SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA TRƯỜNG THPT DÂN TỘC NỘI TRÚ NGỌC LẶC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM KINH NGHIỆM TỔ CHỨC LỄ TRI ÂN VÀ TRƯỞNG THÀNH CHO HỌC SINH LỚP 12 TẠI TRƯỜNG THPT DÂN TỘC NỘ
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT DÂN TỘC NỘI TRÚ NGỌC LẶC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
KINH NGHIỆM TỔ CHỨC LỄ TRI ÂN VÀ TRƯỞNG THÀNH
CHO HỌC SINH LỚP 12 TẠI TRƯỜNG THPT
DÂN TỘC NỘI TRÚ NGỌC LẶC
Người thực hiện: Trương Thị Hòa Chức vụ: Phó bí thư Đoàn trường SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Hoạt động GDNGLL
THANH HÓA NĂM 2021
Trang 2MỤC LỤC
1 MỞ ĐẦU 1
1.1 Lí do chọn đề tài 1
1.3 Đối tượng nghiên cứu 2
1.4 Phương pháp nghiên cứu 2
2 NỘI DUNG 3
2.1 Cơ sở lí luận 3
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN 4
2.3 Các giải pháp được sử dụng để giải quyết vấn đề 5
2.4 Hiệu quả của SKKN đối với học sinh và hoạt động giáo dục trong nhà trường 12
3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 13
3.1 Kết luận 13
3.2 Kiến nghị 13
TÀI LIỆU THAM KHẢO 15
Trang 31 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài.
Cùng với sự phát triển của xã hội hiện đại, những mối quan hệ đang dần
bị thay đổi theo chiều hướng xa cách nhau hơn, đặc biệt là những mối quan hệ giữa các thế hệ khác nhau như quan hệ giữa cha mẹ và con cái, mối quan hệ thầy
- trò
Thực tế hiện nay cho thấy, không ít học sinh ngày càng trở nên vô tâm trong cuộc sống Các em có thể sẵn sàng đăng những lời chúc rất hay dành cho cha mẹ, thầy cô trên mạng xã hội nhưng lại vô tâm trong cuộc sống hàng ngày Dường như các em mặc định rằng việc chăm sóc, dạy dỗ mình là trách nhiệm của cha mẹ Bên cạnh đó là thái độ thờ ơ, vô cảm của một bộ phận học sinh đối với thầy cô, các em coi việc giáo dục là mối quan hệ mua bán sòng phẳng Thực
tế này là một trong những hậu quả của việc coi nhẹ công tác giáo dục tình cảm, đạo đức cho học sinh trái với tinh thần “tôn sư trọng đạo”, “uống nước nhớ nguồn” hàng ngàn năm của dân tộc ta
Lễ tri ân và trưởng thành chỉ là một khâu nhỏ trong cả quá trình giáo dục nhân cách, nhưng đối với học sinh lớp 12 lễ tri ân và trưởng thành là một hoạt động có ý nghĩa rất lớn trong giáo dục tư tưởng, tình cảm và hướng các em đến nhưng giá trị nhân văn tốt đẹp
Trong thời gian qua đã có rất nhiều trường THPT tổ chức buổi lễ này, tuy nhiên do cách tổ chức mà đa số sơ sài, không mang lại hiệu quả như mong muốn Buổi lễ thường chỉ nằm trong một phần tổng kết năm học của toàn trường, với nội dung “chìm nghỉm” trong vô vàn những nội dung khác Trong lễ tri ân, đối tượng được tri ân quan trọng nhất là cha mẹ học sinh cũng không có mặt mà thường chỉ có đại diện hội phụ huynh
Trường THPT dân tộc nội trú Ngọc Lặc là một ngôi trường chuyên biệt, phần lớn học sinh nhà trường là người dân tộc thiểu số của 11 huyện miền núi tỉnh Thanh Hóa Các em phải xa gia đình và được dạy dỗ, chăm sóc trong một môi trường khép kín Tuy nhiên xuất phát từ đặc điểm tâm lí của học sinh dân tộc thiểu số, các em thường rất e dè, ngại ngùng trong việc bày tỏ, thể hiện cảm xúc và lòng biết ơn của mình đối với cha mẹ, thầy cô Do đó, việc tổ chức lễ tri
ân và trưởng thành cho các em học sinh khối 12 là điều rất cần thiết
Xuất phát từ thực tiễn đó, tôi chọn đề tài: “Kinh nghiệm tổ chức lễ tri ân
và trưởng thành cho học sinh lớp 12 tại trường THPT Dân tộc nội trú Ngọc Lặc” Nhằm giúp các em học sinh nhìn lại quá trình trưởng thành của mình để suy ngẫm về công ơn của bố mẹ, của thầy cô đối với quãng đời từ nhỏ cho đến tuổi trưởng thành Buổi lễ sẽ trở thành một sự kiện ghi dấu mốc không thể phai
mờ trong cuộc đời mỗi học sinh, góp phần tạo sự tự tin, vững tâm để các em vững bước vào đời
Trang 41.2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở lí luận thực tiễn trên tôi nghiên cứu nhằm xây dựng kế hoạch
và tổ chức lễ “ Tri ân và trưởng thành ” nhằm tạo điều kiện cho các em:
+ Tri ân công sức nuôi nấng, chăm sóc của cha mẹ, ông bà trong những tháng năm trước đây
+ Tri ân thầy cô đã hết lòng giảng dạy, giáo dục các em về tri thức khoa học, tư tưởng, đạo đức, tình cảm
+ Khắc sâu tình bạn trong sáng của những năm cùng chung sống dưới mái trường THPT Dân tộc nội trú Ngọc Lặc Để lại những kỉ niệm đẹp, sâu sắc cho mỗi học sinh lớp 12 của nhà trường, tạo sự tự tin, tự hào cho các em trước khi bước vào kì thi lớn trong đời - kì thi tốt nghiệp THPT Quốc gia
Bản thân tôi là Phó bí thư Đoàn trường, là một cán bộ Đoàn trong trường nội trú luôn phải tìm tòi và tổ chức cho các em các hoạt động bổ ích giúp các em phát triển nhân cách một cách toàn diện Vì vậy việc tổ chức các hoạt động GD NGLL nói chung và hoạt động “tri ân và trưởng thành” dành cho khối 12 là một hoạt động ý nghĩa để học sinh cuối cấp thể hiện tình cảm, cảm xúc cũng như lòng biết ơn của mình với cha mẹ, thầy cô Qua đó giúp các em chín chắn hơn trong nhận thức và hành động sau này
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Đề tài tập trung vào nghiên cứu “một số kinh nghiệm trong tổ chức lễ tri
ân và trưởng thành tại trường THPT Dân tộc nội trú Ngọc Lặc”
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp thu thập thông tin, phân tích và tổng hợp khái quát: thông qua thu thập thông tin trên internet về các hình thức tổ chức hoạt động tri ân và trưởng thành cho học sinh các trường THPT
- Phương pháp làm việc nhóm: Phân công học sinh thành các nhóm phụ trách các mảng nội dung khác nhau trong quá trình chuẩn bị cho chương trình buổi lễ, nhằm huy động trí tuệ tập thể để hoạt động đạt hiệu quả cao nhất
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết, sau khi khảo sát về thực trạng vấn đề qua các phương tiện thông tin và quan sát, nắm bắt tâm lí học sinh nhà trường, tôi xây dựng cơ sở lý thuyết, lí luận chặt chẽ, lên kế hoạch, tổ chức lễ tri ân và trưởng thành cho học sinh khối 12 trường THPT Dân tộc nội trú Ngọc Lặc
- Phương pháp gặp gỡ, trao đổi trực tiếp với học sinh: tư vấn tâm lí học đường để hiểu và nắm bắt tâm lí cũng như những tâm tư tình cảm của học sinh
Trang 52 NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lí luận.
Việc tổ chức các hoạt động dành cho khối 12 là điều hết sức cần thiết nhất
là những hoạt động mang tính giáo dục tình cảm, tư tưởng như lễ tri ân và trưởng thành Tuy nhiên để có thể tổ chức một buổi lễ ấn tượng, nhiều cảm xúc
và để cho các em học sinh cảm nhận được rằng đây là buổi lễ được tổ chức riêng cho mình thì cần tập trung vào việc nghiên cứu đặc điểm tâm lí của lứa tuổi học sinh THPT và đặc điểm các hoạt động tập thể để lựa chọn và xây dựng kế hoạch, kịch bản phù hợp Cụ thể như sau:
* Đặc điểm tâm lí lứa tuổi học sinh THPT
Lứa tuổi học sinh phổ thông là giai đoạn có tầm quan trọng đặc biệt trong cuộc đời mỗi con người, do đó giáo dục phổ thông là điều kiện cơ bản để góp phần đào tạo ra những con người có nhân cách, phát triển toàn diện, đáp ứng yêu cầu của xã hội và đất nước
Học sinh trung học phổ thông nằm trong độ tuổi vị thành niên và là giai đoạn cuối cửa tuổi vị thành niên và giai đoạn giữa của tuổi thanh niên Ở lứa tuổi này, nét nổi bật về tính cách của các em là khuynh hướng ham hoạt động, năng động, tự lập, ham hiểu biết Các em mạnh dạn hơn suy nghĩ táo bạo hơn,
có những nhu cầu mới hơn, đặc biệt là nhu cầu về hoạt động
- Quan hệ với cha mẹ, thầy cô, bạn bè đã trở nên thuận lợi hơn do sự trưởng thành nhất định trong nhận thức của học sinh và sự thay đổi trong cách nhìn nhận của người lớn Tuy vậy, tính chất ít xác định về quan hệ xã hội vẫn còn Một mặt học sinh đã có những sự độc lập nhất định trong tư duy, trong hành vi ứng xử, mặt khác học sinh lại chưa có đuợc sự độc lập về kinh tế do vẫn phụ thuộc vào gia đình
- Trong gia đình, học sinh có thể có được quan hệ tương đối dân chủ hơn, được tôn trọng và lắng nghe Học sinh có thể tự quyết định một số vấn đề của bản thân hoặc được tham gia vào việc ra các quyết định đó như lựa chọn nghề nghiệp, học hành, tình cảm Sự tin cậy, thẳng thắn từ phía phụ huynh giúp các
em có thể nhanh chóng trưởng thành theo chiều hướng tích cực Do vậy, việc phụ huynh áp đặt các hành vi và cách suy nghĩ của mình có thể gây ra phản ứng của các em Học sinh chủ yếu mong muốn cha mẹ là những người bạn, người
“cố vấn”
- Bên cạnh đặc điểm tâm lí chung như những học sinh THPT cùng trang lứa thì các em học sinh THPT người dân tộc thiểu số mang những nét đặc trưng riêng do điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa tạo nên Đặc thù học sinh THPT người dân tộc thiểu số là các em thụ động hơn, ít nói và ngại ngùng trong việc tham gia các hoạt động tập thể Trong giao tiếp các em khá rụt rè, không mềm dẻo, tinh tế và các em không dễ dàng bộc lộ cảm xúc của mình bằng ngôn ngữ
mà chủ yếu thông qua các hành động nhỏ trong cuộc sống
* Đặc điểm các hoạt động tập thể trong trường THPT
Một trong những nguyên tắc giáo dục quan trọng là giáo dục thông qua hoạt động và bằng hoạt động Hoạt động tập thể của học sinh sẽ là cầu nối giữa học tập trên lớp với hoạt động ngoài lớp
Trang 6Đối với học sinh THPT, hoạt động tập thể sẽ là phương tiện tốt nhất để lôi cuốn các em tham gia vào các mối quan hệ trong đời sống tập thể ở nhà trường
và xã hội
Hoạt động tập thể do chính các em được tham gia tổ chức và điều khiển thực sự có ý nghĩa giáo dục rất lớn Bởi vì chính sự tham gia vào hoạt động sẽ tạo điều kiện để các em thể hiện suy nghĩ, tình cảm, thái độ và ước mơ của tuổi trẻ Đây cũng chính là cơ hội để mọi học sinh thể hiện tài năng, trí tuệ, sự sáng tạo, tính chủ động linh hoạt
Học sinh còn trầm lắng cũng sẽ nhanh nhẹn, hoạt bát hơn, thích nghi và hòa đồng với tập thể, rèn luyện năng lực giao tiếp, ứng xử, làm chủ bản thân… Các nội dung hoạt động tập thể của học sinh THPT rất đa dạng và phong phú với nhiều lĩnh vực khác nhau, tựu chung lại có thể có những nội dung sau đây:
- Nội dung về các hoạt động chính trị, xã hội: nội dung về giáo dục giá trị văn hóa truyền thống dân tộc, về giáo dục bảo vệ môi trường, dân số - sức khỏe sinh sản, an toàn giao thông, giáo dục kĩ năng sống…
- Nội dung giáo dục văn hóa văn nghệ: ca ngợi tình yêu thương con người, lòng nhân ái giữa con người với con người……
- Nội dung giáo dục hành vi có văn hóa cho học sinh THPT
- Nội dung về hoạt động phong trào của nhà trường, địa phương: là các hoạt động do địa phương, nhà trường tổ chức mang tính nhân văn như: quyên góp ủng hộ, tuyên truyền, bảo vệ môi trường……
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN.
- Trước khi áp dụng SKKN, trường THPT DTNT Ngọc Lặc đã thường xuyên tổ chức các hoạt động GDNGLL dành cho học sinh toàn trường với các chủ đề chủ điểm hàng tháng theo đúng nội dung ban hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo Các hoạt động này đều thu hút được sự tham gia của phần lớn học sinh nhà trường Tuy nhiên, vì là các hoạt động chung cho cả 3 khối nên sự tham gia của học sinh khối 12 thường chỉ chiếm tối đa 30% trong nội dung các hoạt động
- Thực hiện chương trình giáo dục phổ thông của bộ Giáo dục về chương trình năm học, phần lớn thời gian trong năm học các em thường tập trung cho việc học chính khóa và ôn tập chuẩn bị cho kì thi quan trọng cuối cấp Do đó việc tham gia các hoạt động thường gặp áp lực về mặt tâm lí và giới hạn về thời gian
- Đặc điểm chung của học sinh các trường THPT khu vực miền núi là có rất nhiều em bố mẹ đi làm xa, con cái được ông bà hoặc người thân chăm sóc do
đó việc trực tiếp thể hiện tình cảm của mình dành cho cha mẹ thường gặp khó khăn về khoảng cách địa lí Tâm lí của các em cũng khá rụt rè và ngại ngùng trong việc bộc lộ cảm xúc
Tất cả những điều trên đều có ảnh hưởng không nhỏ tới việc định hướng
tư tưởng, tình cảm và hướng nghiệp cũng như trang bị những kĩ năng mềm cho học sinh
* Thuận lợi trong tổ chức lễ tri ân và trưởng thành cho học sinh lớp 12
trường THPT Dân tộc nội trú Ngọc Lặc.
Trang 7- Trường THPT Dân tộc nội trú Ngọc Lặc là một trường chuyên biệt nên học sinh học tập và sinh hoạt tập trung trong trường toàn thời gian, vì vậy việc
tổ chức hoạt động dễ dàng hơn
- Nhà trường có cơ sở vật chất đồng bộ, có hội trường lớn, nhà đa năng và khu sân trường rộng Không gian rộng lớn phù hợp với nhiều hoạt động ở các khung thời gian khác nhau mà không khí của các hoạt động sẽ không bị ảnh hưởng bởi yếu tố thời tiết
- BGH nhà trường luôn tạo điều kiện cả về vật chất và thời gian cho các hoạt động đoàn thể nói chung và công tác đoàn nói riêng
2.3 Các giải pháp được sử dụng để giải quyết vấn đề.
2.3.1 Những chuẩn bị cần thiết
* Xây dựng kế hoạch
- Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất có vai trò quyết định sự thành công của buổi lễ Trong kế hoạch tôi trình bày các nội dung cụ thể như sau:
+ Mục tiêu của hoạt động
+ Thời gian, địa điểm
+ Thành phần tham dự: lãnh đạo nhà trường, toàn thể CBGV – NV và học sinh khối 12 của nhà trường; phụ huynh học sinh khối 12
+ Các ban phụ trách: Ban tổ chức, ban nội dung, ban trang trí, ban âm thanh, văn nghệ
+ Tiến trình buổi lễ
+ Kinh phí tổ chức
* Chuẩn bị về mặt nội dung
- Trước tiên là các cán bộ giáo viên, nhân viên nhà trường; đại diện Hội Cha Mẹ học sinh và học sinh khối 12 đều cần phải hiểu rõ và thống nhất với nhà trường về ý nghĩa và tác dụng tích cực của hoạt động này
- Tập trung học sinh khối 12 và các thầy cô giáo chủ nhiệm cùng các thầy
cô phụ trách mảng hoạt động ngoài giờ lên lớp để triển khai kế hoạch và phân công cụ thể
- Phát động cho học sinh khối 12 toàn trường suy nghĩ, hồi tưởng viết những kỉ niệm chân thực, sâu sắc về nhưng người em muốn bày tỏ lòng biết ơn (cha mẹ, ông bà, thầy cô…) Yêu cầu bài viết không hư cấu, tưởng tượng
Thời gian để các em chuẩn bị và viết bài khoảng 2-3 tuần Các thầy cô trong ban nội dung sẽ lựa chọn những bài viết tình cảm, xúc động, có chiều sâu suy nghĩ để học sinh phát biểu trong buổi lễ tri ân
* Chuẩn bị về mặt thời gian và không gian
- Thời gian diễn ra buổi lễ được lựa chọn vào thời điểm sau lễ bế giảng và trước khi diễn ra kì thi THPT Quốc gia một thời gian, nhằm giúp các em giảm
áp lực thi cử, giải tỏa được cảm xúc, tinh thần tình cảm phấn chấn hơn, sau đó tập trung ôn tập để kì thi đạt chất lượng cao hơn
- Không gian tổ chức là không gian lớn và không gian mở, tôi chọn tổ chức tại hội trường lớn của nhà trường và sân khấu của buổi lễ được các em học sinh tự tay trang trí, chuẩn bị phù hợp với chủ đề buổi lễ và thể hiện dấu ấn của các em học sinh khối 12
Trang 8Để tổ chức hoạt động tri ân và trưởng thành cho khối 12 đạt hiệu quả cao
cả về mặt tâm lí và tác động được đến tư tưởng, tình cảm của các em thì tôi đã xây dựng chương trình lễ tri ân và trưởng thành có các hoạt động chính như sau:
Hoạt động 1: “Thay lời muốn nói ” - chương trình văn nghệ tri ân
Hoạt động 2: “ Lời tri ân” - bày tỏ lòng biết ơn của mình đối với cha mẹ, thầy cô
Hoạt động 3: “ Dấu ấn ” BGH nhà trường ghi nhân sự trưởng thành của các em
Hoạt động 4: “ Bay cao ước mơ” - thả bóng bay
2.3.2 Các hoạt động cụ thể.
* Hoạt động 1: “Thay lời muốn nói”.
Đây là hoạt động mở đầu của buổi lễ sẽ góp phần tạo không khí ban đầu
và thu hút được sự theo dõi, tham gia của học sinh và các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh Do vậy tôi lựa chọn âm nhạc để thông qua đó các em học sinh có thể bộc lộ những cảm xúc đầu tiên và cũng có tác động mạnh mẽ và sâu sắc đến những người tham dự buổi lễ
Muốn làm được điều đó thì trong quá trình chuẩn bị, tôi đã định hướng cho các em lựa chọn các tiết mục để biểu diễn trong buổi lễ tri ân đảm bảo các tiêu chí như sau:
+ Số lượng 04 – 05 tiết mục
+ Các tiết mục phải phù hợp với chủ đề của buổi lễ, bao gồm các bài hát
về cha mẹ, thầy cô, mái trường, bạn bè Tránh các bài hát mang ý nghĩa tiêu cực hoặc không phù hợp với nội dung, chủ đề
+ Khuyến khích các tiết mục tập thể và có ý nghĩa, chứa nhiều cảm xúc + Các tiết mục phải được tập luyện kĩ và duyệt trước khi lên sân khấu biểu diễn để mang lại hiệu quả tốt nhất
+ Phải chuẩn bị trang phục và phụ họa phù hợp có tính thẩm mĩ cao
Chương trình văn nghệ mở đầu nếu chuẩn bị tốt sẽ có tác dụng rất tích cực đến buổi lễ
- Đối với học sinh: là cơ hội để được đứng trên sân khấu cùng nhau, thể hiện những tài năng âm nhạc của mình, đồng thời gửi gắm những tình cảm, dấu
ấn của mình qua những giai điệu mà các em lựa chọn
- Đối với các thầy cô giáo và các bậc phụ huynh: là dịp được thưởng thức các tiết mục văn nghệ ý nghĩa các con dành tặng cho mình
Trang 9Các tiết mục mở đầu tạo hiệu ứng tốt về mặt cảm xúc
* Hoạt động 2 “Lời tri ân”
Đây là hoạt động chính của buổi lễ, giúp các em học sinh trường THPT Dân tộc nội trú Ngọc Lặc bày tỏ lòng biết ơn đối với cha mẹ - những người sinh thành, dưỡng dục và đối với thầy cô, các cô chú cán bộ nhân viên nhà trường -những người đã trực tiếp chăm sóc, dạy dỗ các em trong suốt -những năm tháng dưới mái trường
Hoạt động này tôi chia thành 2 phần :
- Phần thứ nhất: Tri ân cha mẹ.
Ban nội dung lựa chọn 2 học sinh có bài viết về cha, mẹ xúc động và ý nghĩa nhất lên phát biểu tri ân cha - mẹ của mình
Sau bài phát biểu tri ân của các em học sinh lần lượt từng lớp sẽ mời phụ huynh lên nhận hoa và quà do các con chuẩn bị sẵn, mỗi học sinh sẽ tặng hoa và quà cho phụ huynh của mình
Để đảm bảo cho hoạt động diễn ra một cách chân thành và thực sự ý nghĩa thì ban tổ chức phải phối hợp với giáo viên chủ nhiệm các lớp 12 lấy danh sách các phụ huynh đăng kí tham dự lễ tri ân của nhà trường
Tuy nhiên, trong suốt khoảng thời gian 3 năm các em đều học tập và sinh hoạt tại trường nên sống xa gia đình và cha mẹ, nên phần lớn phụ huynh nhà
Trang 10trường đều coi đây là dịp để được chứng kiến sự trưởng thành của con và tham gia tương đối đầy đủ
Các bậc phụ huynh sẽ được nghe những phút giây lắng lòng của các em
về người mình yêu thương nhất - về những người cha, người mẹ, ông bà… Những lời yêu thương các em đã ấp ủ rất lâu mà chưa được thổ lộ Những lời tri
ân ấy chính là động lực, là sức mạnh tinh thần để các bậc cha mẹ học sinh đồng hành cùng các em trong suốt cuộc đời Qua đó phụ huynh sẽ thấy con mình ngày càng lớn khôn, biết yêu thương, chia sẻ và sống có trách nhiệm với gia đình, người thân
Học sinh Hà Minh Tiến – lớp 12A1
Tri ân cha mẹ
Học sinh Phạm Thị Tươi lớp 12A3
Tri ân Cha
Những bài viết tri ân cha mẹ mang lại nhiều cảm xúc