Huong dan dong nghiep trong Phat trien nghe nghiep GV THCS

Hướng dẫn đồng nghiệp trong phát triển nghề nghiệp giáo viên được xem xét với tư cách là một chương trình hoạt động (hoặc các dịch vụ) của nhà trường làm cho việc phát triển nghề. ng[r]

HƯỚNG DẪN ĐỒNG NGHIỆP TRONG PHÁT TRIỂN NGHỀ NGHIỆP

GIÁO VIÊN

TẬP HUẤN GIÁO VIÊN CỐT CÁN

HƯỚNG DẪN ĐỒNG NGHIỆP TRONG PHÁT TRIỂN NGHỀ NGHIỆP

“THUYỀN TRỞ AI?

THUYỀN ĐI ĐÂU VỀ ĐÂU?”

HỢP ĐỒNG HỌC TẬP

HƯỚNG DẪN ĐỒNG NGHIỆP

TRONG PHÁT TRIỂN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN

Mục tiêu tổng quát

Kết thúc khóa tập huấn, giáo viên cốt cán có khả năng:

- Hiểu rõ các khái niệm cơ bản nhất liên quan đến phát

triển nghề nghiệp giáo viên và hướng dẫn đồng nghiệp

trong phát triển nghề nghiệp giáo viên;

- Áp dụng các phương pháp, hình thức hướng dẫn đồng nghiệp phù hợp với nhu cầu của người được hướng dẫn;lập được kế hoạch hướng dẫn đồng nghiệp trong phát triểnnghề nghiệp giáo viên;

- Tập huấn lại cho giáo viên ở địa phương về “hướng dẫnđồng nghiệp trong phát triển nghề nghiệp giáo viên”

Nội dung tập huấn

Chương 1: Phát triển nghề nghiệp giáo viên

Hoạt động 1: Phát triển nghề nghiệp giáo viên là gì?

Hoạt động 2: Chức năng, đặc điểm của phát triển nghề nghiệp GV

Hoạt động 3: Mô hình phát triển nghề nghiệp giáo viên là gì?

Chương 2: Mô hình hướng dẫn đồng nghiệp trong phát triển nghề

nghiệp giáo viên

Hoạt động 4: Khái niệm hướng dẫn đồng nghiệp trong phát triển nghề

nghiệp giáo viên

Hoạt động 5: Các lĩnh vực hướng dẫn đồng nghiệp trong phát triển

nghề nghiệp giáo viên

Hoạt động 6: Hình thức hướng dẫn đồng nghiệp và công cụ, phương

pháp thu thập, xử lí thông tin trong hướng dẫn đồng nghiệp

Chương 3: Lập kế hoạch hướng dẫn đồng nghiệp

Hoạt động 7: Yêu cầu đối với người hướng dẫn đồng nghiệp

Hoạt động 8: Lập kế hoạch hướng dẫn đồng nghiệp

CHƯƠNG 1: PHÁT TRIỂN NGHỀ NGHIỆP

GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG 1: PHÁT TRIỂN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN LÀ GÌ?

Thời gian: 60 phút

Mục tiêu: Sau khi hoàn thành hoạt động này, học viên có khả năng:

- Giải thích được khái niệm phát triển nghề nghiệp giáo viên.

- Đưa ra được các ví dụ minh họa về phát triển nghề nghiệp giáo viên

- Liên hệ với thực tiễn phát triển nghề nghiệp giáo viên tại cơ sở giáo dục của mình.

Học liệu: - Phiếu học tập 1a, 1b

- Tài liệu phát tay 1a,1b

- Giấy A0, A4, bảng, phấn/bút viết

Tiến trình hoạt động

- Làm việc cá nhân với phiếu học tập 1a (5’)

- Làm việc nhóm sau khi đã có kết quả làm việc cá nhân (10’)

- Trình bày kết quả làm việc nhóm (15’)

& Phát tài liệu phát tay 1a

- Làm việc cá nhân với phiếu học tập 1b (5’)

- Đưa phương án phiếu 1b (5’)

& Phát tài liệu phát tay 1b

- & Tổng kết hoạt động (10’)

1 Phát triển nghề nghiệp GV là gì?

Phát triển nghề nghiệp giáo viên được hiểu là sự phát triển nghề nghiệp mà một giáo viên đạt được do có các kỹ năngnâng cao (qua quá trình học tập, nghiên cứu và tích lũy

kinh nghiệm nghề nghiệp) đáp ứng các yêu cầu sát hạchviệc giảng dạy, giáo dục một cách hệ thống

1.2 Bản chất của phát triển nghề nghiệp GV

Là quá trình gia tăng sự thích ứng trong lao động nghề

nghiệp của người giáo viên

1.3 Nội dung của phát triển nghề nghiệp GV

vụ của nghề - NVSP& PCĐĐ)

Trong các nội dung nêu trên, gia tăng năng lực nghiệp

vụ của nghề (nghiệp vụ sư phạm) cho giáo viên là nội dung quan trọng.

1.4 Mục đích của phát triển nghề nghiệp GV

Hướng đến sự phát triển của mỗi giáo viên

và sự phát triển của hệ thống/tổ chức, cơ sở

giáo dục.

CÙNG SUY NGẪM

Hãy suy nghĩ về thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên tại cơ sở giáo dục của mình về vấn đề phát triển nghề nghiệp giáo viên.

(chia sẻ trong nhóm) (5’)

Mời HV chia sẻ với cả lớp

CHƯƠNG 1: PHÁT TRIỂN NGHỀ NGHIỆP

GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG 2: CHỨC NĂNG, ĐẶC ĐIỂM CỦA PHÁT

TRIỂN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN

đặc điểm của phát triển nghề nghiệp giáo viên.

Học liệu: - Phiếu học tập 2a, 2b

- Tài liệu phát tay 2a, 2b, 2c

- Giấy A0, A4, bảng, phấn/bút viết

Tiến trình hoạt động

- Nghiên cứu tài liệu phát tay 1a

- Chia nhóm (4 người)- sử dụng kỹ thuật khăn trải bàn

(10’), Giải quyết nhiệm vụ của phiếu học tập 2a, Trình bày

kết quả thảo luận trên giấy Ao

- Các nhóm báo cáo (15’)

& Phát tài liệu phát tay 2a

- HV làm việc các nhân với phiếu 2b (5’)

- Thảo luận toàn lớp về kết quả phiếu 2b (10’)

- GV tóm tắt kết quả thảo luận của lớp – Xác định đặc điểm của PTNNGV (10’)

& Phát tài liệu phát tay 2b

- GV tóm tắt và tổng kết chung (10’)

& Phát tài liệu 2c (5’)

1.2- Chức năng của phát triển nghề nghiệp GV:

- Mở rộng, đổi mới và phát triển NL nghề nghiệp cho GV

- Mang lại những thay đổi cho hệ thống giáo dục (ở cả

cấp độ vi mô và vĩ mô) và cho cá nhân mỗi giáo viên

2 Đặc điểm của phát triển nghề nghiệp GV:

a) Phát triển nghề nghiệp giáo viên dựa trên xu hướng tạo dựng thay

vì dựa trên mô hình chuyển giao;

b) Là một quá trình mang tính tất yếu và lâu dài đối với mỗi giáo viên: + Tất yếu: bởi dạy học và giáo dục là những quá trình thay đổi và gắn liền với sự sáng tạo của mỗi giáo viên

+ Lâu dài: bởi phát triển nghề nghiệp giáo viên bắt đầu từ sự chuẩn bị khởi đầu ở cơ sở đào tạo nghề và tiếp tục trong quá trình lao động nghề nghiệp của giáo viên tại cơ sở giáo dục cho đến khi về hưu c) Được thực hiện với những nội dung cụ thể

d) Liên quan mật thiết với những thay đổi/cải cách trường học

e) Phát triển nghề nghiệp giáo viên là một quá trình cộng tác

g) Được thực hiện và thể hiện rất đa dạng và có thể rất khác biệt ở những bối cảnh khác nhau (,không có một dạng hay một khuôn mẫu duy nhất cho sự phát triển nghề nghiệp giáo viên để áp dụng cho bất kỳ cơ sở giáo dục nào)

3 Vai trò của phát triển nghề nghiệp GV

a) Phát triển nghề nghiệp giáo viên có vai trò giúp/hỗ trợ giáo viên trong việc xây dựng những lý thuyết và thực tiễn sư phạm và giúp họ phát triển sự thành thạo trong nghề

b) Có ảnh hưởng tích cực/hiệu quả đến việc hình thành, phát triển hoạt động học và tự giáo dục của học sinh

Học viên viết vào sổ tay nhật ký học tập

2 Nội dung nào bổ ích nhất

đối với bạn? Hoạt động

tiếp theo bạn muốn học

CHƯƠNG 1: PHÁT TRIỂN NGHỀ NGHIỆP

GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG 3: MÔ HÌNH PHÁT TRIỂN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN Thời gian: 90 phút

Mục tiêu: Sau khi hoàn thành hoạt động này, học viên có khả năng:

- Giải thích được vì sao có sự đa dạng các mô hình phát triển nghề

nghiệp giáo viên

- Mô tả được một số mô hình phát triển nghề nghiệp giáo viên hiện đang được sử dụng rộng rãi.

- Liên hệ với thực tiễn phát triển nghề nghiệp giáo viên tại cơ sở giáo dục của mình.

Học liệu: - Phiếu học tập 3a, 3b

- Tài liệu phát tay 3a,3b,3c

- Giấy A0, A4, bảng, phấn/bút viết

Tiến trình hoạt động

& Phát tài liệu phát tay 3a - Học viên nghiên cứu cá nhân (5’)

- Học viên làm việc cá nhân với phiếu học tập 3ª (5’).

- Câu hỏi “ tại sao có sự đa dạng các mô hình phát triển nghề nghiệp giáo viên” và điều khiển lớp thảo luận (10’).

- Học viên làm việc cặp đôi để thực hiện nhiệm vụ học tập trong phiếu

học tập 3b Đọc tài liệu phát tay 3b để tham khảo (5’).

- Câu hỏi “ Các trường học ở nước ta sử dụng những mô hình nào trong các mô hình phát triển nghề nghiệp giáo viên mà chúng ta vừa nghiên cứu? Mô hình nào được sử dụng nhiều nhất? Đánh giá hiệu quả của các mô hình đó?” (15’).

- Học viên làm việc theo nhóm và trình bày kết quả làm việc của nhóm trên giấy A0 Các nhóm trình bày kết quả làm việc nhóm

- Tổng kết thảo luận, tóm tắt nội dung chính của hoạt động

& Phát tài liệu phát tay 3c.

1 Mô hình phát triển nghề nghiệp GV là gì?

1.1 Mô hình là gì?

Là hình ảnh (hình tượng, sơ đồ, sự mô tả v.v) ước lệ

của một khách thể (hay một hệ thống các khách thể, các quá trình hoặc hiện tượng) Theo nghĩa hẹp, mô hình là khuôn mẫu, tiêu chuẩn, theo đó mà chế tạo ra sản phẩm hàng loạt; là thiết bị, cơ cấu tái hiện hay bắt chước cấu tạo và hoạt động của cơ cấu khác (của

nguyên mẫu hay cái được mô hình hóa) vì mục đích

khoa học và săn xuất (Từ điển Bách Khoa Việt Nam

NXb Từ điển Bách khoa, Hà Nội, 2002)

1.2 Mô hình phát triển nghề nghiệp GV là gì?

Là một kiểu cấu trúc (các thành tố và mối quan hệ giữa

chúng) để vận hành các hoạt động cần thiết nhằm gia tăng năng lực nghề nghiệp cho giáo viên, tạo những cơ hội để giáo viên có thể phát triển nghề nghiệp của bản thân

2 Các mô hình phát triển nghề nghiệp GV

của một số nước

Các mô hình tương tác (quan hệ) có tổ

chức Nhóm nhỏ hoặc các mô hình riêng lẻ (cá nhân)

Phát triển nghề nghiệp giáo viên ở

trường học Giám sát

Quan hệ trường phổ thông - trường đại

học Đánh giá công việc của học sinh (phản hồi của học sinh) Hợp tác giữa các viện nghiên cứu Hội thảo, semine, các khóa học

Mạng trường học Nghiên cứu trường hợp

Mạng giáo viên trong hướng dẫn đồng

nghiệp Tự định hướng phát triển (giáo viên nghiên cứu để phát triển) Giáo dục từ xa Phát triển các quan hệ hợp tác

Giáo viên tham gia vào quá trình đổi mới Thực hiện các nghiên cứu trong lớp học Dùng các bài nói của giáo viên

Tập huấn

3 Các mô hình phát triển nghề nghiệp giáo

viên được sử dụng phổ biến ở VN

- Mô hình cá nhân tự định hướng phát triển

- Mô hình tham gia vào quá trình đổi mới

- Mô hình thực hiện các nghiên cứu trong lớp học

3.1 Mô hình cá nhân tự định hướng phát triển

- GV đặt ra những mục tiêu phát triển nghề nghiệp cho bản thân

- Tự hoạch định những hoạt động bồi dưỡng cá nhân và cách thức

để đạt những mục tiêu đó.

- Tự tạo cho mình một động cơ học tập, phát triển nghề nghiệp

- Mô hình này giúp giáo viên giải quyết được các vấn đề họ gặp phải trong giảng dạy, từ đó tạo nên một ý thức về việc phát triển nghề nghiệp.

Cách thực hiện:

- GV xác định một mục tiêu mà họ cho là quan trọng với họ (hay với nhóm nhỏ)

- Liệt kê các hoạt động mà họ sẽ thực hiện để đạt được mục tiêu

- Các nguồn lực cần phải có để thực hiện

- Cách thức tiến hành để quá trình thực hiện của họ và những thành tựu họ đạt được sẽ được đánh giá

3.2 Mô hình giáo viên tham gia vào quá trình đổi mới

Quá trình phát triển nghề nghiệp trong nhà trường bao gồm việc đánh giá các PPDH hiện đang sử dụng và xem xét các khó khăn phát sinh khi sử dụng những PP này Những khó khăn này có thể được thực hiện thông qua việc:

- Cải tiến chương trình đào tạo,

- Thiết kế chương trình hoặc thay đổi PPDH

- Qua việc tham gia các lớp tập huấn, hội thảo, đọc tài liệu

và thực nghiệm đổi mới giáo dục, giáo viên sẽ được

trang bị kiến thức, kĩ năng mới phục vụ tốt hơn cho công việc của họ

3.3 Mô hình thực hiện các nghiên cứu trong lớp học

• Mô hình nghiên cứu này bao gồm:

- Xác định vấn đề nghiên cứu,

- Thu thập số liệu,

- Phân tích số liệu và thực hiện thay đổi về phương pháp dạy học và sau đó thu thập thêm số liệu để so sánh, đối chiếu

- Công việc này có thể do giáo viên hoặc nhóm giáo viên thực hiện

- Mô hình nghiên cứu được xây dựng trên quan niệm cho rằng một trong những biểu hiện của một giáo viên có trình độ chuyên môn giỏi là khả năng biết soi rọi, đánh giá hiệu quả công việc của chính mình

3.4 Mô hình tập huấn

- Giáo viên tham dự các lớp tập huấn theo:

+ Nhu cầu của bản thân;

+ yêu cầu của tổ chức/người quản lý để phát triển năng lực chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu mới của hoạt động dạy học và giáo dục

- Hoạt động tập huấn cho giáo viên có thể được thực hiện theo những hình thức khác nhau: tập huấn đại trà, tập

huấn cho nhóm giáo viên; tập huấn tập trung hoặc tập

huấn tại cơ sở giáo dục

3.5 Mô hình mạng lưới giáo viên trong hướng dẫn đồng nghiệp

- Mạng lưới của các GV tạo điều kiện cho các GV xích lại gần nhau

để giải quyết các vấn đề mà họ gặp phải trong công việc, và nhờ đó

có thể phát triển được sự nghiệp riêng của mỗi người với tư cách là các cá nhân hay với tư cách là nhóm GV.

- Các mạng lưới này có thể được tạo ra một cách tương đối không chính thức thông qua các cuộc họp thường kì giữa các GV; hoặc

chính thức thông qua việc thiết lập các mối quan hệ, giao tiếp và hội thoại

- Ở VN, mô hình mạng lưới các GV cốt cán đã bước đầu được hình thành và được sử dụng nhằm phát huy vai trò của những GV này trong hỗ trợ đồng nghiệp phát triển nghề nghiệp Vì:

+ Thứ nhât, về nguyên lý, sự phát triển không diễn ra theo hàng ngang; + Thứ hai, sự khác biệt về hiệu quả giảng dạy của GV quyết định sự khác biệt về kết quả HS hơn là những yếu tố khác;

+ Thứ ba, các GV cốt cán được tổ chức thành một mạng lưới thực hiện nhiệm vụ hướng dẫn nghề nghiệp cho đồng nghiệp (không chỉ trong nội bộ trường mà mở rộng trong mạng lưới các trường học) [9].

3.6 Mô hình hướng dẫn đồng nghiệp

trong phát triển nghề nghiệp giáo viên

giáo viên với nhau Người có nhiều kinh nghiệm giúp người ít kinh nghiệm Qua đó người giáo viên ít kinh nghiệm sẽ trưởng thành Mô hình

này có ưu thế là tạo nên một động lực từ bên trong đội ngũ giáo viên để phát triển ngề nghiệp của họ.

CÙNG SUY NGẪM VÀ CHIA SẺ

Thực tế ở cơ sở của các Thầy, Cô thường

sử dụng những mô hình nào trong các mô hình phát triển nghề nghiệp giáo viên mà chúng ta vừa nghiên cứu? Mô hình nào

được sử dụng nhiều nhất? Vì sao?

ĐÁNH GIÁ

Mục tiêu Điểm tự đánh giá

trước tập huấn Điểm tự đánh giá trước tập

huấn

Giải thích được khái niệm PTNNGV

Phân tích được các chức năng và đặc

điểm của phát PTNNGV

Giải thích được vì sao có sự đa dạng

các mô hình phát triển nghề nghiệp

giáo viên

Cá nhân tự đánh giá bằng điểm số (10/10)

và tính tổng điểm trước và sau tập huấn và

chia trung bình để phân tích sự thay đổi của

cá nhân trước và sau khi học tập chương 1

Tổng điểm? /3 Tổng điểm? /3

CHƯƠNG 2: MÔ HÌNH HƯỚNG DẪN ĐỒNG NGHIỆP TRONG PHÁT TRIỂN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG 4: KHÁI NIỆM HƯỚNG DẪN ĐỒNG NGHIỆP TRONG

PHÁT TRIỂN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN

Thời gian: 60 phút

Mục tiêu: Sau khi hoàn thành hoạt động này, học viên có

khả năng:

- Phân tích được nội hàm khái niệm hướng dẫn đồng

nghiệp trong phát triển nghề nghiệp giáo viên

- Giải thích được vai trò của hướng dẫn đồng nghiệp trong phát triển nghề nghiệp giáo viên

Học liệu: - Phiếu học tập 4a, 4b

- Tài liệu phát tay 4a, 4b

- Giấy A0, A4, bảng, phấn/bút viết

Tiến trình hoạt động

- Học viên làm việc theo nhóm và thực hiện nhiệm vụ

trong phiếu học tập 4a Trình bày kết quả làm việc của nhóm trên giấy A0 (5’)

- Tổ chức các nhóm báo cáo kết quả (15’).

- Làm việc với phiếu học tập 4b (10’)

- Các nhóm báo cáo kết quả (15’)

& Phát tài liệu phát tay 4a và đề nghị các nhóm nghiên cứu, chỉnh sửa kết quả làm việc của nhóm Các

nhóm báo cáo kết quả đã hoàn chỉnh.

- Khái quát những vấn đề chính về hướng dẫn đồng

nghiệp

- Phát tài liệu phát tay 4b

- Tổng kết nội dung chính của hoạt động.

1 Hướng dẫn là gì?

chủ định của chủ thể hướng dẫn đến quá trình phát triển tự nhiên của đối tượng được hướng dẫn/giúp đỡ nhằm làm cho người đó hiểu, chấp nhận và sử dụng được những năng lực, khả

năng và những mối quan tâm của mình trong

việc đạt đến các mục tiêu phải thực hiện (mục tiêu do người đó tự đặt ra hoặc được đặt ra từ bên ngoài nhưng người đó phải đạt được)

Quan niệm trên về hướng dẫn cho thấy :

- Chủ thể hướng dẫn trước hết phải là người có kinh

nghiệm (tri thức, kĩ năng, giá trị và chuẩn mực) về một lĩnh vực nào đó

- Tác động có chủ định của chủ thể hướng dẫn được thực bằng việc sử dụng kinh nghiệm của mình để cố vấn cho

người được hướng dẫn Tức là đưa ra cho người được

hướng dẫn những lời khuyên trên cơ sở am hiểu công

việc, nắm vững vấn đề cần giải quyết Người hướng dẫn không chỉ là người cung cấp thông tin cho người được

hướng dẫn mà còn là người cho người hướng dẫn cách giải quyết vấn đề

- Dưới tác động của người hướng dẫn, người được

hướng dẫn có những thay đổi theo hướng tích cực