skkn một số biện pháp để thành lập, quản lý thư viện học sinh

Thư viện là nơi cung cấp cho giáo viên và học sinh đầy đủ các loại sách giáokhoa, sách tham khảo, sách nghiệp vụ, các loại từ điển để tra cứu, các loại sáchbáo, tạp chí các loại tài liệu

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN TRƯỜNG THPT YÊN THÀNH 3

o0o

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

"MỘT SỐ BIỆN PHÁP THÀNH LẬP, QUẢN LÝ THƯ VIỆN HỌC SINH

Ở TRƯỜNG THPT YÊN THÀNH 3”

Họ và tên: Phan Tất Khang Chức vụ: P Hiệu trưởng Đơn vị công tác: THPT Yên Thành 3

Năm học: 2020 - 2021

MỤC LỤC

I PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài 2

2.1 Mục tiêu 2

2.2 Nhiệm vụ 2

3 Đối tượng nghiên cứu 2

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 2

5 Phương pháp nghiên cứu 2

II PHẦN NỘI DUNG 3

1 Cơ sở lí luận 3

2 Cơ sở thực tiễn 3

2.1 Thực trạng 4

2.2 Thuận lợi 4

2 3 Khó khăn 5

2.4 Nguyên nhân của thực trạng 5

3 Giải pháp, biện pháp đã thực hiện 5

3.1 Thành lập thư viện học sinh 5

3.1.1 Lập kế hoạch 5

3.1.2 Khảo sát về địa điểm, không gian sẽ đặt thư viện 6

3.1.3 Dự kiến quy mô thư viện 7

3.1.4 Dự trù nguồn nhân lực, vật lực sẽ huy động 7

3.1.5 Các phương thức được sử dụng để huy động tài chính, huy động con người để thiết kế, thi công thư viện 7

3.1.6 Thiết kế, xây dựng không gian của thư viện 15

3.1.7 Chỉ đạo Đoàn trường kêu gọi quyên góp sách cho thư viện 17

3.2 Các giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý, hoạt động của thư viện 19

3.2.1.: Chỉ đạo cán bộ thư thư viện xây dựng kế hoạch hoạt đọc sách và lịch đọc sách cụ thể đối với học sinh 19

3.2.2 Đổi mới và mở rộng các hình thức phục vụ bạn đọc 20

3.2.3 Tăng cường thời gian hoạt động của thư viện vào thời gian ngoài giờ hành chính, ngày lễ, chủ nhật 21

3.2.4 Sử dụng công nghệ để quản lý thư viện 21

3.3 Các giải pháp để tuyên truyền, phát triển văn hóa đọc sách 22

3.3.1 Thực trạng đọc sách học sinh trường THPT Yên Thành 3 22

3.3.2 Nguyên nhân của việc suy giảm văn hóa đọc sách 23

3.3.3 Các giải pháp để tuyền truyền, phát triển văn hóa đọc sách 24

3.3.3.1 Tuyên truyền giới thiệu sách 24

a Review sách 24

b Giới thiệu sách dưới cờ 27

3.3.3.2 Giải pháp trang facebook “Người yêu sách” 30

4 Kết quả thu được sau 3 năm thực hiện đề tài 33

4.1 Về đầu tư kinh phí cho thư viện 34

4.2 Tình hình bạn đọc của thư viện và số lần mượn ĐDDH: 34

4.3 Phát triển văn hóa đọc 34

5 Định hướng phát triển thư viện học sinh trong những năm tiếp theo 35

III PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 36

1 Kết luận 36

2 Kiến nghị 36

I PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Thư viện, thiết bị dạy học trong nhà trường có một vai trò rất quan trọng Nó

là một bộ phận cơ sở vật chất trọng yếu, trung tâm sinh hoạt văn hóa và khoa họccủa nhà trường Thư viện góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên,bồi dưỡng kiến thức cơ bản về khoa học, xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứucủa giáo viên, đọc sách của học sinh và xây dựng nếp sống văn hóa mới cho cácthành viên của nhà trường

Thư viện là nơi cung cấp cho giáo viên và học sinh đầy đủ các loại sách giáokhoa, sách tham khảo, sách nghiệp vụ, các loại từ điển để tra cứu, các loại sáchbáo, tạp chí các loại tài liệu cần thiết của Đảng, Nhà nước và của các cấp, cácngành phục vụ giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học giáo dục, bổ sung kiếnthức các môn khoa học, góp phần vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diệncủa nhà trường

Hiện nay, một số trường vẫn còn xem nhẹ công tác thư viện Đặc biệt là rất

ít trường có thư viện dành riêng cho học sinh Ngoài ra, các nhà trường chưa có sựquan tâm đúng mức về các hoạt động của thư viện nhà trường Cán bộ thư việnkiêm nhiệm quá nhiều việc, cán bộ quản lý còn thiếu sự chỉ đạo và quản lý sát sao

về công tác này, hoặc quản lý còn lỏng lẻo dẫn đến hiệu quả công tác thư việnchưa đạt hiệu quả cao Văn hóa đọc của học sinh đang cần phải được định hướng,bồi dưỡng và phát triển

Vì vậy, cần thiết phải xây dựng thư viện học sinh để các em có không gianđọc sách, nghiên cứu, học tập riêng Mặt khác, để khai thác hiệu quả vốn sách, tổchức các hoạt động của thư viện, quản lý thư viện, để kịp thời bổ sung các loạisách, tài liệu mới, sử dụng và quản lý chặt chẽ kinh phí đầu tư cho thư viện họcsinh để thư viện ngày càng phát triển, hoạt động hiệu quả Đồng thời phát triển vănhóa đọc cho học sinh Đó chính là vấn đề cấp thiết và chính đáng Đó là điều màtôi băn khoăn, trăn trở trong vai trò công tác quản lý của mình trong những năm

công tác tại trường THPT Yên Thành 3 Chính vì vậy tôi chọn đề tài về “Một số biện pháp để thành lập, quản lý thư viện học sinh ở trường THPT Yên Thành 3”.

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

2.1 Mục tiêu

Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác thư viện, nhu cầu đọc sách của họcsinh ở trường THPT Yên Thành 3 - Yên Thành - Nghệ An, để đưa ra giải phápnhằm xây dựng thư viện, chỉ đạo, quản lý công tác thư viện học sinh trong nhàtrường đạt hiệu quả

2.2 Nhiệm vụ

Qua khảo sát tình hình thực tế, đánh giá thực trạng công tác thư viện của nhàtrường Nêu ra những giải pháp tích cực để thành lập thư viện học sinh và chỉ đạo,quản lý để thư viện hoạt động hiệu quả Nêu được kết quả thực hiện trong 02 nămhọc, năm học 2018-2019, 2019-2020, 2020-2021

3 Đối tượng nghiên cứu

- Công tác thư viện học sinh của trường THPT Yên Thành 3 - Yên Thành - Nghệ

An trong 03 năm học, năm học 2018-2019, 2019-2020, 2020-2021

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

- Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 1/2019 đến tháng 2/2021

5 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này tôi đã sử dụng những phương pháp sau:

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu, các văn bản pháp quy về thư viện, thiết bị

- Phương pháp khảo sát, điều tra biểu mẫu, số liệu

- Sử dụng các công cụ truyền thông

2

II PHẦN NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận

Trong nhà trường thì từ lâu thư viện trở thành một bộ phận không thể thiếuđược, các ấn phẩm tài liệu, sách báo, tạp chí có một vị trí quan trọng đối với đờisống xã hội cũng như trong học tập, nghiên cứu, giải trí

Trong sự nghiệp đổi mới của đất nước, Đảng ta đã xác định “Giáo dục cùng với khoa học công nghệ là quốc sách hàng đầu” Mới đây, ngày 24 tháng 2 năm 2014,

Thủ tướng Chính Phủ nước ta đã ra Quyết định số 284/QĐ-TTg về việc tổ chức

Ngày Sách Việt Nam 21.4 là một hoạt động tuyên truyền, quảng bá sách “nhằm khuyến khích và phát triển phong trào đọc sách trong cộng đồng, nâng cao nhận thức của nhân dân về ý nghĩa to lớn và tầm quan trọng của việc đọc sách đối với việc nâng cao kiến thức và kỹ năng, phát triển tư duy, giáo dục và rèn luyện nhân cách con người; khẳng định vai trò, vị trí, tầm quan trọng của sách trong đời sống xã hội; tôn vinh người đọc và những người tham gia sưu tầm, sáng tác, xuất bản, in, phát hành, lưu giữ, quảng bá sách”

Không thể hình dung được một chiến lược phát triển giáo dục phổ thông màkhông có sự tham gia tích cực của thư viện trường học Thư viện là nơi lưu trữ vàphát huy một phần tinh hoa văn hóa nhân loại Thông qua đọc sách báo, tài liệu

đã góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy, học tập và tự bồi dưỡng thường xuyêncủa giáo viên và học sinh

Thư viện nói chung và thư viện trường học nói riêng từ rất lâu đã được ĐảngNhà nước quan tâm và khẳng định vài trò chức năng, nhiệm vụ của thư viện trongquá trình bảo tồn xây dựng và phát triển về mọi lĩnh vực của đất nước Đặc biệt là

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có sự quan tâm đối với công tác thư viện trường học,ngày 11/01/2001 Chủ tịch nước đã ký công bố Pháp lệnh Thư viện, ngày02/01/2003 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Quyết định số 01 về tiêu chuẩnthư viện trường phổ thông Nhà trường phải làm tốt công tác tuyên truyền giớithiệu sách báo, tài liệu thu hút đông đảo bạn đọc đến với thư viện đọc ngay từ tuổi

ấu thơ đến lúc tuổi trưởng thành Sách báo đã và đang góp phần “Làm tốt việc chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ” góp phần quyết định chất lượng và không

ngừng nâng cao năng lực giảng dạy của giáo viên, mở rộng kiến thức xây dựngthói quen tự học, tự nghiên cứu của học sinh

Thư viện trường học giúp học sinh được tiếp cận với trí tuệ, công sức của cácnhà khoa học, các nhà nghiên cứu văn hóa, nghệ thuật, giáo dục Qua đó, hìnhthành các em thói quen tự học, giúp các em thấy được ý nghĩa to lớn của lao độngtrí óc, sự kiên nhẫn và cần cù của nhiều thế hệ trong và ngoài nước Chính điềunày sẽ dần hình thành cho các em chí hướng phấn đấu để đạt được ước mơ trong

2.1 Thực trạng

- Thực trạng về cơ sở vật chất

Từ trước năm học 2018-2019, trường THPT Yên Thành 3 chưa có thư việndành riêng cho học sinh Trường chỉ có 01 thư viện với diện tích khoảng 40m2(bao gồm cả kho sách) dành cho 70 cán bộ - giáo viên và hơn 1100 học sinh Vớiđiều kiện vật chất như trên không thể đáp ứng nhu cầu đọc sách của CBGV và họcsinh Các em không có không gian tĩnh lặng, thoáng mát phù hợp với đọc sách,nghiên cứu Ngoài không gian chật hẹp thì số lượng sách, báo, tạp chí cũng rấtnghèo nàn, không cập nhật kịp thời Dẫn đến các em ít đọc sách là điều dễ hiểu

- Thực trạng đọc sách

Cùng với sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ thông tin Sáchngày nay rất phong phú và đa dạng với nhiều thể loại khác nhau giúp cho các bạntìm kiếm một cách dễ dàng Sự xuất hiện của các hình ảnh, video và các phươngtiện nghe nhìn khác khiến cho con người ta phải đặt câu hỏi vào số phận của sách.Phải chăng sách đang mất dần vị trí độc tôn trong nền văn hóa đọc Hiện nay có rấtnhiều loại sách điện tử theo chân khoa học kĩ thuật ra đời nhưng vấn không thu hútđược nhiều sự quan tâm của các bạn trẻ Số lượng các em đọc sách điện tử hay quamạng xã hội là con số không đáng kể Tuy rằng chúng ta đang sống trong thời đại4.0 nhưng để giới trẻ biết vận dụng vào đó để đọc sách là một điều rất khó Các emchỉ lên mạng để chơi games, lướt facebook hay xem những video không phù hợpvới lứa tuổi của mình Chỉ có một số ít em biết lên mạng để đọc nhưng hiệu quảchưa cao Đây là một vấn đề đáng lo ngại và rất cần sự quan tâm, chia sẻ, chungtay của mọi người trong xã hội Có như vậy mới định hướng, phát triển được vănhóa đọc cho học sinh trong giai đoạn hiện nay

2.2 Thuận lợi

- Được sự quan tâm cho phép của chi ủy, sự nhất trí của các đồng chí trongBGH, sự quan tâm động viên giúp đỡ của bạn bè đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi thựchiện đề tài này

- Nhu cầu đọc sách của giáo viên và học sinh: Trong nhà trường hoạt độngchủ yếu của giáo viên và học sinh là giảng dạy và học tập, mà cả hai hoạt động nàyđều phải sử dụng một phương tiện đó là tài liệu sách báo Như vậy, nhu cầu đọcsách của giáo viên và học sinh là nhu cầu cấp thiết và rất chính đáng cần phải ưutiên xem xét, giải quyết và đây cũng là động lực thúc đẩy quyết tâm thành lập thưviện học sinh

- Sự đồng lòng, thống nhất của tập thể: Toàn thể cán bộ viên chức cũng nhưHội cha mẹ học sinh, Hội cựu học sinh, các nhà hảo tâm đã quan tâm và sẵn sàng

hỗ trợ kinh phí, công sức, thời gian để thành lập thư viện học sinh

4

2 3 Khó khăn

- Khó khăn về kinh phí: Kinh phí xây dựng thư viện bao gồm kinh phí xâydựng phòng đọc, tủ sách, giá sách, bàn ghế… là rất lớn Ngoài ra, kinh phí để muasách báo, tạp chí cũng là 1 khoản rất lớn Dự trù kinh phí khoảng hơn 200 triệuđồng

- Về ý thức đọc sách của học sinh: Một số học sinh còn ham chơi, tầm hiểubiết còn hạn chế chưa định hướng được việc đọc sách báo là gì và đọc sách truyện,báo như thế nào cho phù hợp với lứa tuổi của mình, chưa coi sách là kho tàng trithức nhân loại

- Những tác động tiêu cực của công nghệ: Sự bùng nổ về thông tin, sự pháttriển của công nghệ…kèm theo đó là những tác động tiêu cực Học sinh ngày càngsống trong thế giới ảo nhiều hơn, thời gian lướt mạng xã hội (facebook,YouTube…), internet, tivi ngày càng nhiều Học sinh sống trong trế giới ảo thậmchí có khi gần bằng thế giới thực

2.4 Nguyên nhân của thực trạng

- Chưa có thư viện học sinh: (Như đã trình bày ở trên) là trường chưa cókhông gian đọc sách dành riêng cho học sinh, mà mới có 01 thư viện trường rấtnhỏ, số lượng đầu sách ít, không hấp dẫn được học sinh Đây là nguyên nhân chínhdẫn đến học sinh ít có cơ hội tiếp cận sách nhất là các quyển sách hay, sách quý

- Do tác động từ mạng xã hội, internet với các công cụ như điện thoại thôngminh, ipad, tivi, máy tính dẫn đến học sinh ngày càng chìm đắm trong thế giới

ảo Qua khảo sát số học sinh trường THPT Yên Thành 3 có điện thoại thông minhchiếm tới 98% Mục đích sử dụng của những chiếc diện thoại này chủ yếu là giảitrí chứ hầu như không dành cho việc đọc sách, việc học

- Đại đa số học sinh (thậm chí cả phụ huynh) chưa ý thức được ý nghĩa, tácdụng của việc đọc sách Thậm chí một số bộ phận xem nhẹ việc đọc sách, cho rằngsách không còn cần thiết trong thế giới hiện đại – sách đã hết vai trò

- Học sinh chưa có kỹ năng đọc sách hiệu quả: Khi các em chưa có các kỹnăng đọc sách hiệu quả, kèm theo đó là có ít cơ hội đọc sách thì những điều bổ ích,

lý thú từ sách các em khó mà có được Đó cũng là nguyên nhân làm các em xa rờisách, không có thói quen đọc sách

3 Giải pháp, biện pháp đã thực hiện

3.1 Thành lập thư viện học sinh

3.1.1 Lập kế hoạch

đó hầu như ít trường có thể làm được Có thể tóm tắt một số nét chính trong quátrình xây dựng kế hoạch như sau:

- Cơ sở lý luận của việc xây dựng thư viện: Cần trả lời các câu hỏi như việcxây dựng thư viện có cần thiết trong thời đại công nghệ số như hiện nay nữakhông? Sách đóng vai trò nhu thế nào trong giai đoạn hiện nay?

- Cơ sở thực tiễn: Những khó khăn, thuận lợi trong quá trình xây dựng thưviện (tiền đâu? Học sinh có ham thích đọc sách nữa không? Không gian nào đểxây dựng thư viện? )

- Khung thời gian thực hiện, thời điểm bắt đầu triển khai

- Lên phương án các tình huống, các kịch bản có thể xảy ra

- Xây dựng đội ngũ để thực hiện

- Dự trù nguồn nhân lực, vật lực để thực hiện

3.1.2 Khảo sát về địa điểm, không gian sẽ đặt thư viện

Sau khi khảo sát, tham khảo ý kiến các tổ chức, cá nhân trong trường,chúng tôi nhận thấy rằng: Địa điểm đặt thư viện là ở dãy nhà cấp 4 phía Tây (dãynhà H) trong khuôn viên trường THPT Yên Thành 3 Không gian ở vị trí đóthoáng mát, cây xanh nhiều, yên tĩnh thích hợp để đặt thư viện Tuy nhiên, dãy nhànày đã xuống cấp nghiêm trọng, nên cần phải có nguồn lực lớn Sau khi cân nhắc

kỹ lưỡng chúng tôi xác định sẽ đặt thư viện ở đây và cần thông 02 phòng học cạnhnhau mới đủ không gian cho thư viện

Hình ảnh về vị trí dự kiến đặt thư viện học sinh

6

3.1.3 Dự kiến quy mô thư viện

- Giai đoạn 1: Thư viện có 2 phòng đọc với sức chứa khoảng 150 học sinhcùng lúc, có khoảng 10.000 đầu sách, báo, tạp chí, 7 chiếc máy tính nối mạng, 01máy in

- Giai đoạn 2: Thư viện có 3-4 phòng đọc với sức chứa khoảng 250-300 họcsinh cùng lúc, có khoảng 20.000 đầu sách, báo, tạp chí, 20 chiếc máy tính nốimạng, 02 máy in

3.1.4 Dự trù nguồn nhân lực, vật lực sẽ huy động

- Huy động từ cán bộ, giáo viên đã và đang công tác tại trường: Khoảng 30triệu đồng và 1000 cuốn sách có giá trị

- Huy động từ cựu học sinh: Khoảng 100 triệu đồng, 7000 cuốn sách, tạp chí

- Huy động từ các nhà tài trợ, nhà hảo tâm : 50 triệu đồng

- Huy động từ các học sinh đang học: Khoảng 1000 cuốn sách, báo

- Vận động từ các “Tủ sách nhân ái”: Khoảng 1000 cuốn sách

- Vận động từ các tổ chức, các nhà hảo tâm : Khoảng 1000 cuốn sách, báo

3.1.5 Các phương thức được sử dụng để huy động tài chính, huy động con người để thiết kế, thi công thư viện

Sau 8 tháng chuẩn bị các công việc cần thiết (từ tháng 1/2019 đến 8/2019)

- Tuyên truyền thông qua các diễn dàn, các cuộc gặp gỡ giao lưu, hội nghị Trong quá trình vận động nguồn tài chính để xây dựng thư viện thì hình thứcvận động thông qua gặp mặt, giao lưu rất hiệu quả, thu được nguồn tài chính rấtlớn Trước khi gặp mặt, chúng tôi đã trao đổi các nội dung trong buổi gặp, trong đónhấn mạnh nội dung tài trợ kinh phí để xây dựng thư viện học sinh Kết quả là cácđối tác đều sẵn sàng tài trợ về tiền, sách, tạp chí sau khi biết được mục đích tốtđẹp của việc xây dựng thư viện

Để có sự tham gia đông đảo của khách mời, nhất là các cựu học sinh thìchúng tôi đã làm tốt công tác truyền thông Ngoài các bài viết, hình ảnh, kế hoạchđăng lên facebook thì chúng tôi còn trao đổi kỹ với các thành viên chủ chốt Từcác thành viên chủ chốt này sẽ kết nối rộng khắp với các em cựu học sinh khác.Đối với các nhà hảo tâm, nhà tài trợ thì chúng tôi gọi điệ trực tiếp để trao dổi vàđưa ra lời đề nghị

Chúng tôi đã tổ chức 02 cuộc gặp gỡ tại Hà Nội, 01 cuộc gặp gỡ tại ĐàNẵng, 03 cuộc giao lưu tại trường Đối tượng gặp gỡ, giao lưu là cựu học sinh,doanh nhân, nhà tài trợ, nhà hảo tâm Kết quả: Số tiền thu được từ các từ các

Sau đây là 1 số hình ảnh về các cuộc gặp mặt, giao lưu

Gặp mặt Cựu học sinh Yên Thành 3 tại Hà Nội (tháng 5/2020)

Gặp mặt Cựu học sinh Yên Thành 3 tại Hà Nội (tháng10/2019)

8

Gặp gỡ CHS, chuyên gia tại trường Yên Thành 3 (Tháng 10/2020)

- Viết bài đăng lên website, Fanpage của nhà trường:

Chúng tôi xác định trong thời đại internet kết nối vạn vật, công nghệ thôngtin - truyền thông bùng nổ như hiện nay, phải biết tận dụng thế mạnh của lĩnh vựcnày trong kêu gọi tài trợ kinh phí Chúng tôi, đã giao Ban thông tin - tuyên truyềncủa nhà trường viết bài kêu gọi ủng hộ tài chính, hiện vật (sách, báo, tạp chí ) chothư viện học sinh Sau khi bài viết được đăng tải, chúng tôi tiếp tục yêu cầuCBGV, HS like, chia sẻ để bài viết tiếp cận rộng rãi đến nhiều người hơn nữa Kếtquả là sau chỉ hơn 1 tháng chúng tôi đã nhận được đóng góp gần 50 triệu đồng,tiêu biểu có các lớp như K1A (niên khóa 2001-2004), K2A (niên khóa 2002-2005),K4B (niên khóa 2004-2007) đã ủng hộ với số tiền hơn 10 triệu đồng/lớp Sauđây là nội dung bài viết đã sử dụng để đăng tải trên website, fanpage của nhàtrường:

Mô hình Thư viện trẻ

 Không gian đọc: thoáng mát, rộng rãi và tương đối yên tĩnh

 Quản lí việc đọc sách:

- Phòng đọc sẽ được trang bị các máy tính kết nối mạng

- Sách sẽ được phân loại một cách khoa học

 Bảo quản sách: Sách được bảo quản trong không gian thoáng mát Thư việnthường xuyên được dọn dẹp, vệ sinh sạch sẽ

+ Trang thiết bị: thư viện hiện tại vẫn còn thiếu một số máy tính kết nối mạng do kinh tế còn hạn hẹp Do đó, nhà trường rất mong nhận được sự đóng góp để thư viện không chỉ vừa văn minh mà còn hiện đại, đi kịp với xu hướng phát triển của xã hội.

Nhà trường hi vọng dự án thực sự có ý nghĩa đối với người tặng

sách cũng như người đọc sách “Thư viện trẻ” hứa hẹn sẽ mở ra “những chân

trời mới”, những miền đất hứa dành cho tất cả những người say mê đối vớiviệc tìm tòi tri thức, để những giá trị nguyên bản, nhân văn sẽ còn tồn tại mãivới thời gian

Nhắn gửi Cựu học sinh “Đây là thư viện của trường bạn Thầy hi vọng trong tương lai gần trường Yên Thành 3 sẽ có thư viện như thế này”

- Viết thư ngỏ đăng lên facebook cá nhân

Trong gần 20 năm công tác tại trường, với lợi thế là đã từng giữ chức

vụ Bí thư Đoàn trường nên tôi có mối quan hệ tốt đẹp với hàng chục nghìn họcsinh qua các thế hệ Mối quan hệ thầy - trò được duy trì, củng cố qua thời gian.Chính vì lẽ đó nên tôi suy nghĩ rằng phải tận dụng uy tín cá nhân để góp phần côngsức xây dựng thư viện Một trong công cụ hữu hiệu là sử dụng facebook cá nhân.Sau khi đăng bài thì tạo ra hiệu ứng rất tích cực đối với cựu học sinh, các nhà hảotâm, các nhà tài trợ

Kết quả thành công ngoài sức mong đợi, số lượng người comment đăng kíủng hộ thư viện hơn 300 người, trong đó tiểu biểu như em Phan Văn Trọng – Cựuhọc sinh lớp K1A ủng hộ 10 triệu, anh Đặng Quang – Doanh nhân ở Hà Nội ủng

hộ 5 triệu… Không những các em ủng hộ về vật chất mà còn ủng hộ mạnh mẽ Cónhững về mặt tinh thần Có những thế hệ học trò đi trước viết tâm thư gủi lại chothế hệ đàn em với những lời nhắn nhủ, những mong các em sẽ thành người tốt,phải biết trân trọng những giá trị của sách mang lại Tôi xin giới thiệu 1 trongnhững bức thư như thế của em Nguyễn Hạnh – K6C (THPT Yên Thành 3)

THPT Yên Thành 3, 09/09/2019.

Gửi các em – những cựu học sinh của nhà trường!

“Mỗi một cuốn sách để quên trên kệ tủ là một hạt mầm tri thức đang thoi thóp thở Mỗi một cuốn sách được tặng là một hạt mầm tri thức được gieo xuống.”

Một năm học mới nữa lại đến Trong những bồi hồi, rạo rực của ngày tựu trường, mỗi chúng ta chắc hẳn sẽ nôn nao về một ngày khai giảng đã qua, khi các em mới chập chững bước vào trường THPT Yên Thành 3 Giờ đây, các em đã thực sự khôn lớn, trưởng thành! Các thầy cô không mong gì hơn ngoài điều đó!

Nhưng giữa những xô bồ, vội vã của cuộc sống, càng trưởng thành con người lại càng bận rộn Chúng ta thường tiết kiệm thời gian như một thói quen, mỗi người đều nhanh tay gõ Google để tìm kiếm điều mình muốn Chúng ta dần trở nên lười đọc, lười nghe, lười nói và lười bộc lộ bản thân Cứ như vậy, mỗi người dần thu mình

vào “cuộc sống ảo” qua internet mà lãng quên đi những giá trị nhân văn tốt đẹp.

Những kiến thức và giá trị mà sách mang lại là không thể có 1 công nghệ, thiết bị… nào có thể thay thế được!

Trên hành trình gìn giữ và phát huy truyền thống giáo dục của nhà trường, thầy cô hi vọng thế hệ trẻ hôm nay có thể tiếp bước anh/chị được học tập trong một môi trường lành mạnh, nhân văn Các em sẽ biết cách tận dụng thời gian vào việc khám phá những điều thú vị trong cuộc sống, tránh xa những trò chơi vô bổ, không hòa tan mình vào lối sống ảo của thời hiện đại.

Bởi vậy, thầy cùng các giáo viên khác đã lên ý tưởng xây dựng một “Thư viện trẻ” dành riêng cho học sinh, giúp học sinh mở mang kiến thức cũng như có những giây

phút thoải mái, yên tĩnh ngay trong môi trường giáo dục nhà trường Để làm được điều đó, thầy rất mong muốn nhận được sự ủng hộ từ các em – những người đã trưởng thành dưới ngôi trường thân thuộc.

Mô hình Thư viện trẻ

 Mục đích:

- Mở ra không gian học tập bổ ích và lí thú cho học sinh.

- Tạo điều kiện tốt nhất cho công việc giảng dạy của giáo viên.

- Giữ gìn và phát huy truyền thống hiếu học của nhà trường.

- Phát triển tư duy tìm tòi và sáng tạo của thế hệ trẻ.

- Hướng học sinh phát triển toàn diện, đạt đến “chân – thiện – mĩ”

 Không gian đọc: Hiện tại, thư viện của trường mới được tu bổ với không gian thoáng mát, rộng rãi và tương đối yên tĩnh, phù hợp với việc đọc sách của học sinh và giáo viên.

em học sinh và giáo viên Bởi vậy, thầy hi vọng sẽ nhận được sự chia sẻ, đóng góp

để thư viện có thêm những cuốn sách quý giá.

Cách thức tặng:

+ Các em có thể gửi trực tiếp những cuốn sách báo, tạp chí, … về thư viện trường hoặc qua bưu điện tới địa chỉ: Thư viện trường THPT yên Thành 3, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An.

+ Trang thiết bị: Về phòng đọc thì không gian khoảng 120m 2

, bàn ghế đang tận dụng bàn ghế cũ viện Hiện tại, vẫn còn thiếu một số máy tính kết nối mạng để học sinh tra cứu, học tập; hệ thống giá kệ để sách, … Do

đó, thầy rất mong nhận được sự đóng góp của các em để thư viện không chỉ vừa văn minh mà còn hiện đại, đi kịp với xu hướng phát triển của xã hội.

Những kế hoạch này sẽ nằm im trên trang giấy nếu như không có sự chung tay của tất cả chúng ta Thầy hi vọng dự án sẽ thực sự có ý nghĩa đối với người tặng sách cũng như người đọc sách, gieo mầm ước mơ và hi vọng đối với thế hệ trẻ hôm nay

để sau này, mỗi khi quay lại trường, chúng ta đều có thể hãnh diện bởi mình đã từng được học tập dưới một mái trường nhân văn như vậy.

Rất chân thành cảm ơn các em! Chúc các em sức khỏe và thành công!

Phan Tất Khang

- Phát động phong trào đổi cây cảnh lấy sách:

Trong năm học 2019-2020, Đoàn trường đã thành lập Đội tình nguyên mangtên “ Đội tình nguyện sức trẻ Yên Thành 3” Để tăng thêm nguồn sách cho thưviện, tôi đã chỉ đạo cho đội tình nguyện sẽ trồng các cây cảnh mini, các học sinhđưa sách cũ đến tặng thư viện thì sẽ được tặng cây, tuyên dương những học sinhtặng nhiều đầu sách cho thư viện Với cách làm này đã huy động được hơn 1000đầu sách với sự tham gia của gần 700 học sinh

Đội tình nguyện chuẩn bị các cây cảnh mini để đổi lấy sách

14

- Gặp gỡ, giao lưu với các tổ chức, cá nhân trong chương trình “Tủ sách nhân ái” để tranh thủ sự ủng hộ:

Trong những những năm qua chương trình “Tủ sách nhân ái” đã xây dựng

được nhiều thư viện mới, tặng sách cho những thư viện các trường Xác định đây

là 1 trong những địa chỉ có nguồn sách phong phú, đa dạng và hữu ích Chúng tôi

đã liên hệ, gặp gỡ với anh Phan Đăng Chương, một thành viên cốt cán của chươngtrình này Kết quả là anh giúp đỡ rất nhiệt tình và tặng thư viện hơn 500 đầu sách

có giá trị Ngoài ra, anh còn lên kế hoạch hỗ trợ lâu dài cho thư viện

3.1.6 Thiết kế, xây dựng không gian của thư viện

Sau khi đã có 1 số sách, báo, tạp chí và tiền mặt thì tiến hành thiết kế, sơn lạitường, đóng lại tủ, đóng bàn ghế, sắp đặt sách Tận dụng 02 phòng học cũ cấp 4 đãxuống cấp, chúng tôi đã huy động chi đoàn giáo viên cán bộ tiến hành sơn lạiphòng, thuê thợ đóng lại gạch nên, đóng lại trần, đóng lại bàn ghế, đóng mới giásách

+ Sơn 300 m2 tường, đóng 100 m2 gạch mới, 100m2 trần nhà mới

+ Đóng mới 6 giá sách (bằng sắt) có kích thước lớn 4m x 1,8m x 0,6m

+ Đóng mới 02 giá sách bằng gỗ có kích thước 3m x 2m x 0,3m

Dưới đây là một số hình ảnh khi xây dựng không gian cho thư viện:

Chi đoàn GVCB đang sơn tường thư viện học sinh

Sửa chữa, đóng mới các bộ bàn ghế cho thư viện

3.1.7 Chỉ đạo Đoàn trường kêu gọi quyên góp sách cho thư viện

Chúng tôi xác định rằng số lượng sách trong học sinh rất nhiều Trong đó có nhiềucuốn sách rất có giá trị, nếu các em không để lại sách cho người thân đọc thì có thểquyên góp số sách này cho thư viện để mọi người cùng đọc

16

Đối với các bạn học sinh vừa tốt nghiệp THPT có thể tặng lại những cuốnsách mà mình không còn sử dụng nữa Đặc biệt là sách tham khảo có giá trị

Đối với học sinh lớp 12 có thể ủng hộ những sách lớp 10, lớp 11 mà mìnhkhông dùng nữa

Đối với học sinh lớp 11 có thể ủng hộ những sách lớp 10 mà mình khôngdùng nữa

Để kế hoạch được triển khai hiệu quả thì Đoàn trường trực tiếp triển khaicho Bí thư các chi đoàn trong các cuộc họp giao ban BGH sẽ triển khai cho cácGVCN lớp trong các buổi họp GVCN cuối tuần Ngoài ra, Đoàn trường còn sửdụng trang facebook của Đoàn để tuyên truyền, kêu gọi ủng hộ sách, báo, tạpchí…

Mặt khác, để tạo thi đua giữa các Chi đoàn thì Đoàn trường còn đề ra quychế cộng điểm thi đua cho các lớp có sách trao tặng, càng tặng nhiều sách thì cónhiều điểm thưởng Nhà trường cũng tuyên dương ở buổi chào cờ đầu tuần đối vớicác lớp tặng sách với số lượng lớn

Kết quả là có 27/27 lớp tham gia Lớp có nhiều sách tặng nhất là 11ª2, 12ª4,12ª2 Tổng số sách thu được qua đợt quyên góp là 570 cuốn Cá nhân tặng nhiềusách nhất là em Trần Thị Hồng Minh, lớp 12ª1

THƯ KÊU GỌI

Yên Thành, ngày 14 tháng 9 năm 2019

“Một cuốn sách hay trên giá sách là một người bạn, dù quay lưng lại nhưng vẫn là bạn tốt”

Kính thưa: Các bạn Đoàn viên thanh niên, các anh chị cựu học sinh trường THPT Yên Thành 3.

Thời gian qua, cuộc vận động ủng hộ sách cho thư viện học sinh do thầy giáo Phan Tất Khang - Hiệu phó nhà trường phát động đã được các tổ chức, các thầy cô giáo, các nhà hảo tâm, các anh chị cựu học sinh tích cực hưởng ứng nên đã đạt được những kết quả thiết thực.

Để giữ gìn và phát huy truyền thống hiếu học của nhà trường, phát triển tư duy tìm tòi sáng tạo của thế hệ trẻ, để tương lai của các em được thắp sáng, ước mơ của các em được bay cao, Đoàn trường THPT Yên Thành 3 kêu gọi các bạn Đoàn viên thanh niên đang học tập tại trường, các em HS vừa tốt nghiệp THPT của trường cùng đồng hành chương trình ủng hộ sách cho thư viện học sinh (Hiện nay thư viện đang rất cần các loại sách tham khảo, nâng cao, bổ trợ kiến thức, kĩ năng cho các em học sinh ở tất cả các môn học, lĩnh vực)

Chúc hạnh phúc và thành công

Trân trọng cảm ơn!

3.2 Các giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý, hoạt động của thư viện

3.2.1.: Chỉ đạo cán bộ thư thư viện xây dựng kế hoạch hoạt đọc sách và lịch đọc sách cụ thể đối với học sinh.

Kế hoạch đọc sách phải nằm trong kế hoạch của nhà trường, kế hoạch phảiđược nêu lên từng chủ điểm đọc, các sách tương ứng với chủ điểm, thời gianđọc Để xây dựng được cá chủ đề, các chủ điểm cho từng tháng thì có thể thamkhảo vào các chủ đề, chủ điểm mà Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An công bốvào đầu năm học

9 Thanh niên học tập, rèn luyện vì sự nghiệp công nghiệp hóa,

hiện đại hóa đất nước

10 Thanh niên với tình bạn, tình yêu và gia đình

11 Thanh niên với truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo

12 Thanh niên với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc

01 Thanh niên với việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

02 Thanh niên với lý tưởng cách mạng

03 Thanh niên với vấn đề lập nghiệp

04 Thanh niên với hòa bình hữu nghị và hợp tác

05 Thanh niên với Bác Hồ

6&7&8 Mùa hè tình nguyện vì cuộc sống cộng động

Tuy nhiên, để việc đọc sách của các em không mang tính khiên cưỡng thìchúng tôi đã tuyên truyền, định hướng cho các em Một số lớp còn tổ chức thitìm hiểu về các chủ đề theo tháng

Ngoài ra, xây dựng lịch đọc sách và khai thác trên cơ sở nghiên cứu chươngtrình học của từng lớp và nhu cầu của học sinh Trước thi học kỳ khoảng mộttháng tiến hành giới thiệu cho các em học sinh mượn các loại sách như: Giải bàitập, câu hỏi ôn tập, bài tập trắc nghiệm, một số đe kiểm tra, những bài văn hay…

Do vậy việc đọc sách theo kế hoạch đã giúp học sinh mở rộng vốn kiến thức từ

đó các em biết vận dụng vào việc học tập của mình và đạt kết quả cao trong các

kỳ thi

3.2.2 Đổi mới và mở rộng các hình thức phục vụ bạn đọc.

Nhằm phát huy tác dụng của sách báo đối với chất lượng giáo dục của nhàtrường và phát triển vòng quay vốn sách Phụ trách thư viện đã dần áp dụng lồng

ghép hoạt động “Thư viện trường học thân thiện” vào thực tế thư viện trường

như: trang trí thư viện bằng băng rôn, khẩu hiệu, hình ảnh ngộ nghĩnh nhằm kích

lệ sự tò mò khám phá của học sinh Đặc biệt là hệ thống cây xanh trong thư viện

Thư viện có các câu khẩu hiệu hay, có các tủ sách xinh xắn…thu hút được học sinh

20

Tổ chức phục vụ cho các em đọc sách báo tại thư viện trong nhữngbuổi hoc như: Thể dục, học phụ đạo hay các buổi đi lao động, tập huấnĐoàn trong những lần đọc sách như vậy thì tổ chức những câu đố vui cho các emgiải với mục đích tạo cho các em thêm khả năng tư duy.

3.2.3 Tăng cường thời gian hoạt động của thư viện vào thời gian ngoài giờ hành chính, ngày lễ, chủ nhật

Đây là 1 vấn đề rất khó vì cán bộ thư viện trường chỉ có 1 người Chủ yếu làphục vụ ở thư viện trường với đối tượng chủ yếu là CB-GV Trong lúc đó, học sinhthường rãnh rỗi, có thời gian đọc sách vào thòi gian sau 16h30’ (sau buổi học thêm

ca chiều), hoặc các em tranh thủ đọc sách vào ngày chủ nhật thậm chí là ngày lễ

Để giải quyết vấn đề này chúng tôi đã kêu gọi sự tình nguyện của các thầy cô giáonhất là các đồng chí trẻ, chưa có gia đình trong chi đoàn giáo viên – cán bộ Đặcbiệt, trường có “Đội tình nguyện sức trẻ” với thành phần là học sinh của 3 khối,các em đã đăng kí, phân chia lịch trực vào thời gian ngoài giờ hành chính Đến thứ

7 hàng tuần Đội sẽ nhóm họp và phân công lịch trực cho tuần sau Tất nhiên trước

đó chúng tôi đã tập huấn những nghiệp vụ cơ bản cho các em học sinh Qua theodõi, các em đã điều hành hoạt động thư viện an toàn, trôi chảy…

Nhờ cách làm này mà số lượng học sinh tham gia đọc sách đã tăng vọt, gấp1,5-2 lần so với trước đó – khi mà thư viện chưa mở cửa ngoài thời gian hànhchính Điều đáng nói nữa là tất cả mọi người đều làm tình nguyện, không đòi hỏibất kì khoản chi phí nào

3.2.4 Sử dụng công nghệ để quản lý thư viện

Tất cả sách báo, tạp chí trong thư viên học sinh đều được chúng tôi dãn mã.Sau đó, nhập vào máy tính Việc quản lý mượn trả được thực hiện trên phần mềm,tránh tối đa sai sót có thể xảy ra

Trong hai phòng đọc liền kề, chúng tôi lắp 2 camera để theo dõi hoạt độngcủa thư viện, kịp thời phát hiện những vấn đề như học sinh ngồi nói chuyện riêng,hay mượn trả sách không đúng quy trình, xả rác, ăn quà… Tất cả các trường hợp

vi phạm đều được gọi ra nhắc nhở nhẹ nhàng và các em đã rút kinh nghiệm,không tái phạm Nhờ đó mà thư viện luôn sạch sẽ, yên tĩnh, hoạt động có chấtlượng và chỉ dành cho những người có nhu cầu đọc sách

3.3 Các giải pháp để tuyên truyền, phát triển văn hóa đọc sách

3.3.1 Thực trạng đọc sách học sinh trường THPT Yên Thành 3

Hiện nay trên địa bàn của huyện Yên Thành thì chúng ta sẽ thấy có rất ítcác hiệu sách hay thư viện Bên cạnh đó là các quán internet, quán ăn vặt, karaokelại thi nhau “lên ngôi”, mọc lên như nấm, san sát cạnh nhau Các em học sinhthường dành những thời gian rảnh để làm việc khác chứ rất ít em dành thời giancho việc đọc sách Đây cũng chính là vấn đề thời sự nóng hổi Văn hóa đọc sáchcủa thế hệ học sinh ngày nay đang dần bị mai một và có nhiều bất cập Khôngnhững là không gian ngoài xã hội đã rất thu hút các em thì trong gia đình còn trang

bị tivi thông minh kết nối internet, máy tính Đặc biệt qua khảo sát chúng tôi thấyrằng 98% học sinh trường THPT Yên Thành 3 được trang bị điện thoại thôngminh Có thể nói có quá nhiều thứ hấp dẫn, mời chào các em

Ngược lại, đa số các em chưa hiểu được vai trò của sách là gì? Và cần đọcsách như thế nào mới đúng cách? Hầu hết các em chưa tạo ra thói quen đọc sách,đọc sách sai cách, không biết chọn đúng sách để đọc Vì thế chúng tôi nhận thấycần phải có những việc làm cụ thể, thiết thực nhằm chung tay tuyên truyền, chuyểnhướng văn hóa đọc cho học sinh trong trường THPT Yên Thành 3 nói riêng vàcộng đồng nói chung Hơn nữa các em vẫn phải dành nhiều thời gian để giúp đỡ bố

mẹ làm các công việc nhà, việc đồng áng

Chúng tôi đã tiến hành khảo sát 371 học sinh của 3 khối lớp 10, 11, 12 ởtrường THPT Yên Thành 3 Sau khi tiến hành điều tra chúng tôi thu được một sốthông tin về các hoạt động ngoài giờ mà các bạn thường tham gia

Bảng 1: Bảng khảo sát về các hoạt động ngoài giờ mà học sinh tham gia

Như vậy, chúng ta có thể nhận thấy tỉ lệ học sinh đọc sách ngoài giờ học chỉchiếm 19.1% Tỉ lệ này quá thấp so với yêu cầu phải đọc sách bổ sung kiến thức ởlứa tuổi các bạn Bảng điều tra còn cho thấy điều kiện khó khăn của học sinhtrường THPT Yên Thành 3, hầu hết các bạn phải phụ giúp gia đình sau giờ học

Và trong số 75 bạn học sinh tham gia hoạt động đọc sách ngoài giờ họcchúng tôi đã điều tra được những vấn đề sau

22