Tác giả Đinh Ái Linh: “Những hạn chế trong quản lý hoạt động tự học của sinh viên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh”, đăng trên Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ, số 10/2006
Trang 1CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC VIÊN NƯỚC NGOÀI Ở HỌC VIỆN HẬU CẦN TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ
Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Các nghiên cứu ở nước ngoài
Trong lịch sử giáo dục, tự học là vấn đề được nhiềunhà khoa học trên thế giới quan tâm nghiên cứu Song ứngvới từng giai đoạn lịch sử nhất định, vấn đề này được đềcập theo từng góc độ hình thức khác nhau Các tác giả đãlàm rõ vai trò của hoạt động tự học, tự nghiên cứu tìm tòi,khám phá của người học Đó là cơ sở cho sự thành công củaviệc học tập
Trong thế kỷ XVIII - XIX, nhiều nhà giáo dục nổitiếng như J.J Rousseau, Pastalogie (1746 - 1827),Distecvec (1790 - 1866), Usinxki (1824 -1773) đều cóchung quan điểm cần hướng cho học sinh nắm bắt kiến thứcbằng cách tự học, tìm tòi và sáng tạo
Vào đầu thế kỷ XX, khoa học tâm lý, giáo dục pháttriển có tính đột phá, nhiều cách dạy học mới được đưa ra
áp dụng như: Phương pháp trực quan, phương pháp trọngtâm tri thức… Đa phần các phương pháp dạy học đều chú
Trang 2trọng vào vai trò học tập của người học và lấy người họclàm trung tâm nhưng lại không khẳng định được vai tròquyết định trong học tập là thuộc về người thầy, không nhìnthấy hết vai trò chủ đạo của người thầy trong quá trình dạyhọc mới là yếu tố quyết định Do không đánh giá kháchquan và đúng đắn nên đã làm phức tạp hóa quá trình dạyhọc và đòi hỏi các điều kiện bảo đảm dạy học quá lớn chonên không thể đáp ứng được việc triển khai rộng rãi Mãiđến giữa những năm 1970 đã có sự nhìn nhận lại kháchquan và đúng đắn hơn với các bài viết theo từng góc độ
được cởi mở hơn (Benn, S.I viết bài “Freedom, Autonomy and the Concept of the Person” năm 1976; Holec H viết quyển “Autonomy in Foreign Language Language Learning” năm 1981, NXB Oxford).
Cách nhìn nhận người thầy, người học đã có sự thayđổi cân bằng hơn và đã phần nào xóa bớt đi được sự cá thểhóa cực đoan một chiều như trước, song ít nhiều nó vẫn còn
bị ảnh hưởng Theo J.Dewey: “Học sinh là mặt trời, xung quanh nó quy tụ mọi phương tiện giáo dục” Tư tưởng “lấy học sinh làm trung tâm” đã có cách nhìn đúng hơn với các
phương pháp như: Phương pháp hợp tác, phương pháp tíchcực, phương pháp cá thể hóa, phương pháp nêu vấn đề
Trong đó “phương pháp cá thể hóa” được nghiên cứu triển
Trang 3khai rộng hơn cả Trong phương pháp này đã chỉ rõ vai tròchủ đạo của người thầy trong quá trình dạy học Người thầychỉ dẫn, định hướng cho học sinh học tập, nghiên cứu, tìmtòi, sáng tạo Vì thế, người học luôn được chú trọng đúngmức với vai trò trung tâm trong quá trình dạy học Thực
hiện tư tưởng “lấy học sinh làm trung tâm” trong quá trình
giáo dục đào tạo nói chung và quá trình đào tạo học viên hệquốc tế nói riêng, đòi hỏi phải có sự phối kết hợp của nhiều
phương pháp trong đó “phương pháp học tích cực” mang
tính nguyên tắc quyết định đến vai trò chủ đạo thành côngcủa người thầy
Các nhà khoa học giáo dục đã luận bàn những khía cạnhkhác nhau về hoạt động tự học Song đa phần các nghiên cứuđều chỉ ra và làm rõ tầm quan trọng của hoạt động tự học, lýthuyết, thực hành đối với sự tiếp thu kiến thức, hình thànhthói quen tự học, hình thành các kỹ năng cần thiết Tiêu biểu
có các tác giả, các công trình sau:
Bản báo cáo “Học tập - Một kho báu tiềm ẩn” (năm
1996) đã chỉ rõ vai trò của người học và sự cần thiết chủ đạocủa người thầy để thực hiện lấy người học làm trung tâmtrong thế kỷ XXI Quan điểm đúng đắn trên làm cơ sở bồidưỡng năng lực hoạt động tự học cho người học
Trang 4Thực tế vấn đề hoạt động tự học của người học luôn làvấn đề cấp thiết cho các nhà nghiên cứu giáo dục và đào tạohiện tại và tương lai Bởi vì hoạt động tự học của người họcquyết định sự hoàn thành nhiệm vụ học thuộc bài cũ vàchuẩn bị bài mới trong học tập, là nhân tố đảm bảo cho kếtquả, chất lượng trong quá trình học tập.
Các nghiên cứu ở trong nước
Ở Việt Nam, vấn đề tổ chức và quản lý hoạt động họctập nói chung và hoạt động tự học nói riêng của người học đãđược nhiều nhà giáo dục, nhà khoa học, nhà quản lý bàn đến
Về phương diện nghiên cứu, liên quan đến vấn đề quản lýhoạt động học tập của người học, đã có những sách, đề tài vàbài viết khoa học đề cập về vấn đề này Có thể kể tới một sốcông trình nghiên cứu tiêu biểu của các tác giả như:
Ngay sau khi dành được độc lập năm 1945 việc tự học
đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh quan tâm khởi xướng thôngqua việc bình dân học vụ , xóa mù chữ cho nhân dân Người
nói “còn sống thì còn phải học”, và cho rằng: “về cách học phải lấy tự học làm cốt”.
Chủ tịch Hồ Chí Minh về phương pháp cách học được
rút ra từ chính tấm gương tự học kiên trì, bền bỉ và thành
Trang 5công của Bác đến nay vẫn còn nguyên giá trị Người ví việc
tự học như chiếc thang không có bậc cuối cùng
Tư tưởng về tự học ngay từ năm 1960 của thế kỷ XX đã
có nhiều nhà giáo dục ở nước ta chú trọng nghiên cứu như:
Tác giả Nguyễn Cảnh Toàn trong cuốn sách “Quá trình Dạy
-Tự học” (1997, chủ biên) đã tập trung luận bàn về tự học Tác
giả cho rằng, mục tiêu đào tạo của các trường hiện nay cầnchú trọng rèn luyện cho người học “5 mọi” trong học tập
“học mọi nơi, học mọi lúc, học mọi người, học bằng mọi cách
và học qua mọi nội dung” và bẩy loại tư duy cần rèn luyện
“tư duy logic, tư duy hình tượng, tư duy biện chứng, tư duyquản lý, tư duy kinh tế, tư duy kỹ thuật và tư duy thuật toán”.Ngoài ra, tác giả còn đề cập đến vai trò của gia đình trong quátrình học tập của người học [31]
Tác giả Đinh Ái Linh: “Những hạn chế trong quản lý hoạt động tự học của sinh viên, Đại học Quốc gia Thành phố
Hồ Chí Minh”, đăng trên Tạp chí Phát triển Khoa học và
Công nghệ, số 10/2006 cho rằng: Nhiệm vụ chủ yếu của họcviên là học tập, trong đó việc tự học là một nhân tố đóng vaitrò hết sức quan trọng vì sau khi thầy hướng dẫn trên giảngđường mà về học viên không có sự tự học ôn lại bài cũ vàchuẩn bị bài mới thì sẽ không thể có kết quả học tốt được Do
Trang 6đó việc tự học để nhận thức tiếp thu tri thức nhân loại thànhtri thức của người học là một điều vô cùng quan trọng trongsuốt cả quá trình sống và làm việc của đời người Sự tìm tòihiểu biết, củng cố kiến thức hình thành kỹ năng chuyên môn,nghề nghiệp là cả một quá trình học tập rèn luyện của họcviên Dưới sự tổ chức, quản lý, duy trì thực hiện nhiệm vụhọc tập của cán bộ quản lý và sự định hướng chủ đạo củangười cán bộ giảng viên làm cho học viên phát huy khả nănghọc tập, tự nghiên cứu, tự tìm hiểu nội dung bài học theophương châm học đến đâu chắc đến đó, hiểu đúng, hiểu sâu,đúng theo sự hướng dẫn chủ đạo của người thầy với mục tiêu
“lấy học viên làm trung tâm” trong quá trình hoạt động họctập Xây dựng lịch trình kiểm tra, đôn đốc thực hiện kế hoạch
tự học theo hệ thống học tập của từng “đoàn” nhằm giúp họcviên nắm chắc kiến thức Đồng thời động viên phát huy mặttích cực, giúp đỡ tạo điều kiện khắc phục những khó khăn,chấn chỉnh những sai phạm của học viên trong học tập Cán
bộ quản lý luôn sâu sát giúp đỡ học viên khai thác nội dungbài học theo hướng phát triển hiện đại, chỉ dẫn và cung cấpcho học viên các nguồn tài liệu mới và giáo trình mới ở từngbậc học Đồng thời việc đánh giá chính xác thực chất về kếtquả học tập của từng học viên sẽ có tác động tích cực đếnviệc tự học, phấn đấu tích cực của học viên Vì thế, ở góc độ
Trang 7quản lý, nhà trường cần triển khai thực nghiêm túc cách đánhgiá kết quả tự học của học viên để đem lại hiệu quả tốt tronghọc tập [25].
Tác giả Nguyễn Thanh Phương: “Quản lý hoạt động học tập của học viên trong đào tạo theo học chế tín chỉ”, Tạp
chí Thông tin khoa học số tháng 10/2012 Theo tác giả cầntập trung: Tuyên truyền thông qua việc giáo dục truyền thống.Minh họa trực quan trên cơ sở nêu gương học tập, nhất lànhững tấm gương vượt khó vươn lên thành đạt Thông quaviệc tự giác học của bản thân người học để nhóm nên sự ham
mê hứng thú, sự tìm tòi có mục đích, hình thành động cơ thôithúc sự học tập Cùng với mong muốn của học viên là sự tậntình giúp đỡ, tâm huyết của cán bộ quản lý bám nắm, rènluyện, giúp đỡ, quản lý chặt chẽ học viên thực hiện hoạt động
tự học và khai thác triệt để các điều kiện vật chất, tinh thầntrong quá trình tự học Ngoài ra còn tranh thủ sự phối hợp, hỗtrợ, giúp đỡ học viên
từ phía Tùy viên Quân sự Lào trong quá trình thực hiệnnhiệm vụ học tập
Việc học là cả một quá trình học tập trong đó việc tựgiác, tự học, tự rèn luyện là vấn đề cốt lõi để tích lũy kiếnthức và kiến tạo nhân cách của bản thân người học ngàycàng hiểu biết và hoàn thiện hơn Trong đó việc chủ đạo của
Trang 8người thầy là nền tảng cho học viên định hướng học tập, tìmtòi, nghiên cứu từng bước chiếm lĩnh kiến thức phát triểnbản thân người học ngày càng hoàn thiện hơn.
Trong thời kỳ đổi mới đất nước với mục tiêu HĐH yêu cầu cuộc sống đặt ra đối với người lao động vềtrình độ kiến thức ngày càng cao Do đó mọi người trong xãhội đều phải tự xác định cho mình một mục tiêu và tự phấnđấu vươn lên thông con đường học tập và tự giác học làchính Có thể nói trước yêu cầu của xã hội, nhất là trong bốicảnh hội nhập quốc tế thì việc học tập ngày càng được toàn
CNH-xã hội quan tâm Để tìm hiểu sâu, chúng ta tham khảo bài
viết của Nguyễn Nghĩa Dán “Vì năng lực tự học sáng tạo của học sinh” (Tạp chí “Nghiên cứu giáo dục”, số 2/1998);
hay giáo sư Cao Xuân Hạo đã giải thích cụ thể, rõ ràng và
thấu đáo với ý kiến sâu sắc trong bài “Bàn về chuyện tự học”
(Kiến thức ngày nay, số 396, năm 2001) Diệp Thị Thanh,trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng với bài
“Phương pháp tự học – cầu nối giữa học tập và Nghiên cứu Khoa học” Tự học là vấn đề rất cần thiết và quan trọng đối
với học viên và sinh viên, nó dần trở thành sự quen thuộc vànhu cầu học chiếm lĩnh kiến thức Đáp ứng đòi hỏi của thời
kỳ CNH – HĐH thì việc đòi hỏi trình độ thực thụ của từng cánhân với công việc của mình là hết sức cấp thiết Sự hiểu biết
Trang 9chuyên sâu, sử dụng thành thạo chuyên môn kỹ thuật để đápứng với yêu cầu nghiên cứu, ứng dụng, cải tiến, phát triển kỹthuật nâng cao năng xuất lao động
Qua tổng quan các công trình nghiên cứu đã có, có thểnhận thấy các tác giả trong và ngoài nước đã có những côngtrình nghiên cứu đề cập tới hoạt động tự học ở nhiềuphương diện khác nhau Qua những nghiên cứu trên tác giả
đã kế thừa, rút ra được những vấn đề hết sức sâu sắc choriêng đề tài nghiên cứu của mình
Tóm lại, các công trình trên đây đã nghiên cứu nhữngđịnh hướng và nội dung chính như: Vấn đề tự học của họcviên với nâng cao chất lượng GD&ĐT Quản lý chất lượnghọc tập Quản lý hoạt động tự học cho các đối tượng học viênvới các loại hình đào tạo khác nhau như đào tạo học viên caođẳng, đại học hay đối với học viên không chính quy như tậphuấn, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn… Như vậy,với nhiều khía cạnh nghiên cứu khác nhau thì phải có cácbiện pháp quản lý khác nhau
Cơ sở lý luận về tự học đã khẳng định được vai trò củahoạt động tự học là nhân tố quan trọng và quyết định đến sựtiến bộ phát triển của từng người học với từng cấp độ, bậchọc khác nhau Song để đi sâu nghiên cứu về quản lý hoạtđộng tự học của học viên quốc tế ở các trình độ giáo dục, đào
Trang 10tạo trong nhà trường còn chưa được chú trọng nhiều Trong
đó, công tác quản lý hoạt động tự học của học viên quốc tế ởHọc viện Hậu cần vốn có những đặc thù riêng thì chưa có tácgiả nào nghiên cứu vấn đề này
Tất cả những công trình, bài viết của các tác giả dùdưới góc độ, phạm vi tiếp cận khác nhau nhưng đều giúpcho tác giả có được những gợi ý, những cơ sở quan trọng đểtác giả kế thừa, phát triển trong quá trình xây dựng luận văncủa bản thân
Các khái niệm cơ bản của đề tài
Khái niệm tự học
Tự học là cả một quá trình kiên trì, bền bỉ, lâu dài từngbước chiếm lĩnh tri thức kiến tạo hình thành năng lực củangười học để đạt được những mục đích học tập nhất định
Tự học được người học tiến hành ở trên lớp và ngoàilớp, có thể theo hoặc không theo nội dung đã được biênsoạn trong giáo trình, tài liệu học tập của người học
Nghiên cứu về tự học, có nhiều nhà khoa học thựchiện nghiên cứu, tiến hành khảo sát thực tế và đi đến thốngnhất: Hoạt động tự học là quá trình tự giác độc lập, tích cực
sử dụng các năng lực trí tuệ, phẩm chất, ý trí quyết tâm củabản thân người học nhằm thực hiện chiếm lĩnh được tri thứccủa nhân loại và những kinh nghiệm lịch sử xã hội thành sở
Trang 11hữu của mình Hình thành kỹ năng, năng lực hiểu biết, nănglực hoạt động thực tiễn, thực tế, thái độ, phẩm chất, tư chất
và ngày càng hoàn thiện nhân cách của bản thân
Quản lí và quản lý hoạt động tự học của học viên
Từ điển Bách khoa Việt Nam định nghĩa: “Quản lý làchức năng và hoạt động của hệ thống có tổ chức thuộc cácgiới khác nhau (sinh học, kỹ thuật, xã hội, ), bảo đảm giữgìn một cơ cấu ổn định nhất định, duy trì sự hoạt động tối
ưu và bảo đảm thực hiện những chương trình và mục tiêucủa hệ thống đó” [33, tr.580]
Giáo dục là một lĩnh vực hoạt động có sự tham gia rấtrộng lớn của toàn thể mọi người trong xã hội Vì vậy phảiđược thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ, khoa học Tác giảTrần Kiểm [18] quan niệm rằng: Quản lý giáo dục là quản
lý con người …Đặc thù của ngành Giáo dục là sự nghiệptrồng người, thực hiện chức năng đào tạo, bồi dưỡng, chămsóc con người phát triển toàn diện Tạo điều kiện cho họ ápdụng kiến thức khoa học vào lao động sản xuất hiệu quảnăng suất cao, thực hiện cống hiến được nhiều cho xã hộimang lại sự tiến bộ cho toàn xã hội và và phát triển bảnthân
Quản lý hoạt động tự học là quá trình chủ thể quản lýthực hiện nhiệm vụ của mình bằng việc triển khai duy trì
Trang 12cho đối tượng bị quản lý (học viên) thực hiện nhiệm vụ theoyêu cầu về các nội dung (kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo -điều hành, kiểm tra - đánh giá) nhằm điều khiển, điều chỉnhhoạt động đó theo yêu cầu của tổ chức Để quản lý hoạtđộng tự học của học viên, các chủ thể quản lý phải nắm vàđiều khiển các khâu chủ yếu như: xác định mục tiêu, kếhoạch tự học; tổ chức lực lượng tiến hành hoạt động; chỉđạo, điều hành thực hiện nội dung, phương pháp hoạt động
tự học của học viên; kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động tựhọc của học viên
Với mục tiêu yêu cầu đào tạo của đối tượng học viênquốc tế tại Học viện Hậu cần là đào tạo huấn luyện theophương châm “Cơ bản - Hệ thống - Thống nhất - Chuyênsâu”, phù hợp với đặc điểm và điều kiện đơn vị
Hoàn thành tốt các chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng
bộ Học viện Hậu cần lần thứ XXI; Nghị quyết của Đảng ủyHọc viện năm học 2018- 2019, Nghị quyết lãnh đạo nămhọc của Hệ Quốc tế tạo sự chuyển biến vững chắc về chấtlượng giáo dục và đào tạo, nghiên cứu khoa học Xây dựngChi bộ Hệ Quốc tế trong sạch vững mạnh, xây dựng đơn vịvững mạnh toàn diện, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụđược giao
Trang 13Từ những phân tích ở trên, tác giả cho rằng: Quản lý hoạt động tự học của học viên nước ngoài ở Học viện Hậu cần là một nội dung trong công tác quản lý giáo dục bao gồm các hoạt động có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức của các chủ thể quản lý, trực tiếp là cán bộ quản lý tác động đến hoạt động tự học của học viên nhằm đáp ứng được mục tiêu, yêu cầu đào tạo học viên nước ngoài ở Học viện Hậu cần.
Khái quát trên chỉ rõ:
Vị trí của quản lý hoạt động tự học của học viên nướcngoài ở Học viện Hậu cần là một nội dung quan trọng trongcông tác quản lý giáo dục
Nội dung của quản lý hoạt động tự học bao gồm cáchoạt động: chỉ huy, điều khiển, điều hành, kiểm tra, đánhgiá kết quả hoạt động tự học của học viên
Chủ thể tiến hành là cán bộ quản lý trong Học việnHậu cần, trực tiếp là cán bộ các cấp trong Hệ Quốc tế
Đối tượng quản lý là học viên quốc tế
Mục đích nhằm củng cố bổ sung, nâng cao kiến thứctrong nội dung chương trình đào tạo, đáp ứng mục tiêu yêucầu đào tạo học viên nước ngoài ở Học viện Hậu cần
Trang 14Bản chất, ý nghĩa và đặc điểm hoạt động tự học của học viên quốc tế
Bản chất hoạt động tự học của học viên quốc tế
Bản chất tự học là sự nỗ lực của bản thân học viênđược thực hiện thông qua định hướng của cán bộ quản lý vàbản thân người học, xây dựng kế hoạch tự học của ngườihọc thành một bản mô tả một cách đầy đủ về nội dung tựhọc, được xác định thực hiện trong một khung thời gian,không gian đã dự định Đảm bảo yếu tố về thời gian, khônggian và các điều kiện thực hiện kế hoạch hoạt động tự học,tạo điều kiện thuận lợi cho người học chủ động thực hiệncác nhiệm vụ tự học của mình một cách khoa học và kiểmsoát được toàn bộ quá trình tự học của bản thân Nội dung
kế hoạch tự học của học viên phải nêu nên được thứ tự ưutiên cho từng nội dung, thời gian, không gian cụ thể từngbuổi học, từng ngày học và từng tuần, từng tháng học vàcho từng bài học cụ thể Kế hoạch chi tiết khoa học tạo điềukiện cho việc xếp sắp thời gian thực hiện tốt nội dung kếhoạch tự học đã đề ra và thuận lợi về việc kiểm soát, đánhgiá thực hiện nội dung tự học Đồng thời đánh giá đượcđúng kết quả tự học của người học và mức độ đạt được củanội dung tự học đã đề ra
Trang 15Bản chất hoạt động tự học của học viên quốc tế đượchình thành lên từ nhu cầu hiểu biết kiến thức, sự khát khao cókiến thức để phát triển trí tuệ người học, đã thúc đẩy họ tựgiác học tập một cách tích cực chủ động và huy động hếtnăng lực của bản thân với ý trí, quyết tâm cao về chiếm lĩnhđược tri thức, kinh nghiệm lịch sử xã hội của nhân loại thành
sở hữu của riêng mình Quá trình miệt mài, tự giác học tập,sáng tạo, tìm kiếm, nghiên cứu, tích lũy kiến thức phát triểnnăng lực trí tuệ người học nó có một ý nghĩa vô cùng quantrọng trong quá trình hình thành năng lực hiểu biết, năng lựchoạt động thực tiễn, thực tế, thái độ biểu cảm phẩm chất, tưchất, nhân cách của bản thân người học
Hoạt động tự học được hình thành và phát triển đếnmức tự giác là cả một quá trình giáo dục, tuyên truyền, rènluyện kiên trì bền bỉ của cán bộ quản lý đối với học viên,làm cho học viên thấy được tầm quan trọng và ý nghĩa tácdụng của việc tự học trong quá trình học tập Từ nhận thứcđúng đắn đến quyết tâm, kiên trì, ý trí học tập nghiêm túctheo sự hướng dẫn, điều khiển trực tiếp của giảng viên vàduy trì thực hiện đúng đắn các nội dung hoạt động tự họccủa cán bộ quản lý làm cho người học thực hiện việc tự họcmột cách nghiêm túc và dần hình thành thói quen tích cực,
tự giác, say mê học hỏi Tạo ra cảm hứng, huy động mọi
Trang 16phẩm chất tâm lý cá nhân để tiến hành hoạt động tự họcmột cách hiệu quả nhất và lĩnh hội được lượng kiến thứcnhiều nhất
Mỗi học viên nhận thức được vai trò của việc tự học
và tự giác thực hiện việc học ở mọi lúc, mọi nơi sẽ đem lạicho bản thân học viên một lượng kiến thức nhất định vàtăng thêm sự hiểu biết, trình độ khoa học kỹ thuật, chuyênmôn, nghiệp vụ, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ học tập,nghiên cứu khoa học, mở rộng kiến thức theo hướng ngàycàng phát triển Từ sự cần thiết đó thôi thúc học viên ngay
cả khi không có giáo viên điều khiển trực tiếp thì học viêncũng tự sắp xếp kế hoạch, huy động các điều kiện vật chấthiện có và năng lực bản thân để học tập, ôn luyện, củng cốkiến thức, hiểu bài học có chiều sâu, có độ mở rộng để hoànthành nhiệm vụ học tập mà giảng viên, cán bộ quản lý đãgiao Sự nỗ lực tích cực chịu khó học tập của học viên trongquá trình tự học sẽ nhanh chóng tích lũy được kiến thức và
bổ sung, mở rộng tri thức, kiến thức xã hội, khoa học kỹthuật theo yêu cầu nhiệm vụ học tập và mở mang kiến thức
ở ngoài chương trình bài học đào tạo quy định
Như vậy bản chất hoạt động tự học của học viên thựcchất là hoạt động nhận thức độc lập cá nhân thông qua sựchủ đạo, định hướng, hướng dẫn của giảng viên và sự duy
Trang 17trì học viên thực hiện nghiêm túc kế hoạch tự học của cán
bộ quản lý làm cho học viên tự giác học độc lập Thông quaquá trình tự học làm cho người học nhận thức được việc tựhọc là một khâu quan trọng trong quá trình học tập tích lũykiến thức và hình thành thói quen mang tính bản chất vềhoạt động tự học Đó là học viên tự giác học tập và việc tựhọc thật sự trở thành nhu cầu của người học, học nữa, họcmãi, học suốt đời
Ý nghĩa hoạt động tự học của học viên quốc tế
Hoạt động tự học có ý nghĩa rất quan trọng trong quátrình học tập chiếm lĩnh kiến thức của người học một cáchchủ động và hình thành tư chất tự học một cách say mê, tìmtòi, nghiên cứu, phát triển mở rộng với việc học nữa, học mãi,học suốt đời Với ý nghĩa và tầm quan trọng của hoạt động tựhọc đã làm cho người học nhận thức đúng đắn và thôi thúc sựham muốn học hỏi, tìm tòi tri thức, kinh nghiệm, lịch sử xãhội của loài người Để thực hiện thành công, người học phải
tự xác định cho mình một phương pháp, con đường cụ thể để
đi tới đích đó chính là việc tự xây dựng được kế hoạch tự họccho riêng mình Kế hoạch tự học phải khoa học, thể hiệnđược tính cần thiết, ưu tiên với các nội dung bài học theo cácđiều kiện bảo đảm vật chất, tinh thần hiện có một cách chi tiết
cụ thể theo thời gian, không gian và kết quả cần đạt được
Trang 18Việc phân chia nội dung tự học theo thời gian một cách hợp
lý sẽ giúp học viên thực hiện yêu cầu, nhiệm vụ tự học mộtcách khả thi, làm cho học viên hứng thú phát huy tốt khảnăng của bản thân và các điều kiện phục vụ việc tự học giúpcho người học chủ động thực hiện các nhiệm vụ tự học mộtcách khoa học, đạt được mục tiêu đào tạo, mục tiêu môn học
Để phát huy tốt ý nghĩa hoạt động tự học thì việc chủđạo định hướng học tập của giảng viên và sự duy trì họcviên thực hiện nghiêm túc kế hoạch hoạt động tự học củacán bộ quản lý là việc làm vô cùng quan trọng Nó giúp họcviên xác định nội dung tự học và xây dựng kế hoạch hoạtđộng tự học, hình thành một biểu tượng rõ ràng về trình tựcác công việc làm theo ý nghĩa và nhu cầu của học viên Nó
có ý nghĩa trong việc giải quyết mâu thuẫn giữa cái thíchhọc và không thích học, giữa tính tùy tiện và tính nề nếp,đòi hỏi học viên phải có tính dứt khoát, kiên quyết, ý trí bền
bỉ vượt qua mọi khó khăn để học tập tốt
Đặc điểm hoạt động tự học của học viên quốc tế
Đặc điểm hoạt động tự học của học viên Lào là cảmột quá trình giáo dục tuyên truyền, nêu gương và hướngdẫn một cách hết sức cụ thể của giảng viên Bên cạnh đó là
sự duy trì kiên quyết, nghiêm túc vừa có động viên vừacưỡng chế bắt buộc thực hiện của cán bộ quản lý làm cho
Trang 19học viên phải tự học, gò cho học viên từ chỗ chưa biết tựhọc đến biết và trở nên thành thạo là cả một chặng đườnggian khó của người cán bộ giảng viên và quản lý Để thựchiện tốt hoạt động tự học của học viên thì cán bộ quản lýphải bao quát duy trì, định hướng thực hiện cho hoạt động
tự học diễn ra đúng theo kế hoạch với các mục tiêu, yêucầu nội dung cần đạt được Chủ thể nhận thức phải thực sựnhận thức đúng đắn về hoạt động tự học để tích cực, chịukhó, kiên trì, bền bỉ, phát huy hết khả năng trí tuệ, huyđộng hết phẩm chất tâm lý cá nhân tiến hành hoạt động tựhọc tiếp thu kiến thức theo mục tiêu, yêu cầu của giảngviên và mở rộng tham khảo thêm các tài liệu có liên quanđến bài học
Khi học viên thực hiện nhiệm vụ tự học không cógiảng viên điều khiển trực tiếp, cán bộ quản lý phải pháthuy hết tinh thần trách nhiệm, quán triệt, triển khai, đôn đốchọc viên thực hiện nghiêm túc kế hoạch tự học và tạo điềukiện cho học viên tận dụng hết các trang thiết bị vật chất,tinh thần phục vụ cho việc tự học một cách tốt nhất manglại hiệu quả cao trong việc học tập, ôn luyện, củng cố kiếnthức, đào sâu, mở rộng hoàn chỉnh kiến thức bài học, hoànthành nhiệm vụ học tập giảng viên đã giao cho học viên mộtcách chất lượng cao
Trang 20Việc quản lý hoạt động tự học của học viên quốc tế làviệc cán bộ quản lý bao quát duy trì, định hướng cho hoạtđộng tự học của học viên phải thực hiện khi không có sựchủ đạo, điều khiển, hướng dẫn trực tiếp của giảng viên.Thực chất đặc điểm tự học của học viên quốc tế là hoạtđộng nhận thức độc lập, có phạm vi rộng thông qua việc tựgiác học tập của học viên Lào khi không có sự quản lý điềukhiển trực tiếp của giảng viên mà chỉ có sự quản lý trực tiếpcủa cán bộ quản lý Hệ Quốc tế
Trong thực tế, đa phần học viên hiểu được vai trò quantrọng của việc tự học Song đôi khi do nhận thức đơn giản
và tính ham chơi của một vài học viên đã lôi kéo một số bạndẫn đến sự lơ là trong việc tự học Nếu cán bộ quản lýkhông sâu sát, không phát hiện kịp thời để chấn chỉnh, giáodục uốn nắn đi vào nền nếp thì sẽ tạo ra sức ì và tính thụđộng, ỉ lại của một số học viên làm ảnh hưởng tới phongtrào tự học của tập thể lớp và kết quả thi kết thúc môn học
Do đó người cán bộ quản lý phải sâu sát, duy trì hoạt động
tự học nghiêm túc, chất lượng và hiệu quả, không để xảy ratình trạng quản lý lơ là mang tính hình thức để duy trì họcviên tích cực, chủ động thực hiện các nội dung bài học vàđọc sách tham khảo chuẩn bị bài trước khi đến lớp, đáp ứngđược yêu cầu kiến thức bài học cũ và chuẩn bị bài mới của
Trang 21giảng viên Để duy trì thực hiện thành nề nếp đòi hỏi ngườicán bộ quản lý phải luôn tâm huyết giáo dục, quán triệt họcviên duy trì thực hiện hoạt động tự học, quan tâm nhiều đếnsách và tài liệu học tập, sách tham khảo đã được giảng viênhướng dẫn cụ thể ở từng nội dung bài học Thực tế ở HệQuốc tế việc quản lý giáo dục học viên về hoạt động tự họcmới dừng lại ở phạm vi trong Hệ là chủ yếu, chưa đạt tớimức sự khát khao mở rộng kiến thức bài học để học viênlên thư viện đọc tài liệu, hay tìm sách nghiên cứu thêm Đaphần học viên không tự đến thư viện tìm sách tham khảođọc nghiên cứu thêm theo sự hướng dẫn của giảng viên màmới dừng lại ở mức sử dụng sách chuyên ngành do Hệ cấpcho mượn để học phục cho việc kiểm tra, làm bài tập và thi.Việc đọc tài liệu tham khảo là rất ít, có những học viên họcđến năm cuối chưa từng một lần đến thư viện đọc sách, tìmsách để học thêm mở rộng kiến thức
Trong thời đại công nghệ thông tin phát triển như hiệnnay đa phần học viên sử dụng điện thoại tìm kiếm thông tingiải trí, trò chơi là chủ yếu Số học viên tìm kiếm kiến thứcbài học từ các trang web là rất ít Việc ham chơi lạm dụngđiện thoại giải trí đã bỏ lỡ một kho tàng tri thức rất có giá trị
từ tài liệu học tập và sách tham khảo rất bổ ích và thiết thực,sát thực tế, thực tiễn Cho nên Hệ đã giáo dục tuyên truyền,
Trang 22quán triệt và đưa ra một số quy định sử dụng điện thoại để
tổ chức thực hiện và duy trì đưa việc sử dụng điện thoạithông minh của học viên vào việc sử dụng các việc có hữuích trong cuộc sống và phục vụ cho việc thực hiện nhiệm vụhọc tập tốt, cân đối được thời gian học tập khoa học và hiệuquả
Bối cảnh hội nhập quốc tế và những vấn đề đặt ra đối với hoạt hoạt động tự học của học viên
Yêu cầu và nhiệm vụ mới trong bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế
Nghị quyết đại hội IX của Đảng khẳng định: “Bảo vệ Tổquốc XHCN là bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thốngnhất, toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự antoàn xã hội và nền văn hoá; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhândân và chế độ XHCN; bảo vệ sự nghiệp đổi mới và lợi íchquốc gia, dân tộc” Như vậy nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc XHCNngày nay có những yêu cầu, nội dung khác trước Bảo vệ Tổquốc ngày nay, không chỉ bảo vệ độc lập chủ quyền thốngnhất toàn vẹn lãnh thổ, mà còn bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ,bảo vệ sự nghiệp đổi mới, lợi ích quốc gia dân tộc và rộnghơn là tinh thần quốc tế giúp đỡ nước bạn; chống giặc ngoàigắn chặt với chống thù trong Để hoàn thành được nhiệm vụ