Tên sáng kiến: “Tổ chức hướng dẫn cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi làm rối tay để sử dụng vào hoạt động giáo dục”.. Đa số giáo viên chỉ chú trọng cho trẻ tự làm những đồ chơi khác như: các phươ
Trang 1CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số: ………
1 Tên sáng kiến: “Tổ chức hướng dẫn cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi
làm rối tay để sử dụng vào hoạt động giáo dục”
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chuyên môn giảng dạy.
3 Mô tả bản chất của sáng kiến:
3.1 Tình trạng giải pháp đã biết:
Trong trường mầm non, vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ và
đồ chơi là phương tiện giúp trẻ thực hiện hoạt động đó Đồ chơi còn
có tác dụng thúc đẩy quá trình phát triển toàn diện cho trẻ, góp phần giúp đỡ tốt hơn cho trẻ trong quá trình phát triển và hoàn thiện nhân cách
Qua quá trình chăm sóc giáo dục trẻ, chúng tôi thấy con rối là một loại đồ dùng đồ chơi trực quan được sử dụng phổ biến trong trường mầm non và được trẻ em rất yêu thích Đặc biệt rối tay là món đồ chơi
Trang 2có tính tương tác cao đối với trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi Với trò chơi này,
bé có thể sử dụng linh hoạt các ngón tay, trau dồi ngôn ngữ, khả năng giao tiếp và là một loại đồ chơi kích thích khả năng tư duy và tính sáng tạo
Khi món đồ chơi do tự tay mình làm ra, các cháu sẽ hứng thú hơn rất nhiều so với các đồ chơi được giáo viên chuẩn bị sẵn và cảm thấy biết yêu quí sức lao động ngay khi còn bé Hướng dẫn trẻ tự làm rối tay cũng là một hình thức giúp trẻ tiếp thu bài học một cách sinh động
và hứng thú hơn
Xuất phát từ những ý tưởng nêu trên, chúng tôi nghĩ rằng việc tổ chức hướng dẫn cho trẻ mẫu giáo lớp 4-5 tuổi tự làm rối tay là việc
làm hết sức cần thiết và bổ ích cho trẻ, nhằm phục vụ cho hoạt động
giáo dục trong trường mầm non
3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến:
- Mục đích của giải pháp:
Tổ chức các hướng dẫn trẻ mầm non làm đồ chơi rối tay giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, kích thích cho trẻ tính độc lập, sáng tạo Trẻ biết cách tạo ra sản phẩm từ nguyên vật liệu đã qua sử dụng, phát huy tính tích cực hoạt động của trẻ tham gia vào các hoạt động tạo ra sản
Trang 3Giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu, khám phá và biết cách sử dụng rối tay một cách phù hợp và sáng tạo trong các hoạt động ở lớp Tạo hứng thú tích cực cho trẻ, giúp trẻ ham học và biết vui chơi cùng bạn để từ đó nâng cao hiệu quả của việc giáo dục nhằm phát triển toàn diện cho trẻ
- Nội dung giải pháp:
+ Điểm mới so với cái đã có trước đây:
Trước đây, giáo viên thường sử dụng con rối trong giới thiệu bài hoặc sử dụng trong mô hình khi giáo viên kể chuyện mà không biết tận dụng con rối vào các hoạt động giáo dục khác, nên hình thức tiết học không sinh động, hấp dẫn, thậm chí trở nên nhàm chán đối với trẻ
Đa số giáo viên chỉ chú trọng cho trẻ tự làm những đồ chơi khác như: các phương tiện giao thông, những con vật, hoa, quả, đồ dùng cá nhân, đồ dùng trong gia đình,…mà chưa từng tổ chức cho trẻ tự làm rối tay và sử dụng nó theo ý thích của trẻ Qua những con rối tay mà trẻ tự làm sẽ giúp trẻ tái hiện lại những sự vật, hiện tượng xung quanh
mà trẻ đã được học và trải nghiệm
+ Các bước thực hiện của giải pháp mới:
Trang 4* Giải pháp 1: Tổ chức các hoạt động hướng dẫn cho trẻ làm rối tay.
Để tổ chức, hướng dẫn trẻ làm rối tay, đầu tiên giáo viên cân lựa chọn nội dung, chủ đề tổ chức hoạt động giáo dục cho phù hợp Từ đó lập kế hoạch sưu tầm, tận dụng những nguồn vật liệu sẵn có, phong phú của địa phương, phù hợp với nội dung chủ đề đã lựa chọn Đồ chơi phải có cấu trúc đơn giản, màu sắc đẹp để cuốn hút trẻ, thể hiện tính hồn nhiên, ngộ nghĩnh và có nét hài hước phù hợp với tâm sinh lý
độ tuổi trẻ Và sau đây là các bước hướng dẫn cơ bản cho trẻ tự làm tối tay, rối bàn tay và lĩnh vực áp dụng của nó trong các hoạt động:
- Hướng dẫn trẻ làm rối ngón tay:
a/ Chuẩn bị: Nguyên vật liệu để làm rối ngón tay như: vải nỉ
mềm, hoặc giấy bìa, , nút áo, túi nhựa,…Một số dụng cụ như: Kéo, hồ
và keo dán, bút lông và màu vẽ, …
b/ Các bước tiến hành:
Bước 1: Trẻ tự vẽ hình mẫu muốn làm rối ngón tay, hoặc giáo viên in hình mẫu có sẵn trên tấm vải hoặc giấy bìa
Bước 2: Sau đó trẻ cắt hình mẫu theo các chi tiết của hình mẫu Bước 4: Ráp và dán 2 nửa trước sau của hình rối ngón tay lại
Trang 5Bước 3: Trẻ dán các chi tiết nhỏ từ nguyên vật liệu chuẩn bị sẵn
nhỏ để hoàn thành sản phẩm rối ngón tay
Bên cạnh những con rối tay được làm từ vải và giấy, giáo viên có thể chuẩn bị nhiều nguyên vật liệu khác như: ống tre, lõi giấy, chai sữa nhỏ,…để trẻ tạo những con rối tay đa dạng và phong phú, thỏa mãn sức sáng tạo của trẻ
c/ Lĩnh vực áp dụng:
Trong hoạt động học, ví dụ: Chủ đề “Gia đình”, ở lĩnh vực phát triển nhận thức với đề tài: “Gia đình của bé” Khi trò chuyện về các thành viên trong gia đình của bé, giáo viên muốn biết gia đình của bé gồm có những thành viên nào, thì chuẩn bị sẵn trong rổ những con rối ông bà, cha mẹ, anh chị em Cô hỏi trẻ: Gia đình con gồm những ai? Trẻ chỉ cần trẻ lấy những con rối tay đúng với các thành viên trong nhà của mình Qua trò chơi này, ngoài việc ôn luyện những kiến thức
đã cung cấp cho trẻ, có thể giúp giáo viên biết được hoàn cảnh gia đình thực tế của trẻ cả lớp Tương tự ở chủ đề động vật hay thực vật, thay vì sử dụng tranh ảnh lô tô in màu, giáo viên có thể chuẩn bị những con rối tay mà trẻ đã làm trước đó để sử dụng trong hoạt động học Rối tay có thể áp dụng cho nhiều lĩnh vực như: phát triển thẩm
Trang 6mỹ, phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ và lĩnh vực phát triển tình cảm, kĩ năng – xã hội
Trong hoạt động chơi, trẻ tự làm rối tay ở góc nghệ thuật, và có thể đem những con rối tay sang góc học tập sách để trẻ gắn những con rối vào các ngón tay để cùng nhau kể lại những chuyện mà cô đã kể hoặc trẻ cùng nhau kể chuyện sáng tạo Trong giờ hoạt động ngoài trời, giờ đón và trả trẻ hoặc mọi lúc mọi nơi trẻ có thể lấy thùng học liệu mà cô để sẵn ở các góc và cùng nhau tự làm và cùng chơi với rối tay
- Hướng dẫn trẻ làm rối bàn tay: Cũng tương tự như các bước hướng dẫn làm rối ngón tay Vì rối bàn tay có kích thước to hơn, nện giáo viên nên có thể chuẩn bị thêm đồ dập lổ, dập ghim, dây,… để trẻ
có thể luồn dây qua lỗ tạo thành thân con rối bàn tay Qua việc luồn dây, sẽ rèn được sự khéo léo của đôi bàn tay và các ngón tay của trẻ Rối bàn tay sử dụng có hiệu quả và hấp dẫn trẻ nhất ở lĩnh vực phát triển ngôn ngữ, khi trẻ dùng con rối như các nhân vật trong câu chuyện để cùng nhau đóng kịch Giáo viên thường sử dụng mũ các nhân vật cho trẻ đội trên đầu thì có thể thay bằng rối bàn tay, trẻ có thể
Trang 7thể hiện sự khéo léo, linh hoạt của đôi bàn tay để điều khiển con rối nhân vật trong câu chuyện
Việc giáo viên tổ chức hướng dẫn cho trẻ làm đồ chơi, trẻ vừa hứng thú khi tự làm ra nhiều con rối, bổ sung vào nguồn đồ chơi của trẻ ở lớp, trẻ vừa sử dụng chúng trong các hoạt động giáo dục một cách chủ động, tích cực và có hiệu quả
* Giải pháp 2: Tổ chức các hội thi cho trẻ làm đồ dùng, đồ chơi.
- Tổ chức các hội thi cho trẻ làm đồ chơi ở lớp
Giáo viên tổ chức các hội thi cho trẻ làm đồ chơi ở lớp vào buổi chiều như; hội thi “Bé tài năng”, “Bé kéo tay”,…để trẻ thi đua tạo ra những con rối đồ chơi đẹp mắt, sáng tạo, đa dạng nhằm bổ sung cho nguồn đồ chơi của trẻ ở lớp Qua đó trẻ có thể sử dung và chơi với những đồ chơi do mình tự tạo ra theo khả năng và ý thích của trẻ mà không có sự áp đặt của giáo viên
Với việc tổ chức cho trẻ tự làm đồ dùng đồ chơi ở lớp giúp trẻ trở thành một tuyên truyền viên tích cực trong việc tuyên truyền đến phụ huynh về các đồ dùng đồ chơi mầm non có tính chất giáo dục phù hợp với trẻ Từ đó, phụ huynh tích cực hơn trong việc hỗ trợ các nguyên
Trang 8vật liệu phế thải, và nguồn nguyên liệu này rất phong phú, có nhiều nguyên vật liệu là phế thải từ đặc thù nghành nghề của phụ huynh
- Tổ chức các hội thi cho trẻ làm đồ chơi ở trường
Bên cạnh việc tổ chức hội thi làm đồ dùng dạy học cho giáo viên, trong năm học qua, chúng tôi đề xuất với nhà trường tổ chức cho trẻ thi làm đồ dùng, đồ chơi cấp trường, đồng thời mời phụ huynh cùng tham gia chung với trẻ Với cuộc sống bề bộn ngày nay đã làm cho không ít phụ huynh không còn có thời gian chăm sóc con cái, không
có thời gian chơi cùng với con mà thay vào đó là mua sắm những đồ chơi hiện đại bán ngoài thị trường Qua việc phối hợp tham gia hội thi làm đồ dùng cùng trẻ, sẽ giúp phụ huynh có thể tự làm những món đồ chơi rối tay đơn giản cho trẻ chơi ở nhà vừa rẻ tiền, dễ làm và đảm bảo an toàn cho trẻ
Với sự tham gia hứng thú của các cháu đã tạo được sân chơi lành mạnh, bổ ích, qua đó góp phần nâng cao chất lượng công tác giáo dục trẻ trong nhà trường Bên cạnh đó đẩy mạnh được các hoạt động giáo dục, tuyên truyền nhằm tạo môi trường giáo dục tích cực, sáng tạo, khuyến khích trẻ tham gia tốt hoạt động trong trường mầm non
3.3 Khả năng áp dụng của giải pháp:
Trang 9Việc tổ chức hướng dẫn cho trẻ làm rối tay để sử dụng trong giảng dạy là rất cần thiết và quan trọng trong chăm sóc, giáo dục trẻ Đặc biệt, rối tay là món đồ chơi có tính tương tác cao, giúp trẻ phát huy tính tích cực, khả năng độc lập, sáng tạo khi tham gia vào các hoạt động tạo ra sản phẩm Khi trẻ chơi với những con rối tay, trẻ có thể sử dụng linh hoạt các ngón tay, trau dồi ngôn ngữ, khả năng giao tiếp, kích thích khả năng tư duy và tính sáng tạo
Món đồ chơi này được tổ chức hướng dẫn cho trẻ làm và sử dụng trong hoạt động học, hoạt động chơi, hoạt động chiều hoặc mọi lúc mọi nơi trong ngày Sáng kiến này có thể làm tài liệu tham khảo cho giáo viên các trường mầm non có điều kiện tương tự
3.4 Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp:
Hiệu quả kinh tế: Trẻ giúp cô tạo ra được nhiều đồ dùng, đồ chơi
từ nguyên vật liệu thiên nhiên và vật liệu phế thải mà không tốn nhiều chi phí
Hiệu quả xã hội: Phát huy được tính tích cực, sáng tạo ở trẻ, tạo
cơ hội cho trẻ được thực hành, vui chơi, khám phá, trải nghiệm, Phối hợp tốt với phụ huynh trong việc phát triển toàn diện cho trẻ
Trang 10Hiệu quả môi trường: Trẻ biết ích lợi của các nguyên vật liệu phế thải và biết cùng cô tìm kiếm, sưu tầm nhằm làm phong phú nguồn nguyên vật liệu để trẻ làm đồ chơi Qua đó, giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường và bảo vệ thiên nhiên
Sau khi tổ chức hướng dẫn cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi làm rối tay
để sử dụng vào hoạt động giáo dục, kết quả khảo sát như sau: 100% trẻ rất hứng thú khi tham gia tự làm đồ chơi, tạo không khí thoải mái, vui vẻ, hứng thú khi tham gia các hoạt động Trên 95% trẻ biết vui chơi cùng bạn, biết hợp tác, chia sẻ và giúp đỡ bạn, trên 90% trẻ sử dụng rối tay vảo các hoạt động giáo dục một cách có hiệu quả Đồ chơi mà trẻ tự làm ra tạo cho trẻ hứng thú chơi và học, cho trẻ thêm những niềm vui khi đến trường, đến lớp
Sau khi áp dụng sáng kiến có tác dụng lớn thúc đẩy sự phát triển toàn diện về mọi mặt của trẻ; với quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thì giáo viên là người tạo tình huống, tổ chức môi trường, tạo điều kiện phù hợp, thuận lợi và khuyến khích trẻ tự làm đồ chơi và sử dụng
chúng một cách sáng tạo và có hiệu quả trong hoạt động giáo dục trẻ ở
trường mầm non
3.5 Tài liệu kèm theo gồm: Hình ảnh minh họa.
Trang 11
Thành phố Bến Tre, ngày tháng năm 2018