Giáo án Sinh học 10: Bài 16 - Nguyễn Hồng Tường Vy

Giáo án Sinh học 10 - Bài 16: Hô hấp tế bào được biên soạn nhằm thông tin đến các em học sinh kiến thức về khái niệm của hô hấp tế bào; ý nghĩa của hô hấp tế bào; đặc điểm các giai đoạn chính của quá trình hô hấp tế bào.

HÔ  H P  T   BÀO Ấ Ế

I/ M C TIÊUỤ

  Sau khi h c xong bài này, h c sinh c n ph i:ọ ọ ầ ả    

1. Ki n th c:ế ứ

­ Gi i thích đả ược hô h p t  bào là gì?ấ ế

­ Nêu được ý nghĩa c a hô h p t  bào.ủ ấ ế

­ Trình bày được đ c đi m các giai đo n chính c a quá trình hô h p t  bào. ặ ể ạ ủ ấ ế Nêu được m i liên h  gi a các giai đo n.ố ệ ữ ạ

2. K  năng:ỹ

­ Rèn luy n k  năng khái quát hóa, tr u tệ ỹ ừ ượng hóa, quan sát và gi i thích hi n ả ệ

tượng d a vào ki n th c đã h c.ự ế ứ ọ

­ Trình bày ý ki n trế ước nhóm, t , l p.ổ ớ

­ K  năng qu n lí th i gian và đ m nhi m công vi c trong ho t đ ng nhóm.ỹ ả ờ ả ệ ệ ạ ộ

­ K  năng tìm ki m và x  lí thông tin v  hô h p t  bào.ỹ ế ử ề ấ ế

3. Thái đ :ộ

­ H c sinh có thái đ  h c t p nghiêm túc.ọ ộ ọ ậ

­ Có ý th c t  giác chăm sóc c  th  h p lý, luôn cung c p đ  ngu n năng ứ ự ơ ể ợ ấ ủ ồ

lượng cho c  th  và các ho t đ ng s ng di n ra bên trong c  th ơ ể ạ ộ ố ễ ơ ể

4. Phát tri n năng l c:ể ự

a) Năng l c  ki n th c: ự ế ứ

­ HS xac đinh đ́ ̣ ược muc tiêu c a bài h c.̣ ủ ọ

­ Rèn luy n và phát tri n năng l c t  duy phân tích, khái quát hoá.ệ ể ự ư

­ HS đăt ra đ̣ ược nhiêu câu hoi vê chu đê c a bài h c.̀ ̉ ̀ ̉ ̀ ủ ọ

b) Năng l c s ng: ự ố

­ Năng l c th  hi n s  t  tin khi trình bày ý ki n trự ể ệ ự ự ế ước nhóm, t , l p.ổ ớ

­ Năng l c trình bày suy nghĩ/ý tự ưởng; h p tác; qu n lí th i gian và đ m nh n ợ ả ờ ả ậ trách nhi m trong ho t đ ng nhóm.ệ ạ ộ

­ Năng l c tìm ki m và x  lí thông tin.ự ế ử

­ Quan li ban thân: Nhân th c đ̉ ́ ̉ ̣ ứ ược cac yêu tô tac đông đên ban thân: tác đ ng ́ ́ ́ ́ ̣ ́ ̉ ộ

đ n quá trình h c t p nh  b n bè phế ọ ậ ư ạ ương ti n h c t p, th y cô…ệ ọ ậ ầ

­ Xac đinh đung quyên va nghia vu hoc tâp chu đê ́ ̣ ́ ̀ ̀ ̃ ̣ ̣ ̣ ̉ ̀

­ Quan li nhom: Lăng nghe va phan hôi tich c c, tao h ng kh i hoc tâp ̉ ́ ́ ́ ̀ ̉ ̀ ́ ự ̣ ứ ở ̣ ̣

II/ CHU N BẨ Ị

­ Tranh v  hình 16.1, 16.2 và 16.3 SGK.ẽ

­ Tranh hô h p th c v t (kh  A0)ấ ự ậ ổ

­    Phi u h c t p:ế ọ ậ Giai đo nạ Đường phân Chu trình Crep Chu i chuy n e hô h pỗ ề ấ

V  tríị Nguyên li uệ

Di n bi nễ ế

S n ph mả ẩ

III/ PHƯƠNG PHÁP, KĨ THU T D Y H CẬ Ạ Ọ

1. Phương pháp d y h cạ ọ

­  Phương pháp đ t và gi i quy t v n đ …ặ ả ế ấ ề

­  Phương pháp d y h c theo nhóm, pp ki m ch ngạ ọ ể ứ

2. Kĩ thu t d y h cậ ạ ọ

 K  thu t tia ch p, k  thu t thông tin ph n h i trong d y h c, k  thu t đ ng não.ỹ ậ ớ ỹ ậ ả ồ ạ ọ ỹ ậ ộ

IV/ TI N TRÌNH D Y H C :Ế Ạ Ọ

1. Ổn đ nh l p, ki m tra sĩ sị ớ ể ố (1’)

2. Ki m tra bài cũ:ể  KHÔNG KT

3. T  ch c d y h c:ổ ứ ạ ọ  (1’)

    Phân nhóm (m i nhóm 2 HS), phát phi u h c t p cho t ng nhóm.ỗ ế ọ ậ ừ

A. Kh i đ ng:ở ộ   (3’)

 M c tiêu : ụ

­ Kích thích h c sinh h ng thú tìm hi u bài m iọ ứ ể ớ

­ Rèn luy n năng l c t  duy, tái hi n ki n th c cho h c sinh.ệ ự ư ệ ế ứ ọ

 Phương pháp:  

­ H i đáp tái hi n (v n đáp ki m tra)ỏ ệ ấ ể

 Đ nh hị ướng năng l cự : 

­ Gi i quy t v n đ , năng l c nh n th cả ế ấ ề ự ậ ứ

 Ti n hành:ế

Ho t đ ng c a GVạ ộ ủ Ho t đ ng c a HSạ ộ ủ N i dungộ

GV nêu yêu c u, g i HS tr  ầ ọ ả

l iờ

?Nh c l i khái ni m hô h p ắ ạ ệ ấ

(Sinh h c 8 bài 20)?ọ

GV nh c l i ki n th c:ắ ạ ế ứ

­G m 3 giai đo n: s  th , ồ ạ ự ở

trao đ i khí   ph i, trao đ i ổ ở ổ ổ

khí   t  bào.ở ế

­S  th  v  trao đ i khí   ự ở ả ổ ở

ph i là đ c đi m c a hô ổ ặ ể ủ

h p ngo i bào.ấ ạ

TL: Hô h p là quá trình trao ấ

đ i khí, l y vào khí oổ ấ 2 và 

th i  ra khí coả 2.

­Trao đ i khí   t  bào là ổ ở ế

m t trong nh ng giai đo n ộ ữ ạ

c a hô h p n i bào hay còn ủ ấ ộ

g i là hô h p t  bào.ọ ấ ế

=>V y quá trình t  bào ậ ế

nh n oậ 2 nh m  th c hi n ằ ự ệ

công vi c gì chúng ta s  ệ ẽ

cùng tìm hi u k  qua bài ể ỹ

h c hôm nay. ọ

B. Hình thành ki n th c:ế ứ

H at đ ng c a GVọ ộ ủ H at đ ng c a HSọ ộ ủ N i dungộ

HO T  Đ NG 1:  Tìm  hi uẠ Ộ ể  

khái   ni m   hô   h p   t   bàoệ ấ ế  

(16’)

­Treo tranh “ quá trình hô h pấ  

 th c v t”

ở ự ậ

  Yêu   c u   HS   quan   sát   tranhầ  

bên và th o lu n nhóm tr  l iả ậ ả ờ  

câu h i:ỏ

?   Cho   bi t   ch t   tham   gia   vàế ấ  

s n ph m t o thành? ả ẩ ạ

?T  đó hãy nêu đ nh nghĩa hôừ ị  

TL: ch t tham gia là glucozoấ  

và o2, s n ph m t o thành làả ẩ ạ   co2 ,H2O và ATP

I. Khái ni m hô h p t  bào:ệ ấ ế

h p t  bào theo cách hi u c aấ ế ể ủ  

các em?

­G i 2 em tr  l i r i b  sungọ ả ờ ồ ổ  

hoàn ch nh đ nh nghĩa.ỉ ị

?Hô h p x y ra   v  trí nàoấ ả ở ị  

trong t  bào?ế

?   D a   vào   thông   tin   đã   bi tự ế  

vi t PTTQ quá trình phân gi iế ả  

hoàn toàn m t phân t  glucozoộ ử

?D a   vào   hình   16.1   hãy   choự  

bi t tóm t t quá trình hô h pế ắ ấ  

t  bào g m nh ng giai  đo nế ồ ữ ạ  

nào?T  đó cho bi t b n ch từ ế ả ấ  

c a hô h p t  bào?ủ ấ ế

GV: “Đ  tìm hi u rõ h n v  3ể ể ơ ề  

giai đo n trên, chúng ta sangạ  

ph n II”ầ

HO T   Đ NG   2:Tìm   hi uẠ Ộ ể  

các giai đo n chính c a quáạ ủ  

trình hô h p t  bào. ấ ế (23’)

GV treo hình 16.2 và k  phi uẻ ế  

­2 h c sinh tr  l iọ ả ờ

HS tr  l i câu h iả ờ ỏ

­Là quá trình chuy n đ i năngể ổ  

lượng   c a     các   nguyên   li uủ ệ  

h u c  thành d ng năng lữ ơ ạ ượ  ng

r t d  s  d ng ch a trong cácấ ể ử ụ ứ   phân t  ATP.ử

­  các t  bào nhân th c, quáỞ ế ự   trình   này   di n   ra   ch   y uễ ủ ế   trong ti th ể

Phương trình t ng  quát:ổ

­ Hô h p t  bào có 3 giai đo nấ ế ạ   chính: Đường phân, chu trình  Crep, chu i truy n electron hôỗ ề  

h p.ấ

­ B n ch t:ả ấ + Là m t chu i các ph n  ngộ ỗ ả ứ   oxi hóa khử

h c t p lên b ng.ọ ậ ả

?Yêu   c u   h c   sinh   quan   sátầ ọ  

hình  nh và thông tin SGK ,sauả  

đó dùng bút bi xanh đi n thôngề  

tin th o lu n vào c t “Đả ậ ộ ườ  ng

phân” trong phi u h c t p?ế ọ ậ

­Yêu c u HS   đ i di n nhómầ ạ ệ  

lên đi n k t qu  th o lu n lênề ế ả ả ậ  

b ng và m i nhóm khác nh nả ờ ậ  

xét   (   c ng   đi m   cho   nhómộ ể  

n u đúng).ế

GV ch nh s a b  sungỉ ử ổ

GV treo hình 16.3 lên b ng.ả

?Yêu   c u   h c   sinh   quan   sátầ ọ  

hình  nh và thông tin SGK ,sauả  

đó dùng bút bi xanh đi n thôngề  

tin   th o   lu n   vào   c t   “Chuả ậ ộ  

trình   Crep”   trong   phi u   h cế ọ  

t p?ậ

­Yêu c u HS   đ i di n nhómầ ạ ệ  

lên đi n k t qu  th o lu n lênề ế ả ả ậ  

b ng và  m i nhóm khác nh nả ờ ậ  

xét   (   c ng   đi m   cho   nhómộ ể  

n u đúng).ế

GV ch nh s a b  sungỉ ử ổ

HS   th c   hi n     theo   yêu   c uự ệ ầ  

c a GV:ủ

Giai 

đo nạ

Đường  phân

V  tríị Nguyên

li uệ

Di nễ  

bi nế

S nả

Ph mẩ

HS dùng bút đ  ch nh s a bỏ ỉ ử ổ  sung vào phi u h c t p.ế ọ ậ

HS  đi n   thông  tin  vào  phi uề ế   theo yêu c u c a GV:ầ ủ

Giai 

đo nạ

Chu trình  Crep

V  tríị Nguyên

li uệ

Di nễ  

bi nế

S nả

+   Nguyên   li u   h u   c   đệ ữ ơ ượ  c phân   gi i   d n   d n   và   năngả ầ ầ  

lượng   được   gi i   phóng   t ngả ừ  

ph n     các   giai   đo n   khácầ ở ạ   nhau

+ T c đ  c a hô h p t  bàoố ộ ủ ấ ế  

ph  thu c vào nhu c u năngụ ộ ầ  

lượng c a t  bàoủ ế

II.Các   giai   đo n   c a   quáạ ủ   trình hô h p t  bào :ấ ế

1. Đ ườ ng phân:

­   V   trí:   trong   bào   tị ương   (t  bào ch t).ế ấ

­ Nguyên li u: Glucozo (6C), 2ệ   ATP, 2 NAD+

­ Di n bi n: ễ ế Glucozo (6C)  2 Axit piruvic  + 2 NADH + 2 ATP + 2ADP

­   S n   ph m:   2   phân   t   Axitả ẩ ử   piruvic (3C),2 ATP,2 NADH, 2  ADP

2. Chu trình Crep:

­ V  trí: Ch t n n ti th  ị ấ ề ể

­ Nguyên li u: 2 A. Piruvic 2ệ  

­GV cùng HS hoàn thành c tộ  

cu i cùng trong phi u h c t p.ố ế ọ ậ

?Yêu c u HS tính s  NADH,ầ ố  

FADH2 trong nguyên li u?ệ

?Tính s  ATP t o thành, bi t:ố ạ ế

1NADH=3ATP

1FADH =2ATP     ?

GV  treo hình 16.1, yêu c u HSầ  

đi n h  s  vào trề ệ ố ước các y uế  

t ố

Ph mẩ

Giai 

đo nạ

Chu iỗ   chuy nề   Electron   hô 

h pấ

V  tríị Nguyên

li uệ

Di nễ  

bi nế

S nả

Ph mẩ

HS th c hi n yêu c u c a GVự ệ ầ ủ

Axêtyl­CoA , 6 NAD+, 2 FAD+, 

2 ADP

­ Di n bi n: 2Axêtyl­CoA   4ễ ế   CO2  + 6 NADH +2 ATP + 2  FADH2

­ S n ph m: 4 COả ẩ 2, 2 ATP, 6  NADH, 2 FADH

3. Chu i truy n  Electron hô ỗ ề  

h p: ấ

­ V  trí: màng  trong  c a ti thị ủ ể 

­ Nguyên li u: 10NADH, ệ

2 FADH.  

­   Di n   bi n:     NADH     vàễ ế   FADH trong nh ng giai đo nữ ạ  

trướ ẽ ịc s  b  oxi hóa 

­ S n ph m: Hả ẩ 2O, 34 ATP

V/ C NG C  :Ủ Ố

A. Luy n t pệ ậ  (1’)

 M c tiêu: ụ

­ Luyên t p đ  HS c ng c  nh ng gì đã bi t. Rèn luy n năng l c t  h c, năngậ ể ủ ố ữ ế ệ ự ự ọ  

l c giao ti p và h p tác, năng l c gi i quy t v n đ  cho HS.ự ế ợ ự ả ế ấ ề

 K  thu t d y h c:ỹ ậ ạ ọ

­ K  thu t tia ch pỹ ậ ớ

 Đ nh Hị ướng phát tri n năng l c: ể ự

­ Gi i quy t v n đ , năng l c giao ti p, năng l c nh n th c.ả ế ấ ề ự ế ự ậ ứ Câu 1: Qúa trình đ ng phân x y ra   đâu?ườ ả ở

 t  bào ch t

Câu 2: Năng l ng ch  y u đ c t o ra t  quá trình hô h p là gì?ượ ủ ế ượ ạ ừ ấ

 Là ATP    

Câu 3: Ch t h u c  tr c ti p đi vào chu trình Crep là gì?ấ ữ ơ ự ế

Axetyl­coA

Câu 4: N c đ c t o ra   giai đo n nào?ướ ượ ạ ở ạ

Chu i chuy n Electron hô h pỗ ề ấ

Câu 5: M i liên h  c a hô h p ngo i bào và hô h p n i bào?ố ệ ủ ấ ạ ấ ộ

Hô h p ngo i bào giúp hô h p t  bào l y Oấ ạ ấ ế ấ 2 t  môi trừ ường và thài CO2 ra ngoài  môi trường

B. V n d ng ậ ụ

 M c tiêu: ụ

­ T o c  h i cho HS v n d ng ki n th c và kĩ năng có đạ ơ ộ ậ ụ ế ứ ược vào các tình 

hu ng, b i c nh m i ,nh t là v n d ng vào th c t  cu c s ng.ố ố ả ớ ấ ậ ụ ự ế ộ ố

­ Rèn luy n năng l c t  duy, phân tích.ệ ự ư

 Phương pháp d y h c: ạ ọ

­   D y h c nhóm; d y h c nêu và gi i quy t v n đ ; phạ ọ ạ ọ ả ế ấ ề ương pháp thuy t ế trình; s  d ng đ  dung tr c quanử ụ ồ ự

 Đ nh hị ướng phát tri n năng l c:  ể ự

­  Năng l c th c nghi m, năng l c quan sát, năng l c sáng t o, năng l c trao ự ự ệ ự ự ạ ự

đ i. Ph m ch t t  tin, t  l p, giao ti p.ổ ẩ ấ ự ự ậ ế

 Ti n hành: ế

Giáo viên đ t câu h i:ặ ỏ

(?)T i sao, t  bào không s  d ng luôn năng lạ ế ử ụ ượng c a các phân t  glucoz  mà ph i điủ ử ơ ả  

vòng qua ho t đ ng s n xu t ATP c a ti th ?ạ ộ ả ấ ủ ể

L i gi i:ờ ả

T  bào không s  d ng luôn năng lế ử ụ ượng c a các phân t  glucoz  mà ph i đi vòng quaủ ử ơ ả  

ho t đ ng s n xu t ATP c a ti th  vì:ạ ộ ả ấ ủ ể

Phân t  glucozo có c u trúc ph c t p, năng lử ấ ứ ạ ượng trong t t c  các liên k t là r t l nấ ả ế ấ ớ  

nên t  bào không th  s  d ng ngay.ế ể ử ụ

Phân t  glucozo đử ược phân gi i qua các ho t đ ng c a ti th  t o ra ATP. ATP là h p ả ạ ộ ủ ể ạ ợ

ch t cao năng – đ ng ti n năng lấ ồ ề ượng c a t  bào, h p ch t này d  dàng nh n và gi i ủ ế ợ ấ ễ ậ ả

phóng năng lượng cho các ho t đ ng s ng c a t  bào.ạ ộ ố ủ ế

C. M  r ng ở ộ

 M c tiêu: ụ

Tìm tòi và m  r ng ki n th c, khái quát l i toàn b  n i dung ki n th c đã h cở ộ ế ứ ạ ộ ộ ế ứ ọ

 Phương pháp d y h c:  ạ ọ

Giao nhi m v ệ ụ

 Đ nh hị ướng phát tri n năng l c: ể ự

T  ch ­t  h c, tìm hi u t  nhiên và xã h i, gi i quy t v n đ ự ủ ự ọ ể ự ộ ả ế ấ ề

 Ti n hành: ế

Giáo viên yêu c u h c sinh v  s  đ  t  duy.ầ ọ ẽ ơ ồ ư

VI/ HƯỚNG D N V  NHÀ:Ẫ Ề

H c bài và tr  l i câu h i trong SGK.ọ ả ờ ỏ

Chu n b  n i dung bài 17: Quang h pẩ ị ộ ợ

VI/ RÚT KINH NGHI M:Ệ