Một số giải pháp giúp trẻ mẫu giáo nâng cao ý thức biết quan tâm, chia sẻ với bạn bè trong trường mầm non

Vào đầu năm học, chúng tôi nhận thấy một số trẻ có biểu hiện buồn, gặp khó khăn trong sinh hoạt, mà những trẻ khác lại mải miết với việc của mình, không quan tâm đến bạn, mặc dù việc hỏi

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

Mã số: ………

1 Tên sáng kiến: Một số giải pháp giúp trẻ mẫu giáo nâng cao ý thức biết

quan tâm, chia sẻ với bạn bè trong trường mầm non

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giảng dạy mầm non.

3 Mô tả bản chất của sáng kiến:

3.1 Tình trạng giải pháp đã biết:

Quan tâm, chia sẻ là một trong những phẩm chất đạo đức tốt đẹp của dân tộc ta Chính sự quan tâm, chia sẻ giúp con người ngày càng gắn bó, gần gũi nhau hơn Bởi lẽ, trong cuộc sống, con người cần quan tâm, chia sẻ lẫn nhau, có như vậy mới có thể hoàn thành tốt hơn mọi việc, để tình người được trang trải khắp nơi nơi Đặc biệt trẻ mầm non có nhu cầu rất lớn về bạn bè, trong mối quan

hệ cùng bạn bè, trẻ nhận ra bản thân, nhận ra sự khác biệt giữa mình và người khác Từ đó giúp trẻ tác động qua lại lẫn nhau, chia sẻ hứng thú, niềm say mê, nâng cao ý thức hợp tác với tập thể, đồng thời tạo cho bản thân tính tự giác, tự chủ và tính xã hội phát triển rõ rệt ở trẻ trong giai đoạn này

Thực tế cho thấy, khi xã hội ngày càng phát triển dẫn đến một số ảnh hưởng tiêu cực, hạn chế trong tiếp xúc giữa người với người và đặc biệt hơn là

hạn chế giao tiếp giữa trẻ với trẻ và mọi người xung quanh Vào đầu năm học, chúng tôi nhận thấy một số trẻ có biểu hiện buồn, gặp khó khăn trong sinh hoạt,

mà những trẻ khác lại mải miết với việc của mình, không quan tâm đến bạn, mặc dù việc hỏi thăm, giúp bạn nằm trong khả năng của trẻ, có đôi lúc còn trêu chọc bạn, cho đến khi cô giáo hoặc người khác gợi ý thì trẻ mới quan tâm bạn với thái độ miễn cưỡng

Chúng tôi nhận thấy, chính sự thiếu quan tâm, chia sẻ lẫn nhau giữa trẻ với trẻ lâu dần sẽ khiến trẻ dễ trở nên vô cảm, chỉ biết lo cho bản thân mình, điều này hoàn toàn không tốt cho sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ sau này Vì vậy, chúng tôi chọn đề tài “Một số giải pháp giúp trẻ mẫu giáo nâng cao

ý thức biết quan tâm, chia sẻ với bạn bè trong trường mầm non” để làm đề tài cùng nhau nghiên cứu

3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến:

- Mục đích của giải pháp:

Giúp trẻ phát huy tính tự giác quan tâm, chia sẻ với bạn và mọi người xung quanh Đồng thời hình thành ở trẻ những kĩ năng cần thiết, giúp trẻ có thái độ và những việc làm đúng đắn khi quan tâm, chia sẻ cùng bạn Từ đó góp phần hình thành nhân cách tốt cho trẻ sau này

- Nội dung giải pháp:

+ Tính mới, sự khác biệt của giải pháp mới so với giải pháp cũ:

Trước kia giáo viên chỉ tuyên dương các bạn có tinh thần quan tâm, chia

sẻ với bạn, đồng thời nhắc nhở, động viên các trẻ khác cùng quan tâm chia sẻ với bạn và mọi người

Với sáng kiến này giáo viên thiết kế các hoạt động giáo dục, các trò chơi, những hoạt động thiết thực nhằm hình thành cho trẻ ý thức biết quan tâm, chia sẻ với bạn bè nói riêng và mọi người xung quanh nói chung

+ Các bước thực hiện của giải pháp:

* Bước 1: Thông qua đổi mới hình thức và nội dung các hoạt động giáo dục.

Chúng tôi thực hiện thay đổi hình thức từ lồng ghép giáo dục sang hình thức trải nghiệm

Trong giờ đón - trả trẻ, bên cạnh việc giáo viên dạy trẻ chào cô và ba mẹ thì giáo viên hãy làm những biểu tượng như: mặt cười - thể hiện niềm vui, bàn tay - thể hiện khỏe mạnh, vòng tay - ôm ấp yêu thương… để trẻ cảm nhận được

sự quan tâm của cô, của các bạn dành cho mình và ngược lại sẽ tạo được sự quan tâm của trẻ dành cho người khác Giáo viên gợi ý vận động phụ huynh phối hợp thực hiện trong giờ đón trẻ về

Trong hoạt động học, bên cạnh việc giáo dục sự quan tâm và chia sẻ với bạn bằng lời hãy thì giáo viên nên thường xuyên tạo cơ hội cho trẻ được rèn luyện kỹ năng thể hiện sự quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ bạn bè nhiều hơn Cụ thể như sau:

+ Lĩnh vực phát triển thể chất: Trên thực tế, đa số các trò chơi thì chỉ có một số trẻ năng động sẽ thường tham gia trò chơi hơn so với bạn khác, và trẻ chơi vì muốn chiến thắng trò chơi.Vì thế, giáo viên phải sáng tạo ra những trò chơi đòi hỏi có sự gắn kết trong tập thể với nhau theo nhóm để trẻ quan tâm, chia sẻ hơn với đồng đội của mình

Ví dụ: Trò chơi “ Tiếp sức”:

Chuẩn bị: Ghế, bóng, rổ, dây, nhạc

Cách chơi: Một nhóm gồm 6 trẻ, chia làm 3 cặp đôi để tiếp sức, cặp thứ nhất sẽ ôm bóng giữa bụng đem bóng lại rổ, cặp thứ 2 nắm tay nhau vượt qua những chiếc ghế đem bóng về, cặp cuối cùng bị cột mỗi bạn 1 tay cùng nhau ném bóng vào rổ

+ Lĩnh vực phát triển thẩm mỹ (tạo hình): Mỗi trẻ đều có khả năng cảm nhận cái đẹp và cách thể hiện cái đẹp khác nhau Chúng tôi thường thấy trẻ tranh giành bút màu, giấy… cho riêng mình, ít quan tâm, chia sẻ cho bạn dù giáo viên vẫn thường xuyên nhắc nhở, nhưng vẫn chưa thật sự mang lại hiệu quả cao Việc cho trẻ hoạt động theo nhóm để cùng nhau tạo ra sản phẩm tạo hình sẽ rèn được kỹ năng quan tâm, chia sẻ đồ dùng học tập với bạn

Ví dụ: Đề tài “Tạo hình bình hoa”

Chuẩn bị: cánh hoa, lá hoa, thân hoa (thật), màu nước, cọ

Thực hiện: Trẻ ngồi theo nhóm cùng nhau tạo hình bình hoa

+ Lĩnh vực phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội: Sự quan tâm, chia sẻ được thể hiện ở nhiều khía cạnh, chẳng hạn như quan tâm bạn hôm nay mặc

chiếc váy mới, bạn hôm nay bị ho… hay chia sẻ đồ chơi, bánh kẹo… Giáo viên tạo tình huống giả định cho trẻ trải nghiệm.Ví dụ: Cô cho cả lớp cùng đi tham quan cơ sở sản xuất kẹo dừa, sau khi tham quan các con sẽ được tặng mỗi bạn một viên kẹo Nhưng cuối cùng một bạn khóc vì không có kẹo, thay vì cô sẽ tìm thêm kẹo cho bé đó thì cô hãy để các bé tìm cách chia sẻ với bạn mình là cùng chia nhau viên kẹo, hoặc nhường bạn vì mình đã có nhiều kẹo ở nhà… Hãy tuyên dương, động viên khi trẻ làm tốt để trẻ cảm nhận được khi biết quan tâm, chia sẻ với bạn sẽ như thế nào? Bên cạnh đó, chúng tôi cũng tạo ra những tình huống trái ngược lại, khi không biết quan tâm, chia sẻ với bạn sẽ như thế nào?

Từ đó để trẻ nhận thấy rằng việc quan tâm, chia sẻ là hành động tốt

+ Lĩnh vực phát triển nhận thức: Giáo viên nên giáo dục cho trẻ hiểu: Quan tâm, chia sẻ là gì? Như thế nào thì gọi là quan tâm, chia sẻ? Mình cần phải quan tâm, chia sẻ với ai? Vì sao mình cần phải quan tâm và chia sẻ với mọi người xung quanh? Chúng tôi chuẩn bị nhiều hình ảnh, cho trẻ chọn những hình ảnh mà trẻ cho rằng đó là quan tâm, chia sẻ rồi gắn vào bên khuôn mặt cười, sau

đó cho trẻ nói lên được hành động quan tâm, chia sẻ đó là gì? Quan trọng nhất là giáo viên hãy cho trẻ kể về những việc mà trẻ nghĩ mình đã quan tâm, chia sẻ và trẻ nhận được gì khi làm như vậy Từ đó trẻ thấy được lợi ích của việc biết quan tâm, chia sẻ

Trong hoạt động chơi, hoạt động ngoài trời, giáo viên nên lồng ghép mọi lúc mọi nơi với nhiều hình thức khác nhau Hoạt động chơi, giáo viên cho trẻ chơi theo hình thức trải nghiệm được gắn kết giữa các góc chơi, không tranh giành đồ chơi, khi chơi có sự trao đổi, chia sẻ đồ chơi Do điều kiện cơ sở vật

chất nên sân chơi hạn hẹp, đồ chơi ngoài trời ít, nên chúng tôi thường bố trí cho trẻ thấp ngồi trước, trẻ cao ngồi sau để khi quan sát không có sự chen lấn, trẻ cùng nhau chia sẻ lượt chơi cũng như đồ chơi ngoài trời

+ Bước 2: Thông qua việc cải tiến một số trò chơi dân gian.

Để lồng ghép nội dung giáo dục về sự quan tâm, chia sẻ với nhau một cách hiệu quả, chúng tôi đã sưu tầm, cải tiến các trò chơi dân gian quen thuộc, giúp trẻ nắm luật chơi, cách chơi và giáo dục được ý nghĩa của trò chơi cho trẻ

Ví dụ 1: Trò chơi “Hò dô ta”

+ Luật chơi: Hò theo quản trò và làm động tác chèo thuyền

+ Cách chơi: Vừa chèo vừa đọc đối đáp cùng người quản trò

Người quản trò: Đèo cao

Người chơi: Dô ta

Người quản trò: Thì mặc đèo cao

Người chơi: Dô ta

Người quản trò: Nhưng mà cao quá

Người chơi: Thì ta đi vòng

Chúng tôi cải biên lời đối đáp người giữa quản trò và người chơi như:

Người quản trò: Gieo yêu thương

Người chơi: Thì gặt điều tốt

Người quản trò: Gieo quan tâm

Người chơi: Thì gặt niềm vui

Người quản trò: Gieo chia sẻ

Người chơi: Thì gặt bạn bè

Người quản trò: Gieo lòng tốt

Người chơi: Thì gặt thân thiện

Người quản trò: Gieo chăm chỉ

Người chơi: Thì gặt thành công.

Hay: Bài khó Thì mặc bài khó Nhưng mà khó quá Thì ta cùng làm Qua trò chơi, chúng tôi trò chuyện cùng trẻ: Theo con yêu thương, quan tâm, chia sẻ là những hành động gì? Con đã làm được những việc tốt nào chưa? Khi làm được những việc tốt đó thì con cảm thấy như thế nào?,…Từ đó, chúng tôi sẽ giải thích và giáo dục trẻ đoàn kết, biết quan tâm, chia sẻ cùng bạn bè

Ví dụ 2: Từ trò chơi “ Cướp cờ” - Cải biên: Thông điệp yêu thương Chuẩn bị: cờ, hình ảnh, bánh kẹo

Luật chơi: Đội nào thể hiện đúng yêu cầu trong tranh và có những thông điệp, câu nói thể hiện sự quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ hay hơn sẽ thắng Cách chơi: Trẻ chia làm 4 đội, xếp thành hàng dọc dưới vạch chuẩn Khi có hiệu lệnh xuất phát thì từng trẻ lần lượt chạy lên chọn một lá cờ, mở ra bên trong là một hình ảnh mang thông điệp (quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ) hay cờ không có hình ảnh Sau đó, trẻ trở về đội của mình, bàn bạc, thảo luận để thể

hiện yêu cầu trong tranh mà mỗi đội chọn được (mỗi đội 4 tranh, còn lại là cờ không có tranh)

Tương tự, giáo viên có thể sưu tầm và chọn lọc một số trò chơi dân gian

khác phù hợp với trẻ, sau đó cải tiến và lồng ghép một số trò chơi dân gian này

trong các hoạt động giáo dục, khi dạo chơi ngoài trời và mọi lúc mọi nơi Các trò chơi phải phù hợp với tính chất của từng hoạt động và nhằm vào mục đích giáo dục chủ yếu mà chúng tôi lựa chọn là dạy trẻ biết quan tâm, chia sẻ với bạn

bè thông qua việc “Học mà chơi, chơi bằng học”

+ Bước 3: Thông qua các hoạt động ngoại khóa.

Các hoạt động ngoại khóa được tổ chức ở lớp học chúng tôi thường chọn thông qua các sự kiện lễ hội như: Trung thu, noen, tết cổ truyền, 20/10, 20/11, 8/3, các hội thi của trường…

Ví dụ 1: Ngày tết trung thu, chúng tôi tổ chức cho trẻ cùng làm lồng đèn

để gởi tặng cho trẻ em nghèo

+ Chúng tôi trao đổi với phụ huynh về mục đích của việc tổ chức cho trẻ làm lồng đèn, vận động phụ huynh hỗ trợ kinh phí hoặc nguyên liệu, phụ huynh

có thể tham gia cùng trẻ

+ Giáo dục trẻ ý nghĩa ngày tết trung thu, cô nói: Các con được vui chơi, được ba mẹ mua cho lồng đèn đẹp, được chơi rước đèn trong ngày trung thu là

do nhà có điều kiện,… nhưng các con có biết là có rất nhiều các bạn nhỏ như con nhưng có hoàn cảnh khó khăn không có được vui trung thu không? Trung

thu là ngày tết của thiếu nhi vậy con sẽ làm gì giúp cho các bạn ? Trẻ trao đổi cùng cô về những việc trẻ sẽ làm để chia sẻ, giúp đỡ bạn

+ Cho trẻ cùng nhau làm lồng đèn và trang trí lồng đèn để gởi tặng các bạn Cô và trẻ sẽ mang những chiếc lồng đèn đó tặng bạn: có thể là bạn chung trường có hoàn cảnh khó khăn không mua được lồng đèn trung thu, hoặc các bạn nghèo ở trại mồ côi

Qua hoạt động đó giúp trẻ biết quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ những bạn có hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống

Ví dụ 2: Tìm giúp bạn đôi dép khi bạn bị lạc mất, đỡ bạn lên khi bạn té ngã, an ủi bạn khi bạn buồn, rót giúp bạn ly nước khi bạn bị đau tay, chia sẻ đồ chơi cho bạn, cùng nhau thực hiện công việc cô giao, nhường cho bạn lấy thức

ăn trước…Giáo viên tạo cơ hội cho trẻ làm những việc tốt, tạo mối quan hệ tích cực với những suy nghĩ tích cực để trẻ luôn có tinh thần vui vẻ mỗi ngày vì làm được những việc tốt

Ngoài ra chúng tôi còn tận dụng việc lồng ghép giáo dục trẻ lòng biết ơn,

sự quan tâm, chia sẻ thông qua các chuyến đi tham quan viện bảo tàng, công viên, tham quan di tích lịch sử,… Qua đó trẻ biết về những vất vả của thế hệ ông cha ta nhằm giáo dục trẻ biết vâng lời, cố gắng chăm ngoan, học giỏi để lớn lên giúp ích cho quê hương mình

Mỗi năm, nhân dịp quốc tế thiếu nhi 1/6, đoàn phường hay phối hợp đoàn thanh niên nhà trường tổ chức các hoạt động từ thiện giúp trẻ em nghèo nên chúng tôi đã chủ động đề nghị cho trẻ cùng thực hiện để được có cơ hội làm những việc tốt như: vận động trẻ mang quần áo cũ, đồ chơi không còn xài,… để quyên góp tặng cho các trẻ em nghèo Những hoạt động này cũng cần sự phối hợp của phụ huynh vì trẻ còn nhỏ chưa thể tự thực hiện được

Từng hành động, từng việc làm đó chúng tôi đều giải thích và giáo dục để trẻ hiểu và hình thành trong trẻ lòng nhân ái, biết quan tâm, chia sẻ với bạn bè trong lớp, trong trường và cả với những bạn nhỏ còn khó khăn xung quanh trẻ

Việc giáo dục trẻ biết quan tâm, chia sẻ lẫn nhau nhằm giúp trẻ có thể mở rộng các mối quan hệ của mình với bạn bè và mọi người xung quanh, hình thành đức tính tốt cho trẻ từ lứa tuổi mầm non sẽ rất có ích cho cuộc sống của trẻ sau này

3.3 Khả năng áp dụng của giải pháp

Các giải pháp nêu trên nhằm nâng cao ý thức biết quan tâm, chia sẻ với bạn trong trường mầm non Tuy nhiên tùy điều kiện thực tế và hoàn cảnh cụ thể

sẽ có những nội dung, biện pháp và hình thức tổ chức cho phù hợp với với thực

tế của lớp Chúng tôi mong rằng sáng kiến có thể làm tài liệu tham khảo cho giáo viên các trường mầm non có điều kiện tương tự

3.4 Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng giải pháp

Qua thời gian áp dụng một số giải pháp giúp trẻ mẫu giáo nâng cao ý thức biết quan tâm, chia sẻ với bạn bè trong trường mầm non Chúng tôi đạt được những kết quả như sau:

* Về phía trẻ:

- Trên 90% trẻ đã tự giác biết quan tâm, chia sẻ bạn bằng những lời hỏi thăm, động viên, việc làm phù hợp, vừa sức

- Trẻ tham gia chơi hòa đồng, thân ái cùng bạn từ đó giúp trẻ ý thức việc học tập và ham thích đến trường hơn

* Về phía giáo viên:

- Giáo viên có nhiều ý tưởng sáng tạo, thiết kế nhiều hoạt động giáo dục, trò chơi, tạo cơ hội cho trẻ tham gia các hoạt động nhằm giúp trẻ hứng thú tham gia tích cực và đạt kết quả giáo dục cao khi áp dụng tại lớp

- Giáo viên có thêm kinh nghiệm trong nâng cao ý thức quan tâm, chia sẻ với bạn, góp phần xây dựng tinh thần tương thân tương ái ở trẻ mẫu giáo

* Về phía phụ huynh:

Phụ huynh ngày càng hài lòng về sự tiến bộ của trẻ khi trẻ biết quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ mọi người xung quanh, từ đó giữ vững niềm tin cho trẻ đến trường và nhiệt tình tham gia hỗ trợ cùng nhà trường trong các hoạt động

* Về phía nhà trường:

Nhà trường luôn được sự tín nhiệm cao từ phía phụ huynh, từ đó góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ trong trường mầm non

3.5 Tài liệu kèm theo gồm:

Một số hình ảnh về các hoạt động của trẻ

Thành phố Bến Tre, ngày 16 tháng 03 năm 2020