Tên sáng kiến: “Tạo một số đồ chơi từ nguyên vật liệu có sẵn tại địa phương để tổ chức cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với chữ viết”.. Tạo ra nhiều đồ chơi mới lạ, đẹp mắt từ các nguyên vật li
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số :…………
1 Tên sáng kiến: “Tạo một số đồ chơi từ nguyên vật liệu có sẵn tại địa phương
để tổ chức cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với chữ viết”
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chuyên môn giảng dạy
3 Mô tả bản chất của sáng kiến
3.1 Tình trạng giải pháp đã biết
Hoạt động làm quen với chữ viết là một hoạt động không thể thiếu trong chương trình giáo dục phát triển ngôn ngữ ở trẻ 5-6 tuổi Hoạt động này giúp trẻ nhận biết được mặt chữ cái để phát âm chính xác và tạo cho trẻ hứng thú với tiếng mẹ đẻ Mặc khác, giúp trẻ phát triển tình cảm tư duy, giao tiếp, hoàn thiện nhân cách cũng như hình thành ở trẻ những kiến thức, kĩ năng hoạt động ngôn ngữ cơ bản để chuẩn bị một hành trang “Tiếng Việt” vững chắc cho trẻ bước vào lớp 1
Trẻ mầm non học mà chơi, chơi mà học Trẻ học qua việc chơi các đồ chơi là một phương pháp hết sức thú vị và hấp dẫn Trẻ sẽ được lĩnh hội kiến thức, kĩ năng một cách nhẹ nhàng và tự nhiên nhất Đặc biệt đồ chơi trong hoạt động cho trẻ làm quen với chữ viết là không thể thiếu
Trong thực tế, giáo viên cũng đã làm một số đồ chơi cho trẻ chơi nhưng chưa phong phú đa dạng và chưa đáp ứng nhu cầu theo khả năng của trẻ Giáo viên chưa tận dụng nhiều nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để tạo ra nhiều đồ chơi mới lạ cuốn hút hơn để trẻ hứng thú tham gia
Do đó để trẻ vừa được thỏa mãn nhu cầu vui chơi vừa dễ nhớ và khắc sâu chữ viết một cách tự nhiên và gần gũi nhất Chúng tôi đã thảo luận và thống nhất
thực hiện sáng kiến: “Tạo một số đồ chơi từ nguyên vật liệu có sẵn tại địa phương để tổ chức cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với chữ viết”.
3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
- Mục đích của giải pháp:
Kích thích sự hứng thú của trẻ khi tham gia trò chơi, mở rộng vốn hiểu biết
về ngôn ngữ, rèn luyện kĩ năng phát âm, khả năng giao tiếp thông qua ngôn ngữ cũng như kĩ năng vận động các cơ khi trẻ được tham gia trò chơi
Trẻ dễ dàng nhớ và khắc sâu các mặt chữ cái một cách tự nhiên Phát triển trí nhớ, óc quan sát và tư duy
- Nội dung giải pháp:
+ Tính mới của giải pháp:
1
Trang 2Tạo ra nhiều đồ chơi mới lạ, đẹp mắt từ các nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương.
Bổ sung đa dạng phong phú đồ chơi vào trong một số hoạt động trong ngày
và mọi lúc mọi nơi để cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với chữ viết
+ Các bước thực hiện:
Lựa chọn các nguyên vật liệu
Nguyên vật liệu sử dụng làm đồ chơi phải được vệ sinh sạch sẽ khô ráo và đảm bảo an toàn cho trẻ: không độc hại, không sắc nhọn, kết dính chắc chắn Các nguyên vật liệu làm đồ chơi phải dễ tìm, rẻ tiền và gần gũi với trẻ (Ví dụ: nắp chai, hủ nhựa, giấy carton, chai nước )
Lựa chọn nguyên vật liệu có màu sắc đa dạng, thiết kế có kích thước phù hợp lứa tuổi, độ bền cao, dễ làm và dễ sử dụng
Phương pháp tạo một số đồ chơi cho trẻ làm quen chữ viết
1) Lô tô chữ cái
Nguyên liệu chuẩn bị: Nắp chai nước, chữ cái bằng decan màu, vải vụn, kim chỉ, bảng con, sơn màu, cọ, hạt gấc, hạt me
Cách thực hiện: Bảng con sơn màu tùy thích, sau đó chia bảng thành nhiều
ô vuông (chia ra khoảng 30 ô vuông ngang 5 ô, dọc 6 ô), dán chữ cái decan xen
kẽ vào các ô vuông đó Túi vải may có dạng hình chữ nhật kích thước khoảng 20x10cm, có dây rút trên miệng túi Nắp chai rửa sạch để ráo sau đó dán các chữ cái decan hoặc chữ cái cắt bằng vải nỉ lên trên Hạt gấc, hạt me rửa sạch để ráo Cách chơi: Trẻ chơi theo nhóm từ 5 đến 10 trẻ Cho tất cả các nắp chai đã dán chữ cái vào trong túi vải Mỗi trẻ 1 tấm bảng con có chia ô chữ cái Một trẻ
sẽ cầm túi vải và lấy ra từng nắp chai và kêu to lên chữ cái có trên nắp Nếu trên bảng con có chữ cái bạn vừa kêu thì trẻ dùng hạt gấc hoặc hạt me đặt lên trên ô
đó Bạn nào đặt hạt vào đủ hết các ô chữ cái theo hàng ngang trước là chiến thắng
Công dụng: Đồ chơi này chơi góc học tập sách, hoạt động ngoài trời và mọi lúc mọi nơi Giúp trẻ ôn luyện chữ cái đã học và rèn phát âm
2) Đoán chữ
Nguyên liệu chuẩn bị: Khối mút cứng, chữ cái decan, nắp đậy, thau nhựa, miếng alu hoặc tấm bìa lịch cứng, băng keo trong, vải nỉ, kéo, hạt gấc, rổ
Cách thực hiện: Dùng dao gọt khối mút cứng thành khối vuông (3 khối vuông có cạnh 5cm) Dán các chữ cái decan hoặc chữ cái bằng vải nỉ vào các mặt của khối vuông Dùng băng keo trong bọc khối vuông lại Tấm alu cắt hình chữ nhật kích thước 70x40cm hoặc có thể sử dụng tấm bìa lịch cứng, chia ra làm
6 ô dán 6 chữ cái (giống chữ cái dán trên khối vuông) Dùng vải nỉ cắt nhiều bông hoa Hạt gấc, hạt me rửa sạch sơn màu cho đẹp
Cách chơi: Trẻ để 3 khối vuông vào trong thau nhựa đậy nắp lại và lắc Những trẻ khác đoán xem lắc lên chữ cái nào bằng cách đặt hạt gấc hoặc hạt me
Trang 3vào tấm bảng có dán chữ cái đó (có thể cho trẻ đặt 1 lần nhiều chữ cái) Đoán đúng sẽ được thưởng bông hoa Kết thúc bạn nào nhiều hoa là chiến thắng
Công dụng: Đồ chơi này được chơi góc học tập sách, hoạt động ngoài trời
và mọi lúc mọi nơi giúp trẻ ôn luyện chữ cái, sự phán đoán và phát triển cơ tay khi lắc
3) Câu cá
Nguyên liệu chuẩn bị: Vải nỉ nhiều màu, bông gòn, bút lông đen, bảng bông 2 mặt, cây tre, dây nhợ, đinh sắt, thùng mút cứng, giấy dầu, kim chỉ, keo đốt, nam châm
Cách thực hiện: Vẽ và cắt hình con cá từ nỉ màu nhiều màu sắc, dùng kim chỉ hoặc keo đốt để đính 2 mặt thân cá lại Nhồi gòn, mút vụn hoặc vải vụn vào thân cá cho hình cá sống động Ngay miệng cá đính đinh sắt đã cắt bỏ phần nhọn của đinh Trên thân cá đính chữ cái bằng vải nỉ bằng keo xé để dễ dàng tháo ra thay thế chữ cái khác Cần câu cá được làm từ tre đã gọt sạch mắt, quấn vải nỉ cho đẹp, dây câu bằng nhợ có cột thỏi nam châm nhỏ Cắt gọt thùng mút xốp cứng, bồi giấy dầu và sơn màu tạo hình ao cá
Cách chơi: Cho trẻ câu cá có chữ cái theo yêu cầu của cô hoặc trẻ câu cá có chữ cái nào thì đọc chữ cái đó Có thể chơi cá nhân hoặc chia nhóm thi đua Công dụng: Đồ chơi câu cá có thể chơi ở hoạt động học, hoạt động ngoài trời hoặc mọi lúc mọi nơi Củng cố chữ cái đã học, rèn sự khéo léo và óc quan sát
4) Tìm chữ giống nhau
Nguyên liệu chuẩn bị: 20 nắp hủ nhựa hoặc đĩa CD, sơn màu, keo dán, cọ, giấy báo cũ, bìa lịch cứng
Cách thực hiện: Nắp nhựa đường kính khoảng 7cm rửa sạch để ráo, sơn màu cho đẹp Sau đó vẽ trang trí lên trên hoa văn hay những hình ngộ nghĩnh thu hút trẻ Chữ cái cắt ra từ sách giấy báo cũ sưu tầm Sau đó, dán chữ vào mặt dưới của nắp Mỗi chữ cái sẽ được dán vào 2 nắp nhựa Khoảng 10 cặp chữ cái (ngoài nắp nhựa chúng ta có thể làm bằng ly nhựa, hủ sữa chua, băng đĩa ) Cách chơi: Mỗi lượt chơi 2 trẻ Đặt úp hết tất cả các nắp nhựa lên trên tấm bìa lịch cứng Trẻ oẳn tù tì giành quyền lật nắp trước Trẻ sẽ lật nắp lên tìm cặp chữ cái giống nhau Kết thúc trẻ nào tìm được nhiều cặp chữ hơn là chiến thắng Công dụng: Đồ chơi này cho trẻ chơi ở góc học tập sách, ngoài trời và chơi
tự do giúp trẻ nhận biết chữ cái, phát triển sự phán đoán và ghi nhớ có chủ định 5) Thả bóng
Nguyên liệu chuẩn bị: Tấm bảng lớn kích cỡ 100x70cm, ống hút, decan màu, keo đốt, ống nhựa, mút, chữ cái, keo xé, bóng, sọt nhựa
Cách thực hiện: Trên tấm bảng dán nhiều đường kẻ dọc bằng giấy decan Ống hút cắt ra thành nhiều đoạn ngắn kích cỡ cao khoảng 5cm Đính so le ống hút bằng keo đốt lên trên tấm bảng theo đường dán decan Cắt 1 đoạn mút màu
3
Trang 4dài 100cm (bằng chiều dài tấm bảng) ngang chừng 5cm Trên miếng mút dán các chữ cái Khung giá đỡ để tấm bảng làm bằng ống nhựa nối với nhau bằng các co ống để dễ tháo lắp, phía dưới khung gắn các bánh xe Khung giá đỡ làm đầu cao đầu thấp tạo độ nghiêng để lăn bóng
Cách chơi: Khi chơi trẻ sẽ dùng tay bóng lăn xuống ô chữ cái theo yêu cầu hoặc lăn bóng xuống chữ cái nào thì đọc to chữ cái đó Hoặc khi chơi không cần giá đỡ, 2 trẻ cầm tấm bảng và nghiêng lắc làm sao cho bóng lăn vào ô chữ cái yêu cầu Cách này đòi hỏi trẻ khéo léo, phối hợp tốt và kiên trì
Công dụng: Cho trẻ chơi ngoài trời, mọi lúc mọi nơi giúp trẻ nhận biết chữ cái, phát triển cơ tay, sự phối hợp và khéo léo kiên trì khi chơi
6) Ai ném giỏi
Nguyên liệu chuẩn bị: Cây gỗ, tờ alu, ốc, khoan, cưa, lưới, tranh ảnh, chữ
số, chữ cái bằng vải nỉ, chữ cái cũ, kéo, keo, decan, bóng, vải vụn, cát, kim chỉ Cách thực hiện: Sưu tầm những tranh ảnh, sách báo cũ để cắt lấy chữ cái Cắt những vòng tròn có đường kính 30cm, 35cm, 40cm (đa dạng về kích cỡ) trên mặt trên của tờ alu, những vòng tròn cách mặt đất 1m – 1,5m Sau đó, đo kích thước tờ alu và đóng vào cây gỗ làm điểm tựa Mặt trong của tờ alu dán những chữ cái đã sưu tầm bằng bảng bông 2 mặt để thay đổi chữ cái Bắt ốc một
số điểm trên cây gỗ để có thể gấp lại hoặc mở ra, ở giữa 2 tờ alu làm tấm lưới để khi trẻ ném vào túi cát sẽ rơi vào lưới (tấm lưới này có thể tháo ra để cất được dễ dàng) Mặt trước của đồ chơi vẽ trang trí những hình ảnh dễ thương bằng sơn màu và giấy decan Lấy vải vụn may túi cát kích thước khoảng 7x5 cm, trên mặt các túi cát dùng kim chỉ may chữ cái bằng vải nỉ lên
Cách chơi: Trẻ ném túi cát vào vòng tròn có chữ cái tương ứng chữ cái trên túi cát và đọc to chữ cái đó
Công dụng: Cho trẻ chơi ngoài sân giúp củng cố chữ viết, rèn ghi nhớ, sự khéo léo và phát triển cơ tay khi ném
7) Xếp tháp
Nguyên liệu chuẩn bị: Hộp sữa chua màu, chữ cái
Cách thực hiện: Hộp sữa chua rửa sạch để ráo Dùng chữ cái bằng decan hoặc vải nỉ dán lên các hộp sữa chua Một chữ cái được dán lên nhiều hộp sữa chua
Cách chơi: Trẻ chơi xếp tháp chữ cái theo tầng Những hộp có chữ cái giống nhau sẽ xếp chung một tầng Khi xếp chú ý khéo léo và kiên trì không để
bị ngã (tùy theo khả năng của trẻ mà xếp tháp cao - thấp, to - nhỏ khác nhau) Công dụng: Trẻ chơi ở góc học tập sách, hoạt động học, ngoài trời và mọi lúc mọi nơi giúp trẻ nhận biết chữ cái, rèn sự khéo léo của đôi tay và tính kiên trì
8) Ghép chữ
Trang 5Nguyên liệu chuẩn bị: Que y tế, màu, cọ, bút lông, bảng con, vải nỉ, hạt kim
sa, nút áo, kim tuyến, thẻ chữ cái
Cách thực hiện: Que y tế rửa sạch để ráo, xếp khoảng 5-7 que sát nhau (tùy theo chữ cái mà số lượng que nhiều hay ít) Dùng màu nước vẽ chữ cái lên trên các que Thẻ chữ cái mẫu vẽ và sơn màu Sau đó bọc băng keo trong lại, phía dưới dán bằng keo xé Dán vải nỉ lên bảng con và trang trí bằng nút áo, hạt kim
sa, kim tuyến cho đẹp
Cách chơi: Trẻ sẽ ghép các que lại để tạo chữ cái theo mẫu chữ yêu cầu Công dụng: Đồ chơi này cho trẻ chơi ở hoạt động làm quen chữ viết (mỗi trẻ 1 bộ đồ chơi để ghép các nét lại tạo chữ cái vừa học), góc học tập sách, ngoài trời và mọi lúc mọi nơi Khi chơi trẻ sẽ nhận dạng được chữ cái, rèn sự khéo léo,
tư duy và phát triển cơ tay
9) Chiếc nón kì diệu
Nguyên liệu chuẩn bị: Tấm alu, thanh nhôm, chữ cái bằng vải nỉ màu hoặc sưu tầm từ sách báo cũ, dây kim tuyến, decan màu, mút, ốc sắt, kéo, khoan Cách thực hiện: Cắt một hình tròn có đường kính khoảng 70cm từ tấm alu Khoan một lỗ tròn nhỏ ở tâm hình tròn để bắt ốc vào làm trục quay Chia hình tròn ra nhiều phần ô bằng giấy decan màu (dán chữ cái, mất lượt, phần thưởng ) Trên vòng tròn có gắn thanh mút màu để làm kim quay Quấn dây kim tuyến quanh vòng tròn cho đẹp Trụ quay làm từ thanh nhôm cao khoảng 60cm, phía dưới là tấm gỗ kích thước khoảng 70x45 cm, gọt 2 đầu hơi tròn cho đẹp Cách chơi: Trẻ quay chiếc nón khi kim quay dừng ô chữ cái nào đọc to chữ cái đó Nếu trúng phần thưởng thì được quà, mất lượt thì nhường bạn khác Công dụng: Đồ chơi này cho trẻ chơi hoạt động học (ôn luyện chữ cái vừa học), hoạt động ngoài trời và chơi tự do mọi lúc mọi nơi để rèn phát âm cho trẻ 10) Thỏ về chuồng
Nguyên liệu chuẩn bị: Giấy carton, kéo, keo, màu, decan, chữ cái, vải nỉ, bảng bông 2 mặt, mút, bóng nhỏ, chai nước
Cách thực hiện: Cắt giấy carton thành nhiều hình tròn có đường kính khoảng 40 đến 50cm, sơn và viền màu xung quanh cho đẹp để làm chuồng thỏ Gắn chữ cái lên phía trên vòng tròn Chai nhựa rửa sạch phơi ráo nước rồi sơn
đủ màu làm thân con thỏ Bóng đính vào phía trên của chai nhựa và cắt trang trí tạo thành đầu thỏ ngộ nghĩnh Trên các chú thỏ có gắn chữ cái
Cách chơi: Mỗi trẻ cầm một chú thỏ đi chơi Khi nghe cô nói tìm chuồng thì chạy đi tìm chuồng có chữ cái giống chữ cái trên chú thỏ
Công dụng: Đồ chơi này cho trẻ chơi ở tiết làm quen chữ viết (nhận biết chữ cái vừa học), chơi trò chơi vận động ngoài trời để rèn sự nhanh nhẹn của đôi chân và khả năng quan sát để tìm ra chuồng thỏ có chữ cái giống chữ cái trên chú thỏ của mình
11) Vòng quay bé yêu
5
Trang 6Nguyên liệu chuẩn bị: Bình nước, gỗ, ốc sắt, khoan, bóng, chữ cái.
Cách thực hiện: Bình nước rửa sạch để ráo Sau đó khoan 2 đầu bình để bắt
ốc sắt vào làm trục quay Giá đỡ làm từ 2 cây gỗ cao khoảng 70cm, phía dưới là tấm gỗ kích thước khoảng 35x40 cm Trên thanh giá gỗ có gắn 1 tay quay xuyên vào bên trong bình Bóng nhỏ sơn màu và dán chữ cái
Cách chơi: Cho tất cả các quả bóng vào bên trong bình Một trẻ sẽ quay khi dừng lại rớt quả bóng có chữ cái nào thì đọc to chữ cái đó Hoặc chơi dạng lô tô Mỗi trẻ một tấm bảng con có nhiều ô chữ cái Khi nghe đến chữ cái nào trẻ sẽ lấy hạt gấc hoặc hạt me đặt vào Bạn nào đặt hết các chữ theo hàng ngang trước
là chiến thắng
Công dụng: Đồ chơi này cho trẻ chơi mọi lúc mọi nơi giúp trẻ nhận biết chữ cái và rèn phát âm
12) Ném bóng
Nguyên liệu chuẩn bị: Chai nhựa, đĩa, kéo, keo đốt, decan, màu, chữ cái, bóng
Cách thực hiện: Chai nhựa rửa sạch để ráo, cắt lấy phần dưới của chai (khoảng 2/3 chai) dán decan hay sơn màu cho đẹp Sau đó, dùng keo đốt đính chai nhựa lên đĩa CD và dán chữ cái lên chai
Cách chơi: Khi yêu cầu trẻ ném vào chai có chữ cái nào trẻ sẽ ném vào chai
đó Khoảng cách đứng ném tùy theo khả năng và lứa tuổi của trẻ
Công dụng: Đồ chơi này giúp trẻ nhận biết chữ cái và rèn sự khéo léo của đôi tay
Thực hiện công tác tuyên truyền, phối hợp khuyến khích trẻ và cha
mẹ học sinh cùng tham gia làm đồ dùng đồ chơi
Để có nhiều đồ chơi mới lạ, thu hút và hấp dẫn trẻ, không thể không kể đến
sự đóng góp rất nhiệt tình của các bậc cha mẹ học sinh Do vậy, qua các buổi họp phụ huynh của trường và của lớp, giờ đón và trả trẻ chúng tôi đã tích cực vận động tuyên truyền để phụ huynh thấy được tầm quan trọng của việc tạo cho trẻ nhiều trò chơi hấp dẫn Nó không chỉ giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu vui chơi mà còn vừa được lĩnh hội kiến thức và kĩ năng cơ bản một cách hiệu quả Từ đó, phụ huynh nhiệt tình đóng góp các loại nguyên vật liệu cần thiết như: chai nhựa, thùng giấy, cây tre, đĩa cũng như ngày công để giúp chúng tôi hoàn thành nhiều đồ chơi để tổ chức cho trẻ làm quen với chữ viết Đồng thời khuyến khích trẻ và cha mẹ học sinh cùng tham gia vào quá trình tạo ra đồ dùng đồ chơi giúp trẻ sẽ cảm thấy yêu quí và hứng thú hơn rất nhiều so với các đồ chơi mua sẵn Đây cũng là một hình thức dạy cho trẻ biết yêu quí sức lao động ngay khi còn bé
và xây dựng mối quan hệ giữa cô, trẻ và cha mẹ phụ huynh học sinh
3.3 Khả năng áp dụng của giải pháp
Qua áp dụng giải pháp: “Tạo một số đồ chơi từ nguyên vật liệu có sẵn tại địa phương để tổ chức cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với chữ viết” chúng tôi nhận
Trang 7thấy giải pháp này dễ thực hiện, mang tính khả thi cao, không tốn kém nhiều và
dễ dàng vận dụng và đạt hiệu quả trong việc tổ chức cho làm quen với chữ viết không chỉ trẻ ở trường chúng tôi mà tất cả học sinh 5-6 tuổi ở các trường học trong và ngoài tỉnh
3.4 Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp
Trong học kỳ I năm học 2017 – 2018, nhóm của chúng tôi đã tham mưu ý kiến của ban giám hiệu và phối hợp với cha mẹ học sinh tạo được 13 loại/ 63 cái
đồ chơi phát triển ngôn ngữ, phong phú về nguyên liệu, mới lạ đối với trẻ mà ít tốn kém chi phí
Các loại đồ dùng, đồ chơi này đã được đưa vào sử dụng trong các hoạt động giáo dục, mang lại hiệu quả cao và sử dụng lâu dài
* Đối với trẻ: Đa số trẻ hứng thú, chủ động và tích cực tham gia vào các trò chơi Trẻ nhận biết chữ cái và phát âm rõ ràng, phát triển kiến thức và kĩ năng ngôn ngữ cơ bản hơn Bên cạnh đó, trẻ ghi nhớ lâu, thể hiện được sự nhanh nhẹn khéo léo và mạnh dạn tự tin trong khi hoạt động
* Đối với giáo viên: Giáo viên sưu tầm thêm nhiều đồ chơi mới lạ Từ đó, giáo viên mạnh dạn sáng tạo làm nhiều đồ chơi hay khác để tổ chức cho trẻ làm quen chữ viết trong các hoạt động tiết kiệm và đạt hiệu quả hơn
* Đối với các bậc phụ huynh: Phối hợp và hỗ trợ tốt với nhà trường đóng góp kinh phí, công sức, các nguồn nguyên liệu phong phú đa dạng có sẵn để làm
ra nhiều đồ chơi mới lạ cho trẻ chơi Từ đó, chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ ngày càng được nâng cao
3.5 Tài liệu kèm theo gồm: Hình ảnh các đồ chơi tổ chức cho trẻ làm
quen chữ viết tại trường
Bến Tre, ngày 4 tháng 01 năm 2018
7
Trẻ chơi đồ chơi: “Lô tô chữ cái”
Trang 8Trẻ chơi đồ chơi: “ Lô tô chữ cái”
Trang 9Trẻ chơi đồ chơi: “Đoán chữ”
Trang 10Trẻ chơi đồ chơi: “Câu cá”