Một số biện pháp chỉ đạo xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Trang 1BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
1 Lời giới thiệu
Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng cho sự phát triển toàn diện của một con người Những kỹ năng mà trẻ có được ở trường mầm non sẽ là nền tảng cho việc học tập và thành công sau này của trẻ Chính vì vậy, chuyên đề "Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm" được Bộ GD&ĐT chỉ đạo triển khai thực hiện từ năm 2016 là một chuyên đề trọng tâm nhằm xây dựng trường mầm non đáp ứng các yêu cầu về môi trường giáo dục cũng như việc tổ chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ đảm bảo tất cả trẻ đều có cơ hội để học tập và vui chơi bằng nhiều cách khác nhau phù hợp với nhu cầu, hứng thú và khả năng của trẻ với điều kiện thực tế của địa phương
Quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm được thể hiện trong tất cả các yếu tố của quá trình giáo dục, từ việc xây dựng kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đến xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, tất cả đều hướng tới từng trẻ để tạo cơ hội cho trẻ được học tập trong điều kiện tốt nhất nhằm hỗ trợ phát triển ở tất cả các lĩnh vực Trong đó việc thiết lập, xây dựng
và khai thác hiệu quả môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm được xem như một trong những nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với sự hình thành và phát triển nhân cách toàn diện của trẻ Bởi môi trường giáo dục trong trường mầm non là những điều kiện tự nhiên, xã hội cần thiết trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ; nó được ví như người giáo viên thứ hai tạo cơ hội cho trẻ khám phá, trải nghiệm và sáng tạo qua đó kiến thức, kĩ năng của trẻ được hình thành, giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mĩ và tình cảm xã hội
Nhận thức rõ điều đó, trong những năm học qua trường Mầm non Liên Châu đã tích cực trong việc xây dựng, khai thác, sử dụng môi trường giáo dục góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ
Song việc xây dựng và sử dụng môi trường giáo dục ở trường tôi còn một
số hạn chế, khó khăn như sau:
Các khu vực chơi ngoài trời sắp xếp, bố trí chưa hợp lý (đồ chơi vận động, chơi cát nước dàn trải quanh sân trường); các khu vực chơi ngoài trời chưa đa dạng; đồ dùng, đồ chơi hoạt động ngoài trời chưa phong phú cho trẻ hoạt động
Môi trường trong lớp thiếu tính mở; một số nhóm, lớp bố trí các góc hoạt động chưa phù hợp; đa dạng hóa đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu cho trẻ hoạt độngcòn hạn chế
Trang 2Một số giáo viên chưa khai thác tốt tác dụng của các khu vực chơi, góc chơi; hạn chế trong việc kích thích trẻ hứng thú hoạt động
Kinh phí để xây dựng môi trường giáo dục ít
Là cán bộ quản lý với mong muốn góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và khắc phục những khó khăn
và hạn chế nêu trên, tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp chỉ đạo xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở Trường Mầm non Liên Châu - Yên Lạc - Vĩnh Phúc” để nghiên cứu, đưa ra các giải pháp và ứng dụng thử nghiệm
vào thực tiễn công tác chỉ đạo thực hiện xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm tại đơn vị tôi phụ trách Qua bài viết nhằm nâng cao năng lực quản
lý, chỉ đạo của bản thân; đồng thời nâng cao chất lượng xây dựng và sử dụng môi trường giáo dục cho đội ngũ giáo viên, tạo cho trẻ cơ hội học qua chơi bằng nhiều cách khác nhau phù hợp với nhu cầu, hứng thú và khả năng của bản thân trẻ; nâng cao nhận thức của phụ huynh về tầm quan trọng của xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non và góp phần thực hiện có hiệu quả chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy lấy trẻ làm trung tâm” tại đơn vị nhà trường
2 Tên sáng kiến:
Một số biện pháp chỉ đạo xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở Trường Mầm non Liên Châu - Yên Lạc - Vĩnh Phúc
3 Tác giả sáng kiến
- Họ và tên: Ngô Thị Nga
- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Liên Châu - Yên Lạc - Vĩnh Phúc
- Số điện thoại: 0975519950
- Email: ngongamnlc@gmail.com
4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến
Ngô Thị Nga – Trường mầm non Liên Châu - Yên Lạc - Vĩnh Phúc
5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến và vấn đề mà sáng kiến giải quyết
5.1 Lĩnh vực áp dụng của sáng kiến
Áp dụng vào lĩnh vực quản lý, chỉ đạo thực hiện xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở Trường Mầm non
5.2.Vấn đề mà sáng kiến giải quyết:
Giải quyết được một số hạn chế của đội ngũ cán bộ, giáo viên trong thực hiện xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở Trường Mầm non
Giải quyết những khó khăn về cơ sở vật chất, đồ dùng đồ chơi, trang thiết
bị và việc quy hoạch, sắp xếp môi trường giáo dục tại đơn vị
Giải quyết hạn chế về nhận thức của phụ huynh về tầm quan trọng của
xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ở Trường Mầm non
Trang 36 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử
Từ tháng 9 năm 2018 đến tháng 5 năm 2019
7 Mô tả bản chất của sáng kiến:
7.1 Cơ sở lý luận:
7.1.1 Một số khái niệm liên quan đến đề tài:
- Môi trường giáo dục: Là tất cả các điều kiện về vật chất và tinh thần có ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục, học tập, r n luyện và phát triển của người học (Nghị định 80 20127 NĐCP)
- Môi trường giáo dục giáo dục trong trường mầm non: Là tổ hợp những điều kiện tự nhiên, xã hội cần thiết, trực tiếp ảnh hưởng đến các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non và hiệu quả của những hoạt động này nhằm góp phần thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ chăm sóc, giáo dục trẻ Môi trường giáo dục gồm:
Môi trường vật chất: Được tạo nên bởi không gian chứa đựng đồ dùng, vật liệu và các phương tiện
Môi trường bên ngoài lớp học và môi trường bên trong lớp học
Môi trường xã hội: Được tạo nên bởi các mối quan hệ và tương tác giữa giáo viên với trẻ, giữa trẻ với trẻ, giữa trẻ với người lớn xung quanh
- Môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm: Là môi trường giáo dục mà trẻ tham gia xây dựng cùng giáo viên trong việc bổ sung thêm học liệu, đồ chơi, sắp xếp và vệ sinh góc chơi… Học liệu đa dạng, hấp dẫn, khuyến khích trẻ có thể sử dụng theo nhiều cách sáng tạo khác nhau Phong phú các góc hoạt động trong lớp
và ngoài trời Tận dụng nguyên vật liệu sẵn có của địa phương Có nhiều cơ hội cho trẻ lựa chọn học liệu và hoạt động Giáo viên trò chuyện và chơi với trẻ, kích thích trẻ tư duy Trẻ có thể chủ động, tích cực, vui chơi, tìm tòi, khám phá, trải nghiệm, thực hành, sáng tạo, hợp tác, trò chuyện và chia sẻ ý tưởng
7.1.2 Tầm quan trọng của xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non:
Việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non thực sự là cần thiết và quan trọng đối với sự phát triển của trẻ về các mặt Đức - Trí – Thể -Mỹ và lao động Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tố chức, hướng dẫn cho trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi, mở rộng hiếu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo, trẻ được khuyến khích tham gia vào mọi hoạt động trong nhà trường
Trẻ được hoạt động trong môi trường giáo dục đa dạng, phong phú, vừa kích thích tính tích cực chủ động cùa trẻ từ việc tự lựa chọn góc chơi, đồ chơi đến việc tự quyết định và tìm cách giải quyết nhiệm vụ, thỏa mãn nhu cầu vui chơi, giao tiếp, nhận thức, nhu cầu hoạt động cùng nhau của trẻ, vừa tạo cơ hội cho trẻ bộc lộ khả năng của mình; các kiến thức, kỹ năng của trẻ được hình thành, củng
cố và bổ sung qua đó nhân cách của trẻ được phát triến một cách toàn diện
Trang 4Một môi trường sạch sẽ, an toàn, có sự bố trí khu vực chơi và học, trong lớp và ngoài trời phù hợp, thuận tiện có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với sự phát triến thể chất của trẻ mà còn thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo Môi trường giao tiếp cởi mở, thân thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ và giữa trẻ với môi trường xung quanh
sẽ tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ, giãi bày tâm sự, nguyện vọng, mong ước của trẻ với cô, với bạn b , nhờ vậy mà cô hiếu trẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn, hoạt động phổi hợp nhịp nhàng hơn nên hiệu quả hoạt động cũng cao hơn, trẻ yêu trường, yêu lớp, yêu cô giáo và bạn b hơn
7.1.3 Nội dung xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non:
- Xây dựng môi trường xã hội: Đáp ứng nhu cầu, sở thích của trẻ; trò chuyện tích cực với trẻ; tạo cơ hội cho trẻ trò chuyện với nhau và với giáo viên; tôn trọng khả năng, sở thích, nguyện vọng, mong muốn, ý kiến của mỗi trẻ; động viên trẻ tham gia vào hoạt động; bày tỏ tình cảm tốt với trẻ; sử dụng các bước hướng dẫn hành vi tích cực; khuyến khích trẻ tương tác và hợp tác; cung cấp nhiều trải nghiệm chơi khác nhau
- Xây dựng môi trường vật chất:
Môi trường vật chất phong phú: Góc hoạt động có nhiều loại khác nhau, gồm cả góc hoạt động trong và ngoài trời được xác định rõ ràng Đồ chơi, nguyên vật liệu, học liệu có nhiều loại khác nhau (Vật thật, tranh ảnh, sơ đồ, minh họa, kí hiệu, nguyên vật liệu tự nhiên, vật liệu tái chế, đồ dùng thường ngày); có thể dùng theo các cách khác nhau và cung cấp những kiểu học khác nhau; được thay đổi phù hợp với mục tiêu học và ý thích của trẻ; có nhiều loại khác nhau trong một góc hoạt động của trẻ; có nhiều loại khác nhau trong một góc hoạt động; dễ dàng tìm kiếm
Môi trường vật chất thuận tiện: Bố cục không gian như số lượng, vị trí các góc phù hợp với diện tích và không gian lớp học, góc động xa góc tĩnh, góc ngoài trời thường có đồ chơi và học liệu lớn, động Tạo ranh giới giữa các góc hoạt động rõ ràng bằng đồ chơi hoặc vật dụng an toàn (giá, kệ, hoa, cây, gạch, thảm…) để trẻ di chuyển dễ dàng, không cản trở nhau Linh hoạt di chuyển góc hoạt động trong nhà và ngoài trời
Các góc hoạt động: Số lượng và loại hình các góc hoạt động phù hợp với không gian, số lượng trẻ; có thể mở ra góc hoạt động theo nhu cầu của trẻ Quyết định về vị trí thích hợp của mỗi góc Xác định hoạt động chính của mỗi góc Đặt góc hoạt động ồn ào gần nhau, góc tĩnh gần nhau, góc tính xa góc động Xác định
đồ nội thất, vật liệu liên quan đến các hoạt động giáo dục mà giáo viên muốn thực hiện trong mỗi góc hoạt động Các tài liệu cung cấp cho góc hoạt động nên có cấu trúc mở và trẻ dễ sở dụng theo nhiều hướng khác nhau
Trang 5- Sử dụng môi trường giáo dục: Đưa trẻ vào hoạt động; giúp trẻ tham gia vào hoạt động trong góc hoạt động; hướng dẫn trẻ tự chọn góc hoạt động Tôn trọng sự khác biệt cá nhân trẻ, tạo cơ hội cho trẻ tham gia vào các hoạt động, tạo
ra nhiều con đường khác nhau cho sự phát triển, thành công của mỗi cá nhân trẻ
so với chính bản thân trẻ qua các hoạt động giáo dục đa dạng, sử dụng nhiều loại trò chơi
7.2 Cơ sở thực tiễn:
7.2.1 Đặc điểm tình hình Trường Mầm non Liên Châu:
Trường Mầm non Liên Châu được thành lập năm 1978, là đơn vị có bề dầy thành tích luôn đứng trong tốp đầu của giáo dục mầm non huyện Yên Lạc Từ năm học 2000 - 2001 đến nay, trường liên tục đạt danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc; được UBND tỉnh Vĩnh Phúc, Bộ GD&ĐT tặng Cờ thi đua; Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba; đạt trường chuẩn Quốc gia mức 2, chuẩn chất lượng cấp độ 2 kiểm định chất lượng Nhà trường có đội ngũ cán bộ, giáo viên luôn yêu nghề mến trẻ tâm huyết với nghề, có trách nhiệm với công việc được giao, đoàn kết giúp đỡ nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ; có các phòng học, phòng điều hành, phòng chức năng được xây dựng kiên cố, khang trang, sạch đẹp đảm bảo diện tích theo quy định, trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi cơ bản đầy
đủ Năm học 2018-2019, nhà trường có 19 nhóm lớp với tổng số trẻ trong trường là 535 trẻ Số lượng trẻ nhà trẻ ra lớp đạt 59,1%; trẻ mẫu giáo ra lớp đạt
tỷ lệ 100%; trẻ bán trú 100% Nhà trường có 37 cán bộ, giáo viên, nhân viên 100% chuẩn đào tạo trong đó trên chuẩn đạt 97,3%; cán bộ, giáo viên trong nhà trường có tuổi đời trẻ, luôn yêu nghề, mến trẻ, tâm huyết với nghề
Ngay từ khi Bộ Giáo dục chỉ đạo thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”, nhà trường đã được Sở GD&ĐT Vĩnh Phúc, Phòng GD&ĐT Yên Lạc chỉ đạo sát xao về chuyên môn và đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho việc thực hiện xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm Song, việc tổ chức thực hiện ở trường tôi vẫn còn có những khó khăn đó là: Các khu vực vui chơi ngoài trời chưa được quy hoạch, sắp sếp hợp lý; đồ dùng, đồ chơi chưa được đa dạng, phong phú làm ảnh hưởng đến khả năng sáng tạo của trẻ; một số giáo viên năng lực xây dựng, khai thác môi trường giáo dục còn hạn chế nên chưa khuyến khích, phát huy hết khả năng của trẻ tham gia vào các hoạt động học tập, vui chơi theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm; nhiều phụ huynh chưa quan tâm, hiểu về tầm quan trọng của xây
dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non
7.2.2 Thực trạng về xây dựng, sử dụng môi trường giáo dục ở trường mầm non Liên Châu:
Trang 6* Thực trạng về xây dựng môi trường vật chất, môi trường xã hội trong nhà trường:
03 Đa dạng hóa đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu
04
Các khu vực hoạt động ngoài trời được quy
hoạch, thiết kế phù hợp, đảm bảo an toàn, sạch
* Thực trạng về chất luợng đội ngũ giáo viên được thể hiện ở bảng sau:
TT Nội dung khảo sát
Số người được khảo sát
09/31 = 29.0%
02/31
=6.5%
Trang 702 Sáng tạo trong việc xây dựng
5/31
=16.1%
8/31 = 25.8 %
12/31 = 38.7%
6/31 = 19,4%
8/31 = 25.8 %
5/31 = 16.1%
Nhìn vào bảng trên ta thấy:
Tỷ lệ giáo xây dựng các góc hoạt động và cung cấp đồ dùng đồ chơi, thiết
bị để kích thích trẻ chơi và học; sử dụng đồ dùng, đồ chơi và khai thác môi trường giáo dục xếp ở mức tốt và khá đạt cao hơn, song vẫn còn từ 6,5-19,4% xếp loại yếu
Nội dung khảo sát về “sáng tạo trong việc xây dựng môi trường giáo dục”
có nhiều giáo viên còn hạn chế, tỷ lệ giáo viên xếp ở yếu là 19,4%
* Thực trạng chất lượng học sinh được thể hiện ở bảng dưới đây:
TT Nội dung khảo sát
Số trẻ được khảo sát
Xếp loại
01
Thể hiện mối quan hệ thân
thiện với cô giáo, bạn và
mọi người xung quanh
tham gia vào các hoạt động
học tập, vui chơi theo quan
điểm giáo dục lấy trẻ làm
Trẻ tham gia vào việc thiết
lập, xây dựng môi trường
giáo dục cùng với cô và
Nhìn vào bảng trên ta thấy:
Trẻ thể hiện mối quan hệ thân thiện với cô giáo, bạn và mọi người xung quanh; tham gia vào các hoạt động học tập, vui chơi theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và tham gia vào việc thiết lập môi trường giáo dục cùng với cô và các bạn xếp loại tốt đạt tỷ lệ không cao, khoảng từ 17,9 đến 25,8% Tỷ
lệ trẻ xếp loại yếu ở tất cả các nội dung khảo sát chiếm từ 9,2 đến 15,7%; tỷ lệ trẻ xếp loại trung bình từ 29,9 – 34,4%
Trang 87.3 Các biện pháp thực hiện:
Từ những khó khăn, hạn chế và kết quả khảo sát trên, tôi đã đưa ra các giải pháp ứng dụng thử nghiệm trong công tác quản lý, chỉ đạo thực hiện xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm tại đơn vị, cụ thể các giải pháp như sau:
* Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch chỉ đạo xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Việc xây dựng kế hoạch là một việc làm quan trọng không thể thiếu trong công tác quản lý chỉ đạo, nó đã giúp cho tôi chủ động thực hiện công việc một cách khoa học để đạt mục tiêu đề ra
Tôi đã bám sát các văn bản chỉ đạo thực hiện chuyên đề của Phòng GD như: Công văn số 28 GDĐT-MN của Phòng GD&ĐT Yên Lạc v v hướng dẫn làm điểm “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”, Kế hoạch số
111 KH GDĐT-MN ngày 14 3 2017 của Phòng GD&ĐT Yên Lạc v v thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn 2016 – 2020; nghiên cứu các văn bản của Sở GD; tài liệu hướng dẫn thực hiện áp dụng quan điểm xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và căn cứ vào tình hình thực tế của đơn vị Khi xây dựng kế hoạch tôi luôn chú ý đánh giá một cách khách quan thực trạng của đơn vị về những mặt mạnh, mặt yếu để đề ra mục tiêu, nội dung phù hợp và giải pháp thực hiện khả thi Xây dựng kế hoạch chỉ đạo thực hiện “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” giai đoạn 2016 - 2020; triển khai kế hoạch thực hiện trong từng năm học, cụ thể hóa từng tháng, từng tuần
Sau khi kế hoạch được bàn bạc, thống nhất trong Ban Giám hiệu và Hội đồng sư phạm, tôi hướng dẫn các tổ chuyên môn và giáo viên xây dựng kế hoạch của tổ, của nhóm, lớp Khi các nhóm, lớp xây dựng kế hoạch thực hiện của nhóm, lớp mình song sẽ gửi Ban giám hiệu nhà trường duyệt để triển khai thực hiện
Trang 9Ví dụ: Bảng kế hoạch XDMTGDLTLTT năm học 2018-2019 mà tôi đã xây dựng
3 Bồi dưỡng cho giáo viên thực hành áp dụng quan điểm
“Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”
- Ban giám hiệu
2 Tư vấn cho giáo viên của các lớp bên dãy 12 phòng học xây dựng môi trường giáo dục LTLTT
- Tổ tư vấn
- Tổ tư vấn, GV,NV
Trang 10Tháng
4/2019
1 Đa dạng các hình thức thông tin cho cha mẹ hiểu
phương pháp giáo dục lấy trẻ em làm trung tâm
2 Chỉ đạo nhóm, lớp xây dựng các góc cho trẻ HĐ và
được bố trí thuận tiện, hợp lí, linh hoạt, dễ thay đổi đáp
ứng nhu cầu hứng thú HĐ vui chơi của trẻ
- CB, GV, NV
- Đ c Chiến PHT
- CB, GV, NV
Tháng
5/2019
1 Giao tiếp, ứng xử văn hóa và tạo môi trường giáo dục
lành mạnh, an toàn thân thiện trong nhà trường
2 Chỉ đạo các nhóm, lớp tận dụng các tình huống thực tế
trong khi chơi để giúp trẻ trải nghiệm, thực hành học cách
giải quyết vấn đề, khám phá cái mới
- CB, GV, NV
- Đ c Nga PHT
Kết quả: Áp dụng thực hiện biện pháp xây dựng kế hoạch chỉ đạo xây
dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm được cán bộ, giáo viên, nhân viên đồng tình, đánh giá kế hoạch tổ chức thực hiện phù hợp, đem lại hiệu quả cao đạt mục tiêu kế hoạch đề ra
* Biện pháp 2: Thành lập tổ tư vấn, quy hoạch các khu vực hoạt động ngoài trời
Tôi luôn đánh giá cao môi trường hoạt động ngoài trời vì không có hoạt động giáo dục nào thực hiện trong lớp mà không thể tiến hành ngoài trời, song
có rất nhiều hoạt động chúng ta có thể tiến hành ngoài trời nhưng lại không thể thực hiện được ở trong lớp
Chính vì vậy, để giúp nhà trường quy hoạch các khu vực chơi ngoài trời góp phần xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đạt hiệu quả, tôi
đã tham mưu với Hiệu trưởng thành lập tổ tư vấn “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” gồm có Ban giám hiệu, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên có năng khiếu tạo hình và có sáng tạo
Tổ tư vấn thực hiện khảo sát môi trường ngoài trời từ diện tích, địa hình sân trường, toàn bộ khuôn viên trường và đối chiếu với tiêu chí xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm từ đó đánh giá các tiêu chí đạt, chưa, đạt, tiêu nào ở mức tốt, khá sau đó quy hoạch, xây dựng, bố trí các khu vực chơi ngoài trời rõ ràng, phân khu hợp lý, đảm bảo đa dạng các khu vực chơi ngoài trời; mỗi khu vực chơi có đồ chơi và phương tiện đặc trưng
Kết quả: Việc thành lập tổ tư vấn để giúp nhà trường quy hoạch các khu
vực hoạt động, môi trường giáo dục ngoài trời thật sự mang lại hiệu quả, nhà trường đã quy hoạch xây dựng các khu vực hoạt động ngoài trời: Vui chơi giao thông, khu vui chơi vận động, khu vườn cổ tích, khu vui chơi cát nước, vườn rau của bé, chợ quê phù hợp với điều kiện thực tế của trường, được giáo viên thống nhất cao, phụ huynh hưởng ứng
Trang 11* Biện pháp 3: Chỉ đạo, hướng dẫn giáo viên, nhân viên xây dựng môi trường giáo dục
Với môi trường giáo dục ngoài trời: Sau khi tổ tư vấn quy hoạch, bố trí các khu vực hoạt hoạt động ngoài trời phù hợp, tôi chỉ đạo giáo viên, nhân viên
kê xếp lại đồ dùng, đồ chơi ngoài trời vào đúng khu vực vui chơi vận động sao cho hợp lý, đồng thời chỉ đạo tăng cường làm thêm các đồ chơi phát triển vận động bằng các nguyên vật liệu tự nhiên, phế liệu như: Nhún bật, cổng chui, cột ném bóng bằng các lốp xe cũ; các quả còn, túi cát bằng vải vụn; sỏi để xếp đường đi ngoằn ngh o Khu vực chơi phân vai tôi chỉ đạo giáo viên tăng cường làm các đồ dùng, đồ chơi cho trẻ chơi bán hàng, trong đó ưu tiên làm những đồ dùng, đồ chơi bằng len, dạ vì nó vừa đẹp, bền, an toàn và dễ vệ sinh khi bị bẩn;
bổ sung thêm các nguyên vật liệu đồ dùng thật để đa dạng hóa các đồ dùng cho trẻ được hoạt động và sáng tạo Khu vực chơi cát nước chỉ đạo giáo viên tận dụng nhưng chai lọ cho trẻ đong đếm nước, làm các khuôn cho trẻ in hình trên cát, làm cá, cần câu cho trẻ chơi trò chơi câu cá Khu vườn cổ tích chỉ đạo, hh]ơngs dẫn giáo viên làm mô hình các ngôi nhà bằng tre, nứa minh họa cho câu chuyện “Tấm cám”, “Nàng bạch Tuyết và bẩy chú lùn”, làm thêm các mô hình câu chuyện “Bác gấu đen và hai chú thỏ”, “Ai đáng khen nhiều hơn” bằng lốp
xe ô tô cũ Chỉ đạo giáo viên có năng khiếu tạo hình vẽ các mảng tranh tường,
mô hình phát triển vận động, làm biển tên khu vực chơi vừa để làm nổi bật các khu vực chơi, vừa để phân các khu vực một cách rõ nét Ngoài ra tôi chỉ đạo giáo viên, nhân viên bảo vệ cắt tỉa, chăm sóc cây hoa để tạo môi trường thiên nhiên gần gũi, Xanh - Sạch và đẹp cho trẻ được quan sát, khám phá; tận dụng triệt để các khu vực cầu thang bằng cách chỉ đạo đạo, hướng dẫn giáo viên xây dựng các góc nghệ thuật, thư viện cho trẻ khám hoạt động, đây là nơi thu hút và rất hấp dẫn với trẻ bởi không gian ấm cúng, gần gũi
(Hình 1 Khu vui chơi vận động)
Trang 12(Hình 2 Khu vườn cổ tích)
(Hình 3 Khu chơi phân vai – chợ quê Liên Châu)
Trang 13(Hình 4 Tận dụng gầm cầu thang để làm góc chơi cho trẻ)
Đối với môi trường trong lớp học, tôi cùng với Ban giám hiệu nhà trường thường xuyên đến các nhóm lớp để kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện xây dựng môi trường giáo dục của giáo viên, kịp thời khắc phục hạn chế, đồng thời hướng dẫn giáo viên xây dựng môi trường giáo dục trong lớp Chỉ đạo, hướng dẫn giáo viên bố trí góc chơi đảm bảo yếu tố tĩnh - động, có “ranh giới” rõ ràng, lối di chuyển thuận tiện Khi thiết kế các góc hoạt động cần chú ý sắp xếp những hoạt động tương đồng bố trí gần nhau, hoạt động tĩnh xa hoạt động động, nhiều góc
sẽ ở trong phòng, có góc sẽ ở ngoài hiên lớp; hạn chế tối đa sự cản trở đảm bảo rằng trẻ có thể di chuyển dễ dàng giữa các góc mà không va chạm vào nhau hoặc không vấp ngã và đồ vật Các góc hoạt động chính được duy trì thường xuyên trẻ không cần phải di chuyển, các góc khác có thể linh hoạt sắp xếp lại Ví dụ: Để thay đổi sự tập trung của góc đóng vai từ trò chơi gia đình sang trò chơi bệnh viện hoặc tạo ra không gian cho giờ ngủ trưa bằng cách di chuyển một số giá để đồ Tôi hướng dẫn giáo viên trang trí tranh ảnh, biểu bảng vừa với tầm mắt của trẻ; sử dụng túi bóng kính, những loại móc, kẹp, nhám dính gắn vào tường để thuận tiện cho việc thay đổi tranh ảnh, đồ dùng trong quá trình trẻ hoạt động; tích cực bổ sung nguyên vật liệu mang tính mở (hột, hạt, lá cây, sỏi ) và sản phẩm hoàn thiện, sản phẩm chưa hoàn thiện vào các góc chơi để tạo cơ hội cho trẻ sáng
Trang 14tạo; sắp xếp đồ dùng, đồ chơi gọn gàng, vừa tầm với của trẻ để trẻ dễ thấy, dễ lấy,
dễ cất Chỉ đạo giáo viên khuyến khích sự tham gia của trẻ trong việc xây dựng môi trường giáo dục của lớp mình, lấy trẻ làm trung tâm trong sắp xếp và sử dụng các góc hoạt động; cho trẻ làm những việc vừa sức như chăm sóc, cây ở góc thiên nhiên, treo những sản phẩm tạo hình của mình vào góc sản phẩm của
bé, cùng cô làm nhưng đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liệu tự nhiên, phế liệu (Quạt giấy, đ n lồng, chổi rơm, con vật )
(Hình 5+6 Môi trường trong lớp của lớp 4 tuổi A1)