Ngữ văn 9 - Tiết 141: Những ngôi sao xa xôi ( tiết 1)

- Ba cô gái thanh niên xung phong Thao, Phương Định, Nho ở một tổ trinh sát phá bom tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn.. - Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom, đo khố[r]

- GIAO NHIỆM VỤ

* Nhiệm vụ chung:

Đọc bài, đọc tài liệu, soạn bài

Sưu tầm những bài thơ, bài hát ca ngợi thanh niên

xung phong trên tuyến đường Trường Sơn

TÌM HIỂU VỀ NHÀ VĂN LÊ MINH KHUÊ

NHÓM 1

- Sinh năm 1949

- Quê: Thanh Hóa

-Viết văn từ những năm 70

-Đề tài:

+ Trước năm 1975: Cuộc

sống của tuổi trẻ trên tuyến

đường Trường Sơn

+ Sau năm 1975: Bám sát

những chuyển biến của đời

sống xã hội trên tinh thần đổi

mới

- Sở trường: viết truyện ngắn,

ngòi bút miêu tả nội tâm tinh

tế, sâu sắc

LÊ MINH KHUÊ

Tác phẩm chính: Cao điểm mùa hạ (Truyện 1978), Đoàn kết (1980), Bi kịch nhỏ (1993), Một mình qua đường (tập truyện- 2006)

ngắn-TÌM HIỂU VỀ TÁC PHẨM

“NHỮNG NGÔI SAO XA XÔI”

NHÓM 2

12

13

Truyện “Những ngôi sao xa xôi”

được viết năm1971 thời kì kháng

chiến chống Mĩ đang diễn ra ác liệt, khi tác giả đang là phóng viên hoạt động trên tuyến đường Trường Sơn,

Khi nói về hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm, Lê Minh Khuê

đã tâm sự: “Ngày tôi là phóng viên báo Tiền phong đã từng đi

đến rất nhiều các chiến trường viết báo, năm 1971 tôi cùng một binh chủng làm đường đến đèo Côlanhip và đã ở lại một đêm

trong một cái hang đá cùng một tiểu đội công binh Họ cũng là những người trẻ, hầu hết là học sinh trung học, những sinh viên

đi tham gia kháng chiến, sống cùng nhau, cùng tuổi, cùng lí tưởng như nhau trong một hoàn cảnh vô cùng ác liệt nên dễ dàng hiểu

và chia sẻ cho nhau Trong tâm hồn những cô gái thanh niên xung phong, quê nhà bao giờ cũng hiện lên kì diệu Và bởi vẻ đẹp kì diệu đó mà học sẵn sàng hi sinh Đó cũng chính là ý tưởng lớn

nhất mà tôi muốn gửi gắm qua truyện này.”

HOÀN CẢNH SÁNG TÁC

- Sáng tác năm 1971

- Hoàn cảnh:

+Thời kì kháng chiến chống Mĩ đang diễn ra ác liệt.

+ Tác giả đang hoạt động trên tuyến đường Trường Sơn

- In lần đầu trên tạp chí “Thế giới mới”

In lại trong tập truyện cùng tên “Những ngôi sao xa xôi năm 2006”

TÓM TẮT VĂN BẢN

- Ba cô gái thanh niên xung phong Thao, Phương Định, Nho ở một

tổ trinh sát phá bom tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn

- Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom, đo khối lượng đất đá san lấp hố bom do bom địch gây ra, đánh dấu vị trí những quả

bom chưa nổ và phá bom.

- Cuộc sống ở nơi trọng điểm giữa chiến trường dù khắc nghiệt

nguy hiểm nhưng họ vẫn có những niềm vui hồn nhiên, mơ mộng của tuổi trẻ.

- Mỗi người một cá tính nhưng họ rất gắn bó yêu thương nhau

trong tình đồng đội.

- Một cơn mưa đá đến trên cao điểm khiến các cô vui thích và nhớ

về kỉ niệm.

- Họ ở trong một cái hang dưới chân cao điểm cách xa đơn vị Cuộc

sống ở nơi trọng điểm giữa chiến trường dù khắc nghiệt nguy hiểm

nhưng họ vẫn đầy ắp tình yêu thương, tình đồng đội cùng với những

niềm vui hồn nhiên, mơ mộng của tuổi trẻ

-Mỗi người một cá tính nhưng họ rất gắn bó yêu thương nhau trong tình đồng đội

- Trong một lần phá bom, Nho bị thương, Phương Định và Thao lo lắng chăm sóc

-Một cơn mưa đá đến trên cao điểm khiến các cô vui thích và nhớ về kỉ niệm

Bố cục: 3 phần

- Phần 1: “Từ đầu ngôi sao trên mũ”

Phương Định tự kể về hoàn cảnh sống và chiến đấu của tổ trinh sát mặt đường.

- Phần 2: “Tiếp theo chị Thao bảo”

Trong một lần phá bom Nho bị thương được Phương Định

và chị Thao chăm sóc.

- Phần 3: Phần còn lại

Niềm vui thích của cả ba người trước cơn mưa đá bất ngờ

II TÌM HIỂU CHI TIẾT

II TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hoàn cảnh sống và chiến đấu của tổ trinh sát mặt đường:

THẢO LUẬN NHÓM

Thời gian: 5 phútHình thức: 4 nhóm

HOÀN CẢNH SỐNG VÀ LÀM VIỆC CỦA CÁC CÔ GÁI THANH NIÊN XUNG PHONG

TRÊN BẦU TRỜI:

“Máy bay rít”, “Tiếng máy bay trinh sát rè rè Phản lực gầm gào.”

“Bom nổ” , “Mảnh bom xé không khí lao và rít vô hình trên đầu.”

“Khói đen vật vờ thành từng cụm trong không trung ”

“Nắng gắt, gió khô ”

Giữa hai trận bom “vắng lặng đến phát sợ.”

DƯỚI MẶT ĐẤT

“Đường bị đánh lở loét, màu đất đỏ, trắng lẫn lộn Hai bên đường không có lá xanh, chỉ có những thân cây bị tước khô

GIẢI NGHĨA TỪ

- “Cao điểm”: chỗ cao hơn mặt đất như gò, đồi, núi hoặc nóc công trình kiến trúc

cao

- “Trọng điểm”: Điểm, nơi được xác định

là vai trò quan trống với điểm khác

Nơi ở: Trong một hang đá, dưới chân một cao

điểm giữa một vùng trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn

-> Nơi tập trung nhất bom đạn và sự nguy hiểm ác liệt

Công việc:

- Họ phải chạy trên cao điểm giữa ban ngày, phơi mình

ra giữa vùng trọng điểm đánh phá của máy bay địch Sau mỗi trận bom, họ phải lao ra trọng điểm, đo và ước tính khối lượng đất đá bị bom địch đào xới, đếm những quả bom chưa nổ và dùng những khối thuốc nổ đặt vào cạnh nó để phá

Cuộc sống gian khổ, khốc liệt, dữ dội.

Công việc đặc biệt nguy hiểm, luôn căng thẳng thần kinh, đối mặt với với cái chết.

-> Đòi hỏi sự dũng cảm và bình tĩnh hết sức.

CẢNH SINH HOẠT

 Bữa ăn : Nhiều bữa cơm không có canh, lấy nước suối pha vào, chia nhau từng chiếc kẹo chanh dính chát

 Đồ dùng sinh hoạt: Một chiếc đài bán dẫn nhỏ

để giải trí nằm dài trên nền hang ẩm nghe nhạc

Sau những giây phút đối mặt với tử thần, họ trở về với cuộc sống sinh hoạt bình dị trong hang, một cuộc sống bình yên, êm dịu, mơ mộng, tươi trẻ :

“Không gian mát lạnh, cái lạnh làm cho toàn thân rung lên đột ngột uống nước suối pha đường Nằm dài trên nền ẩm, lười biếng nheo mắt nghe nhạc từ chiếc đài

bán dẫn nhỏ, có thể nghe, có thể nghĩ lung tung…”

Kể tên một số tác phẩm thơ ca viết về thế hệ trẻ Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước, đặc biệt là đội ngũ TNXP

THANH NIÊN TÌNH NGUYỆN

* HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ

- Nắm vững kiến thức về tác giả lê Minh Khuê

và những kiến thức chung về tác phẩm “Những ngôi sao xa xôi”

Chuẩn bị bài:

- Tìm hiểu những nét chung và nét riêng về các

cô gái trong tổ trinh sát mặt đường

Từ ngữ miêu tả Nơi ở Dưới chân một cao điểm giữa một vùng trọng điểm

Công việc Đo khối lượng đất đá san lấp hố bom, đếm bom chưa nổ và

phá bom Một ngày phá bom 3-5 lần, bị bom vùi luôn, có khi bò trên cao điểm về chỉ thấy hai con mắt lấp lánh, cười thì hàm răng trắng lóa trên khuôn mặt nhem nhuốc thần kinh căng như chão.

Tim đập bất chấp cả nhịp điệu

chuyện với miêu tả sinh động.

Sử dụng nhiều câu văn ngắn diễn đạt sự khẩn trương, gấp gáp, căng thẳng nơi chiến trường