tạo ra nhờ sự tương phản giữa độ đậm nhạt, ví dụ như vùng sáng nổi bật trên nền tối Sự chuyển đổi từ từ giữa các độ đậm nhạt không chỉ tạo ra ảo giác về độ sâu mà còn giúp xác định khoảng cách Các mảng sáng tối trên vật thể góp phần tạo ra ảo giác về khối, làm cho tác phẩm trở nên sinh động và thu hút hơn.
Khi vẽ tranh, cần chú ý đến tương quan giữa các phần để đảm bảo độ đậm nhạt hợp lý Tránh chia đều diện tích giữa phần sáng và tối, vì điều này có thể gây nhàm chán Thay vào đó, hãy sắp xếp độ đậm nhạt theo nguyên tắc nhiều-vừa-ít, tương tự như ba mức đậm nhạt tối-trung gian-sáng Sử dụng quy tắc chia ba trong bố cục để tối ưu hóa sự sắp xếp các diện tích đậm nhạt.
1.1.2 Màu cơ bản và hòa sắc
Màu sắc là sản phẩm của ánh sáng, và chúng ta chỉ có thể nhìn thấy màu sắc nhờ vào ánh sáng Theo quang học, khi ánh sáng trắng đi qua lăng kính, nó tách ra thành 7 màu sắc cơ bản: vàng, cam, đỏ, lục, lam, chàm, và tím Màu sắc của một vật thể mà chúng ta cảm nhận được là sự tương tác giữa màu ánh sáng, màu sắc của vật thể đó, màu sắc của các vật xung quanh, và màu sắc của bầu khí quyển.
Hình 1.3 Dải màu của Newton
Trong hội hoạ, màu sắc được tạo ra từ các sắc tố chiết xuất từ khoáng chất, hóa chất và thảo mộc, gọi là màu sắc tố Mặc dù có nhiều màu sắc khác nhau, nhưng tất cả đều xuất phát từ ba màu cơ bản.
Màu cơ bản, hay còn gọi là màu gốc, là những màu tự nhiên không pha trộn, bao gồm ba màu chính: Đỏ, Vàng và Xanh cobalt.
Màu nhị hợp, hay còn gọi là màu bậc 2, được tạo ra bằng cách pha trộn từng cặp giữa ba màu chính Sự đa dạng của màu nhị hợp xuất phát từ tỉ lệ pha trộn khác nhau giữa các màu, dẫn đến hàng triệu sắc thái độc đáo.
Trắng và Đen không phải là màu cơ bản, mà là sắc độ của màu, không thể pha trộn với màu khác để tạo ra chúng Thêm Trắng vào màu sẽ làm sáng màu, trong khi thêm Đen sẽ làm tối màu Việc sử dụng khéo léo hai sắc độ này khi pha trộn với các màu khác sẽ tạo ra hiệu ứng chuyển màu ấn tượng.
Màu bổ túc là những cặp màu nằm đối diện nhau trên bánh xe màu, tạo ra sự tương phản mạnh mẽ Khi các màu bổ túc đứng cạnh nhau, chúng không chỉ tôn lên vẻ đẹp của nhau mà còn làm cho tổng thể trở nên rực rỡ hơn.
Màu tương phản tạo ra cảm giác mạnh mẽ và để lại ấn tượng sâu sắc Sự tương phản giữa các màu nóng và màu lạnh, cũng như giữa màu đậm và màu nhạt, mang đến những hiệu ứng thị giác độc đáo và thu hút.
Màu nóng: gây cảm giác ấm nóng như màu đỏ, vàng, hồng, cam, nâu Màu nóng cho ta cảm giác gần mắt nhìn
Màu lạnh: gây cảm giác mát dịu như màu xanh, tím, xanh ngọc, xanh lá Màu lạnh cho cảm giác lùi xa về phía sau
Hình 1.6 Màu lạnh, màu nóng
Hòa sắc là sự hài hòa về màu sắc, kết hợp giữa chữ "hòa" (hài hòa) và chữ "sắc" (màu sắc) Khái niệm này không chỉ áp dụng cho tranh trang trí mà còn hiện diện trong tranh phong cảnh và nhiếp ảnh, thể hiện cách phối màu đa dạng và tinh tế.
Hòa sắc là quá trình sắp xếp màu sắc trong không gian để tạo ra sự hài hòa Sự đánh giá về tương quan màu sắc rất đa dạng giữa các cá nhân Mỗi nền văn hóa và dân tộc có những quan điểm thẩm mỹ riêng, dẫn đến những hòa sắc khác nhau trong cuộc sống hàng ngày.
Các dạng hòa sắc thường gặp:
- Hòa sắc tương phản: là hệ thống màu tạo sự kích thích mạnh về thị giác
Hình 1.7 Hòa sắc tương phản
Hòa sắc tương đồng mang lại cảm giác thuần khiết và giản dị, dễ nhìn, được tạo thành từ các màu sắc nằm cạnh nhau trên bánh xe màu Trong nghệ thuật trang trí và hội họa, hòa sắc nóng và hòa sắc lạnh thường được sử dụng phổ biến để tạo điểm nhấn và cảm xúc cho tác phẩm.
Hình 1.8 Hòa sắc tương đồng
Hiệu quả của hòa sắc
• Hiệu quả rực: nhờ sử dụng các màu có độ rực cao, đối chọi về màu sắc; thường gặp ở hòa sắc tương phản
• Hiệu quả trầm: sử dụng nhiều màu trầm và có hòa sắc tương đồng
• Hiệu quả nhã: thường đòi hỏi công phu trong việc phối màu, thường sử dụng các màu có độ trung tính về độ rực, độ sáng
❖ Lưu ý trong sử dụng màu:
Họa tiết trang trí
Họa tiết trang trí là thành phần quan trọng trong nghệ thuật trang trí, thường bao gồm hình ảnh của cỏ cây, hoa lá, muông thú, côn trùng và con người Những đối tượng này được cách điệu và khái quát hóa trong các tác phẩm, nhằm tôn vinh vẻ đẹp của hình dáng, đường nét, mảng khối và sự tương phản giữa đậm và nhạt.
Sự đa dạng và vẻ đẹp tự nhiên của hoa lá và chim muông luôn là nguồn cảm hứng sáng tạo cho con người Để tạo ra họa tiết trang trí độc đáo, người nghệ sĩ cần nghiên cứu và ghi chép mẫu thật, sau đó tìm cách đơn giản hóa và cách điệu hóa để biến chủ thể thành những họa tiết đẹp mang dấu ấn cá nhân.
Hình 1.9 Họa tiết trang trí 1.2.2 Chủ đề của họa tiết trang trí
- Họa tiết trang trí trong mỹ thuật có thể là hình động vật, hoa lá, phong cảnh… những hình ảnh thiên nhiên gần gũi với đời sống con người
Họa tiết trong thời trang không chỉ đơn thuần là những hình ảnh thông thường mà còn bao gồm họa tiết chữ, họa tiết cổ điển, phong cảnh và các yếu tố trang trí phù hợp với xu hướng hiện đại.
- Giáo trình này đề cập đến hai loại họa tiết phổ biến trong vẽ trang trí là họa tiết hoa lá và họa tiết động vật
Hình 1.10 Họa tiết trang trí hình động vật
Hình 1.11 Họa tiết trang trí hình hoa lá
1.2.3 Cách thức cách điệu họa tiết trang trí
Cách điệu là bước đầu trong việc sáng tác họa tiết trang trí, thể hiện quan niệm và ý thức cá nhân qua hình vẽ hoa lá, chim thú Người học cần khai thác và nâng cao vẻ đẹp lên mức điển hình, chuyển từ nhận thức thiên nhiên sang tư duy sáng tạo để phục vụ cái đẹp Sự sáng tạo phải luôn gắn bó với thực tế và lấy cảm hứng từ những hình ảnh có thật trong tự nhiên.
Một họa tiết trang trí đẹp là khi nó phản ánh chân thực và sâu sắc thực tế của sự vật, đồng thời thể hiện sự sáng tạo độc đáo.
- Tiến hành cách điệu tiết trang trí cần thực hiện như sau
+ Chọn những đối tượng có hình dáng đẹp, đơn giản
+ Ghi chép để nắm được cấu trúc và đặc điểm của nó
+ Đơn giản, sắp xếp lại cho cân đối, bỏ những chi tiết không cần thiết
+ Phát triển đường nét, hình dáng thêm phong phú, đa dạng phù hợp
Chép mẫu Đơn giản mẫu Cách điệu mẫu Phối màu
Hình 1.12 Các bước vẽ họa tiết trang trí
❖ Cách dùng màu trong bài vẽ
- Tìm màu bằng cách pha trộn màu để có màu theo ý muốn
- Tô màu theo ý thích, không quá lệ thuộc vào màu sắc tự nhiên (VD: hoa không nhất thiết phải màu đỏ hay vàng, lá không cần phải màu xanh)
Bài vẽ đẹp cần có sự hòa quyện giữa các màu sắc, tạo nên sự bổ sung cho nhau mà không quá nổi bật hay mờ nhạt Sắc độ của màu cũng rất quan trọng, thể hiện sự phong phú về độ đậm nhạt, góp phần làm tăng tính thẩm mỹ cho tác phẩm.
TRANG TRÍ CÁC DẠNG HÌNH CƠ BẢN
Một số nguyên tắc trong trang trí
2.1.1 Bố cục trong trang trí màu Đó chính là sự sắp xếp các yếu tố trang trí như hình mảng, đường nét, đậm nhạt, màu sắc theo những qui tắc của trang trí, phù hợp với từng thể loại trang trí khác nhau góp phần tạo ra những sản phẩm có giá trị thẩm mỹ phục vụ cho nhu cầu của con người
Yêu cầu của sắp xếp bố cục trong trang trí:
Phân bố hình mảng cần được cân đối để làm nổi bật điểm chính, thể hiện đúng chủ đề và ý đồ của bức tranh Sự đa dạng về kích thước và hình thể của các mảng cũng rất quan trọng, đặc biệt là việc chú ý đến các mảng trống.
Đường nét và họa tiết là yếu tố cốt lõi trong thiết kế, vì vậy cần chú ý đến cách vẽ đường nét một cách uyển chuyển Việc kết hợp hài hòa giữa các mảng và chú trọng sự cân bằng giữa nét thanh và nét đậm là rất quan trọng để tạo nên sự thu hút cho tác phẩm.
Phân bố đậm nhạt trong thiết kế là việc sử dụng tương phản giữa các độ đậm nhạt, như chì và màu sắc, để làm nổi bật phần chính và chi tiết quan trọng, đồng thời làm mờ đi các chi tiết phụ không cần thiết Việc này không chỉ giúp tạo ra sự thu hút cho mắt người xem mà còn mang lại tính thẩm mỹ cho sản phẩm Để đạt hiệu quả tối ưu, nên áp dụng ba sắc độ: sáng, trung gian và đậm.
Màu sắc trong trang trí đóng vai trò quan trọng, mang lại sự hấp dẫn và đáp ứng nhu cầu tình cảm của người sử dụng Để thu hút mọi lứa tuổi, màu sắc cần phải hài hòa, dù là rực rỡ hay êm dịu Hơn nữa, việc sử dụng nhiều hòa sắc sẽ giúp sản phẩm trang trí phù hợp với đa dạng đối tượng.
2.1.2 Nguyên tắc bố cục hình trong trang trí
Bố cục hình trong trang trí là yếu tố quan trọng, bao gồm cách sắp xếp hình mảng và họa tiết Có bốn phương pháp sắp xếp chính: sắp xếp đối xứng, sắp xếp cân đối, sắp xếp nhắc lại và sắp xếp xen kẽ.
• Sắp xếp đối xứng: là việc sử dụng các họa tiết, màu giống nhau vẽ đối xứng nhau qua một trục cố định hoặc nhiều trục
Hình 2.1 Sắp xếp đối xứng
• Sắp xếp cân đối: đặt các họa tiết không theo các quy luật trên nhưng vẫn đảm bảo được tính cân đối hài hòa trong bài vẽ
Hình 2.2 Sắp xếp cân đối
• Sắp xếp nhắc lại: là hình thức sử dụng một họa tiết lặp đi lặp lại theo một nhịp điệu tạo ra sự thăng bằng cho bài vẽ
Hình 2.3 Sắp xếp nhắc lại
Sắp xếp xen kẽ là phương pháp kết hợp các họa tiết khác nhau một cách hài hòa, tạo nên sự phong phú và sáng tạo cho tác phẩm nghệ thuật.
Hình 2.4 Sắp xếp xen kẽ
Ngoài các yếu tố bố cục hình như trên còn phải kể đến một số nguyên tắc thị giác sau:
Nguyên tắc tương phản là một yếu tố quan trọng trong nghệ thuật tranh vẽ và thiết kế trang trí, giúp làm nổi bật các điểm chú ý trong bố cục Bằng cách sử dụng sự tương phản giữa màu sắc, độ đậm nhạt và đường nét, nguyên tắc này tạo ra sự thu hút và ấn tượng mạnh mẽ cho người xem.
VD: - Về hình mảng: muốn rõ mảng to phải có mảng nhỏ để thấy được tương quan
- Về đậm nhạt: muốn làm nổi mảng sáng phải có mảng tối
- Về đường nét: để thay đổi sự đơn điệu của nhiều nét cong thì cần có nhiều nét xiên, nét gấp khúc
- Về hình thể: bên cạnh mảng vuông cần có mảng tròn, mảng tam giác hay các mảng đa giác khác
Để làm nổi bật một phần trong thiết kế, bạn có thể sử dụng sự tương phản giữa màu nóng và màu lạnh, hoặc tương phản về sắc độ Việc này giúp thu hút sự chú ý vào những khu vực quan trọng mà bạn muốn nhấn mạnh.
Nguyên tắc cân đối trong thiết kế là sự sắp xếp hài hòa giữa các mảng có hình và các mảng trống, nhằm tránh tình trạng quá nhiều mảng trống làm cho bài vẽ trở nên lỏng lẻo hoặc quá nhiều mảng nhỏ khiến nó bị rời rạc Sự cân đối yêu cầu các mảng, họa tiết, độ đậm nhạt và màu sắc được bố trí một cách cân bằng, tạo cảm giác hài hòa và hợp lý cho người xem.
2.1.3 Tính cân bằng trong bố cục
Cân bằng đối xứng trong thiết kế là sự sắp xếp hài hòa các yếu tố như hình khối, hoạ tiết và màu sắc, tạo ra cảm giác ổn định và an toàn cho người xem Bố cục này không chỉ mang lại sự cân đối mà còn tạo ra các điểm nhấn tập trung ở trung tâm của sản phẩm thiết kế.
Cân bằng không đối xứng trong thiết kế là việc sắp xếp các yếu tố không đồng đều, tạo ra sự hài hòa mà không cần phải có sự đối xứng Phương pháp này sử dụng màu sắc, kích thước, số lượng và sắc độ để tạo ra sự cân bằng, mang lại cảm giác độc đáo và sáng tạo cho bố cục.
Trang trí đường diềm
2.2.1 Đặc điểm của trang trí đường diềm Đường diềm là hình trang trí kéo dài nằm trong 2 đường thẳng song song, các hình và họa tiết trang trí được nối tiếp nhau và nhắc lại theo một khoảng cách nhất định và theo trật tự nhất định
Đường diềm có nhiều công dụng, bao gồm việc trang trí bảng ở các vị trí như dưới, trên hoặc xung quanh, làm đẹp cho giấy khen, trang trí bát đĩa, ấm chén, và lọ ở vành miệng Ngoài ra, đường diềm cũng được sử dụng để trang trí quần áo, đặc biệt ở các phần như tà, cổ và gấu áo.
2.2.2 Phương pháp thực hiện trang trí đường diềm
- Chia khoảng cách đều nhau (nhắc lại) hoặc không đều nhau (xen kẽ)
- Dựa vào các khoảng đã chia vẽ hình mảng, đường nét sao cho phù hợp Cần lưu ý tạo nhịp điệu cho các mảng không bị rời rạc
- Dựa vào các mảng, đường nét cơ bản để tìm họa tiết phù hợp
- Vẽ màu là khâu cuối cùng Cần cân nhắc thật kỹ bài vẽvề hình và màu trước khi vẽ màu
- Các họa tiết giống nhau phải vẽ bằng nhau và có thể tô màu giống nhau (nhắc lại) hoặc khác nhau (xen kẽ)
- Luyện tập kỹ thuật ke nét để bài vẽ được tốt, chú ý phân phối đậm nhạt, màu nóng-lạnh để nổi bật họa tiết chính
Hình 2.5 Các bước thực hiện trang trí đường diềm
Bài vẽ trang trí màu cần đạt được các yếu tố sau:
• Họa tiết phù hợp, đẹp và sáng tạo, có yếu tố chính phụ
• Kỹ thuật thể hiện tốt.
Trang trí hình vuông
2.3.1 Đặc điểm của trang trí hình vuông
2.3.1.1 Trang trí hình vuông theo cách sắp xếp đối xứng, qua nhiều trục
- Các cặp họa tiết đối xứng trong trang trí hình vuông phải bằng nhau, màu sắc phải giống nhau
2.3.1.2 Trang trí hình vuông theo cách sắp xếp đối xứng qua một trục hoặc theo cách sắp xếp cân đối
- Cách trang trí này thường thấy ở chiếc khăn vuông, viên gạch bông, 1 mảnh vuông trang trí
2.3.2 Phương pháp thực hiện trang trí hình vuông
- Chia hình vuông thành những hình mảng có hình dáng to, nhỏ khác nhau
Hình vuông thường có mảng chính được đặt ở giữa, được gọi là hình trọng tâm Mặc dù có thể đặt 4 mảng chính ở 4 góc, nhưng cách này khiến trọng tâm trở nên dàn trải và không nổi bật.
2.3.2.2 Tìm hình vẽ chi tiết
Dựa vào hình mảng đã phác, cần tìm họa tiết phù hợp, trong đó họa tiết chính phải có kích thước lớn hơn và phức tạp hơn họa tiết phụ Họa tiết chính và phụ cần có sự liên quan về chủ đề cũng như cách thức thể hiện.
- Tìm màu và tô màu, nên làm 2-3 phác thảo khác nhau để chọn ra bài có độ đậm nhạt tốt nhất
- Chú ý các nguyên tắc màu và tập trung tô bài theo hòa sắc
- Chú ý cho màu “chạy” tạo nhịp cho bài vẽ
- Lùi xa khỏi bài vẽ để có thể nhìn bao quát tương quan của bài vẽ, có thể điều chỉnh đậm nhạt để bài vẽ có chiều sâu
Bài vẽ trang trí màu cần đạt được các yếu tố sau:
• Họa tiết phù hợp, đẹp và sáng tạo, có yếu tố chính phụ
• Kỹ thuật thể hiện tốt
Hình 2.6 Các bước thực hiện trang trí hình vuông
Hình 2.7 Bài vẽ trang trí hình vuông tham khảo
Trang trí hình tròn
2.4.1 Đặc điểm của trang trí hình tròn
- Các hình mảng, đậm nhạt, màu sắc và họa tiết ở trang trí hình tròn đối xứng qua các trục
- Những nét cong, đường lượn hợp với hình tròn hơn và làm tôn vẻ đẹp của nó
- Một số quy luật cơ bản khi trang trí hình tròn:
• Luật đối xưng: các hình vẽ đối xứng qua một hay nhiều trục
• Luật xen kẽ nhắc lại
Luật cân đối trong thiết kế yêu cầu các mảng, hình vẽ và màu sắc được sắp xếp một cách không đối xứng, nhưng vẫn đảm bảo sự cân bằng và hài hòa cho tổng thể bài vẽ.
Luật phá thể yêu cầu rằng việc sử dụng họa tiết xếp trong hình tròn không nên lặp đi lặp lại quá nhiều, vì điều này có thể làm cho bố cục trở nên đơn điệu và thiếu phong phú Để tạo ra sự đa dạng và hấp dẫn hơn cho thiết kế, cần phải tìm cách tránh những hình tròn bên trong, nhằm phá vỡ sự xoay tròn của hình tròn.
- Ứng dụng: trang trí đĩa tròn (để đựng hoặc trang trí), trang trí khăn trải bàn
2.4.2 Phương pháp thực hiện trang trí hình tròn
Khi trang trí hình tròn cần tiến hành:
2.4.2.1 Kẻ các trục đối xứng:
Khi lựa chọn trang trí đối xứng, việc xác định các trục để bố trí họa tiết là rất quan trọng để đảm bảo sự cân xứng Bạn có thể vẽ từ 2 đến 4 trục đối xứng, nghĩa là chia hình tròn thành các phần đều nhau.
Chia hình tròn theo số lẻ như 3 hoặc 5 giúp tăng tính dễ nhìn cho hình tròn, tuy nhiên, việc này không tuân theo trục đường kính mà thay vào đó, chia theo trục từ tâm.
- Dựa vào các đường trục tìm các mảng thích hợp: hình dáng, kích thước (to, nhỏ), khoảng cách của các mảng
- Có thể dùng compa tạo ra các đường tròn, cung tròn để chia mảng
Vận dụng linh hoạt các nguyên tắc trang trí cơ bản để phân chia mảng to-nhỏ, từ đó tạo ra trọng tâm cho hình trang trí với sự phân biệt rõ ràng giữa mảng chính và mảng phụ.
- Dựa vào các hình dáng, kích thước các mảng để tìm hình vẽ cho phù hợp
Có thể trang trí bằng cách đặt đường diềm quanh thành hoặc trong lòng vòng tròn cho đĩa tròn hoặc cây dù, hoặc sử dụng hình vẽ trang trí tự do với bố cục bất đối xứng, nhưng cần chú ý điều chỉnh để đảm bảo sự cân đối.
2.4.2.4 Vẽ màu và hoàn tất bài vẽ
- Lựa chọn màu sắc phù hợp với chủ đề và ý đồ của trang trí và “tông” màu chủ đạo cho trang trí
Màu chủ đạo trong bài vẽ cần chiếm ưu thế, trong khi các màu phối hợp nên có mối quan hệ tương hỗ với màu chủ đạo, bao gồm các màu tương phản, bổ túc hoặc tương đồng Việc bố trí các màu nóng và lạnh một cách hợp lý cũng rất quan trọng để tạo nên sự hài hòa trong tác phẩm.
- Màu của các họa tiết thường không giống màu của nền, sắc độ tương phản với nền để nổi bật
Hình 2.8 Các bước thực hiện trang trí hình tròn
Hình 2.9 Bài vẽ trang trí hình tròn tham khảo
Bài vẽ trang trí màu cần đạt được các yếu tố sau:
• Họa tiết phù hợp, đẹp và sáng tạo, có yếu tố chính phụ
• Kỹ thuật thể hiện tốt.
Trang trí hình tam giác
2.5.1 Đặc điểm của trang trí hình tam giác
- Các hình mảng, đậm nhạt, màu sắc và hình vẽ ở hình tam giác đối xứng qua 1 hoặc 3 trục
- Có thể phối hợp với trang trí hình tròn để hình tam giác được đẹp và sinh động hơn ( phá thể)
- Ứng dụng: các mảng trang trí hình tam giác, nhạc cụ dân tộc các nước như đàn Balalaika của Nga (loại đàn 3 dây với hộp đàn hình tam giác)
2.5.2 Phương pháp thực hiện trang trí hình tam giác
2.5.2.1 Kẻ các trục đối xứng
Khi lựa chọn cách sắp xếp đối xứng, hình tam giác nên được chia thành hai phần Nếu áp dụng phương pháp nhắc lại xen kẽ, việc chia khoảng sẽ không theo trục đường kính mà được chia thành ba phần từ tâm.
- Dựa vào các đường trục tìm các mảng thích hợp: hình dáng, kích thước (to, nhỏ), khoảng cách của các mảng
- Có thể dùng compa tạo ra các đường tròn, cung tròn để chia mảng
Vận dụng linh hoạt các nguyên tắc trang trí cơ bản giúp tạo ra sự hài hòa và thu hút Bằng cách phân chia các mảng lớn và nhỏ, chúng ta có thể tạo ra trọng tâm cho hình trang trí, bao gồm mảng chính và mảng phụ, từ đó nâng cao tính thẩm mỹ cho không gian.
- Có thể lồng ghép mảng tròn làm trọng tâm hình tam giác
- Dựa vào các hình dáng, kích thước các mảng để tìm hình vẽ cho phù hợp
- Họa tiết có nhiều đường cong sẽ làm cho hình tam giác mềm mại hơn
2.5.2.4 Vẽ màu và hoàn tất bài vẽ
Chọn màu sắc phù hợp với chủ đề và ý đồ trang trí là rất quan trọng, với màu chủ đạo chiếm tỷ lệ lớn trong bài vẽ Các màu phối hợp nên có mối quan hệ tương hỗ với màu chủ đạo, bao gồm màu tương phản, bổ túc hoặc tương đồng.
- Bố trí các màu nóng – lạnh hợp lý
- Màu của các họa tiết thường không giống màu của nền, sắc độ tương phản với nền để nổi bật
Hình 2.10 Bài vẽ trang trí hình tam giác tham khảo
Bài vẽ trang trí màu cần đạt được các yếu tố sau:
• Họa tiết phù hợp, đẹp và sáng tạo, có yếu tố chính phụ
• Kỹ thuật thể hiện tốt
- Màu vẽ sử dụng trong trang trí thường là màu bột pha sẵn (màu poster hay màu gouache)
Sau khi hoàn thành bài vẽ, việc rửa sạch dụng cụ vẽ, đặc biệt là cọ, là rất quan trọng Nếu cọ bị ngấm màu, màu sắc sẽ bị lẫn lộn, dẫn đến kết quả không đúng như mong muốn.
- Nên sử dụng khăn bông lau cọ thay khăn giấy để giảm sử dụng nguồn giấy
- Sử dụng nước rửa một cách hợp lý tránh lãng phí.
ỨNG DỤNG SẮC ĐỘ MÀU VÀ HỌA TIẾT TRONG TRANG TRÍ SẢN PHẨM THỜI TRANG
Trang trí quạt giấy
Chiếc quạt giấy là một vật dụng đẹp và nhẹ, giúp tạo ra làn gió mát khi phe phẩy Tà quạt được làm từ giấy mỏng nhưng bền, thường in họa tiết hoa, phong cảnh hoặc địa danh nổi tiếng Ngoài ra, những bài thơ, câu đối và chữ nho cũng là những chi tiết nổi bật, làm tăng thêm giá trị thẩm mỹ cho chiếc quạt.
Quạt giấy nổi bật với những ưu điểm như gọn nhẹ và khả năng gấp lại dễ dàng, thuận tiện cho việc mang đi và sử dụng ở bất kỳ đâu Bên cạnh đó, quạt giấy không tiêu tốn điện năng và không gây ảnh hưởng đến môi trường như các thiết bị điện Ngoài công dụng làm mát, quạt giấy còn được xem là một món trang sức và là phương tiện trong nhiều loại hình nghệ thuật.
Quạt được thiết kế với cán quạt làm từ nan tre và phần chính là tà quạt, thường được làm bằng giấy với nhiều hình dạng đa dạng Trong đó, hình cung tròn, gấp xếp và in hoa văn là những kiểu dáng phổ biến nhất.
Hình 3.1 Một số loại quạt giấy
3.1.2 Phương pháp thực hiện trang trí quạt giấy
3.1.2.1 Kẻ các trục đối xứng
Trang trí ứng dụng thường mang tính tự do hơn do phụ thuộc vào vật liệu trang trí và tính ứng dụng của chúng Các hình thức trang trí này thường sử dụng lối bố cục phá thể và nhắc lại để tạo nên sự độc đáo và sáng tạo.
Mẫu trang trí quạt giấy là một biến thể độc đáo của trang trí hình tròn, cho phép người vẽ tạo ra các trục đối xứng hoặc chia theo số lẻ, mang lại sự mềm mại cho mẫu vẽ.
- Dựa vào các đường trục tìm các mảng thích hợp: hình dáng, kích thước (to, nhỏ), khoảng cách của các mảng
- Có thể dùng compa tạo ra các đường tròn, cung tròn để chia mảng
Vận dụng linh hoạt các nguyên tắc trang trí cơ bản giúp tạo ra sự hài hòa trong thiết kế Bằng cách phân chia các mảng lớn và nhỏ, người thiết kế có thể xác định trọng tâm cho hình trang trí, bao gồm mảng chính và mảng phụ, từ đó tạo nên sự thu hút và cân bằng cho tổng thể.
- Có thể lồng ghép mảng tròn làm trọng tâm, hoặc ứng dụng thêm đường diềm ở cạnh trong và ngoài quạt giấy
- Dựa vào các hình dáng, kích thước các mảng để tìm hình vẽ cho phù hợp
- Họa tiết có nhiều đường cong sẽ làm cho quạt giấy mềm mại hơn
Nên sử dụng họa tiết chính và phụ có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, đảm bảo cùng chủ đề và cách thể hiện, như sử dụng nét thẳng hoặc nét cong để tạo sự hài hòa trong thiết kế.
3.1.2.4 Vẽ màu và hoàn tất bài vẽ
- Lựa chọn màu sắc phù hợp với chủ đề và ý đồ của trang trí
Để xác định tông màu chủ đạo cho bài vẽ, cần chú ý rằng màu này phải chiếm ưu thế và là màu chính trong tác phẩm Các màu phối hợp cần có mối quan hệ tương hỗ với màu chủ đạo, có thể là màu tương phản, bổ túc hoặc tương đồng.
- Bố trí các màu nóng – lạnh hợp lý
- Màu của các họa tiết thường không giống màu của nền, sắc độ tương phản với nền để nổi bật
Hình 3.2 Bài vẽ trang trí quạt giấy tham khảo
Trang trí cà vạt
Cà vạt, hay còn gọi là cra-vát, có nguồn gốc từ tiếng Pháp "cravat", là một phụ kiện thời trang quan trọng, thường được làm từ lụa Nó được thắt dưới cổ áo, với hai đầu dài buông xuống ngực, tạo điểm nhấn cho trang phục Cà vạt không chỉ là món trang sức của nam giới mà còn thể hiện địa vị, nghề nghiệp, cá tính và sự thuộc về một nhóm nào đó.
Cà vạt đã xuất hiện ở Châu Âu khoảng ba trăm năm trước và trải qua nhiều biến thể khác nhau Trong số đó, kiểu dải băng dài với đầu nhọn là phổ biến nhất và vẫn được ưa chuộng cho đến ngày nay.
3.2.2 Phương pháp thực hiện trang trí cà vạt
Cà vạt có nhiều kiểu trang trí đa dạng, phù hợp với từng môi trường, văn hóa và mục đích sử dụng khác nhau.
- Ở môi trường công sở, cà vạt thường có dạng vải trơn, hoặc họa tiết dàn đều họa tiết vải, màu sắc cũng không quá nổi bật
Tại các công ty và môi trường làm việc theo đội nhóm, cà vạt thường được thiết kế riêng với những đặc điểm như logo công ty và màu sắc đặc trưng của thương hiệu.
Cà vạt không chỉ là phụ kiện thời trang, mà còn thể hiện tính cách của người đeo trong những buổi tiệc trang trọng hoặc dịp đặc biệt Với sự đa dạng về kiểu dáng và hình thức trang trí, cà vạt được thiết kế riêng theo từng chủ đề, bao gồm tranh vẽ và họa tiết sáng tạo, giúp tôn lên phong cách cá nhân.
3.2.2.1 Kẻ các trục đối xứng:
Trang trí ứng dụng thường mang tính tự do hơn, phụ thuộc vào vật liệu và tính ứng dụng của chúng Các hình thức trang trí này thường sử dụng lối bố cục phá thể và có sự nhắc lại, tạo nên sự sáng tạo và linh hoạt trong thiết kế.
Mẫu trang trí cà vạt là một biến thể của trang trí đường diềm, cho phép người vẽ thực hiện kẻ trục đối xứng hoặc vẽ tự do mà không cần theo trục cố định.
- Tìm các mảng thích hợp: hình dáng, kích thước (to, nhỏ), khoảng cách của các mảng
Vận dụng linh hoạt các nguyên tắc trang trí cơ bản là yếu tố quan trọng để tạo ra sự hài hòa trong thiết kế Việc phân chia các mảng to-nhỏ một cách khéo léo giúp xác định trọng tâm của hình trang trí, như trong trường hợp của cà vạt, nơi trọng tâm thường nằm ở phần dưới, tại vị trí rộng nhất, hoặc đôi khi ở nút thắt.
- Có thể lồng ghép mảng tròn làm trọng tâm, hoặc ứng dụng thêm đường diềm
- Dựa vào các hình dáng, kích thước các mảng để tìm hình vẽ cho phù hợp
Nên sử dụng họa tiết chính và phụ có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, đảm bảo chúng cùng chủ đề và cách thể hiện, chẳng hạn như sử dụng nét thẳng hoặc nét cong.
3.2.2.4 Vẽ màu và hoàn tất bài vẽ
- Lựa chọn màu sắc phù hợp với chủ đề và ý đồ của trang trí
Để tạo ra một bài vẽ ấn tượng, việc xác định tông màu chủ đạo là rất quan trọng Màu chủ đạo nên là màu chiếm ưu thế nhất trong tác phẩm, trong khi các màu phối hợp phải có mối quan hệ tương hỗ với màu chủ đạo, bao gồm các màu tương phản, bổ túc hoặc tương đồng.
- Bố trí các màu nóng – lạnh hợp lý
- Màu của các họa tiết thường không giống màu của nền, sắc độ tương phản với nền để nổi bật
Hình 3.3 Mẫu cà vạt có họa tiết bố trí đều (họa tiết vải)
Hình 3.4 Mẫu cà vạt có họa tiết bố trí kiểu đường diềm
Hình 3.5 Mẫu cà vạt có họa tiết bố trí tự do