Như vậy, bên cạnh việc dạy trẻ biết tránh xa người lạ thông qua nhắc nhở thường xuyên, chúng ta cần dạy trẻ ý thức được việc tránh xa người lạ, không cho người khác chạm vào cơ thể… và t
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập- Tự do- Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số ( do thường trực hội đồng ghi) :……… 1.Tên sáng kiến: "Rèn kỹ năng phòng tránh bị bắt cóc, xâm hại thân thể cho trẻ 3-4 tuổi”
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: chăm sóc giáo dục.
3 Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1 Tình trạng giải pháp đã biết:
Hiện nay tình trạng bắt cóc, lạm dụng thân thể xảy ra khá nhiều nhất là trẻ
ở lứa tuổi mầm non Bởi vì ở độ tuổi này các bé rất là ngây thơ, hồn nhiên, trong sáng Chính vì vậy rất dễ bị dụ dỗ, Các chuyên gia tâm lí đã cho biết rằng nếu bé được cha mẹ, cô giáo… giáo dục tốt thì trong một số trường hợp trẻ vẫn
có thể tự bảo vệ bản thân trước khi xảy ra những chuyện quá muộn màng
Để giáo dục trẻ có thể tự bảo vệ bản thân chúng ta có thể áp dụng những yếu tố tâm lí đối với từng độ tuổi của trẻ Chẳng hạn như ở trẻ lên 3- 4 tuổi độ tuổi này các bé chưa nhận thức được người lạ nào là người tốt, người lạ nào là người xấu sẽ gây hại cho các bé Chính vì vậy gia đình và nhà trường nói chung, cha mẹ và cô giáo nói riêng nên dạy cho các bé những kỹ năng căn bản
để trẻ có thể ứng xử khi gặp người lạ
Trang 2Như vậy, bên cạnh việc dạy trẻ biết tránh xa người lạ thông qua nhắc nhở thường xuyên, chúng ta cần dạy trẻ ý thức được việc tránh xa người lạ, không cho người khác chạm vào cơ thể… và trẻ thực hiện các hành động đó vì ý thức trẻ hiểu chứ không phải vì người lớn bắt trẻ phải làm, khi đó kỹ năng sống của trẻ được hình thành và theo trẻ đến suốt cuộc đời Hiểu được vấn đề đó tôi đã suy nghĩ và thực hiện có hiệu quả về “ Rèn kỹ năng phòng tránh bị bắt cóc, xâm hại thân thể cho trẻ 3-4 tuổi” làm đề tài sáng kiến trong năm học
2017-2018
3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến:
- Mục đích của giải pháp:
Giúp trẻ nhận thức được sự nguy hiểm khi tiếp xúc với người lạ, đưa ý thức vào hành động của trẻ để trẻ có thể tự mình xử lý các tình huống để tự bảo
vệ bản thân tránh bị bắt cóc, xâm hại thân thể
- Nội dung giải pháp:
+ Tính mới của giải pháp:
Giải pháp trước đây là giáo viên thường xuyên nhắc nhở trẻ trong các giờ học và thông qua việc lồng ghép giáo dục, trẻ chưa được tự thực hành, trải nghiệm Trẻ ở lớp vẫn chưa có ý thức tránh xa người lạ và phấn khích khi được người khác bế bòng
Giải pháp mới này, tôi sẽ xây dựng các tình huống thực tế trong nhóm lớp
để trẻ được tham gia trải nghiệm giúp trẻ ý thức được những gì cần làm và thực hiện đúng mà không phải đợi người lớn nhắc nhở, nhằm rèn kỹ năng phòng
Trang 3tránh bị bắt cóc, lạm dụng thân thể trẻ và những kỹ năng này sẽ theo trẻ đến suốt cuộc đời
+ Các bước thực hiện:
* Giải pháp 1: Cung cấp kiến thức cho trẻ thông qua hoạt động học.
Hoạt động học là hoạt động được diễn ra thường xuyên và liên tục với nhiều nội dung nhằm giúp trẻ hiểu biết về các vấn đề trong đời sống xã hội để trẻ nhận thức và hành động một cách đúng đắn nhất Thông qua hoạt động học giúp trẻ nhận biết về những người có thể gây hại cho trẻ, nhận biết những vùng kín và vùng hở trên cơ thể để bảo vệ bản thân
- Dạy trẻ “ Bài học về sự an toàn”
+ Chuẩn bị: Áo tắm cho trẻ, một số câu hỏi cho trẻ trả lời
+ Cách thực hiện:
Cô hỏi trẻ con nhận diện kẻ xấu như thế nào?
- Kẻ xấu giống như bà phù thủy trong chuyện cổ tích, kẻ xấu có răng to và nhọn, kẻ xấu có mắt đỏ, gương mặt hung dữ….Cô giải thích cho trẻ biết là không phải kẻ xấu có những đặc điểm như vậy Kẻ xấu cũng giống như những người bình thường khác, có khi còn có nhiều kẹo, nhiều quà bánh, đồ chơi…kẻ xấu có thể làm hại các con khi các con ở một mình Vì vậy hãy nhớ rằng đừng bao giờ nhận đồ người lạ khi không có ba mẹ ở cạnh Các con không nên ở một mình mà không có cô giáo, ba mẹ và những người thân bên cạnh Nếu các con
ở một mình là báo động 1 mình Ngoài ra còn có báo động Nhìn, báo động Nói, báo động Chạm và báo động Ôm Những báo động này sẽ gây hại cho các con
Cô cho trẻ mặt áo tắm và hướng dẫn vùng kín và vùng hở trên cơ thể trẻ:
Trang 4+ Vùng hở: là những vùng trên cơ thể mà khi các con mặt áo tắm hở ra như, từ cánh tay xuống các đầu ngón tay, từ đùi xuống các ngón chân, từ vai lên
cổ, đầu
+ Vùng kín: Là những nơi mà vải của chiếc áo tắm che lại như: từ phần mông ra trước, ở bé gái có thêm phần ngực, được gọi là vùng kín vì đó là những nơi không được phơi bày ra…Cô hướng dẫn trẻ tuyệt đối không cho người lạ chạm vào vùng kín phần được áo tắm che phủ
- Nếu ai nhìn vào vùng kín của các con hay dụ dỗ các con nhìn vào vùng kín của họ là báo động nhìn Nếu ai nói về vùng kín các con là báo động nói, Tương tự nếu ai sờ vào vùng kín các con là báo động sờ Đặc biệt các con không nên cho người khác ôm bế hay hôn mình Cô dặn các trẻ tuyệt đối không cho người khác thực hiện các báo động Nhìn, nói, chạm, ôm…trừ ba mẹ và những người được ba mẹ cho phép Các con ở một mình với người lạ gọi là báo động 1 mình, vì vậy các con nên đi cùng bố mẹ, cô giáo và các bạn, và tìm chỗ đông người để tránh bị người lạ bắt cóc và tấn công
Sau khi dạy trẻ về nhận thức cô cho trẻ thực hành trả lời một số câu hỏi tình huống của cô về các báo động mà trẻ vừa được học để kiểm tra sự hiểu biết của trẻ trong phòng tránh người lạ bắt cóc và xâm hại thân thể trẻ
* Giải pháp 2: Xây dựng các tình huống cho trẻ tham gia trải nghiệm:
Ngoài cung cấp kiến thức về sự an toàn cho trẻ thì việc xây dựng các tình huống cho trẻ tham gia trải nghiệm là việc làm hết sức cần thiết, nó giúp trẻ có
ý thức, kỹ năng ứng phó với các tình huống để bảo vệ bản thân một cách tốt nhất có thể
Trang 51 Tình huống trẻ được người lạ tặng quà, bánh kẹo, đồ chơi…
+ Chuẩn bị: Các loại quà, gấu bông, bánh kẹo, đồ chơi, máy tính bảng…
+ Cách thực hiện: Trong giờ hoạt động ngoài trời cô cho trẻ chơi ở sân trường Sau đó dựng tình huống có 1 người lạ mặt xuất hiện tiếp cận các bé, cho các bé bánh, kẹo, thú nhồi bông, cho các bé chơi trò chơi trong máy tính bảng và dụ dỗ các bé cùng đi theo “ Các con về nhà chú, nhà chú có nhiều đồ chơi và bánh kẹo Chú sẽ nói với cô giáo đi tí rồi về lớp… Cô giáo giã vờ đồng
ý cho trẻ đi “ Con đi theo chú đi tí nữa chú sẽ đưa con về” Có một số bé ở lớp
tỏ ra thích thú và đồng ý đi theo người lạ, số còn lại đa phần các bé thông minh nhất định không đi cùng chú
+ Sau khi kết thúc tình huống cô giáo nói với trẻ các con có biết chuyện
gì sẽ xảy ra khi con đi theo chú? Con sẽ không được gặp ba mẹ của mình, chú
đó là người lạ, có thể sẽ làm hại các con Cô giáo dục trẻ tuyệt đối không được nhận quà và đi theo người lạ, không cho người lạ bế bồng, khi được người lạ tặng quà các con nên nói “ Dạ con cảm ơn, nhưng con không nhận đâu ạ” vì những trẻ bắt cóc luôn có rất nhiều chiêu trò mà ở lứa tuổi nhỏ như các con rất
dễ bị dụ dỗ
2 Tình huống trẻ bị người lạ tấn công
Tình huống 1: Trẻ bị người lạ tấn công trong công viên:
+ Chuẩn bị: Người lạ trẻ chưa gặp mặt, chuyến dạo chơi công viên do trường tổ chức
Trang 6+ Cách thực hiện: Khi trẻ đang tham quan công viên cùng cô và các bạn lúc đang ngồi chơi thì có một người lạ mặt xuất hiện, khen bé dễ thương và ôm
bé vào lòng, bế bé Xuân Mai một bé có gương mặt đáng yêu ở lớp Theo quan sát của cô và các bạn thì bé Xuân Mai có vẻ rất sợ sệt và phản ứng như không chịu cho bế…các bé còn lại nhìn bạn và người lạ có vẻ không tỏ ra sợ hãi… Sau tình huống cô giáo dục trẻ tuyệt đối không cho người lạ mặt đến gần, nói to thả con ra, các bạn khác phải chạy tìm cô giáo và làm những động tác để giúp đỡ bạn mình thoát khỏi người lạ
Tình huống 2: khách của ba mẹ tấn công trẻ.
+ Chuẩn bị: cảnh gia đình, trẻ đóng vai
+ Cách tiến hành: Cô đóng vai khách của gia đình đến nhà các bé còn lại đóng vai trẻ, bố, mẹ…Khách đến chơi nhà, bé ra chào hỏi, nhưng người khách
có ý định chạm vào vùng kín của bé Bé chào nhanh người khách đó và chạy vào phòng học bài, hoặc đi theo bố mẹ tránh tiếp xúc, lại gần Tâm sự với ba
mẹ về người khách có ý đồ không tốt đó
Tình huống 3: trẻ bị người lạ tấn công trong siêu thị.
+ Chuẩn bị: Cảnh siêu thị có một số gian hàng, trẻ đóng vai
+ Cách tiến hành: Trẻ vào siêu thị cùng mẹ nhưng mãi mê xem hàng hóa, lạc mất mẹ thì bỗng nhiên có một người lạ tấn công, chưa kịp gọi mẹ bé nắm tay một cô bán hàng, hay một cô nào ở gần đó rồi gọi to “ Mẹ ơi con tìm thấy
mẹ rồi”…để người lạ tránh xa không làm hại trẻ
Tình huống 4: Người lạ giả làm người thân bạn bè của cha mẹ.
+ Chuẩn bị: Người lạ trẻ chưa gặp mặt, buổi chiều trả trẻ
Trang 7+ Cách tiến hành: Cho trẻ tham gia chơi hoạt động chiều Bổng nhiên có một người lạ xuất hiện dụ dỗ trẻ Cô này tiếp cận bé Ngọc Thiện bé được xem
là thông minh trong lớp Người này nói: Bố mẹ cháu bận rồi nhờ cô đón cháu,
cô xin cô giáo đón cháu về bố mẹ nha Cô giáo giã vờ không biết gì hỏi trẻ “ Đây là cô của con hả, con về với cô không? Thiện suy nghĩ rồi cô kéo Thiện về phía mình “ Dạ cô giáo về đi con” Thiện tỏ ra không muốn về nhưng không phản ứng
=> Sau tình huống cô giáo dục trẻ tuyệt đối không đi theo người lạ mà không phải ông, bà, cha, mẹ mình Phải nói “ Con không theo cô, con ở đây đợi
ba, mẹ của con” Không để người khác chạm vào vì như vậy có thể họ sẽ bắt cóc con và làm hại con
Đó là một vài tình huống trong rất nhiều các tình huống giúp trẻ nhận thức
và bảo vệ chính mình Trong hoạt động hằng ngày, chúng tôi cũng thường xuyên xây dựng các tình huống cho trẻ tham gia trải nghiệm Từ đó giúp trẻ ghi nhớ và ý thức được việc cần làm và làm đúng không ỷ lại trong chờ vào sự bảo
vệ, chở che của người khác
* Biện pháp 3: Phối hợp các bậc cha mẹ rèn kỹ năng phòng tránh bị bắt cóc, xâm hại trẻ.
Vấn đề trẻ em bị bắt cóc, xâm hại thân thể đã và đang là mối lo lắng của tất cả các bậc phụ huynh Chính vì lẽ, đó, mà nhà trường và gia đình cần kết hợp với nhau để giáo dục nhận thức và cách đề phòng cho các em nhỏ để tránh những trường hợp xấu có thể xảy ra:
Trang 8- Cùng với cha mẹ dạy trẻ biết tên cha mẹ, địa chỉ nhà, nơi cha, mẹ làm việc, dạy trẻ nhớ số điện thoại cha mẹ Trẻ ở lứa tuổi 3-4 tuổi trẻ chưa được học hết các chữ số vì vậy cần dạy trẻ quen dần với số đếm, sau đó dạy trẻ từng ngày từng số 1 rồi kết hợp với trò chơi liên tưởng, sinh động rồi ghép lại với nhau
Ví dụ: dạy trẻ dãy số có số tự nhiên từ 0 - 9 Chúng tôi minh họa mỗi
thứ tương ứng với 1 thứ như số không là quả trứng, số 1 là cây bút chì, số 2 là con vịt số 3 là lổ tay, số 4 là lá cờ, số 5 là cái móc, số 6 là mầm cộng giá, số 7 là cái lưỡi liềm, số 8 là hồ lô, số 9 là cái còi Sau đó dùng phương pháp liên kết để chỉ cho trẻ, trẻ sẽ nhanh chống nhớ được khi kết hợp cùng với chơi Ngoài ra, cần kết hợp với gia đình dạy trẻ số điện thoại khẩn cấp để nhờ giúp đỡ khi cần thiết
- Ngoài ra chúng tôi phối hợp tuyên truyền thông qua các cuộc họp, ở các nội dung tuyên truyền của lớp, hay các cuộc trao đổi trực tiếp để giải thích lợi ích của việc dạy trẻ kỹ năng phòng tránh bắt cóc và lạm dụng thân thể trẻ em Góp phần bảo vệ an toàn cho trẻ về sức khỏe, tín mạng Hình thành cho trẻ ý thức về những việc cần làm và làm đúng
- Trao đổi với phụ huynh về vấn đề hãy giáo dục trẻ kỹ năng phòng tránh
bị bắt cóc và xâm hại thân thể mọi lúc mọi nơi Bên cạnh đó, chúng tôi còn ghi nhận lại những hình ảnh trẻ tham gia thực hiện kỹ năng trong mọi hoạt động cũng như trong các tình huống để trưng bày ở góc tuyên truyền, trình chiếu trong cuộc họp phụ huynh Từ đó, tham khảo ý kiến đóng góp của phụ huynh
Trang 9để cùng nhau phối hợp giáo dục nhằm mang lại hiệu quả tích cực trong việc rèn luyện kỹ năng phòng tránh bắt cóc và xâm hại thân thể trẻ
3.3 Khả năng áp dụng của giải pháp:
Thông qua giải pháp “Rèn kỹ năng kỹ năng phòng tránh bị bắt cóc, xâm hại thân thể cho trẻ 3-4 tuổi”có 100% trẻ ý thức được những gì trẻ cần làm và
làm đúng để tự bảo vệ chính mình Với những giải pháp trên, giáo viên các trường mầm non trên địa bàn Thành phố, huyện trong Tỉnh có thể vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo nhiều hoạt động cho trẻ tham gia tùy theo điều kiện thực tế tại trường
3.4 Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến thu được do áp dụng giải pháp:
Kết quả: Sau thời gian thực hiện liên tục và kiên trì đa số trẻ đã có ý thức
về việc bảo vệ bản thân, tránh bị bắt cóc và xâm hại thân thể, trẻ biết đó là việc trẻ cần làm và có cách làm đúng Trẻ hứng thú và tự tin hơn khi tham gia vào các hoạt động
+ Về phía trẻ:
100% trẻ nhận thức được bị bắt cóc và xâm hại thân thể là rất đáng sợ và nguy hiểm
Trên 85% trẻ 3-4 tuổi có kỹ năng phòng tránh tốt
Đa số trẻ có thái độ tích cực thực hiện các kỹ năng phòng tránh bị bắt cóc, xâm hại thân thể mà không đợi người lớn nhắc nhở
Trẻ là người tuyên truyền viên trực tiếp đến gia đình về phòng tránh bắt cóc và xâm hại thân thể
Trang 10+ Về phía nhà trường:
Trường đạt nhiều thành tích trong dạy và học, tạo được niềm tin đối với phụ huynh khi gửi con vào trường
+ Về phía phụ huynh:
Nâng cao ý thức phụ huynh trong bảo vệ con em mình
Phụ huynh vui vẻ, phấn khởi vì trẻ hình thành ý thức, thói quen tốt thực hiện kỹ năng tự bảo vệ bản thân thành thạo và tự nguyện Qua đó, tăng cường mối quan hệ thống nhất giữa nhà trường, giáo viên và phụ huynh trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ Phụ huynh yên tâm về chất lượng giảng dạy của trường
và sẵn sàng hỗ trợ nhà trường trong mọi hoạt động
+ Về phía giáo viên:
Giáo viên nâng cao tay nghề, sáng tạo trong tổ chức các hoạt động, chủ động, tạo mối quan hệ gần gũi với trẻ hơn Giáo viên rèn được kỹ năng tốt cho trẻ, khâu chăm sóc trẻ nhẹ nhàng hơn vì được sự phối hợp thực hiện từ trẻ
3.5 Tài liệu kèm theo:
- Hình ảnh cung cấp kiến thức cho trẻ và trẻ tham gia trong một số tình huống
TP Bến Tre, ngày 30 tháng 01 năm 2018