giao an ngu van 7 cn

TiÕng viÖt víi nh÷ng dÉn chøng bÒn v÷ng vµ giµu kh¶ n¨ng s¸ng t¹o trong ph¸t triÓn l©u dµi cña nã, lµ mét biÓu hiÖn hïng hån søc sèng cña d©n téc.... §äc thuéc ghi nhí trong SGK..[r]

Tuần 12 Ngày soạn 09/11/2009

- Em hãy đọc thuộc lòng bài thơ:”Bài ca nhà tranh bị gió thu phá của Đỗ Phủ?

-Tinh thần nhân đạo,lòng vị tha cao cả của tác giả đợc thể hiện ntn?

* Bài mới : Giáo viên giới thiệu bài

Hoạt động của GV- HS

Hoạt động 1:

HS đọc lại bài thơ”Bài ca nhà tranh bị gió

thu phá

Chỉ ra các yếu tố tự sự trong bài thơ và

nêu ý nghĩa của chúng đối với bài thơ

Các yếu tố tự sự ,miêu tả trong bài thơ có

-Đoạn văn đợc chia làm mấy phần nhỏ

chỉ ra các yếu tự sự và miêu tả trong

đoạn văn

Nội dung bài học

I Tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm

- Bài thơ đợc chia làm 4 đoạn

Đoạn 1 Tự sự kết hợp với miêu tả

- Hai câu đầu là tự sự

- Ba câu sau là miêu tả

=>Có vai trò tạo ra bối cảnh chung

Đoạn 2:Tự sự kết hợp với biểu cảm

tâm trạng bất lc ,uất ức vì già yếu

Đoạn 3: Tự sự và miêu tả(6 câu

đàu)Kết hợp biểu cảm(2 câu cuối)Cam phận ,tâm trạng ít ngủ trằntrọc lo lắng

Đoạn 4: Biểu cảm trực tiếp tình cảm

cao thợng vơn lên sáng ngời Mơ ớc

có một ngôi nhà che khắp thế gian

=>Các yếu tố miêu tả tự sự có vaitrò là phơng tiện để tác giả bộc lộcảm xúc

HS nghe giảng

* Đoạn văn (sgk)Phần 1:

Miêu tả bàn chân của bố từnhững ngón chân gan bàn chân

mu bàn chân

Phần 2:

Tự sự:Kể chuyện bố ngâmchân cảm nhận sự khó khăn ,vấtvả của bố làm nnền tảng cho cảm

Nếu không có yếu tố tự sự và miêu tả thì

yếu tố biểu cảm có thể bộc lộ đợc hay

không?

Vai trò của các yếu tố tự sự miêu tả trong

đoạn văn ntn?

Đoạn văn trên miêu tả tự sự trong niềm

hồi tởng Hãy cho biết tình cảm đã chi

phối yếu tố tự sự và miêu tả ntn?

GV:Tự sự và miêu tả ở đây nhằm khêu

gợi cảm xúc Do cảm xúc chi phối chứ

không nhằm mục đích kể chuyện miêu tả

đầy đủ sự việc ,phong cảnh

xúc thơng bố ở cuối bàiPhần 3:

Biểu cảm :Thơng bố

=>Việc miêu tả bàn chân của bố

và kể chuyện bố ngâm chân nớcmuối ,bố đi sớm về khuya làm nềntảng cho cảm xúc thơng vẽ bố ởcuối bài

=>Khêu gợi tình cảm ,cảm xúc

=>Tình cảm là chất keo gắn các yếu

tố tự sự miêu tả th nh một mạchàvăn nhất quán có tính liên kết

Ghi nhớ: SGK

II Luyện tập:

1.GV hớng dẫn HS viết bài tập 1- HS trình bày GV nhận xét

2.Yêu cầu viết lại thao diễn đạt riêng của HS.Đây là bài tập mô phỏng yêu cầu

HS kết hợp tự sự,miêu ta để biểu cảm:

- Tự sự : Chuyển đổi tóc rồi lấy kẹo mềm ngày trớc

Miêu tả: Cách chải tóc của ngời mẹ ngày xa hình ảnh ngời mẹ:

Biểu cảm lòng nhớ mẹ khôn xiết

D.H ớng dẫn học ở nhà :

-Về nàh học kỉ phần ghi nhớ

-Ôn lại bài đã học

-Xem và chuẫn bị trớc bài mới”Cảnh Khuya-Rằm tháng giêng”

Tuần12 Ngày soạn 10 /11 /2009

*Bài củ: ?ở lớp 6 các em đã đợc học những văn bản nào của tác giã Hồ Chí Minh? Em

hảy đọc thuộc lòng một bài thơ mà em cho là hay nhất ?

Em hảy nêu những hiểu biết của em về

?Cả hai bài thơ đợc sáng tác theo thể

loai nào ?Bản phiên âm và dịch thơ có

gì khác?

HS đọc bài

Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ đợc

tác giả miêu tả nh thế nào ?

?Vào thời điểm nào?

ở câu 1 tác giã sử dụng biện pháp nghệ

thuật gì ?Tác dụng của nó?

(Tìm một số câu thơ tả về tiếng suối mà

quen thuộc của đờng thi

d kết hợp giữ miêu tả và biểu cảm trực

tiếp

Hai câu sau nói lên điều gì ?Tâm trạng

của nhà thơ nh thế nào ?

Vì sao Bác lại cha ngũ ?

Em hiểu gì về tâm hồn của ngời qua

*.Tác phẩm

- Viết ở Việt Bắc trong những năm đầucủa cuộc kháng chiến chống thực dânpháp xâm lợc

2 Từ khó

II.Đọc -Hiểu văn bản

-HS đọc bài -Thất ngôn tứ tuyệt =>4câu mỗi câu 7chữ

-HS nêu

* Văn bản : Cảnh khuya

- Tiếng suối chảy

- ắnh trăng ,cây cổ thụ ,hoa

- Bức tranh thiên nhiên về cảnh khuya ởrừng Việt Bắc

-So sánh =>Tiếng suối trong nh tiếnghát xa

-Làm cho thiên nhiên trở nên gần gủivới con ngời

- Đêm ở đây rất yên tĩnh ,khuya ,tác giãrất chú ý đến cảnh thiên nhiên

-Yêu nớc, thơng dân

HS đoc văn bản

nh thế nào ?vào thời điểm ra sao?

Nêu vẽ đẹp về không gian của bài thơ?

b Cảnh vật vừa có màu sắc cổ diển vừ

toát lên sức sống của thời đại

c Tâm hồn thi sỉ kết hợp với phẩm chất

chiến sĩ trong con ngời Hồ Chí Minh

d.Cã 3 phơng án trên đều đúng

* Văn bản :Rằm tháng giêng

Đêm rằm tháng giêng ,trăng rằm trònvành vạnh,trời trong xanh ,gió mát ,ởgiữa dòng sông trên rừng Việt Bắc

- Không gian cao rộng ,bát ngát mênhmông ,tràn đầy ắnh trăng Bầu trời vàvầng trăng nh không có giới hạn =>sứcxuân đang tràn ngập cả đất trời=>Tạo ramột vẽ đẹp huyền ảo

- Bác Hồ và các chiến sĩ cách mạng

đang bàn bạc công viêc một cách bí mật-Yêu thiên nhiên đất nớc

-Ung dung lạc quan

Về nhà học thuộc lòng hai bài thơ

Ôn tập phần tiếng việt để tiết sau kiểm tra Tiếng việt

Tuần 12 Ngày soạn 12/11/2009

Bài12

Tiết 46: Kiểm tra Tiếng việt

A Mục tiêu cần đạt :

- Qua đây để đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của HS

- Rèn luyện ý thức tự giác của học sinh khi làm bài

- Kỉ năng áp dụng lý thuyết vào làm bài tập trắc nghiệm

B.Hoạt động trên lớp ;

GV thông qua đề ra -đề chẵn lẽ

Phát đề cho HS làm -GV theo giỏi hết giờ thu bài về nhà chấm

Đề ra: (Chẵn )

I.Trắc nghiệm : (5điểm)

* Đọc các câu sau và trả lời câu hỏi

1.Từ nào sau đây có thể điền vào chổ trống trong mỗi câu sau : Nhai, nhả ,ăn ,chở

A Tàu vào cảng than

b Nó rất thân ái với bạn bè

c Con xin báo một tin vui cho cha mẹ mừng

d Nhà em ở xa trờng ,em đến trờng đúng giờ

4 Phân biệt nghĩa của từng yếu tố Hán việt trong các từ Hán việt sau :

Thi ca

Tồn vong

Quốc kì

5 Đặt câu với với mỗi cặp từ đồng âm sau :

a Đào (dt) - Đào (đ t) , b Sâu (d t) -Sâu (tính từ) , c Ca (dt) - Ca (đ t)

II Tự luận (5 điểm )

1 Phân biệt từ đồng nghĩa hoàn toàn và từ đồng nghĩa không hoàn toàn ? Cho mỗi loạimột ví dụ minh hoạ

2.Viết một đoạn văn ngắn khoảng 7-10 câu trong đó có sử dụng từ trái nghĩa ? (gạchchân các từ trái nghĩa đó )

Đề lẻ :

I Trắc nghiệm :(5 điểm )

* Đọc câu hỏi và trả lời :

1.Từ nào sau đây có thể thay thế cho từ chết trong câu "Chiếc ô tô bị chết máy"

Khoanh tròn vaò chữ cái mà em cho là đúng nhất:

a) Mất b) Hỏng c) Đi d) Qua đời

2 Trong các câu sau câu nào đúng câu nào sai

Điền chữ Đ vào câu mà em cho là đúng và chữ S vào câu sai

a.Nó,tôi cùng nhau đến câu lạc bộ

b Bố mẹ rất buồn con

c Nó đến trờng xe đạp

d Tôi tặng quyển sách này cho anh Nam

3.Tìm từ trái nghĩa với những từ đã cho sau

c.Khoá (Động từ) - Khoá (Danh từ)

II Tự luận: (5 điểm )

1.Phân biệt từ dồng nghĩa và từ đồng âm ? Cho ví dụ?

2.Viết một đoạn văn ngắn khoảng 7 -> 10 câu trong đó có sử dụng từ đồng nghĩa Gạch chân dới các từ đồng nghĩa đó?

Câu 2 xem lại bài từ trái nghĩa có thể điền: Cơm chín=>cơm sống

Quả chín =>quả xanh

Câu 3 Câu đúng : c

Câu 4 Xem lại bài từ Hán Việt

Câu 5 Đặt câu :Ví dụ Bác Đào đang đào đất trồng rau

dt đt

-HS đặt các câu còn lại

II Tự luận

Xem lại bài đồng âm và bài từ trái nghĩa

-Viết đoạn văn trong đó có sử dụng các từ đồng nghĩa

-Bài viết có nội dung ,có tính liên kết ,mạch lạc

Câu 4: Học sinh xem lại bài từ Hán Việt

Ví dụ: ái :yêu; quốc :nớc

- Xem và soạn trớc để tiết sau trả bái viết số 2

Tuần12 Ngày soạn 14/11/2009

Giáo viên chm HS nhắc lại đề ra và chép lên bảng

Đề ra : Loài cây em yêu(Tự chọn)

- Đây là một đề văn biểu cảm yêu cầu các em chỉ chọn một loài cây mà em yêu thíchnhất

* Ưu điểm:

- Nhìn chung các em đã làm đúng các bớc của một bài văn có : mở bài ,thân bài và kếtbài

- Biết chọn loài cây để bộc lộ cảm xúc

- Có một số bài viết tốt - chữ viết rõ ràng trình bày đẹp nh :

* Nhợc điểm :

- Đa số các em còn sa vào kể ,tả nhiều cha làm nổi bật đợc vấn đề

- Một số bài viết còn sơ sài ,cẩu thả cha đầu t - chữ viết còn sai lổi nhiều nh :

- GV cho đọc một vài bài viết khá - Một vài bài viết cha đạt yêu cầu

HS nhận xét so sánh

Em đã thật sự yêu loại cây đó cha?

Hiểu về loài cây đó ntn?

Theo em tình cảm ở đây phải là tình cảm ntn?

- Về nhà tập viết lại bài văn này

- Khắc phục các chổ còn cha đạt yêu cầu

Xem và soạn trớc bài ''Thành ngữ''

Tuần12 Ngày soạn 15/11/2009

Bài12

Tiết 48: Thành ngữ

A Mục tiêu cần đạt :

Giúp học sinh :

- Hiểu đợc đặc điểm về cấu tạo và ý nghĩa của thành ngữ

- Tăng thêm vốn thành ngữ ,có ý thức sử dụng thành ngữ trong giao tiếp

- Rèn luyện kỉ năng sử dụng thành ngữ trong khi nói và viết

B.Chuẩn bị :

-Bảng phụ ,phiếu học tập

C.Các hoạt động dạy học :

* Bài củ: Thế nào là từ đồng âm ? Cho ví dụ

-HS lên bảng trìng bày -GV nhận xét cho điểm và vào bài mới

* Bài mới :Giáo viên giới thiệu bài

?Có thể chêm xen một vài từ khác vào đó

hay thay đổi vị trí của nó đợc không?

Từ ví dụ trên em hảy rút ra lời nhận xét về

đặc điểm , cấu tạo của thành ngữ?

? Cụm từ lên thác xuống ghềnh có nghĩa là

-Không :vì đây là một trật tự từ cố

định-Đặc điẻm cấu tạo chặt chẽ về thứ tựcác từ và nội dung ý nghĩa

- Có nghĩa là trôi nổi,lênh đênh ,phiêubạt

A.An c lạc nghiệp

B Tóc bạc da mồi

C Sông sâu nớc cả

?Thành ngữ ''tham sống sợ chết'' có nghĩa là

gì?

Nêu cách hiểu nghĩa của thành ngữ này ?

Hoạt động 2:

HS đọc ví dụ ở SGK và cho biết chức vụ ngữ

pháp mà các thành ngữ trên đảm nhiệm là

gì?

Ví dụ Bảy nổi ba chìm

Tắt lửa tối đèn

Phân tích cái hay của việc sử dụng thành ngữ

trong hai ví dụ trên

GV nhận xét nhóm từ :Tráo trở,bội bạc,phản

trắc=>Đồng nghĩa với nhau

Các thành ngữ :Ăn cháo đá bát,qua cầu rút

ván cũng đồng nghĩa với nhau

HS làm

-Là thái độ ham muốn sự sống sợ hải caí chết

=>Thờng để chỉ sự hèn nhát -Hiểu trực tiếp từ nghĩa đen tạo nên nó

II Sử dụng thành ngữ

-Làm vị ngữ

-Làm phụ ngữ cho danh từ khi

-Ngắn gọn ,hàm súc,gợi liên tởng cho ngời đọc,ngời nghe có tính biểu cảm cao

Ghi nhớ :SGK:

HS nge giảng

III Bài tập :

1.Tìm và giải thích từ thành ngữ:

- Sơn hào hải vị=> là những món ăn ngon những sản phẩm quý hiếm

- Khoẻ nh voi=>Có nghĩa là rất khoẻ

- Tứ cố vô thân =>không có ai thân thích ruột thịt

- Gia mồi tóc sơng=> về già

2.HS kể vắn tắt các câu chuyện"Con rồng cháu tiên" "ếch ngồi đáy giếng" Đặt câu với các câu thành ngữ đó?

VD: Chúng ta tự hào về tổ tiên mình là con rồng cháu tiên

GV hớng dẩn HS về nhà làm các bài tập còn lại:

D.H ớng dẩn học ở nhà:

Về nhà học thuộc phần ghi nhớ:

Tập lấy các ví dụ về thành ngữ:

Làm các bài tập còn lại:

Chuẩn bị kiến thức để tiết sau trả bài kiểm tra văn và tiếng việt:

Tuần 13 Ngày soạn 18/11/2009

Tiết 49

Trả bài kiểm tra văn ,bài kiểm tra tiếng việt

A Mục tiêu bài học:

- Đánh giá kết quả bài làm của học sinh về môn Văn-Tiếng việt

- Tiếp tục cũng cố kiến thức kỉ năng làm bài

- Giúp học sinh biết chửa lổi trong bài làm

B Chẩn bị :

- Bài kiểm tra ,sổ điểm ,đoạn văn mẩu

C.Các hoạt động dạy học :

- Cho học sinh nhớ lại đề ra

GV nhận xét về u và khuyết điểm của bài kiểm tra

* Ưu điểm :

- Đa số các em đã tự giác làm bài

- Một số em có bài làm tơng đối tốt -biết vận dụng kiến thức đã học vào làm bài kiểmtra

- Về môn văn :-Các em đả nắm vững nội dung chính của bài học

-Có cảm xúc ,tình cảm khi học xong tác phẩm

Tiêu biểu là bài của : Linh, Hoà, Giang7A ; Yến, Sỹ, 7B ; Vĩnh, Huyền

- Về tiếng việt: -Nắm chắc kiến thức về từ đồng âm ,trái nghĩa ,từ Hán việt

- Biết viết đoạn văn đúng yêu cầu :nh bài của Tài, Quân, Sỹ 7B, Tr Linh, Lụa,Giang 7A ; Huỳnh, Ngân, Huyền 7C

* Nh ợc điểm :

- Có một số bài trình bày cẩu thả ,cha biết vận dụng lý thuyết vào bài làm

- Bài làm cha có sự đầu t ,còn mắc một số lỗi

- Cha biết viết đoạn văn đúng nh yêu cầu

- Nhất là kiến thức về tiếng việt có một số em còn hiểu sơ sài

- Bài làm đạt điểm kém nh bài

GV trả bài cho HS - cho một số em có bài làm tốt lên bảng chửa bài

- HS chử bài vào vở

- GV lấy điểm

C H ớng dẩn học ở nhà

- Về nhà xem lai bài làm của mình

- Xem và soạn trớc bài mới ''Cách làm bài văn biểu cảm đối với tác phẩm văn học ''

Tuần13 Ngày soạn 19/11/2009

- Tich hợp với phần vănỉơ các bài thơ trử tình : Cảnh khuya ,Rằm tháng giêng

- Rèn luyện kỉ năng phân tích văn bản mẩu ,lập dàn ý cho một đề bài

B Các hoạt động dạy học

* Bài củ : - Học sinh nhắc lại thế nào là văn biểu cảm

- Các yếu tố tự sự miêu tả trong bài văn biểu cảm nhằm mục đích gì ?

HS lên bảng trả lời GV nhận xét cho điểm

*Bài mới : Giáo viên giới thiệu bài

Nh chúng ta đã thấy trong các văn bản đã học có những văn mang tính biểu cảm rất cao Vậy để biết cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học chúng ta đi tìm hiểu nộidung bài học hôm nay

Hoạt động của GV - HS

Hoạt động 1:

HS đọc kĩ văn bản ''Cảm nghĩ về một

bài ca dao''

Bài văn này viết về bài ca dao nào?

Nội dung bài học

I Tìm hiểu cách làm bài văn biểu cảm

về tác phẩm văn học

1 Đọc bài văn

2 Trả lời câu hỏi Đêm đêm ra đứng bờ ao

Em hảy đọc liền mạch những bài ca

dao đó

Tác giả phát biểu cảm nghĩ của mình

về bài ca dao bằng cách nào?

Chỉ ra các yếu tố tởng tợng, liên tởng ,

hồi tởng , suy nghĩ của ngời viết

(Đây là bài văn hồi tởng - Nhà văn hồi

tởng lại cảm xúc của mình khi đọc bài

ca dao và những ấn tợng do bài ca dao

là cách giả định cụ thể hoá ,đặt mình vàotrong cảnh để thể nghiệm ,bày tỏ cảm xúc

- Tởng tợng cách ngóng trông và tiếng kêu, tiếng nấc của ngời trong ngóng

Cảm nghĩ về sông Ngân Hà ,con sông chiacắt ,con sông nhớ thơng đối với NguLang ,Chức Nữ

- Cảm nghĩ về sông tào khê

HS nghe giảng

- Cảm xúc về ngời, cảnh trong t/p

- Cảm xúc về tâm hồn con ngời, số phậnn/v

- Cảm xúc của ngời viết bắt nguồn từ cái gì ?

- Từ một so sánh mới mẽ ,hấp dẩn (câu 1)

- Từ những hình ảnh quấn quýt ,sinh động (câu 2)

- Từ sự hài hoà giửa cảnh và ngời (câu 3)

- Từ tâm hồn cao cả của Bác Hồ (câu 4)

Sau đó GV yêu cầu học sinh xem lại phần đọc -Hiểu trong văn bản để chuẩn bị bài nóicủa mình

1 Viết đoạn văn cảm nhận vẽ đẹp về thiên nhiên cảnh rừng Việt Bắc ở câu 1 2

2 Viết đoạn văn cảm nhận về tâm hồn của tác giã ,vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc

3 Lập dàn ý phát biểu cảm nghĩ về bài thơ ''Hồi hơng ngẫu th của '' Hạ Tri Chơng Gợi dẫn :

a Giới thiệu ngắn gọn hoàn cảnh sáng tác bài thơ :

b Cảm xúc chủ đạo của bài thơ :Nổi ngạc nhiên ,buồn, cô đơn của nhà thơ già sau gầnbao nhiêu năm xa quê nay mới lại trở về thăm quê nhà

c Đồng cảm với quê hơng đợc biểu hiện trong một hoàn cảnh đặc biệt nay giửa quê

h-ơng mà thành ngời xa lạ

C H ớng dẩn học ở nhà

- Về nhà hoàn thành hai bài văn

-ổn tập để tiết sau làm bài kiểm tra viết số 3 tại lớp

1 Xác định thể loại văn biểu cảm kết hợp với miêu tả và tự sự

2 Những cảm xúc suy nghĩ ,tình ảm của em đối với ngời thân trong gia đình

- Viết đúng thể loại có nội dung hình thức đẹp rõ ràng,có cảm xúc

Có đũ ba phẫn xác định đúng nhiệm vụ của mỗi phần

Mở bài : - Giới thiệu đợc về ngời thân và tình cảm của em đối với ngời thân đó

Thân bài :- Nêu hình dáng (Cụ thể ,khuôn mặt ,mái tóc, nớc da ,cử chỉ )

- Kể về những câu chuyện xoay quanh ngời thân đó - có thể sự quan tâm của

họ đối với em và ngợc lại - Em cảm thấy hạnh phúc về những gì họ dành cho em

- Bộc lộ trực tiếp tình cảm với ngời thân

- Em rất yêu ngời thân đó của em

- Em sẻ làm gì để xứng đáng với tình yêu thơng họ dành cho em

Kết bài : Bộc lộ cảm xúc của em đối với ngời thân của mình

(Tình cảm phải chân thật)

Làm đúng thể loai, trình bài đẹp cho 2điểm

MB Có sức thuyết phục cao cho (2 điểm )

TB Làm đợc 1 ý cho (1 điểm)Đầy đủ cho 4 điểm

C Các hoạt dộng dạy học :

* Bài cũ :

Đọc thuộc lòng 2 bài thơ ''Cảnh khuya ''''Rằm tháng giêng ''và cho biết tâm trạng củatác giả trong 2 bài thơ trên

-GV gọi HS lên trả lời - ghi điểm

* Bài mới: Giới thiệu bài mới

Nh chúng ta cũng đã biết vào những năm đầu của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹtrên cả nớc Cũng có nhiều bài thơ viết về lòng yêu nớc và sự cổ vũ tinh thần chiến đấucủa nhân dân ta Nhng trong bài thơ này Xuân Quỳnh lại khai thác cảm xúc từ những điềugần gủi ,bình dị ,những kĩ niệm của chính mình ,để từ đó góp phần vào những tình cảmchung của thời đại Bài thơ ''Tiêng gà tra'' chắc hẳn đợc gợi ra từ những kỉ niệm tuổi thơsống bên bầ của tác giã Cụ thể ntn bây giờ chúng ta tìm hiểu nội dung bài học hôm nay

Chú ý giọng đọc vui, bồi hồi

Bài thơ đợc làm theo thể thơ nào?

Tìm bố cục của bài thơ

Hoạt động 3:

Tiếng gà tra vọng vào tâm trí tác giả

trong thời điểm cụ thể nào?

Tại sao trong vô vạn âm thanh làng quê,

tâm trí con ngời lại bị ám ảnh tiếng gà tra

Với ngời ra trận , tiếng gà tra gợi những

Nội dung bài học

b Tác phẩm: - Bài thơ đợc viết trong

những năm đầu của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ trên cả nớc(in lần đầu tiên 1968)

- Tiếng gà tra đợc gợi ra từ những kỉ niệmtuổi ấu thơ sống bên bà của t/g

- Vần thơ phong phú, linh hoạt: Vần chân, vần bằng

- Buổi nắng tra trong xóm nhỏ

- Tiếng gà nhảy ổ – quả trứng hồng Niềm vui của ngời dân

- Kỉ niệm khó quên

cảm giác mới lạ nào ?

Tại sao âm thanh tiếng gà tra lại có thể

gợi những cảm giác đó của con ngời

ở đây không chỉ nghe tiếng gà bằng

thính giác mà bằng cách nào?

Khi nghe bằng cảm xúc tâm hốn con

ngời phải có tình cảm ntn với làng xóm

* Bài cũ: Em hãy nêu khái quát vài nét

về tác giả XQ? Bài thơ đợc sáng tác trong

2 Đọc – Hiểu chi tiết (tiếp)

* Tiếng gà tr a khơi dậy những kỷ niệm

ấu thơ

- Những quả trứng hồng

- Này : mái vàng, mái mơ

Là sự giới thiệu đầy hồ hởi, vui sớng hân hoan nh kéo quá khứ tuổi thơ về với hiện tại

- Kỉ niệm về tuổi thơ dại

 Lời bà mắng yêu:

+Vì bà muốn cháu mình sau này xinh

đẹp+ Thể hiện chân thật t/cảm giản dị mà sâu sắc bà dành cho cháu

- Bà chăm chút từng quả trứng

HS thảo luận trả lời

Những suy t nào đợc gợi lên trong hai

khổ cuối

Vì sao có thể nghĩ rằng: Tiếng gà tra

Mang bao nhiêu hạnh phúc?

Trong giấc ngủ hồng sắc trứng con ngời

có thể mơ những điều gì?

Em có nhận xét gì về từ “vì” đợc lặp lại

liên tiếp ở khổ thơ cuối?

Vì sao ngời chiến sĩ có thể nghĩ rằng cuộc

chiến đấu của mình còn là “Vì tiếng gà

tục tác.ổ trứng hồng tuổi thơ”

Hoạt động 2: Hớng dẫn h/s tổng kết

Những tình cảm sâu sắc nào của lòng

ng-ời đợc bộc lộ qua bài thơ này?

Em hãy nêu biện pháp nghệ thuật tiêu

biểu đợc sử dụng trong bài thơ này?

Hoạt động 3: Củng cố- dặn dò

Gv gọi h/s đọc ghi nhớ

GV khắc sâu qua ghi nhớ

 Khum soi trứng, chắt chiu

- Nổi lo của bà:  Lo đàn gà toi

 Niềm vui của cháu

- Nghèo nhng hiền thảo

- Âm thanh bình gị của làng quê

Điều tốt lành, niềm vui, hạnh phúc

- Khẳng định những niềm tin chân thật của con ngời về mục đích chiến đấu hết sức cao cả

- là biểu tợng hạnh phúc của mỗi làng quê

- Bảo vệ những điều chân thật và quý giá

D H ớng dẩn học ở nhà

Đọc thuộc lòng bài thơ

Nêu cảm nhận của em về khổ thơ thứ nhất

Ghi nhớ nội dung bài học

Xem và chuẩn bị trớc bài ''Điệm ngữ''

Tuần14 Ngày soạn 29 /11/2009

Bài 13 Tiết 55 : điệp ngữ

A Mục tiêu :

Giúp HS :

- Hiểu đợc thế nào là điệp ngữ và giá trị của điệp ngữ

-Biết sử dụng điệmp ngữ khi cần thiết

B Chuẩn bị :

- Nghiên cứu sgk, sgv – soạn bài

- Bảng phụ phiếu học tập

C Các hoạt động dạy học:

*Bài cũ : Em hảy đọc thuộc lòng hai khổ thơ đầu và cuối của bài thơ''Tiếng gà tra''

- Nghệ thuật tiêu biểu đợc tác giã thể hiện ở hai khổ thơ trên là gì ?

HS trả lời GV nhận xét ghi điểm

*Bài mới : GV giới thiệu bài

Hoạt động của GV- HS

Hoạt động 1: Tìm hiểu thế nào là điệp ngữ

và tác dụng của điệp ngữ

Đọc bài tiếng gà tra em thấy có những từ

ngữ nào đợc lặp đi lặp lại nhiều lần ?

Việc lặp lại ấy có tác dụng gì ?

Ví dụ :

ở đâu nghèo đói gọi xung phong

Lon nớc ,mo cơm lội khắp đồng

ở đâu tiền tuyến kêu anh đến

Tay súng tay cờ lại tiến công

Em hảy xác định điệp ngữ trong ví dụ

trên

GV phát phiếu học tập

Cách dùng điệp ngữ trong câu thơ sau có ý

nghĩa gì ?

Một đèo một đèo lại một đèo

Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo

a Nhấn mạnh sự trơ trọi của một con đèo

b Nhấn mạnh sự trùng điệp của những

con đèo nối tiếp nhau

-Vì

=>Làm nỗi bật ý, gây cảm xúc mạnhtạo sự nhịp nhàng của bài thơ

=>Điệp ngữ là cụm từ ở đâu

HS làm

* Ghi nhớ: sgk

II Các dạng điệp ngữ :

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?

Kiểu điệp ngữ nào đợc dùng trong ví dụ

trên?

HS lấy ví dụ :

Gạch chân điệp ngữ trong câu văn sau và

cho biết đó là dạng điệp ngữ gì

Nớc Việt Nam là một ,dân tộc Việt Nam là

một Sông có thể cạn núi có thể mòn ,song

chân lý đó không bao giờ thay đổi

(Không phải chỉ trong thơ mà ngay cã

trong văn cũng cần sử dụng điệp ngữ )

Bài tập 2 :Xa nhau ,một giấc mơ là điệp ngữ nối tiếp

Bài tập 3 :Việc lặp đi lặp lại trong đoạn thơ trên :

Bài tập 4 HS về nhà làm

D H ớng dẩn học ở nhà

Về nhà học bài cũ ,làm các bài tập còn lại

Xem và chuẩn bị trớc bài ''Luyện nói phát biểu cảm nghĩ vê tác phẩm văn học

Tuần14 Ngày soạn 01/12 /2009

Bài 13

- Nhận thức rõ đó là kiểu bài trung gian giữa tự sự ,miêu tả với nghị luận

- Luyện tập phát biểu miệng trớc tập thể ,bài tỏ cảm xúc ,suy nghĩ về tác phẩm văn học

HS trả lời - GV nhận xét cho điểm

Hoạt động 2: Bài mới

I Chuẩn bị ở nhà

Đề ra : Em hảy phát biểu cảm nghĩ về một trong hai bài thơ của chủ tịch Hồ Chí Minh

''Cảnh khuya'' Rằm tháng giêng ''

1 Tìm hiểu đề và tìm ý :

- Cảnh thiên nhiên và tình cảm của tác giã đợc thể hiện trong bài thơ ntn?

- Em thích nhất chi tiết nào trong bài thơ ?vì sao ?

- Qua bài thơ em hiểu tác giã là một ngời ntn?

HS trả lời

GV :Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học là nói lên cảm xúc của ngời đọc ,bătýnguồn từ một nhân vật ,một chi tiết ,một hình ảnh ,lời văn, lời thơ hay ý nghĩa trong tácphẩm

2 Dàn bài :HS làm theo hớng dẩn trong SGK

II Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

III Luyện nói tr ớc lớp

GV gọi HS lên bảng trình bài

Chú ý khi nói phải nói rõ ràng ,lu loát ,nhìn xuống lớp

- Nói to ,chậm ,tự nhiên =>cả lớp chú ý nghe

- Các bạn khác nhận xét bài nói của bạn

GV khen ngợi tinh thần chuẩn bị bài của các em

D H ớng dẩn học ở nhà

Về nhà các em tập làm tiếp dạng bài này

Xem và chuẩn bị trớc bài ''Một thứ quà của lúa non : cốm '

Tuần15 Ngày soạn 03/12/2009

Nghiên cứu sgk, sgv – soạn bài

Chân dung Thạch Lam -phiếu học tập

C Các hoạt động dạy học :

* ổn định:

* Bài cũ : Em hãy đọc thuộc lòng bài thơ ''Tiếng gà tra''

Nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ ?

GV mời HS trả lời GV nhận xét ghi điểm

*Bài mới : Giáo viên giới thiệu bài

Ông là cây bút sở trờng về truyện ngắn *Tác phẩm: Một thứ quà của lúanon:cốm đợc viết dới dạng tuỳ bút -Vàbài văn thể hiện khá rõ những đặc điểm

Văn bản đợc viết theo thể loại gì?

Dựa vào chú thích em hãy nêu những

đặc điểm của thể loại này?

Bố cục của bài văn đợc chia làm mấy

phần? Nêu nội dung mỗi phần

H/S thảo luận- trả lời

II Đọc - Hiểu văn bản

1 Đọc – hiểu chung

* Tuỳ bút: + Ghi chép những con ngời và

sự kiện cụ thể có thực +Thiên về biểu cảm, chú trọng thể hiệncảm xúc, tình cảm

* Bố cục:

Phần 1':Từ đầu đến ''thuyền rồng''

Từ hơng của lúa non gợi nhớ đến cốm và

sự hình thành hạt cốm từ những tinh tuýcủa thiên nhiên và sự khéo léo của con ng-

ời

Phần 2: Tiếp đó cho đến''nhũn nhẵn ''

Phát hiện và ca ngợi giá trị của cốm -thứcdâng đặc biệt thanh khiết của đất trời và đãtrở thành một sản phẩm chứa đựng giá trịvăn hoá gắn liền với phong tục sêu tết củadân tộc Việt Nam

Phần 3 :Đoạn còn lại

Bàn về việc thởng thức cốm

* Phơng thức bđ: Biểu cảm , miêu tả, kể,nhận xét, bình luận

2 Đọc – hiểu chi tiết

Cảm hứng của tác giã đợc gợi lên từ

đâu?

Hơng thơm ấy nhắc đến điều gì ?

Em có nhận xét gì về cách vào bài của

tác giã?

Để cảm nhận đợc điều đó tác giả nhờ

vào giác quan nào?

Tác giả mở đầu bài viết về cốm bằng

những hình ảnh và chi tiết nào?

Việc sử dụng ĐT, TT đẻ miêu tả nó có

tác dụng ntn trong việc biểu hiện cảm

Cốm có những giá trị đặc sắc nào ?Em

hảy nhận xét câu mỡ đầu của đoạn ?

để cảm nhận hơng thơm thanh kiết của

đồng lúa,của lá sen ,của lúa non

- Vừng sen, cánh đồng xanh, giọt sữa

- Sử dụng ĐT,TT để miêu tả: lớt qua, nhầmthuấn, thanh nhã, tinh khiết, tơi mát, trắngthơm, phảng phất, trong sạch

Vừa gợi hình, gợi cảm Khêu gợi cảm xúc

và tởng của ngời độc

Thể hiện sự tinh tế cảm thụ cốm của tácgiả

=>Công sức và sự khéo léo của con ngời

=>Nghề làm cốm nổi tiếng nhất ở làngvòng

=>Tác giả không đi vào miêu tả kỉ thuậtlàm cốm mà chỉ cho biết đó là cả một nghệthuật Tác giả chỉ chú trọng miêu tả

hìmh ảnh những cô hàng cốm làng vòngvới cái dấu hiệu đặc biệt thuyền rồng

Yêu quý trân trọng cội nguồn trong sạch ,

đẹp đẽ ,giàu sắc thái văn hoá của dân tộc

b)Cốm là thứ quà đặc biệt của lúa non

=>Đã khái quát những giá trị đặc sắc chứa

đựng trong hạt cốm rất bình dị khiêm ờng :Thứ quà riêng biệt của đất nớc thứcdâng của những cánh đồng lúa :

nh-=>Hồng cốm tốt đôi ,Sự hoà hợp tơngxứng màu xanh tơi của cốm,màu

=>Hồng cốm tốt đôi ,Sự hoà hợp tơngxứng màu xanh tơi của cốm,màu đỏ thắmcủa hồng (Tơ hồng )

=>.Về giá trị văn hoá của cốm

=>Thói chuộng ngoại bắt chớc

c)Bàn về việc th ởng thức cốm

=>Bình dị

=>Thấu đáo và một thái độ văn hoá khi nói

về sự thởng thức một món ăn bình dị nhcốm (ăn cốm thảo mộc )

=>Hãy nhẹ nhàng trân trọng với thứ sản

a)Giọng văn tinh tế ,nhẹ nhàng sâu sắc

b)Sử dụng nhiều biện pháp tu từ có giá

non” đã mang lại cho em những hiểu

biết mới mẻ sâu sắc nào về cốm?

Em nhận thấy tuỳ bút Thạch Lam có

và màu sắc đồng quê, vẽ đẹp của ngời chế biến, của tục lễ nhân duyên, của cách mua và thởng thức

- Là sản vật quý của dân tộc cần đợc nâng niu và gìn gữi

Nghệ thuật :

- Lối văn giàu ấn tợng cảm giác

- Sự kết hợp nhiều phơng thức trên nền biểu cảm

- Lời văn mang nhiều cảm nghĩ sâu sắc nhng đợc diễn đạt êm ái, nhẹ nhàng gần gủi nh thơ

* Ghi nhớ (sgk)

IV.Luyện tập :Su tầm và chép lại một số câu thơ ,ca dao có nói đến cốm

VD Gió thổi mùa thu hơng cốm mới

D.H ớng dẩn học ở nhà :

Học thuộc phần ghi nhớ

Chuẩn bị trớc bài "Chơi chữ "

Tuần15 Ngày soạn:05/12 /2009

Bài14

Tiết 58: Chơi chữ

A Mục tiêu :

Giúp HS

- Hiểu đợc thế nào là chơi chữ

- Hiểu đợc một số cách chơi chữ thờng dùng

- Bớc đầu hiểu đợc cái hay của phép chơi chữ

Thế nào là từ đồng âm ? Cho ví dụ

HS trả lời gv dẫn dắt và vào bài mới

*Bài mới

Hoạt động của GV- HS

Hoạt động 1: Tìm hiểu thế nào là chơi chữ

và tác dụng của nó

Học sinh đọc bài ca dao (sgk)

Trong bài ca dao này tác giã đả dùng

những từ đồng âm nào để ''chơi chữ''?

Em có nhận xét gì về nghĩa của các từ ''lợi

''trong bài ca dao?

Đọc đến vế sau cho ta thấy điều gì?

Tác giã đã vận dụng hiện tợng gì của từ ?

và nó tác dụng ntn?

Ví dụ :

Trăng bao nhiêu tuổi trăng già

Núi bao nhiêu tuổi gọi là núi non

Vậy thế nào là chơi chữ?

Từ ''lợi 2''lại là phần thịt bao giữ xung quanhchân răng

=>ý nghĩa đích thực của thầy bói muốn nóirằng bà đã quá già rồi còn tính chuyệnchồng con gì nữa

=>Các từ lợi ở đây không còn cái nghĩathuận lợi ,lợi lộc nữa mà đã chuyển sangnghĩa khác

=>Đồng âm tạo sắc thái biểu cảm, hài hớc Non nó đồng nghĩa với núi

Non lại trái nghĩa với già

=>Chơi chữ bằng cách khai thác từ nhiềunghĩa ,đồng nghĩa ,trái nghĩa

HS lấy ví dụ

*Ghi nhớ 1:

II Các lối chơi chữ

=>Đồng âm lời nói có ý diễu cợt ( dùng lối nói trái âm (gần âm')

Từ ''nồng nặc'' đi với đi với từ ''tiếng tăm''Tạo sự tơng phản về ý nghĩa nhằm châm biếm đã kích Na va

ở ví dụ (2)dùng lối chơi chữ điệp âm

Ví dụ :Chanh chua chuối chát chồng chị chết chị cha chôn chị chờ chuối chín chị chôn cho chồng

Ví dụ (3) chơi chữ bằng cách nói lái

Ví dụ (4)dùng từ nhiều nghĩa và từ trái nghĩa

Bài tập 4 Bác Hồ đã dùng lối chơi chữ :

Cam (1 ) danh từ chỉ loài quả ăn đợc ,có vị ngọt,

Cam (2)là tính từ chí sự vui vẽ ,hạnh phúc,tốt đẹp

(Nghĩa đen của nó : cam -.ngọt ;khổ -.đắng

Bác đã dùng lối chơi chữ :dùng từ trái nghĩa,đồng nghĩa ,gần nghĩa

D H ớng dẩn học ở nhà

Về nhà làm bài tập 3 SGK

Học bài củ -xem và soạn trớc bài ''Làm thơ lục bát ''

-Su tầm một bài thơ lục bát

Tuần 15 Soạn ngày 06/12/2009

1)Khoanh chữ đ cho câu đúng ,chữ s cho câu sai:

a) Khổ thơ lục bát gồm một câu sáu tiếng và một câu tám tiếng Đ S

c) Trong câu thơ lục, bát các tiếng 2,4,6 bắt buộc phải theo luật bằng trắc Đ S

d) Tiếng thứ sáu và tiếng thứ tám của câu bát phải yheo luật bỗng trầm Đ S

2) Em hãy đọc thuộc lòng một bài thơ lục bát mà em đã đợc học

HS trả lời -GV ghi điểm ,bổ sung và dẫn dắt vào bài mới

* Bài mới:

Hoạt động của GV – HS

HS đọc câu ca dao thong SGK

Cặp câu thơ lục bát mỗi dòng có mấy

tiếng ? vì sao lại gọi là lục bát ?

GV Thanh huyền hoặc thanh không gọi

là (thanh ngang )kí hiệu là (B)

Các thanh cò lại gọi là thanh trắc kí hiệu

Câu 1,3,5,7không bắt buộc theo luật bằng,

trắc

-Tiếng thứ 2 câu 6 và câu 8 vần (B )

-Tiếng thứ 4 câu 8 và câu 6 vần (T)

-Tiếng thứ 6 câu 6 và câu 8 vần (B) và vần

với nhau

-Tiếng thứ 6 câu 6 vần với tiếng thứ 6 câu

8 Tiếng thứ 8 câu 8 vần với tiếng thứ 6

đợc-*Ghi nhớ:

II Luyện tập :

1 Chọn một từ sau đây để điền vào chổ trống trong câu ca dao sau :

Vì mây cho núi lên trờiVì cơn gió thổi hoa với trăng

A vui ; B cời ; C nở ; D thắm

2 Hảy hoàn chỉnh các câu lục bát sau cho phù hợp về ý và vần

a) Bạn ơi gắng sức ngày ngày

3 Mổi em tự làm một bài thơ lục bát đúng theo yêu cầu

Đọc lên trớc lớp -thi xem bài ai làm đúng ,hay hơn

GV cho điểm để động viên

D H ớng dẩn học ở nhà

- Về nhà làm một em một bài thơ lục bát

- Xem và chuẩn bỉ trớc bài ''Chuẩn mực sử dụng từ ''

Tuần 16 Ngày soạn 08/12/2009

Bài 14

A Mục tiêu

Giúp HS

- Nắm đợc các yêu cầu trong việc sử dụng từ

- Trên cơ sở nhận thức đợc các yêu cầu đó ,tự kiểm tra thấy đợc những nhợc điểm củabản thân trong việc sử dụng từ ,có ý thức dùng từ đúng ,chuẩn mực tránh thái độ cẩu thảkhi nói khi viết

C Các hoạt động dạy học

*Bài cũ: Thế nào là chơi chữ? Các lối chơi chữ?

HS trả lời gv nhận xét – ghi điểm

Kiểm tra sự chuẩn bị của HS -Vào bài mới

*Bài mới : GV giới thiệu bài

Hoạt động của GV - HS

Hoạt động 1: Tìm hiểu yêu cầu sử

dụng từ đúng âm, đúng chíng tả

Em hảy chỉ ra các lỗi sai ở các câu

1,2,3 và cho biết nguyên nhân ?

Hoạt động 2:Tìm hiểu yêu cầu sử

dụngtừ đúng nghĩa

GV: + Sáng sủa: Thờng nhận biết

bằng thị giác

+ Cao cả: Lời nói hoặc việc làm có

phẩm chất tuyệt đối

Tính từ thờng đi kèm với từ nào?

Các từ đó đảm nhiệm vai trò gì trong

câu ?Sử dụng nh thế đã đúng cha ?vì

Hảy chửa lại cho đúng

GV; từ chú mang sắc thái đáng yêu

Em hãy tìm từ thích hợp điền vào?

Hoạt động 5:

- GV nêu vấn đề 1: Do đặc điểm l/s,

địa lí, phong tục tập quán… mỗi địa

Nội dung bài học

I Sử dụng từ đồng âm đúng chính tả

=>Dúi đầu  vùi đầu (Sai cặp phụ âm đầu v:nội bộ)

Lên ngời nên ngời (Sai chính tả ở ở phụ

âm đầu l-n :nội bộ) Tập tẹ tập toẹ (Sai vì gần âm ,nhớ khôngchính xác )

Sáng sủa ->tơi đẹp Cao cả ->sâu sắc -Biết ->có

Kết luận: Muốn hiểu đúng nghĩa của từ phảicăn cứ vào câu cụ thể, vào ngữ cảnh

III Sử dụng đúng tính chất ngữ pháp của từ

-Hào quang (dt)  Không thể làm VN nhtính từ

Hoà quang  hoà nhoáng-Ăn mặc (đt) Chủ ngữ (sai)-Thảm hại (tt) -Vị ngữ (sai)  Không thể dùng nh danh từ

- Ăn mặc thêm vào trớc ăn mặc hoặc đổi kếtcấu: sự ăn mặc, cách ăn mặc ; Chị ăn mặc…

- Bỏ '' với nhiều '' thêm ''rất ''

- Giả tạo phồn vinh ->sai về trật tự từ

- phồn vinh giả tạo

IV.Sử dụng từ đúng sắc thái biểu cảm ,hợp phong cách

-Lãnh đạo: Đứng đầu các tổ chức hợp pháp,chính danh mang sắc thái tôn trọng

- Cầm đâu sắc thái khinh bỉ, coi thờng

- Chú Hổ sử dụng trong trờng hợp nàukhông phù hợp

- nó, con hổ

V Không nên lạm dụng từ đị ph ơng ,từ Hán Việt

- Văn bản chuẩn mực (hành chính, chínhluận)

=>Sử dụng từ Hán Việt không hợp lí sẽ gâykhó hiểu ,thiếu sự thân thiện

ví dụ : Ngoài sân bọn trẻ đang nô đùa

Và :Ngoài sân nhi đồng đang nô đùa.

VD: Công ty cầu đờng- Công ty kiều lộCha mẹ nào mà chẳng thơng con- Phụ mẫunào…

Ghi nhớ :HS đọc

D H ớng dẫn học ở nhà

- Học bài củ -xem và chuẩn bị trớc bài ''Ôn tập văn biểu cảm''

Tuần16 Ngày soạn :10/12/2009

Bài 14

Tiết 61: Ôn tập văn bản biểu cảm

A Mục tiêu :

Giúp HS

- Ôn lại những điểm quan trọng nhất về lí thuyết và làm văn bản biểu cảm

- Phân biệt văn tự sự ,miêu tả,với yếu tố tự sự ,miêu tả trong văn bản biểu cảm

- Cách lập ý và lập dàn bài cho một đề văn biểu cảm

- Cách diễn đạt trong bài văn biểu cảm

B Hoạt động dạy học

* Bài cũ : GV kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của học sinh

* Bài mới :GV hớng dẫn học sinh trả lời các câu hỏi

Hoạt động của GV- HS

Hoạt động 1:

HS nhắc lại k/n

Đọc lại các đoạn văn ghi ở bài 5,bài

6, bài 7,bài 9,bài 12

-Văn biểu cảm miêu tả đối tợng nhằm mợn những đặc điểm phẩm chất của nó mà nói lên suy nghĩ ,cảm xúc của của mình Do đặc

điểm này mà văn biểu cảm thờng sử dụng biện pháp :So sánh ,ẩn dụ ,nhân hoá …

=>Văn tự sự nhằm kể lại câu chuyện (sự việc )có đầu ,có cuối ,có nguyên nhân ,diễn biến ,kết quả

- Còn văn biểu cảm thờng nhớ lại những sự

Tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm

đóng vai trò gì ? Chúng thực hiện

nhiệm vụ biểu cảm nh thế nào? Ví

dụ

VD: Khổ đầu của bài thơ “Bài ca nhà

tranh bị gió thu phá” ( Đỗ Phủ )

3 Vai trò của tự sự và miêu tả trong biểu cảm

=>Tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm

đóng vai trò làm giá đở làm nền cho tác giả bộc lộ tình cảm ,cảm xúc con ngời nảy sinh

tự sự việc ,sự vật cụ thể :

4 Luyện tập

Bài tập 1:

Phát biểu cảm nghĩ (văn biểu cảm ) Đề tài mùa xuân

-Yêu cầu :Bày tỏ thái độ tình cảm và sự

đánh giá đối với mùa xuân Tìm ý :

*ý 1: Mùa xuân của thiên nhiên

- Cảnh sắc ,thời tiết ,khí hậu ,cây cỏ ,chim muông …

- Mùa xuân là mùa đâm chồi ,nảy lộc ,cây cối trăm hoa đua nở

*ý 2: Mùa xuân của con ngời

- Mùa xuân đem lại cho mỗi ngời một tuổi mới ,đối với thiếu nhi mùa xuân đánh giá sựtrởng thành

- Mùa xuân mở đầu cho một năm ,mở đầu cho một kế hoạch dự định

*ý 3: Suy nghĩ về mùa xuân

- Mùa xuân về gợi cho em những suy nghĩ gì về bản thân và mọi ngời xung quanh Bài tập 2:

- Các biện pháp tu từ thờng gặp trong văn biểu cảm :So sánh, ẩn dụ ,nhân hoá , điệp ngữ …

- Ngôn ngữ của văn biểu cảm thờng gần với ngôn ngữ thơ vì nó có mục đích biểu cảm

nh thơ

+ Trong cách biểu cảm trực tiếp ,ngời viết

sử dụng ngôi thứ nhất (xng tôi ,em, chúng em)

+ Biểu cảm gián tiếp: Tình cảm ẩn trong cáchình ảnh

Tuần 16 Ngày soạn 12/12/2009

Bài 15 Tiết 62: Mùa xuân của tôi

Vũ Bằng

A Mục tiêu : Giúp HS

- Cảm nhận đợc nét đặc sắc nhất của cảnh sắc mùa xuân ở Hà Nội và miền Bắc đợc táihiện trong bài tuỳ bút này

- Thấy đợc tình yêu quê hơng ,đất nớc tha thiết ,sâu đậm của tác giả đợc thể hiện quangòi bút tài hoa ,tinh tế ,giàu cảm xúc và hình ảnh

B Chuẩn bị :

GV: Nghiên cứu sgk, sgv- soạn bài

HS : Đọc kĩ văn bản- soạn câu hỏi sgk

2 Nêu nội dung bài tuỳ bút

HS trả lời - GV ghi điểm , nhận xét bổ sung và vào bài mới

* Bài mới :

Hoạt động của GV – HS

Hoạt động 1:

HS đọc chú thích và trả lời câu hỏi

Em hảy nêu vài nét hiểu biết của mình

ời )Phần 3: Phần còn lại (Cảnh sắc mùa xuân miền Bắc sau rằm tháng giêng )

3.Hiểu văn bản

a Tình cảm của con ng ời với mùa xuân

=>Những chi tiết này nó mang tính qui luật của tự nhiên ,khẳng định mọi ngời mê mùa xuân là qui luật tất yếu (nghệ thuật độc

đáo )

Bài văn viết về không khí và cảnh sắc

mùa xuân ở đâu ?

Hình dung xem hoàn cảnh và tâm trạng

khi tác giả viết bài này ?

Cảnh sắc mùa xuân Hà Nội và miền Bắc

đợc gợi tả nh thế nào ?Qua những chi

tiết nào ?

Không khí mùa xuân hiện lên rõ nhất

qua chi tiết nào ?

Em hiểu gì về dụng ý của tác giả khi đa

ra các chi tiết này ?

Mùa xuân đã khơi dậy sức sống trong

thiên nhiên và con ngời nh thế nào

?Để diển tả ý này tác giả dùng biện

pháp nghệ thuật gì ?

Tác giả đa ra những chi tiết nào mang

tính tổng kết ,khái quát ?

Chỉ ra những biện pháp nghệ thuật mà

tác giả sử dụng trong phần này ?

Đoạn này tác giả tập trung miêu tả cảnh

vật ,thiên nhiên trong một thời điểm cụ

thể sau tết

?Tác giả miêu tả những chi tiết cụ thể

nào ?

Qua những chi tiết em có cảm nhận gì ?

Tác giả hồi tởng lại những thức ăn

gì đợc nhân dân miền Bắc dùng sau

tết ?

b Cảnh sắc không khí mùa xuân ở đất trời

và lòng ng ời Hà Nội

=>.Tác giả sống ở vùng tạm bị chiếm ,viết

về Hà Nội trong tâm trạng nhớ nhung da diết

=.>Miền bắc đọng trong lòng tác giả là : sông xanh ,núi tím ,mày ai nh trăng mới in ngần

Tác gả nhớ những chi tiết âm thanh cụ thể :

- ma riêu riêu

- gió lạnh lạnh

- tiếng nhạn kêu

- tiếng chèo ,câu hát huê tình

=>Khung cảnh gia đình với bàn thờ ,đèn ,nến ,hơng trầm gắn với tình cảm gia đình

=>.ý thức hớng về cội nguồn tổ tiên

=>Tìm ngời trẻ hơn ,đập mạnh hơn và đập mạnh trong những ngày đông tháng giá ,đ-ờng sá không còn lầy lội ,cái rét ngọt ngào ,khônh còn tê buốt căm căm nữa (cảm nhận về mặt tâm lý )

=>-Con ngời đợc so sánh với cảnh vật -Tình yêu thơng là nhu cầu cần thiết của muôn loài

=>Không khí gia đình ,các bàn thờ và cảm giác êm đềm nảy nở ->tình yêu tha thiết

=>Sử dụng nhiều hình ảnh gợi cảm ,phơng pháp so sánh

Tạo nên sức truyền cảm con ngời bừng lên một tình yêu

3.Cảnh sắc mùa xuân sau rằm tháng giêng

=> Chi tiết cụ thể nh :

- đào hơi phai , nhuỵ vẫn còn phong

- Cỏ không mớt nhng lại nực một mùi hơng -Ma xuân thay thế cho ma phùn

-Giàn thiên lý ong siêng năng đi kiếm nhị hoa

-Cánh con ve mới lột

=>Những chi tiết hết sức cụ thể nói lên đợc

mê luyến đối với mùa xuân ,phản ánh một nghệ thuất quan sát tinh vi ,miêu tả chính xác

=.>Bữa cơm giản dị :cà ăn với thịt thăn

điểm những lá tía tô nhỏ hay bát canh trứng cua vắt chanh ,ăn mát nh nh quạt vào lòng -Thức ăn dân dã mang đậm cổ truyền của dân tộc

=>.Tình cảm yêu quê hơng tha thiết ,sâu sắc

Tại sao sống trông vùng kiểm soát của

Mĩ -nguỵ mà tác giả hình dung cụ thể

mùa xuân miền Bắc (Đặc biệt là Hà Nội

1 Văn bản Mùa xuân của tôi đợc viết trong hoàn cảnh nào ?

A Tác giả trực tiếp chứng kiến và miêu tả vẽ đẹp của mùa xuân

B.Tác giả miêu tả và bộc lộ cảm xúc về mùa xuân từ những điều đợc nghe kể

C.Đất nớc cắt chia ,tác giả ở miền Nam nhớ và hoài vọng về mùa xuân ở miền Bắc D.Tác giả đang sống trong mùa xuân thống nhất

2 Câu văn nào sau đây không nhằm bộc lộ trực tiếp tình cảm của tác giả với mùa xuân ?

A.Tôi yêu sông xanh ,núi tím ;tôi yêu đôi mày nh trăng mới in ngần và tôi cũng xâymộng ớc mơ…

B.ngời yêu cảnh ,vào những lúc trời đất mang mang nh vậy ,khoácmotj cái áo lông,ngậm một ống điếu mở cửa đi ra ngoài …

C Mùa xuân của tôi -Mùa xuân Bác Việt ,mùa xuân của Hà Nội -là mùa xuân có m ariêu riêu ,gó lành lạnh …

D Đẹp quá đi ,mùa xuân ơi -mùa xuân của Hà Nội thân yêu,của bắc việt thơng mến

A M ục tiêu

- Cảm nhận đợc nét đẹp riêng của Sài Gòn với thiên nhiên ,khí hậu nhiệt đới và nhất

là phong cách con ngời Sài Gòn

- Nắm đợc ngệ thuật biểu hiện tình cảm ,cảm xúc qua những hiểu biết cụ thể ,nhiều mặt của tác giả vế Sài Gòn

B Chuẩn bị

- Bài soạn ,chân dung tác giả nếu có

- Tranh về Sài Gòn xa và nay

C Các hoạt động dạy học

* Bài củ: Gv kiểm tra sự chuẩn bị của h/s

*Bài mới : Gv giới thiệu bài

=>Minh Hơng quê ở Quảng Nam đã sống

ở Sài Gòn trên 50 năm ghi lại bằng những bút kí ,tuỳ bút ,tạp văn,phóng sự với nhữngnhận xét tinh tế ,dí dỏm mà sâu sắc nh :Sài

Gòn tôi yêu ,Sài Gòn dậy sớm ,ăn sáng …

Tìm bố cục của văn bản trên và cho

biết nội dung chính của mỗi đoạn

Tác gải miêu tả thiên nhiên Sài gòn

trên những phơng diện nào ?

Qua phần I Em thấy thiên nhiên đợc

tác giả miêu tả ra sao ?Tìm những chi

tiết minh hoạ

Cảm nhận chung về thời tiết , không

bóng con ngời là cảnh chết ,cho nên tác

giả chú trọng miêu tả con ngời

Tác giả giới thiệu những gì về dân c

Sài Gòn

b.Tác phẩm : Sài Gòn tôi yêu là bài mở

đầu trong tập tuỳ bút -bút kí Nhớ …Sài Gòn tập 1

II Đọc hiểu văn bản

1 Đọc : -HS nghe-HS đọc bài GV nhận xét

2.Bố cục

=>Bố cục gồm 3 phần Phần 1 từ đầu đến ….họ hàng

=>Nêu ấn tợng chung về cảnh sắc thiên nhiên và tình cảm của tác giả

Phần II.tiếp đó đến năm triệu

=> Cảm nhận bình luận về phong cáchồnnngời Sài Gòn

Phần III Phần còn lại

=>Khẳng định tình yêu của mình đối với thành phố ấy

3.Hiểu văn bản : a) Cảnh sắc thiên nhiên về Sài Gòn và tình cảm của tác giả

=>Thiên nhiên,khí hậu, con ngờimột cách đầy đủ ,toàn diện

=>Có những nét riêng biệt khác với nhữngvùng khác :

Nắng sớm ,gió lộng buổi chiều, ma ào ào ,

=>Thành phố trẻ trung năng động có những nét hấp dẩn riêng về thiên nhiên ,khí hậu đó là lí do thứ nhất khiến tácgiả yêu Sài Gòn

b) Cảm nhận và bình luận về phong cách con ng ời Sài Gòn

HS nghe

*Đặc điểm dân c :

=>Nơi hội tụ của bốn phơng hoà hợp không phân biệt ,gọi tên chung Sài Gòn ( Ba trăm năm Thành phố Gia Định nay

HS đọc đoạn "Cách ngày nay … đến tự

ti "

Tìm những chi tiết miêu tả cô gái sài

Gòn ?

Nghệ thuật so sánh trong đoạn này là

gì ?Nêu tác dụng của nó

Hãy đọc 4 dòng cuối trang 140 và nhận

xét phẩm chất cuả ngời dân Sài Gòn

GV cho HS đọc đoạn còn lại

Theo em dụng ý của tác giả là gì ?

Tình yêu Sài Gòn đợc tác giả thể hiện

nhiên hiền hoà ,hấp dẫn

c Những con ngời Sài Gòn hiền hoà và

anh dũng

d Thiên nhiên khí hậu Sài Gòn và

phong cách con ngời Sài Gòn có những

-HS làm các bạn nhận xét-GV bổ sung

*Ghi nhớ :HS đọc

D H ớng dẫn học ở nhà

Về nhà xem lại nội dung bài đả học -đọc ghi nhớ

Xem và chuẩn bị trớc bài ''Mùa xuân của tôi''

Tuần15 Ngày soạn15 /12/2009

Bài 15

Tiết 64:Luyện tập sử dụng từ

A M ục tiêu :

Rèn luyện kĩ năng về dùng từ, sữa lỗi dùng từ

Sa lỗi về từ qua các bài tập làm văn

Mở rộng vốn từ, góp phần nâng cao chất lợng diễn đạt, viết văn

Hoạt động 1: Hớng dẫn tìm hiểu tác dụng

và hạn chế của việc dùng từ địa phơng

GV cho h/s tìm và phân tích các từ địa

phơng dợc dùng trong văn bảm : Sài Gòn

tôi yêu, Mùa xuân của tôi

Gv: Việc dùng từ địa phơng trong các văn

thờng gặp của các em trong nói và viết

H/s thảo luận nhóm tìm những lỗi mà khi

nói và viết h/s thờng mắc phải

Hoạt động 3: Hớng dẫn h/s sửa lỗi trong

Gv: Đa ra một số lỗi mà h/s thờng mắc

phải khi viết văn Cả lớp sửa chữa, rút

kinh nghiệm

Nội dung luyện tập

1 Tác dụng và hạn chế của việc sử dụng từ địa ph ơng

- Tác dụng: Dùng từ địa phơng đúng chổ

trong nói và viết sẽ tạo sắc thái riêng biệt – tạo ra chất địa phơng tièm tàng trong văn bản nh một nét duyên

- Hạn chế : Nếu lạm dụng từ địa phơng

sẽ làm ngời đọc (ngời nghe) khó hiểu, khó chịu

2 Lỗi th ờng gặp của h/s

- Dùng từ địa phơng

- Dùng từ không đúng nghĩa

- Dùng từ không đúng tính chất ngữ phápcủa từ

- Dùng từ không hợp phong cách, không hợp sắc thái biểu cảm

3 Sửa lỗi (Bài TLV số1 và số2 của h/s)

- Tóc của bạn ấy đen thui  tóc của bạn

ấy đen nhánh

- Em với bạn rủ chắc đi nhơỉ  rủ nhau đi chơi

- Bạn bít cam cho em ăn  hái cam

- Bố của Long chết ở chiến trờng  hi sinh

- Hoa hồng thì rất chi là thơm Hơng củahoa hồng rất thơm

- Đến mùa mít chín, em đa mít cho ông

bà Đến , em … mang mít đến biếu ông

bà

D Hớng dẫn học ở nhà

- Về nhà tự kiểm tra lại bài viết của mình

- Tập rèn luyện chữ viết của mình để tránh mắc các lỗi đó

- Xem và nhớ lại bài viết số 3 của mình để tiết sau trả bài

Tuần 17 Ngày soạn 17/12 / 2009

A Mục tiêu :

- Giúp học sinh nhận thấy đợc năng lực làm văn biểu cảm về ngời (ngời thân)

- Thấy đợc u và nhợc điểm của mỗi em khi làm bài viết ,hớng khắc phục

- Viết đúng thể loại ''Biểu cảm ''

- Đầy đủ các phần của một bài văn ,có nội dung

- Thể hiện đợc tình cảm, cảm xúc ,suy nghĩ của mình đối với ngời thân

- Biết kết hợp các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm

- Biết sử dụng các biện pháp nghệ thuật :so sánh ,ẩn dụ …

Hoạt động 2:

GV nhận xét cụ thể các bài của học sinh

Nhìn chung có một số bài làm tơng đối tốt nh bài của bạn : 7ATrần Linh, Trần Giang, Hoà, Lụa ; 7B: Sỹ, Đô, Cơng, …; 7C : Lực, Trang, Huyền, Ngân, …

- Đã biết kết hợp giửa tự sự ,miêu tả,biểu cảm vào bài viết ,đả bộc lộ suy nghỉ,tình cảm của mình với đối tợng

- Cho đọc một số bài làm tốt và bài làm còn yếu để các em đối chiếu

- Trao đổi bài và cùng sửa chữa cho nhau

GV nhận xét –Lấy điểm

D H ớng dẫn học ở nhà

- Về nhà xem lại bài và tập viết lại bài sao cho đạt yêu cầu

- Xem và chuẩn bị bài theo các câu hỏi ở bài ôn tập tập tác phẩm trử tình

Nhóm 1 câu 1;nhóm 2câu 2;nhóm 3 câu 3 để tiết sau tìm hiểu

Tuần17 Ngày soạn 19/12/2009

Phiếu học tập ,dấy trắng

C Các hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

Hoạt động 2: GV giới thiệu nội dung ,tiến trình ,hình thức và yêu cầu của tiết ôn tập

1.Nêu tên tác giả của từng tác phẩm đã học sau

- HS trả lời -GV chiếu kết quả của GV lên máy để đối chiếu với bài làm của HS

-Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh(Tĩnh dạ tứ)

-Phò giá về kinh(Tụng giá hoàng kinh s )

-Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê (hồi

- HS làm -đại diện các nhóm trình bày -GV chiếu kết quả lên bảng

Tác phẩm Nội dung t tởng ,tình cảm đợc biểu hiện

-Bài ca nhà tranh bị gió thu phá

-Qua đèo ngang

-Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về

- Tinh thần nhân đạo và lòng vị tha cao cả

- Nỗi nhớ thơng quá khứ đi đôi với nỗi buồn đơn lẽthầm lặng giữa núi đèo hoang sơ

- Tình cảm quê hơng chân thành pha chút xót xa lúc mới trở về quê

- ý thức độc lập tự chủ và quyết tâm tiêu diệt địch

- Tình cảm gia đình ,quê hơng qua những kỉ niệm

3.Hảy sắp xếp lại để tên tác phẩm (hoặc đoạn trích khớp với thể thơ )

- HS làm vào phiếu họ tập -Đại diên nhóm trình bày

- Lớp nhận xét -GV bổ sung chiếuqua máy chiếu

Tên tác phẩm

-Sau phút chia li (trích):chữ Hán -Qua đèo ngang :chữ Nôm -Côn sơn ca :chữ Hán -Tiếng gà tra

-Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh -Sông núi nớc nam :chữ Hán

-Song thất lục bát Thất ngôn bát cú -Lục bát

-Thể thơ năm tiếng -Ngũ ngôn tứ tuyệt -Thất ngôn tứ tuyệt

4 Tác phẩm trử tình là :

a Những văn bản viết bằng thơ

b Những tác phẩm kể lại một câu chuyện cảm động

c Th và tuỳ bút

d Những văn bản thể hiện tình cảm ,cảm xúc của tác giả

HS làm -đại diện các nhóm trình bày -lớp nhận xét

5 Trong những nhận xét sau, nhận xét nào không chính xác ?

a Ca dao dân ca là tác phẩm trử tình

b Tất cả những bài ca dao dân ca đều đợc sáng tác theo thể thơ lục bát

c Ngôn ngữ ca dao sinh động ,gợi cảm

d Ca dao có nhiều cách biểu hiện tình cảm phong phú

1 Lập bảng so sánh quan hệ từ với danh từ ,động từ ,tính từ về ý nghĩa ,chức năng

Đại diện các nhóm trình bày trình bày kết quả thảo luận của nhóm mình

Các nhóm khác nhận xét ,GV bổ sung bổ sung chiếu kết quả lên máy chiếu

Từ loại

ý nghĩa

và chức năng

hoạt động,tính chất Biểu thị ý nghĩa quan hệ

phần của cụm từ ,của câu Liên kết các thành phần của cụm từ của câu

3 Giải nghĩa các yếu tố Hán Việt đã học :

Mẫu : Bạch (bạch cầu) =>trắng (màu trắng)

Bán =>nữa

Tơng tự học sinh tự làm

4.Tìm thành ngữ thuần Việt đồng nghĩa với với mỗi thành ngữ Hán Việt sau :

- Bách chiến cách thắng =>trăm trận trăm thắng

- Bán tín bán ngi =>nữa tin nữa ngờ

- Kim chi ngọc diệp =>cành vàng lá ngọc

- Khẩu phật tâm xà=>miệng nam mô bụng bồ dao găm

Tuần Ngày soạn 5/1/2008

Tiết 70: Chơng trình địa phơng (phần Tiếng Việt )

Hoạt động 1: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

Hoạt động 2: GV nêu nội dung tiết học

Đây là tiết học nhằm mục đích khắc phục những lỗi chính tả do ảnh hởng của cách phát

âm địa phơng nh ở lớp 6

I Nội dung luyện tập

1 Đối với các tĩnh miền Bắc :

Viết đúng các tiếng có các phụ âm đầu dễ mắc lỗi :ví dụ :tr/ch; s/x; r/d; gi/d; l/n.Cụ thể nh: cho nên =>cho lên …

2.Đối với các tỉnh miền Trung, miền Nam

- Viết đúng tiếng có các phụ âm cuối dễ mắc lỗi :ví dụ :c / t; n / ng=>con ngời lại viết cong ngời…

- Viết đúng các tiếng có dấu hỏi ,ngã ,gi,d… ,i/iê; o/ô ; v/d

Ví dụ :vô =>dô ; ông =>ong …

II Luyện tập

1 Viết những đoạn ,bài chứa các âm ,dấu thanh dễ mắc lỗi

Nghe viết bài thơ hoặc văn xuôi có độ dài khoảng 100 chữ

2 Làm bài tập chính tả

1 Điền vào chổ trống :

+ Điền x hoặc s vào chổ trống :…ử dụng; giả …ử; xét …ử

+ Điền các tiếng mãnh hoặc mảnh vào chổ thích hợp :mỏng…;dũng….;

-suất sứ -ghập ghềnh -trân thành-gìn dữ

-chung thành -trung thuỷ-xấu sa -sử lí

-cuốn quýt -xung xớng

-xuất xứ

GV cho học sinh làm và lên trình bày =>cả lớp cùng chú ý nghe rồi phát hiện ra những

từ ngữ còn dùng sai các lỗi chính tả và viết lại cho đúng

ôn tâp

I Mục tiêu cần đạt : Giúp h/s

Khắc phục một số lỗi chính tả do ảnh hởng của cách phát âm địa phơng

II C huẩn bị

GV chuẩn bị các đoan văn, đoạn thơ

Bảng phụ, bút lông

III Tiến trình trên lớp

Hoạt động 1: Nghe – viết đoạn chứa các âm, dấu thanh dễ mắc lỗi

Gv đọc- h/s viết – sau đó gv đem bài cho h/s kiểm tra của nhau

Gv nhận xét- bổ sung

Đoạn thơ:

…Mỗi sớm dậy nghe bốn bề thân thiết

Ngời qua đờng chung tiếng Việt cùng tôi

Nh vị muối chung lòng biển mặn

Nh dòng sông thơng mến chảy muôn đời

Ai thuở trớc nói những lời thứ nhất

Còn thô sơ nh mãnh đá thay rìu

Điều anh nói hôm nay, chiều sẽ tắt

Ai ngời sau nói tiếp những lời yêu?

Ai phiêu bạt nơi chân trời gốc biển

Nhớ quặn lòng Tiếng Việt tái tê

Ai ở phía bên kia cầm súng khác

Cùng tôi trong tiếng Việt quay về

Ôi tiếng Việt một đời tôi mắc nợ

Quên nỗi mình, quên áo mặc cơm ăn

Trời xanh quá môi tôi hồi hộp quá

Tiếng Việt ơi tiếng Việt ân tình

( Tiếng Việt – Lu Quang Vũ )

Hoạt động 2: Làm các bài tập chính tả

1.Tìm từ theo yêu cầu

a Gv cho h/s xung phong lên bảng viết những từ chỉ hoạt động, trạng thái chứa tiếng có thanh hỏi hoặc ngã

VD: - Nghỉ ngơi, buồn ngủ, chạy nhảy, bay bổng …

- Dùng cử chỉ, ánh mắt làm dấu hiệu để cho ngời khác biết

Đáp án :- giả dối, gian dối, dối trá, lừa dối…

- dã man

- ra dấu

2 Đặt câu phân biệt các từ chứa các tiếng dễ lẫn

Gv đa ra các từ: - giành, dành - dấu, giấu - dao, giao

Gv cho h/s xung lên bảng đặt câu

HS nhận xét- Gv nhận xét- kết luận

VD: 1 - Tôi dành dụm đợc 10 000đ - An và Nam đang tranh giành nhau quả

2 - Tôi ra dấu cho em im lặng

- Mẹ giấu những giọt nớc mắt vào lòng

3 - Hai bên giao chiến rất kinh liệt

- Con dao này rất sắc

Hoạt động 3: Gv cho h/s đọc những bài ca dao, tục ngữ, thành ngữ đã su tầm đợc

HS đọc – các bạn nghe và nhận xét

Gv và h/s bình một số bài ca dao trữ tình

Giới thiệu bài

Tục ngữ là một thể loại văn học dân gian Nó đợc ví là kho báu của kinh nghiệm và trí tuệ dân gian ,là ''Túi khôn dân gian vô tận ''.Tục ngữ là thể loại triết lí nhng đồng thời cũng là ''cây đời xanh tơi '' Tục ngữ có nhiều chủ đề nhng tiết học ta tìm hiểu tám câu tụcngữ có chủ đề về thiên nhiên và lao động sản xuất

H

ớng dẫn các hoạt động

Hoạt động 1: Hớng dẫn đọc và tìm hiểu văn

bản

Qua sự hiểu biết và nghiên cứu SGK em

hiểu thế nào là tục ngữ ?

Nêu ví dụ

Kiến thức cơ bản

I Đọc – tìm hiểu chung

1 Khái niệm

-Là những câu nói dân gian ,ngắn gọn, ổn

định ,có nhịp điệu, hình ảnh ,biểu hiện những kinh nghiệm về mọi mặt

Ví dụ: “Ngời đẹp vì lụa ,lúa tốt vì phân”

Hớng dẫn học sinh đọc bài

GV đọc mẫu -Gọi 3 học sinh đọc bài -GV

nhận xét cách đọc bài của học sinh,uốn nắn

những chỗ các em còn đọc sai

Trong những câu tục ngữ trên có từ ngữ nào

em khó hiểu hoặc cha hiểu ?

Theo em có thể chia câu tục ngữ trên làm

mấy nhóm ?

GV chia lớp thành 2 nhóm

Nhóm 1 thảo luận 4 câu đầu

Nhóm 2 thảo luận 4 câu sau

Các nhóm thảo luận theo các câu hỏi trong

SGK

Nghĩa của câu tục ngữ thứ nhất ?

Cơ sở thực tiễn của kinh nghiệm nêu trong

Đợc dùng để ứng dụng vào việc gì ?

Kinh nghiệm ra sao

Nêu nội dung và ý nghĩa mà các câu tục

II Đọc- Hiểu nội dung văn bản

Bốn câu đầu :Kinh nghiệm về khí ợng,thiên nhiên

t-Bốn câu sau :kinh nghiệm về lao động sảnxuất

a Nội dung ,ý nghĩa

=>Tháng 5 âm lịch ngày dài đêm ngắn ,tháng 10 âm lịch ngày ngắn đêm dài

=>Dựa vào sự tự quay của Trái Đất

=>Sử dụng vào chuyện tính toán ,sắp xếp công việc trong mùa hè (ngày )

=>Ngời dân lao động có thể bố trí công việc hợp lí phù hợp với thời gian trong ngày

=>Dự đoán thời tiết :ban đêm bầu trời nhiều sao thì ngày hôm sau nắng ,nếu ít sao thì dể có ma

-Giúp con ngời dự đoán đợc thời tiết để sắp xếp công việc

-Khi nhìn lên trời có ráng vàng hoặc đỏ thì nhất định trời sẽ có ma to hoặc giông bảo

-Kiến tụ họp ở chổ thấp là báo hiệu trời sắp có bảo, còn khi kiến dọn tổ lên cao thìsắp có lũ lụt ;con ngời biết để mà đề phòng

=>Dự đoán thời tiết

=>Giúp nhân dân chủ động ứng phó với thời tiết

=>Đất đai là vốn quý ,biết sử dụng và quýtrọng đất đai

-Đó là kinh nghiệm của nhà nông giúp con biết khai thác những gì của tự nhiên để tạo ra của cải vật chất

=>Kinh nghiệm làm ruộng :những yếu tố quyết định sản lợng của đồng ruộng ;đủ n-

ớc ,nhiều phân ,chăm sóc ;chọn giống

=>Trong kỷ thuật trồng trọt Giúp ngời nông dân biết cách trồng lúa cho năng suất cao

=>Gieo trồng đúng thời vụ ,đất đai làm

kỉ ;đó cũng là những yếu tố giúp ngời nông dân có đợc kết quả cao trong sản