- Phöông höôùng treân baûn ñoà ñöôïc xaùc ñònh döïa vaøo heä thoáng kinh tuyeán vaø vó tuyeán?. GV: Cho bieát phöông höôùng treân baûn ñoà ñöôïc xaùc ñònh döïa vaøo ñaâu.[r]
Trang 1Bài 3
I / MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1/ Kiến thức :
- Biết cách xác định vị trí của một điểm trên bản đồ, quả Đại Cầu
- Hiểu khái niệm kinh độ, vĩ độ, tọa độ địa lý vủa một điểm và cách viết tọa độ địa lý của một điểm
- Biết phương hường chính trên bản đồ
2/ Kĩ năng :
Xác định được phương hướng, tọa độ địa lý của 1 điểm trên bản đồ và địa cầu
II/
TRỌNG TÂM : Phương hướng trên bản đồ Kinh độ, vĩ độ và toạ độ địa lý.
III/ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :
1/ Giáo viên :
- Quả địa cầu – Bản đồ châu Á hoặc Đông Nam Á
- Phóng to hình 10, 11, 13 SGK
2/ Học sinh : SGK – Xem trước bài mới.
IV/ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC :
1/ Kiểm tra bài cũ:
* Tỉ lệ bản đồ có ý nghĩa như thế nào ?
* Một bản đồ có tỉ lệ 1 : 1.500.000 cho biết điều gì ?
Tỉ lệ bản đồ chỉ rõ mức độ thu nhỏ của bản đồ so với thực tế ,tỉ lệ bản đồ càng lớn thì mức độ chi tiết của nội dung bản đồ càng cao
Nếu đo được trên bản đồ là 1 cm thì thực tế khoảng cách đó bằng 1.500.000 cm hay 150 km
2/ Mở bài ::
Khi nghe đài báo có một cơn bão mới hình thành , để theo dõi diễn biến và hướng đi của nó cũng
như việc phòng tránh thì ta cần xác định đúng vị trí Muốn làm được điều đó ta phải biết xác định được phương hướng, toạ độ, địa lí của nó Bài học hôm nay ta sẽ tìm hiểu về điều đó
3/ Phát triển bài :
Hoạt động 1 : Tìm hiểu các phương hướng trên bản đồ ( 7 phút ).
1/ Phương hướng trên
bản đồ :
- Phương hướng trên
bản đồ được xác định
dựa vào hệ thống kinh
tuyến và vĩ tuyến
- Qui ước :
+ Kinh tuyến : phía
trên chỉ hướng Bắc , phía
GV: Giới thiệu bản đồ , kết hợp kênh
chữ SGK
GV: Cho biết phương hướng trên bản đồ được xác định dựa vào đâu ?
GV: Thế nào là đường kinh tuyến ? Vĩ
tuyến ?
GV: Qui ước hướng dựa vào kinh tuyến và vĩ tuyến ra sao ?
HS: Quan sát, đọc SGK
HS: Dựa vào kinh tuyến và vĩ
tuyến HS: Kinh tuyến là những đường nối từ cực Bắc đến cực Nam
Vĩ tuyến là những đường tròn song song với xích đạo HS: Kinh tuyến : Đầu phía trên chỉ hướng Bắc, phía dưới chỉ hướng Nam
PHƯƠNG HƯỚNG TRÊN BẢN ĐỒ KINH ĐỘ, VĨ
ĐỘ VÀ TỌA ĐỘ ĐỊA LÍ
Tuần 4
Tiết 4
Trang 2dưới chỉ hướng Nam
+ Vĩ tuyến : bên trái
chỉ hướng Tây , bên phải
chỉ hướng Đông
* Lưu ý : Hướng Tây và Đông không có
điểm cố định như hướng Bắc, Nam GV: Hãy xác định các hướng ở hình sau : Bắc
Đông Bắc
GV: Với bản đồ không có đường kinh tuyến và vĩ tuyến thì làm thế nào ? Cho ví dụ để HS xác định các phương hướng khi biết mũi tên chỉ hướng Bắc * Liên hệ: Thực tế muốn xác định phương hướng ta dựa vào đâu ? Liên hệ xác định phương hướng trên bản đồ là rất quan trọng và cần thiết cho cuộc sống và cho việc học tập cũng như giảng dạy bộ môn Thực ra Mặt Trời không có di chuyển, đó là do ảo giác của ta mà thôi Vĩ tuyến : Bên trái chỉ hướng Tây, bên phải chỉ hướng Đông HS: Xác định Bắc Đông Bắc Tây Bắc Đông Tây Đông Nam Nam Tây Nam HS: Dựa vào mũi tên chỉ hướng Bắc Rồi sau đó xác định các hướng còn lại HS: Dựa vào hướng Mặt Trời mọc (Đông) lặn phía (Tây) Hoạt động 2: Tìm hiểu về kinh độ, vĩ độ và tọa độ địa lí (12 phút) 2/ Kinh độ, vĩ độ và toạ độ địa lý:
- Kinh độ của một điểm là khoảng cách tính bằng số độ từ kinh tuyến đi qua điểm đó đến kinh tuyến gốc - Vĩ độ của một điểm: là khoảng cách tính bằng số độ từ vĩ tuyến đi qua điểm đó đến vĩ tuyến gốc.( xích đạo) - Toạ độ địa lí của GV: YC HS xem H 11 200 100 00 100 200 300 400
C
GV: Điểm C là chổ gặp nhau của các đường kinh tuyến và vĩ tuyến nào ? Khoảng cách từ điểm C đến kinh tuyến xác định được kinh độ của điểm C
GV: Kinh độ của một điểm là gì ?
Khoảng cách từ điểm C đến Xích đạo
ta xác định được vĩ độ của điểm C
GV: Vĩ độ của một điểm là gì?
GV: Điểm C có kinh độ, vĩ độ bao nhiêu ? Cách viết toạ độ địa lí của điểm
C ? Hướng dẫn học sinh cách viết toạ độ địa
lí của một điểm : Kinh độ viết ở trên ( T,
Đ) , Vĩ độ viết ở dưới (B, N)
HS: Xem hình
HS: Điểm C là chổ gặp nhau của đường kinh tuyến 200 và đường
vĩ tuyến 100
.
HS: Kinh độ của một điểm là khoảng cách tính bằng số độ từ kinh tuyến đi qua điểm đó đến kinh tuyến gốc
HS: Là khoảng cách tính bằng số độ từ vĩ tuyến đi qua điểm đó đến vĩ tuyến gốc
HS: Kinh độ , vĩ độ của 1 điểm
B
0 0
20 10
Trang 3một điểm : gồm kinh độ
và vĩ độ của điểm đó.
* Cách viết toạ độ :
- Kinh độ (Tây,
Đông) ghi ở trên
- Vĩ độ ( Nam, Bắc)
ghi ở dưới
Ví dụ : C
B
0 0
20 10
GV: Kinh độ,vĩ độ của một điểm gọi chung là gì ?
GV: Một học sinh viết toạ độ địa lí điểm
A, B như sau :
A150T
, B N
D
0 0
10 20
GV: Em hãy nhận xét đúng hay sai ? Tại sao ?
GV: Xác định vị trí của một địa điểm ngoài toạ độ địa lí cần xác định độ cao (so vơí mặt nước biển)
gọi chung là toạ độ địa lí của điểm đó
HS: Sai , vì :
A viết chưa đủ chỉ có kinh độ
B viết vĩ độ ở trên, kinh độ ở dưới cũng sai luôn
Hoạt động 3 : Bài tập (18 phút ).
3/ Bài tập :
A Hướng bay :
- Từ Hà Nội đến :
+ Viêng Chăn : TN
+ Gia- các- ta : N
+ Ma-ni-la : ĐN
- Từ Cua-la-lăm-pơ đến
+ Băng Cốc : TB
+ Ma-ni-la : ĐB
- Ma-ni-la đến Băng
Cốc : TN
B Tọa độ địa lí :
A D
B
0
0
130
B
0 0
110 10
C 0D
0
130
0
C Tìm điểm :
E 0D
0
140
0 Đ D
N
0 0
120 10
D Hướng đi từ O đến:
+ A :Bắc
+ B :Đông
+ C :Nam
+ D :Tây
GV: YC HS thảo luận nhóm : 4 nhóm
* Nhóm 1 : Dựa vào bản đồ H.12
SGK trang 16, hãy cho biết hướng đi từ:
a Hà Nội Viêng Chăn
Gia - Các -Ta Ma - Ni - La
b Cua- La- Lăm-Pơ Băng Cốc
Ma-Ni-La
c Ma-Ni-La Băng Cốc.
* Nhóm 2 : Hãy ghi toạ độ địa lí của
các điểm A,B,C trên bản đồ H 12 ?
* Nhóm 3: Tìm trên bản đồ H 12 các
điểm có toạ độ địa lí : 0D
0
140
0 D
N
0 0
120
* Nhóm 4 : Quan sát H 13, cho biết
các hướng đi từ điểm O đến các điểm
A, B, C, D ? Thông tin phản hồi
* Giáo viên nhận xét phần hoạt động của nhóm
HS: Cử nhóm trưởng , thư kí
HS: Đại diện nhóm trình bài
HS: Nhóm khác nhận xét, bổ sung nếu có
HS: Tự nhận xét đánh giá thông qua thông tin phản hồi
V/ C Ủ NG C Ố :
Phương hướng trên bản đồ được xác định dựa vào đâu ?
A Kinh tuyến B Vĩ tuyến C Kinh tuyến và vĩ tuyến D Cả 3 đều sai
Từ Hà Nội đi Viên Chăn (Lào) theo hướng nào ?
Từ Hà Nội đi Giacacta (Inđônêxia) theo hướng nào ?
Trang 4Cách ghi toạ độ địa lí 1 điểm là :
A Kinh độ ở trên , vĩ độ ở dưới B Chỉ ghi kinh độ
C Kinh độ ở dưới , vĩ độ ở trên D Chỉ ghi vĩ độ
VI/ HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP:
- Học bài, làm bài tập - Xem và chuẩn bị trước bài mới