Bài 43: KHÁI NIỆM SƠ LƯỢC VỀ PHÂN LOẠI THỰC VẬT

- GV giải thích cho HS hiểu “nhóm” không phải là một khái niệm được sử dụng trong phân loại và không thuộc về một bậc phân loại nào, nó có thể chỉ 1 hoặc một vài bậc phân loại lớn như ng[r]

Ngày soạn:

Ngày giảng:

Tiết: 50

Bài 43: KHÁI NIỆM SƠ LƯỢC VỀ PHÂN LOẠI THỰC VẬT

I Mục tiêu:

1 Kiến thức

Khi học xong bài này HS:

- Biết được phân loại thực vật là gì?

- Nêu được tên các bậc phân loại ở thực vật và những đặc điểm chủ yếu của các ngành

- Vẽ được sơ đồ phân loại thực vật

2 Kỹ năng

- Rèn kĩ năng vận dụng phân loại 2 lớp của ngành hạt kín

- Kĩ năng quản lí thời gian và đảm nhiệm trách nhiệm trong nhóm

- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác

3 Thái độ

- Giáo dục ý thức yêu thích bộ môn Có trách nhiệm bảo vệ thực vật, bảo vệ môi trường, yêu thiên nhiên

4 Năng lực hướng tới.

- Năng lực tự học

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực tư duy, sáng tạo

- Năng lực giao tiếp

- Năng lực hợp tác

- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1 Giáo viên

- Sơ đồ phân loại trang 141 SGK để trống

- Các tờ bìa nhỏ ghi đặc điểm

2 Học sinh

- HS chuẩn bị theo nội dung SGK

III Phương pháp, kĩ thuật:

- Hoạt động nhóm, vấn đáp- tìm tòi, thuyết trình, phát hiện và giải quyết vấn đề

- Kỹ thuật động não, HS làm việc cá nhân, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày 1 phút

IV.Tiến trình hoạt động – giáo dục.

1 Ổn định lớp: 1’

2 Kiểm tra bài cũ

Không

3/Bài mới:

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (2’)

GV: Chúng ta đã tìm hiểu các nhóm TV từ tảo đến hạt kín Chúng hợp thành giới TV.

Như vậy, giới TV gồm rất nhiều dạng khác nhau về tổ chức cơ thể Để nghiên cứu sự đa

dạng của giới TV, người ta phải tiến hành phân loại chúng

GV: Ghi tên bài lên bảng

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu phân loại thực vật: 10’

*Mục tiêu:HS nắm được khái niệm thế nào là phân loại thực vật.

- GV cho HS nhắc lại các nhóm thực vật đã học

và đặt câu hỏi:

+ Tại sao người ta xếp cây thông, trắc bách diệp

vào một nhóm?

- HS nhắc lại các nhóm TV đã học: Tảo, Rêu,

Quyết, Hạt trần, Hạt kín

- HS :Vì 2 cây này có chung đặc điểm cấu tạo :

chưa có hoa và quả, sinh sản bằng hạt nằm lộ trên

các lá noãn hở

+ Tại sao tảo, rêu được xếp vào hai nhóm khác

nhau?

HS: Vì chúng có đặc điểm cấu tạo khác nhau

HS khác nhận xét, bổ sung

GV cho HS chọn từ thích hợp hoàn thành mục

 SGK tr 140 -> đọc to cho cả lớp cùng nghe

- 1-2 HS điền từ và đọc to trước lớp

+ 1 Khác nhau

+ 2 Giống nhau

GV cho HS đọc thông tin trong bài và trả lời:

Phân loại thực vật là gì?

- HS nêu khái niệm về phân loại thực vật

- GV nhận xét, hoàn thiện kiến thức

- HS ghi bài

1 Phân loại thực vật là gì?

- Phân loại thực vật là việc tìm hiểu sự giống và khác nhau giữa các dạng thực vật

để phân chia chúng thành từng nhóm

Hoạt động 2: Các bậc phân loại :10’

*Mục tiêu: HS n m ắ được các b c phân lo i.ậ ạ

- GV gọi HS đọc thông tin SGK tr 140

- HS đọc to thông tin

- GV giới thiệu các bậc phân loại thực vật từ cao

đến thấp:

2 Các bậc phân loại:

Ngành – Lớp – Bộ – Họ – Chi – Loài

HS lắng nghe

GV giải thích:

+ Ngành là bậc phân loại cao nhất

+ Loài là bậc phân loại cơ sở Các cây cùng loài có

nhiều điểm giống nhau về hình dạng, cấu tạo

VD: Họ cam có nhiều loài: bưởi, chanh, quất…

- HS tiếp thu nội dung

- GV giải thích cho HS hiểu “nhóm” không phải là

một khái niệm được sử dụng trong phân loại và

không thuộc về một bậc phân loại nào, nó có thể

chỉ 1 hoặc một vài bậc phân loại lớn như ngành,

lớp, Ví dụ : nhóm Tảo, nhóm Quyết, nhóm thực vật

bậc thấp, nhóm thực vật bậc cao,… hoặc chỉ những

thực vật có chung tính chất như nhóm cây có hoa

cánh dính, nhóm cây có hoa cánh rời, nhóm cây

lương thực, thực phẩm, nhóm cây ăn quả,… Vì vậy

sau khi đã học khái niệm về phân loại học thực vật,

chúng ta không nên dùng từ “nhóm” để thay thế

cho các bậc phân loại chính thức, ví dụ không nên

nói nhóm cây Hạt trần, nhóm cây Hạt kín mà nói

ngành Hạt trần, ngành hạt kín

- GV cho HS nhắc lại các ngành đã học

- HS nhắc lại các ngành đã học: ngành Tảo, ngành

Rêu, ngành Quyết, ngành Hạt trần, ngành Hạt kín

- GV giải thích :

+ Ngành là bậc phân loại cao nhất

+ Loài là bậc phân loại cơ sở Các cây cùng loài có

nhiều điểm giống nhau về hình dạng, cấu tạo

Ví dụ : Họ cam có nhiều loài: bưởi, chanh, cam,

quất,……

+ Bậc càng thấp thì sự khác nhau giữa các thực vật

cùng bậc càng ít

- HS lắng nghe và nhớ kiến thức

- GV chốt lại kiến thức

- HS ghi bài

Bậc phân loại thực vật

từ cao đến thấp: Ngành – Lớp – Bộ - Họ - Chi – Loài

- Ngành là bậc phân loại cao nhất

- Loài là bậc phân loại cơ

sở Các cây cùng loài có nhiều điểm giống nhau về hình dạng, cấu tạo

Bậc càng thấp thì sự khác nhau giữa các thực vật cùng bậc càng ít

Hoạt động 3: Các ngành thực vật: 10’

*Mục tiêu:HS nắm được các ngành thực vật đã học và đặc điểm của chúng.

- GV cho HS nhắc lại các ngành đã học và đặc

điểm nổi bậc của các ngành thực vật đó.

- HS nhắc lại kiến thức về các ngành đã học- GV

cho HS thảo luận nhóm hoàn thành bài tập điền vào

chỗ trống

- HS thảo luận nhóm, hoàn thành bài tập

- GV hoàn thiện kiến thức theo sơ đồ SGK

- HS ghi bài vào vở

- GV chốt lại kiến thức: Mỗi ngành thực vật có

nhiều đặc điểm nhưng khi phân loại chỉ dựa vào

những đặc điểm quan trọng nhất để phân biệt các

ngành

- HS lắng nghe- Yêu cầu HS phân chia ngành Hạt

kín thành 2 lớp

- HS chỉ cần dựa vào đặc điểm chủ yếu là số lá

mầm trong phôi là đủ

- GV hoàn thiện kiến thức cho HS

3 Các nghành thực vật:

- Các ngành tảo

- Ngành rêu

- Ngành dương xỉ

- Ngành hạt trần

- Ngành hạt kín

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (8')

GV giao nhiệm vụ cho học sinh làm bài tập trắc nghiệm:

Câu 1 Hiện nay, các nhà khoa học đã phân chia thực vật thành các bậc phân

loại từ thấp đến cao theo trật tự như thế nào ?

A Ngành – Lớp – Bộ – Họ – Chi – Loài

B Ngành – Lớp – Bộ – Chi – Họ – Loài

C Ngành – Bộ – Lớp – Họ – Chi – Loài

D Ngành – Chi – Bộ – Họ – Lớp – Loài

Câu 2 Trong các ngành thực vật hiện có, ngành nào bao gồm các đại diện có tổ

chức cơ thể hoàn thiện nhất ?

Câu 3 Các đại diện của ngành Hạt kín và ngành Hạt trần giống nhau ở đặc điểm

nào sau đây ?

A Đều sống chủ yếu trên cạn B Đều có rễ, thân, lá thật sự

Câu 4 Rễ giả được tìm thấy ở thực vật nào dưới đây ?

Câu 5 Trong số các cây dưới đây, có bao nhiêu cây sinh sản bằng bào tử ?

Câu 6 Chọn từ thích hợp để điền vào chỗ trống trong câu sau : Trong Phân loại

học, … được xem là bậc phân loại cơ sở

Câu 7 Dựa vào Phân loại học, em hãy cho biết cây nào dưới đây không cùng

nhóm với những cây còn lại ?

Câu 8 Thế nào là Phân loại thực vật ?

A Là việc tìm hiểu các đặc điểm giống nhau nhiều hay ít của thực vật rồi xếp chúng vào các nhóm lớn hay nhỏ theo trật tự nhất định

B Là việc tìm hiểu các đặc điểm khác nhau nhiều hay ít của thực vật rồi xếp chúng vào các nhóm lớn hay nhỏ theo một trật tự ngẫu nhiên

C Là việc tìm hiểu các đặc điểm giống nhau nhiều hay ít của thực vật rồi xếp chúng vào các nhóm lớn hay nhỏ theo một trật tự ngẫu nhiên

D Là việc tìm hiểu các đặc điểm khác nhau nhiều hay ít của thực vật rồi xếp chúng vào các nhóm lớn hay nhỏ theo trật tự nhất định

Câu 9 “Nón” là cấu trúc được tìm thấy ở loài thực vật nào dưới đây ?

Câu 10 Trong các bậc phân loại dưới đây, bậc phân loại nào nhỏ nhất ?

Đáp án

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG / SÁNG TẠO ( 3P)

GV chia lớp thành nhiều nhóm

( mỗi nhóm gồm các HS trong 1 bàn) và giao các nhiệm vụ: thảo luận trả lời các câu hỏi sau và ghi chép lại câu trả lời vào vở bài tập

- Cho học sinh đọc và làm bài tập 1, 2 SGK trang 141

Điền các chữ số ghi thứ tự các đặc điểm của ngành TV vào các chỗ trống trong câu sau :

a Các ngành Tảo có các đặc điểm ……, ……

b Ngành Rêu có các đặc điểm ……, ……

c Ngành Dương xỉ có các đặc điểm ……, ……, ……, ……

d Ngành Hạt trần có các đặc điểm ……, ……, ……, ……, ……

e Ngành Hạt kín có các đặc điểm ……, ……, ……, ……, ……

6 Sống ở cạn, nhưng thường là nơi ẩm ướt

E HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG (1’)

*Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau

- Học bài và trả lời câu hỏi SGK

- Đọc bài: Sự phát triển của giới thực vật

- Xem trước bài “ Nguồn gốc cây trồng”

V Rút kinh nghiệm.