SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓATRƯỜNG THPT LÊ VĂN HƯU SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ GIẢI PHÁP THU HÚT HỌC SINH THAM DỰ KÌ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH MÔN ĐỊA LÝ KHỐI 12 CÓ HIỆU QUẢ Người
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT LÊ VĂN HƯU
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP THU HÚT HỌC SINH THAM DỰ KÌ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
MÔN ĐỊA LÝ KHỐI 12 CÓ HIỆU QUẢ
Người thực hiện: Hoàng Thị Nga
Chức vụ: Giáo viên SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Địa lý
THANH HÓA NĂM 2021
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT LÊ VĂN HƯU
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP THU HÚT HỌC SINH THAM DỰ KÌ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH MÔN ĐỊA LÝ KHỐI 12 CÓ HIỆU QUẢ
Người thực hiện: Hoàng Thị Nga
Chức vụ: Giáo viên SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Địa lý
THANH HÓA NĂM 2021
Trang 3MỤC LỤC
Trang
1 Mở đầu
1.1 Lí do chọn đề tài
1.2 Mục đích nghiên cứu
1.3 Đối tượng nghiên cứu
1.4 Phương pháp nghiên cứu
1.5 Những điểm mới của SKKN
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để
giải quyết vấn đề
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo
dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
3 Kết luận, kiến nghị
3.1 Kết luận
3.2 Kiến nghị
Tài liệu tham khảo
1 1 1 1 1 1 2 2 2 12 12
13 13 13 15
Trang 41 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Hàng năm, sở giáo dục và đào tạo Thanh Hóa trường tổ chức kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh, trong đó có môn Địa lý khối 12 Kết quả của kỳ thi này không chỉ khẳng định uy tín chất lượng đào tạo của trường Trung học phổ thông mà
Mà còn thể hiện vai trò và năng lực của từng giáo viên.Từ năm học 2001 đến nay ,được ban giám hiệu nhà trường tin tưởng giao nhiệm vụ bồi dưỡng học sinh giỏi môn Địa lý khối 12 Tôi đã rút ra được một số kinh nghiệm để áp dụng cho bản thân cũng như qua đó trao đổi với đồng nghiệp trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi
Chính vì vậy, tìm ra giải pháp giúp học sinh tích cực tham gia kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh có tầm quan trọng là có ý nghĩa lớn trong việc dạy học môn Địa lý ở trường trung học phổ thông nói chung và ở trường trung học phổ thông Lê Văn Hưu nói riêng Cho nên tôi quyết định chọn đề tài này vì nó sẽ giúp tôi trên con đường giảng dạy của mình ,cũng như thông qua đó góp phần nâng cao vị thế của môn địa lý đối với các em học sinh, đồng thời triển khai có hiệu quả các giải pháp của đề tài này với các đồng nghiệp yêu quý của tôi
1.2 Mục đích nghiên cứu
+ Đề xuất một số giải pháp để giúp giáo viên dạy đội tuyển học sinh giỏi môn địa lý lớp 12 lên kế hoạch giảng dạy ,cách thành lập đội tuyển, cách tổ chức ôn tập hiệu quả ,tiết kiệm thời gian, công sức và chi phí, góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục
+ Giúp học sinh có niềm tin,động lực ,duy trì động lực học tập và kế hoạch học tập khoa học tăng khả năng nhận thức kiến thức và tự hoàn thiện kiến thức
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp vận dụng trong việc thành lập đội tuyển,lập kế hoạch giảng dạy đội tuyển,các biện pháp giảng dạy học sinh giỏi môn Địa lý cấp tỉnh có kết quả tốt
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu tài liệu cơ sở lí luận của phương pháp dạy học, lí luận quan điểm của các nhà khoa học ,nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục
- Khảo sát tình hình thực tế việc thành lập đội tuyển ,lên kế hoach dạy học giúp học sinh xác định mục tiêu học tập ,động lực học tập
- Nghiên cứu chương trình Địa lý lớp 12 chương trình chuẩn
- Đánh giá, so sánh kết quả giữa các lớp thực nghiệm và đối chứng
1.5 Điểm mới trong kết quả nghiên cứu
Trong điều kiện học tập ,làm việc độc lập của bản thân tôi sau 21 năm công tác và 18 năm kinh nghiệm dạy đội tuyển HSG môn Địa Lý bậc THPT tôi xin được trình bày kinh nghiệm của mình về cách vận dụng hiệu quả giải pháp này Rất mong nhận được ý kiến đóng góp chân thành của quý thầy cô
Trang 52 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn.
-Căn cứ nghị quyết số 29 nghị quyết Trung ương ngày mùng 4 tháng 11 năm 2013 của ban chấp hành Trung ương Đảng khóa 11 về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng chủ nghĩa xã hội và hội nhập quốc tế
-Căn cứ quyết định số 771/ QĐ-TTg ngày 13 tháng 6 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020
-Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để hình thành con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng phong cách công dân, Chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc (điều 23 Luật giáo dục ) và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
-Trường Trung học Phổ thông Lê Văn Hưu bên cạnh mục tiêu phát triển toàn diện học sinh còn có nhiệm vụ quan trọng là bồi dưỡng và đào tạo học sinh năng khiếu có tư chất thông minh, tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu phát triển của quê hương đất nước trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa và hội nhập quốc tế
-Phụ huynh nơi tôi công tác đã có nhiều tiến bộ về mặt nhận thức ,tôn trọng và khuyến khích các em học tập những môn học các em có năng khiếu
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Bên cạnh những thuận lợi trong quá trình giảng dạy tại trường trung học phổ thông Lê Văn Hưu với mục tiêu thu hút học sinh tích cực tham gia kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh môn địa lý có hiệu quả tôi thấy còn tồn tại một số hạn chế
-Thành lập được đội tuyển còn kéo dài chưa đúng thời gian quy định
-Lên kế hoạch ôn tập chưa khoa học có hiệu quả
-Công tác chuẩn bị về niềm tin, tư tưởng,mục đích ,động lực học tập và duy trì động lực học tập cho học sinh chưa tốt
-Phương pháp tổ chức, phương pháp ôn tập chưa đạt kết quả cao
-Việc tạo động cơ tập trung đúng đắn là học sinh và các hình thức khen thưởng, động viên người học chưa được giáo viên quan tâm nhiều
Từ thực trạng nói trên đã đặt ra nhiều yêu cầu về đổi mới quy trình thành lập đội tuyển lên kế hoạch giảng dạy,phương pháp giảng dạy để giúp học sinh say mê môn học địa lý, đồng thời nâng cao vị thế và chất lượng của môn học
này Chính vì vậy mà tôi đã nghiên cứu đề tài: Một số giải pháp thu hút học
sinh tham dự kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh môn Địa lý khối 12 có hiệu quả.
Đây là giải pháp đã được tôi áp dụng ở trường trung học phổ thông Lê Văn Hưu Từ năm học 2001đến năm học 2020 sau mỗi năm tôi đều đánh giá rút kinh nghiệm và điều chỉnh cho phù hợp đã mang lại nhiều hiệu quả góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn của nhà trường
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Tôi được ban giám hiệu nhà trường và tổ nhóm chuyên môn phân công nhiệm vụ bồi dưỡng học sinh giỏi môn Địa lý khối 12 liên tục từ năm học 2019
Trang 6đến nay trong quá trình thành lập đội tuyển và tổ chúc ôn tập học sinh giỏi môn địa lý bậc trung học phổ thông, tôi đã đúc kết được một số kinh nghiệm ,đã đạt những thành công nhất định Để có được thành công như vậy tôi đã tiến hành các phương pháp sau:
1.Giải pháp 1 : Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi theo ý đồ riêng
Việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi là rất cần thiết đối với giáo viên bô môn Có kế hoạch chu đáo hợp lý thì quá trình bồi dưỡng mới có kết quả tốt
-Thời gian để hoàn thành nhiệm vụ quan trọng này ít nhất là 3 đến 4 tháng vì thường là tháng 9 bắt đầu công việc và kết thúc là đầu tháng 12 hoặc tháng 3 sau khi các em học sinh đi thi học sinh giỏi cấp tỉnh
Lên kế hoạch làm việc cho từng tuần và tháng Ví dụ năm học 2019 – 2020.
-Giáo viên tranh thủ gặp gỡ làm công tác
tư tưởng của giáo viên bộ môn giáo viên chủ nhiệm các lớp có học sinh vào đội tuyển
- Đi tuyển học sinh( 8 đến 10 học sinh)
- Tổ chức thi vòng sơ loại (Nếu số lượng học sinh quá đông (>15 Học sinh )
- Gặp mặt học sinh nói chuyện bằng bộ câu hỏi coach giúp các em xác định mục tiêu,xây dựng niềm tin đánh giá năng lực đánh giá nguồn lực, lên kế hoạch hàng động
-Ổn định lớp -Triển khai triển kế hoạch học tập.nội quy lớp học,cung cấp tài liệu học tập, phương tiện học tập ,thời gian ,địa điểmhọc tập
-Mời ban giám hiệu nhà trường đến gặp
gỡ giao nhiệm vụ và động viên các em
-Giao nhiệm vụ học tập buổi đầu tiên
-Nhiệm vụ đơn giản khuyến khích học sinh hoàn thành
-Phân công học tập theo nhóm nhỏ 2 học sinh kèm cặp đôn đốc nhắc nhở nhau cùng tiến bộ giúp đỡ nhau trong học tập
45-50 phút
Tuần 2 -Tập trung đội tuyển
-Mời phụ huynh học sinh đội tuyển đến thăm môi trường học tập động viên học sinh học tập
-Cho các em nhắc lại mục đích học tập
Trang 7động lực học tập
-Hỏi các em về mong muốn,yêu cầu đối
với giáo viên không gian và thời gian học
tập
-Giáo viên giải đáp các thắc mắc của học
sinh, điều chỉnh kế hoạch học tập, không
gian và thời gian học tập phù hợp với yêu
cầu của số đông học sinh
-Kiểm tra đánh giá việc hoàn thành nhiệm
vụ học tập lần thứ nhất có khen thưởng
khích lệ kịp thời
-Dạy các kỹ năng địa lý
-Hướng dẫn học sinh biết cách sử dụng
Atlat địa lý có hiệu quả
- Dạy lý thuyết
-Giao nhiệm vụ cho buổi học tiếp theo
-Phân công học tập theo nhóm nhỏ 2 học
sinh kèm cặp đôn đốc nhắc nhở nhau
cùng tiến bộ giúp đỡ nhau trong học tập
Tuần 3 -Tập trung đội tuyển
-Học sinh nhắc lại động cơ học tập
-Lắng nghe những chia sẻ của học sinh về
những thuận lợi khó khăn khi tham gia
đội tuyển
-Giáo viên cần có giải pháp kịp thời Bản
thân giáo viên không giải quyết được vấn
đề yêu cầu ban giám hiệu hoặc tổ bộ môn
giúp đỡ
-Kiểm tra việc hoàn thành nhiệm vụ học
tập tuần 2 của học sinh đánh giá nhận xét
điều chỉnh phương pháp dạy học
-Dạy một số phép tính
- Hướng dẫn vẽ biểu đồ cột tròn
- Dạy lý thuyết
Tuần 4 -Tập trung đội tuyển ,Cho các em tự nhận
xét về kết quả học tập trong một tháng
qua
-Cùng các em rút kinh nghiệm điều chỉnh
phương pháp dạy học và phương pháp
học tập phù hợp
-Tặng những phần quà cho học sinh có ý
thức học tập tốt có tiến bộ trong học tập
-Hướng dẫn về biểu đồ miền, đường, kết
hợp
20/8/2019
Trang 8-Thi thử lần 1
-Thu bài ,chấm bài và buổi học sau trả bài -Giao nhiệm vụ học tập cho tuần tiếp theo
11/2019 Tuần 1 -Tập trung đội tuyển ,lắng nghe tâm tư
nguyện vọng của học sinh
-Học sinh nhắc lại mục tiêu học tập
-Khẳng định lại quyết tâm học tập
-Mời ban giám hiệu lên gặp gỡ động viên
giao nhiệm vụ
-Chấm và trả bài thi thử cho học sinh
-Nhận xét, đánh giá ưu điểm nhược điểm của từng bài và hướng khắc phục
-Hướng dẫn cách nhận xét và giải thích bảng số liệu
-Giao nhiệm vụ học tập cho tuần tiếp theo
-Làm tốt công tác tư tưởng ,khen thưởng
để học sinh có động lực học tập hăng say
nghiêm túc hiệu quả
-Phân công học tập theo nhóm nhỏ 2 học sinh kèm cặp đôn đốc nhắc nhở nhau cùng tiến bộ giúp đỡ nhau trong học tập
Tuần 2 -Tập trung đội tuyển Lắng nghe và chia sẻ
những thuận lợi khó khăn, các em gặp phải trong một tuần vừa qua
-Học sinh nhắc lại mục tiêu học tập động
cơ học tập
-Giáo viên có giải pháp để giải quyết những khó khăn mà học sinh gặp phải
-Giáo viên tranh thủ gặp gỡ làm công tác
tư tưởng của giáo viên bộ môn giáo viên chủ nhiệm
-Phân công học tập theo nhóm nhỏ 2 học sinh phù hợp để bạn giỏi hơn giảng cho bạn yếu hơn, đôn đốc nhắc nhở nhau cùng tiến bộ giúp đỡ nhau trong học tập
-Dạy kiến thức lý thuyết
-Giải một số đề thi học sinh giỏi môn Địa
lý năm 2018, 2019, 2020
Tuần 3 -Tập trung đội tuyển lắng nghe và chia sẻ
những thuận lợi khó khăn, các em gặp phải
Trang 9trong một tuần vừa qua
-Học sinh nhắc lại mục tiêu học tập động
cơ học tập
-Giáo viên có giải pháp để giải quyết những khó khăn mà học sinh gặp phải
-Tổ chức cho học sinh đi giã ngoại ở những nơi có danh lam thắng cảnh đẹp, gần khu vực trường
-Động viên khuyến khích kịp thời những
em có thành tích nổi bật
-Dành thời gian quan tâm đến những học sinh chưa tiến bộ nhiều giúp đỡ các em hoàn thành bài tập
-Phân công cặp bạn cùng tiến hợp lý
-Dạy kiến thức lý thuyết
-Cho học sinh tự khảo bài theo cặp
-Giao nhiệm vụ học tập tuần 4 -Phân công học tập theo nhóm nhỏ 2 học sinh phù hợp để bạn giỏi hơn giảng cho bạn yếu hơn, đôn đốc nhắc nhở nhau cùng tiến
bộ giúp đỡ nhau trong học tập
Tuần 4 -Tập trung đội tuyển lắng nghe và chia sẻ
những thuận lợi khó khăn, các em gặp phải trong một tuần vừa qua
-Học sinh nhắc lại mục tiêu học tập động
cơ học tập
-Giáo viên có giải pháp để giải quyết những khó khăn mà học sinh gặp phải -Mời ban giám hiệu lên gặp gỡ động viên khen thưởng khích lệ cho đội tuyển
-Thi thử lần 2
- Thu bài cảm ơn học sinh và giao nhiệm
vụ tuần 9
-Phân công học tập theo nhóm nhỏ 2 học sinh phù hợp để bạn giỏi hơn giảng cho bạn yếu hơn, đôn đốc nhắc nhở nhau cùng tiến
bộ giúp đỡ nhau trong học tập
27/11/2021
12/202
1
Tuần 1 -Mời phụ huynh học sinh đội tuyển đến
thăm môi trường học tập động viên học sinh học tập
-Chia sẻ những thuận lợi khó khăn, các em gặp phải trong tuần vừa qua
Trang 10-Giáo viên có giải pháp để giải quyết
những khó khăn mà học sinh gặp phải
-Dạy kiến thức lý thuyết
- Chọn 8 học sinh tốt nhất.(Quy định của
kỳ thi là mỗi môn không được quá 8 học
sinh )
- Cho học sinh tự khảo bài theo cặp
-Làm công tác với những học sinh Không
được giải đội tuyển chính thức
-Giao nhiệm vụ học tập tuần 10
-Phân công học tập theo nhóm nhỏ 2 học
sinh phù hợp để bạn giỏi hơn giảng cho bạn
yếu hơn, đôn đốc nhắc nhở nhau cùng tiến
bộ giúp đỡ nhau trong học tập
Tuần 2 -Tập trung đội tuyển
-Coach cho học sinh về mục tiêu các em
muốn đạt được trong kỳ thi sắp tới
-Nhắc nhở các em về vấn đề quản lý thời
gian,chuẩn bị sưc khỏe ,tâm lý để bước vào
kỳ thi hiệu quả cao nhất
-Lên kế hoạch ăn mừng chiến thắng
Động viên học sinh và đánh giá bài ưu
điểm nhược điểm của từng thành viên trong
đội tuyển
-Nhắc nhở học sinh về nhiệm vụ tuần tới
Tuần 3 -Chuẩn bị tâm lý cho học sinh sẵn sang
bước vào kỳ thi
-Chuẩn bị lên kế hoạch cho phương tiện
,thông báo thời gian địa điểm thi cho học
sinh,
-Lên kế hoach chỗ ăn ở nghỉ ngơi cho học
sinh tỷ mỉ cụ thể kể cả phương án dự phòng
-Tổ chức cho học sinh gặp gỡ ban giám
hiệu nhà trường động viên,giao nhiệm vụ
,hỗ trợ kinh phí trước khi lên đường
-Mời phụ huynh và ban giám hiệu đi cùng
để động viên học sinh kịp thời
.-Giao nhiệm vụ học tập tuần 10
Tuần 4 - Chuẩn bị kế hoạch lên đường đi thi
-Nhắc nhở học sinh chuẩn bị đồ dùng đầy
đủ
-Nhắc lịch hẹn giờ để lên đường
Trang 11-Chọn phương tiện đi tập trung ,an toàn -Cho học sinh ăn uống nghỉ ngơi hợp lý,đặc biệt môn địa thường thi buổi chiều nên giờ nghỉ trưa là vô cùng quan trọng -Đưa học sinh lên phòng thi ,tạo không khí thoải mái cho học sinh khi làm bài :Đó là yêu thương vô điều kiện
-Đón học sinh sau giờ làm bài -Cho học sinh đi ăn trước khi về -Nói lời cảm ơn chân thành,chúc học trò ngủ ngon
-Không tạo áp lực cho học sinh trong thời gian đợi kết quả
-Quan tâm đến học sinh để giúp các em tránh khỏi lo lắng không cần thiết
-Chúc mừng các em đạt kết quả cao và coach các em kết quả còn chưa được như mong đợi để các em tiếp tục cố gắng trong lần thi trung học phổ thông quốc gia
Lên kế hoạch tuyển sinh học sinh vào đội tuyển học sinh giỏi, Đây là yếu tố quan trọng để quyết định đến hiệu quả đào tạo sau này giáo viên cần tiến hành các bước như sau:
Dán thông báo lên bảng tin hoặc qua hệ thống phát thanh của nhà trường
về việc tuyển sinh học sinh giỏi môn địa lý để các em đăng ký tham gia
Tham khảo ý kiến một số giáo viên và giảng dạy môn địa lý của các em ở năm lớp 11 để có thể chủ động lựa chọn đối tượng học sinh giỏi
Tiến hành khảo sát sơ qua kết quả học tập năm lớp 11 (Giáo viên phải trực tiếp Khảo sát ở sổ điểm lớn của nhà trường)
2 Giải pháp 2: Cách thức thành lập đội tuyển
Việc phát hiện và tuyển chọn học sinh giỏi là một vấn đề quan trọng vì công việc này sẽ liên quan đến chất lượng hiệu quả của đội tuyển quá trình bồi dưỡng và tham gia kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh
Bao nhiêu hình thức tuyển chọn, tôi sẽ chọn từ 8 đến 10 học sinh tốt nhất, các em phải đạt được tiêu chí như
Học sinh phải có học lực khá hạnh kiểm khá trở lên để đào tạo trung cho
sự tiếp thu kiến thức kỹ năng
Điểm trung bình môn Địa lý năm lớp 11 phải từ 7,5 điểm trở lên
Học sinh phải có liền đam mê yêu thích môn địa lý, cần cù trong học tập
có ý chí để đạt được mục đích, nếu không có đam mê không có ý chí thì rất khó đạt được đến thành công