GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ VẬT LÝ 9 BÀI 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG - Website Trường THCS Phan Bội Châu - Đại Lộc - Quảng Nam

thành những chùm sáng màu khác nhau bằng cách cho chùm sáng trắng đi qua một lăng kính hoặc phản xạ trên mặt ghi của một đĩa CD.  Trong chùm sáng trắng có chứa nhiều[r]

Bài 53: SỰ PHÂN TÍCH

ÁNH SÁNG TRẮNG

Bài 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

I PHÂN TÍCH CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG LĂNG

KÍNH

1.Thí nghiệm 1 Bố trí thí nghiệm như hình vẽ

Chiếu một chùm sáng trắng qua một khe hẹp đến lăng

kính Quan sát dải màu thu được trên màn hứng sáng

Nguồn sáng trắng

Tấm chắn khe sáng

Lăng kính

Màn

A P

B

Đỏ

Tím

Cam Lục

Chàm Lam

Vàng

Nguồn sáng trắng

Tấm chắn khe sáng

Lăng kính

Màn

Bài 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

I PHÂN TÍCH CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG LĂNG KÍNH 1.Thí nghiệm 1.

C1: Hãy mô tả màu sắc của dải màu trên

Ánh sáng chiếu đến lăng kính là ánh sáng

trắng Sau lăng kính ta thu được một dải các

màu từ đỏ đế tím, như màu sắc cầu vồng

I PHÂN TÍCH CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG LĂNG KÍNH 1.Thí nghiệm 1.

Chiếu một chùm sáng trắng qua một khe hẹp đến lăng kính C1: Ta thu được dải màu như cầu vồng.

Bài 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

a, Lần lượt chắn trước khe sáng một tấm lọc màu đỏ, rồi tấm lọc màu xanh

b, Chắn khe sáng bằng tấm lọc nửa trên màu đỏ, nửa dưới màu xanh

C2: Tiến hành quan sát và mô tả hình ảnh thu được

2 Thí nghiệm 2:

Hãy dự đoán hiện tượng xảy ra

A P

B

Đỏ

Nguồn sáng trắng

Tấm chắn khe sáng

Lăng kính

Màn

Tấm lọc đỏ

Bài 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

I PHÂN TÍCH CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG LĂNG KÍNH 1.Thí nghiệm 1

quả thí nghiệm

Khi chắn khe bằng tấm lọc màu đỏ, ta thu được

trên màn vạch đỏ

P

B

Xanh

Nguồn sáng trắng

Tấm chắn khe sáng

Lăng kính

Màn

Tấm lọc xanh

Khi chắn khe bằng tấm lọc màu xanh, ta thu được trên màn vạch xanh

Hai vạch đỏ và xanh không nằm cùng một chỗ

P

B

Nguồ

n sáng

trắng

Tấm chắn khe sáng

Lăng kính

Màn

Khi chắn khe bằng tấm lọc nửa trên màu đỏ, nửa dưới màu xanh thì ta nhìn thấy đồng thời cả hai vạch đỏ và xanh nằm lệch nhau

C3 Em hãy dựa vào các kết quả quan sát được ở trên để nhận

định sự đúng, sai của hai ý kiến sau :

Trong chùm sáng trắng có chứa sẵn các ánh sáng

màu Lăng kính chỉ có tác dụng tách các chùm sáng

màu đó ra, cho mỗi chùm đi theo một phương vào

mắt

Lăng kính đã nhuộm các màu khác nhau cho chùm

sáng trắng

SAI

ĐÚNG

Bài 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

I PHÂN TÍCH CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG LĂNG KÍNH

1.Thí nghiệm 1.

2 Thí nghiệm 2

C4 Tại sao có thể nói thí nghiệm 1 là thí nghiệm

phân tích ánh sáng trắng ?

Bài 53:SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

I PHÂN TÍCH CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG LĂNG KÍNH 1.Thí nghiệm 1

2 Thí nghiệm 2

I PHÂN TÍCH CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG LĂNG KÍNH

1 Thí nghiệm1:

Chiếu một chùm sáng trắng qua một khe hẹp đến lăng kính

2 Thí nghiệm 2:

Lần lượt chắn trước khe sáng một tấm lọc màu đỏ, rồi tấm lọc màu xanh, tấm lọc nửa xanh, nửa đỏ

Bài 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

3

3 Kết luận : Khi chiếu chùm tia sáng trắng hẹp đi qua một

lăng kính thì ta sẽ thu được nhiều chùm sáng màu khác nhau

nằm sát cạnh nhau, tạo thành một dải màu như cầu vồng Màu của dải này biến thiên liên tục từ đỏ đến tím.

Lăng kính có tác dụng tách riêng các chùm sáng màu có sẵn

trong chùm sáng trắng cho mỗi chùm đi theo một phương

khác nhau

I.PHÂN TÍCH CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG LĂNG KÍNH

1 Thí nghiệm1:

2 Thí nghiệm2:

3 Kết luận :

Bài 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

Quan sát mặt ghi của một đĩa CD

dưới ánh sáng trắng

II PHÂN TÍCH MỘT CHÙM ÁNH SÁNG TRẮNG BẰNG

SỰ PHẢN XẠ TRÊN ĐĨA CD

1 Thí nghiệm 3:

C5: Mô tả hiện tượng quan sát được

Khi ánh sáng trắng chiếu vào, nhìn

theo phương này có ánh sáng màu

này, nhìn theo phương khác có ánh

sáng màu khác

màu nào ?

nghiệm phân tích ánh sáng trắng.

Ánh sáng trắng

Tùy theo phương nhìn ta có thể thấy ánh sáng đi từ đĩa CD đến mắt ta có màu này hay màu kia.

Trước khi đến đĩa CD, chùm sáng là chùm sáng trắng Sau khi phản xạ trên đĩa CD, ta thu được nhiều chùm sáng

màu khác nhau đi theo các phương khác nhau Vậy thí

nghiệm 3 cũng là thí nghiệm phân tích ánh sáng trắng.

II PHÂN TÍCH MỘT CHÙM ÁNH SÁNG TRẮNG BẰNG SỰ PHẢN XẠ TRÊN ĐĨA CD

1 Thí nghiệm 3:

Bài 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

I.PHÂN TÍCH CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG LĂNG KÍNH

2 Kết luận

Có thể phân tích chùm sáng trắng thành những chùm sáng màu bằng cách cho nó phản xạ trên mặt ghi của đĩa CD.

I.PHÂN TÍCH CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG LĂNG KÍNH

1 Thí nghiệm1:

2 Thí nghiệm2:

3 Kết luận :

Bài 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

II PHÂN TÍCH MỘT CHÙM ÁNH SÁNG TRẮNG BẰNG SỰ PHẢN XẠ TRÊN ĐĨA CD

1 Thí nghiệm 3:

2 Kết luận :

III KẾT LUẬN CHUNG

Có thể có nhiều cách phân tích một

chùm sáng trắng thành những chùm

sáng màu khác nhau

IV VẬN DỤNG:

C7

C8

Có thể coi tấm lọc các tấm lọc màu như một cách phân tích ánh sáng trắng thành ánh sáng màu được không ?

Thí nghiệm SGK

Mô tả và giải thích hiện tượng quan sát được.

ĐƯỢC

III KẾT LUẬN CHUNG

II PHÂN TÍCH MỘT CHÙM ÁNH SÁNG TRẮNG BẰNG SỰ PHẢN XẠ TRÊN ĐĨA CD

Bài 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

I.PHÂN TÍCH CHÙM SÁNG TRẮNG BẰNG LĂNG KÍNH

C8 Phần nước nằm giữa mặt gương và mặt nước tạo

thành một lăng kính bằng nước Xét một dải sáng trắng hẹp phát ra từ mép của vạch đen trên trán, chiếu đến mặt nước Dải sáng này khúc xạ vào trong nước, phản xạ

trên gương, trở lại mặt nước, lại khúc xạ ra ngoài không khí và đi vào mắt người quan sát Dải sáng này coi như

đi qua lăng kính nước nói trên, nên nó bị phân tích ra

thành nhiều dải sáng màu sắc như cầu vồng Do đó khi nhìn vào phần gương ở trong nước ta sẽ không thấy vạch đen mà thấy một dải nhiều màu

C9 : Nêu thêm một vài hiện tượng thực tế về sự phân

tích ánh sáng trắng

 Vào đêm Trăng rằm, nếu đặt một gương phẳng ở đáy một chậu nước Nhìn vào gương ta thấy Mặt trăng có nhiều vòng tròn có màu khác nhau, đó là do ánh sáng Mặt Trăng đã bị phân tích

 Khi quan sát các váng dầu mỡ trên mặt nước, bóng bóng xà phòng hay cầu vồng, ta thấy chúng có nhiều màu sắc khác nhau Đó là vì chùm ánh sáng Mặt Trời chiếu tới chúng lớp váng dầu, bóng xà phòng bị

phân tích thành nhiều màu khác nhau

GHI NHỚ

thành những chùm sáng màu khác nhau bằng cách cho chùm sáng trắng đi qua một lăng kính hoặc phản xạ trên mặt

ghi của một đĩa CD.

chùm sáng màu khác nhau.

Bản thân lăng kính là một khối thủy tinh trong suốt không màu, nên nó không thể đóng vai trò như tấm lọc màu được.

Nếu lăng kính có tác dụng nhuộm màu cho chùm tia sáng thì tại sao chỗ này chỉ nhuộm màu xanh, chỗ kia chỉ nhuộm màu đỏ? Trong khi đó các vùng mà các tia sáng đi qua trong lăng kính có tính chất hoàn toàn giống nhau.

Như vậy chỉ có ý kiến thứ hai là đúng.

Ánh sáng trắng

Lăng kính

Một số câu hỏi

Khi chiếu một chùm sáng trắng qua một tấm lọc màu ta sẽ được một chùm sáng màu Phải chăng trong chùm sáng trắng có chùm sáng màu ?

Tại sao trước những cơn mưa dông, trên bầu trời thường xuất hiện cầu vồng ?