Một số giải pháp giúp học tốt phân môn tập đọc nhạc cho học sinh khối 5 trường tiểu học huỳnh ngọc huệ

Vì vậy, qua việc nghiên cứu thực trạng học tập phân môn Tập đọc nhạc, tác giả đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học phân môn Tập đọc nhạc cho học sinh khối 5 trường ti

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ - -

TÓM TẮT

Đề tài : MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP HỌC TỐT PHÂN MÔN TẬP ĐỌC NHẠC CHO HỌC SINH KHỐI 5 TRƯỜNG TIỂU HỌC HUỲNH NGỌC

HUỆ

Sinh viên thực hiện : Nguyễn Thị Ngàn Hương Lớp : 16 SAN

Giảng viên hướng dẫn : Th.s Phan Quỳnh Lam

Đà Nẵng, tháng 01 năm 2020

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Như chúng ta đã biết âm nhạc là một môn nghệ thuật rất gần gũi trong đời sống mỗi người chúng ta; ở đó những tâm tư, tình cảm của con người được thể hiện bằng âm thanh Âm

nhạc là nhu cầu, là món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với đời sống con người

Đối với trẻ nhỏ, âm nhạc có tác động rất lớn tới quá trình hình thành và phát triển nhân cách của các em Khi đến trường, các em được làm quen với bạn bè cùng trang lứa, được học tập, sinh hoạt và vui chơi Âm nhạc đóng vai trò rất quan trọng, là cơ sở hình thành và nuôi

dưỡng tâm hồn, sự sáng tạo, óc tưởng tượng của trẻ

Ngày nay, đất nước ta đang trong thời kì đổi mới và phát triển, giáo dục thẩm mỹ cho con người là một phần không thể thiếu trong mục tiêu giáo dục của chúng ta, nhằm đào tạo những con người phát triển toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mỹ Giáo dục thẩm mỹ có nội dung khá rộng, trong đó giáo dục nghệ thuật là mũi nhọn mà âm nhạc là một trong các môn học có

vai trò tích cực để thực hiện nhiệm vụ này

Âm nhạc là phương tiện hiệu quả nhất trong giáo dục thẩm mỹ, đặc biệt là ở bậc tiểu học, thông qua môn học này đã hình thành cho các em những kiến thức ban đầu về ca hát, về kiến thức âm nhạc, đặc biệt là trang bị cho các em có một thế giới tinh thần thoải mái hơn, giúp các em phát triển toàn diện hơn, từ đó giúp các em học tốt các môn học khác

Ở lớp 5 ngoài việc học hát các em còn được tập đọc các bài tập đọc nhạc với các âm hình tiết tấu đơn giản như: Nốt trắng, nốt đen, nốt móc đơn, được ghép lời ca theo nhạc và được làm quen với cách ghi các bài tập đọc nhạc Vì vậy việc học âm nhạc ở khối 5 của học sinh tiểu học đã bắt đầu chuyển sang một giai đoạn mới Các em trực tiếp được tiếp xúc với các nốt nhạc trên khuông nhạc có khóa sol và là phân môn mới Bên cạnh đó việc rèn luyện khả năng nghe nhạc chuẩn xác, phát triển tai nghe góp phần vào việc giáo dục văn hóa âm nhạc cho các em là điều rất cần thiết Trước mỗi bài tập đọc nhạc, giáo viên cần ghi chép nhạc, giải thích các ký hiệu âm nhạc mới cho các em Để các em hiểu, nắm được và thực hiện tốt yêu cầu của bài, người giáo viên cần có một phương pháp truyền đạt, hướng dẫn thật tốt, đơn giản nhưng lại hiệu quả nhất để giúp các em nắm bắt, tiếp thu nhanh nhất kiến thức bài học Vì vậy, qua việc nghiên cứu thực trạng học tập phân môn Tập đọc nhạc, tác giả đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học phân môn Tập đọc nhạc cho học sinh khối 5 trường tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ thành phố Đà Nẵng và cũng là những kinh nghiệm

mà tác giả đã đúc kết được từ những thầy cô đi trước

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Giúp giáo viên có thể tham khảo thêm một số phương pháp dạy tốt TĐN và giúp học sinh học tốt phân môn này đồng thời qua đó phát triển khả năng thị tấu, tai nghe và cảm thụ

âm nhạc của học sinh mang lại hiệu quả giảng dạy bộ môn Âm nhạc

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tìm hiểu thực trạng về hiệu quả học tập phân môn tập đọc nhạc ở khối 5 tại trường tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ, thành phố Đà Nẵng

- Đề xuất các giải pháp giúp học tốt phân môn Tập đọc nhạc cho học sinh khối 5 tại trường tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ, thành phố Đà Nẵng

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Một số giải pháp giúp học tốt phân môn TĐN cho học sinh khối 5 trường TH Huỳnh Ngọc Huệ - thành phố Đà Nẵng

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi khách thể nghiên cứu: học sinh khối 5 đang học tập tại trường TH Huỳnh Ngọc Huệ

- Phạm vi địa bàn nghiên cứu: chỉ triển khai nghiên cứu tại trường TH Huỳnh Ngọc Huệ, quận Thanh Khê, Đà Nẵng

- Phạm vi nội dung nghiên cứu: đề tài tập trung nghiên cứu những giải pháp giúp học sinh học tốt phân môn TĐN trong sách giáo khoa khối 5

4 Phương pháp nghiên cứu

Do điều kiện hạn chế nên tác giả không vận dụng được tất cả các phương pháp trong quá trình nghiên cứu Tôi đã vận dụng chủ yếu các phương pháp sau:

- Phương pháp quan sát: phương pháp này được sử dụng trong các tiết dự giờ, các giờ học các giờ truy bài để nhận xét thái độ, ý thức học tập của học sinh

- Phương pháp điều tra: phương pháp này được sử dụng dưới các hình thức như phát phiếu điều tra, thu thập số liệu… để nắm được hứng thú của học sinh với môn học

- Phương pháp toán học: đây là phương pháp được áp dụng trong khi thống kê, xử lí số liệu thu thập được Trên cơ sở đánh giá, phân loại học sinh

- Phương pháp đàm thoại: tiếp xúc, trò chuyện trực tiếp với học sinh và giáo viên bộ môn, từ đó nắm được tình hình chung của lớp và chất lương học tập của học sinh

- Ngoài ra đề tài còn được thực hiện nhờ việc đọc, phân tích các tài liệu có liên quan

5 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng dạy học Âm nhạc ở bậc TH từ lâu đã trở thành vấn đề được nhiều nhà nghiên cứu giáo dục, các nhà sư phạm, các nhạc sĩ quan tâm tìm hiểu và nghiên cứu góp phần nâng cao chất lượng dạy học Âm nhạc đạt hiệu quả cao với các đề tài:

- “Một số biện pháp giúp học sinh phát triển môn Âm nhạc ở trường Tiểu học EaHiao –

xã EaHiao – huyện EaH’leo” (Cao Phan Minh Hoàng)

- “Một số biện pháp giúp học sinh học tốt môn Âm nhạc lớp 5” (Nguyễn Thị Tuyết Sương)

- “Phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn Âm nhạc trong trường Tiểu học” (Nguyễn Thị Hồng Huệ)

Tuy nhiên, các đề tài chủ yếu tập trung nêu thực trạng và giải pháp nói chung của các trường Tiểu học, chưa đi sâu khai thác việc dạy học phân môn Tập đọc nhạc cụ thể ở các khối lớp, chưa nghiên cứu những điều kiện về vật chất ảnh hưởng lớn đến công tác giảng dạy Âm nhạc trong nhà trường Tiểu học và đối với một trường Tiểu học cụ thể ở Đà Nẵng như trường Tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ thì chưa có đối tượng nào nghiên cứu đến đề tài này

Trong lần nghiên cứu này, chúng tôi tiến hành đi sâu nghiên cứu thực trạng dạy học phân môn Tập đọc nhạc ở trường Tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ từ đó nêu lên các biện pháp thiết thực nhằm ngày một nâng cao chất lượng dạy học Âm nhạc trong nhà trường Tiểu học, đặc biệt ở lớp 5 Vì vậy, đề tài này có giá trị thực tiễn và còn nguyên tính mới mẽ

6 Bố cục đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, đề tài có bố cục 2 chương và

4 tiểu tiết sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận của việc học tốt phân môn Tập đọc nhạc đối với học sinh tiểu học

Chương 2: Một số đề xuất giúp học sinh trường tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ học tốt phân môn Tập đọc nhạc

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC HỌC TỐT, THỰC TRẠNG VIỆC HỌC PHÂN MÔN TẬP ĐỌC NHẠC CỦA HỌC SINH KHỐI 5

TRƯỜNG TIỂU HỌC HUỲNH NGỌC HUỆ 1.1 Các nhân tố liên quan tới việc học tốt phân môn Tập đọc nhạc

1.1.1 Quản lý của nhà Trường

Giáo dục Âm nhạc là giáo dục nhân cách và giáo dục thẩm mỹ của học sinh, là một kiểu dạy học có ý nghĩa sư phạm rất lớn, vì nó sinh động, cụ thể, thực tế, đồng thời giúp giáo viên kịp thời phát hiện những chỗ mạnh, chỗ yếu của học sinh để điều chỉnh, khích lệ Không ai khác ngoài BGH nhà trường phải luôn xác định tầm quan trọng của hoạt động dạy Âm nhạc trong việc giáo dục toàn diện cho học sinh ngày nay

Phân môn Tập đọc nhạc được đánh giá rất cao tầm quan trọng của mình vì nó giúp học sinh phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo từ nhận thức đến hành động Chính việc xác định này đã giúp một vai trò thuận lợi về mặt tâm lý cho giáo viên khi tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động dạy Âm nhạc, cũng như phân môn Tập đọc nhạc

1.1.2 Năng lực Giáo viên

Trong quá trình tiếp cận tri thức của học sinh, giáo viên âm nhạc là người nắm vai trò trung gian và là mắt xích quan trọng nhất trong chuỗi quá trình truyền đạt và tiếp nhận tri thức, giữa giáo viên và học sinh luôn có mối quan hệ gắn kết và tác động qua lại lẫn nhau Nghĩa là khi giáo viên truyền đạt tri thức cho học sinh, cũng là lúc học sinh nêu ra những thắc mắc và giáo viên là người trực tiếp giải đáp một cách chính xác nhất Vì vậy trong bất cứ hoạt động dạy nào, giáo viên cũng không được phép bản thân lơ là trong việc hoàn thiện, nắm vững kiến thức chuyên môn Tập đọc nhạc là phân môn hoàn toàn không dễ dạy hay tiếp nhận, vì thế người giáo viên phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, bởi những sai sót ngay từ ban đầu

sẽ dẫn đến sự sai lệch trong nhận thức và hành động của học sinh sau này Việc được tập huấn

và bồi dưỡng kỹ năng từ cơ bản đến chuyên sâu kiến thức về Âm nhạc cho giáo viên là điều rất quan trọng, đặc biệt là với các giờ học Tâp đọc nhạc (phân môn nền tảng lí thuyết), việc lên kế hoạch, thiết kế nội dung giáo án sao cho logic, tạo sự hưng phấn cho học sinh, làm sao

để hoạt động dạy học thu hút được sự chú ý, tiếp thu một cách nhanh nhất và khắc sâu kiến thức nhất? Tất cả câu hỏi đó đều cần sự đầu tư không ít từ giáo viên và sự hỗ trợ của BGH

nhà trường

Giáo viên đóng vai trò làm chiếc cầu nối giữa nhà trường với học sinh và gia đình học sinh Giáo viên không chỉ là người thầy mà trong nhiều tình huống còn phải là người cha, người mẹ, người bạn, là chỗ dựa tinh thần của học sinh Thực tế cho thấy, giáo viên có chuyên môn cao, yêu nghề, luôn gần gũi, tận tâm với học trò sẽ giúp cho hoạt động dạy và học đạt được những hiệu quả to lớn

1.1.3 Học sinh

1.1.3.1 Năng lực học tập

Âm nhạc là một trong những môn học chính trong chương trình đào tạo phổ thông bắt đầu từ các lớp học sinh tiểu học Đó không chỉ là môn học mà còn là một nhu cầu trong đời sống tinh thần của học sinh, khi các em được tham gia ca hát chính là lúc các em được hoạt động để nhận thức thế giới xung quanh và bản thân mình Những hình tượng âm thanh của bài hát, bản nhạc tác động vào cảm xúc của các em , giúp cho việc phát triển trí tuệ, óc tưởng tượng và có tác dụng giáo dục tình cảm, đạo đức rất tốt

Các em học sinh phải có thái độ học tập đúng đắn, năng động, phối hợp và hưởng ứng với những hoạt động, những yêu cầu mà giáo viên yêu cầu trong quá trình học tập và rèn luyện của mình Các em phải ý thức được vai trò, trách nhiệm, nhiệm vụ học tập của mình trong quá trình học tập

1.1.3.2 Yếu tố tâm lý

Trong mỗi khoảng thời gian nhất định, bản thân lại có tâm lý khác nhau Tâm lý ảnh hưởng lớn đến việc học Khi đối mặt với một môn học mà mình thích thú, trước sẽ có tâm lý hưng phấn Còn đối với những môn khó so với khả năng của bản thân, con người sẽ có tâm lý

lo sợ, né tránh Khi gặp vấn đề khó khăn bên ngoài việc học gây ra tâm lý xấu, cũng có lúc động đến việc học tâm lý vui vẻ, hưng phấn sẽ kích thích việc học hơn Giải thích theo khoa học, khi có tâm lý vui vẻ, hưng phấn, lượng máu được đưa lên não nhiều hơn, bộ não người

xử lý thông tin nhanh chóng, khả năng tiếp thu cao Yếu tố tâm lý còn ảnh hưởng đến cách nhìn nhận vấn đề Tâm lý tốt khiến ta nhìn nhận việc học như là một thú vui, học tập hăng say hơn Ngược lại, khi tâm lý buồn chán, con người có nhiều suy nghĩ tiêu cực,tinh thần chịu stress, khả năng tập trung giảm, nhìn nhận việc học như một gánh nặng gây ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất học tập

1.1.3.3 Đặc điểm thể chất

Đặc điểm về thể chất ảnh hưởng không nhỏ đến bộ môn Âm nhạc Vì đặc thù của bộ môn này là tác động trực tiếp đến bộ phận cơ thể (cổ họng) Là học sinh tiểu học, cơ quan phát âm của các em rất non nớt, rất chóng bị mệt (nhiều khi vì các em quá hưng phấn), học sinh chỉ hát được 1 đến 2 phút một lần Bộ phận phát thanh phát triển còn chậm, dung lượng không khí chứa trong phổi của các em nam và nữ tương đương nhau Các em đang ở độ tuổi thiếu nhi nên tầm cử giọng các em rộng ở những quãng 8 trên

1.1.4 Trang thiết bị phục vụ học tập

Trong công tác dạy và học ngoài thầy và trò, chương trình sách giáo khoa trường lớp… thường phải sử dụng đến thiết bị dạy học Trong môn Âm nhạc, đặc biệt đối với phân môn TĐN, thiết bị dạy học là một bộ phận cơ sở vật chất trường học trực tiếp có mặt trong các giờ học được thầy trò cùng sử dụng, như: đàn (giúp học sinh luyện nghe chính xác cao độ các nốt nhạc), thanh phách (hỗ trợ các em trong gõ đệm tiết tấu),…

Có nhiều quan niệm khác nhau về thiết bị dạy học Khái niệm thiết bị dạy học dùng trong khóa luận này được hiểu theo nghĩa: là tập hợp những đối tượng vật chất được người dạy sử dụng với tư cách là những phương tiện để tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức người học, là phương tiện nhận thức của người học, thông qua đó thực hiện mục tiêu dạy học

Cơ sở vật chất nói chung và thiết bị dạy học nói riêng là một trong những thành tố cơ bản của quá trình dạy học Nếu không có thành tố cơ bản này hoạt động dạy học không thể diễn ra một cách thuận lợi và đạt được hiệu quả cao

1.1.5 Phụ huynh

Gia đình có vai trò rất lớn trong việc định hướng phát triển của mỗi cá nhân Có thể nói, gia đình là yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng tới việc học tập của con người

Thứ nhất, truyền thống học tập của gia đình tạo nền tảng quan trọng trong sự nghiệp học tập của mỗi cá nhân Nếu cha mẹ, anh chị em trong gia đình đều là những người chăm chỉ, quan tâm tới việc học của con cái thì theo lẽ tự nhiên, con người sẽ hình thành cho mình một ý thức học tập tốt Cha mẹ quan tâm tới việc học của con, đốc thúc con học tập thì người học sinh sẽ có điều kiện để tập trung vào việc học

Thứ hai, không khí gia đình cũng ảnh hưởng tới học tập Một gia đình vui vẻ, đầm ấm, hạnh phúc là động lực tinh thần giúp người học sinh tập trung vào việc học để đạt hiệu quả cao Trong trường hợp học sinh sống trong một gia đình không hạnh phúc, cha mẹ có những biện pháp giáo dục thiếu khoa học gây ảnh hưởng xấu đến việc hình thành nhân cách Các bạn học sinh ấy có thể sẽ không coi trọng việc học, sa vào những cám dỗ bên ngoài nhà trường, bỏ

bê việc học

Thứ ba, không thể không nói đến ảnh hưởng từ kinh tế gia đình Rõ ràng một gia đình

có kinh tế sẽ tạo cho con những cơ sở vật chất đầy đủ, thuận lợi cho việc học Ngược lại, những học sinh có hoàn cảnh kinh tế khó khăn sẽ không có điều kiện tốt cho học tập, có những mối lo toan khác bên cạnh việc học.Thậm chí các bạn còn phải san sẻ thời gian học tập của mình để đi làm kinh tế phụ giúp gia đình Tuy vậy, một học sinh sinh ra trong gia đình có điều kiện kinh tế không hẳn là luôn đạt kết quả cao trong học tập Do bị chi phối bởi những mối quan hệ khác nhau mà các bạn không đạt được thành tích tốt Cùng với đó, sự quan tâm

kì vọng quá lớn từ phía gia đình hay sự định hướng mang tính chất áp đặt từ cha mẹ lại gây ảnh hưởng tiêu cực đến việc học, gây cảm giác chán nản vì phải chịu áp lực quá lớn hoặc phải học những gì bản thân không thích

1.2 Thực trạng học tập phân môn Tập đọc nhạc tại trường Tiểu học Huỳnh Ngọc

Huệ-tp Đà Nẵng

1.2.1 Vài nét khái quát về trường Tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ

1.2.1.1 Vị trí và cơ cấu tổ chức

Trường tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ được tách ra trường THCS Huỳnh Thúc Kháng từ năm 1997 Đó là một ngôi trường xinh xắn quanh năm xanh màu lá và rực rỡ muôn sắc hoa Ít

ai biết được, cách đây gần 20 năm, nơi trường TH Huỳnh Ngọc Huệ tọa lạc là một bàu nước mênh mông Năm 1999, hồ nước được lấp để xây dựng mới 14 phòng học Đó là niềm vui của thầy trò và phụ huynh nhà trường, những vẫn thiếu bàn ghế, hàng rào, cổng ngõ, sân trường đầy cát bụi Năm 2001, trường được đầu tư xây dựng thêm dãy nhà thiết bị, chức năng và 13 phòng học Được sự quan tâm của Sở và Phòng Giáo dục-Đào tạo quận Thanh Khê, các trang thiết bị dần cải thiện, bảo đảm tương đối cho việc dạy và học, chất lượng dạy và học được

nâng lên

Trải qua bao năm tháng dựng xây, với tất cả sự nỗ lực, phấn đấu của tập thể nhà trường

và của các em học sinh Bắt đầu từ năm học 1999-2000 trở đi, trường TH Huỳnh Ngọc Huệ

đã có những bước đột phá mới, đạt nhiều thành tích cao qua các phong trào mũi nhọn và các Hội thi do Ngành GD-ĐT và Hội đồng Đội các cấp tổ chức Năm học 2002-2003, trường tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ đã được Bộ GD&ĐT công nhận là trường đạt chuẩn Quốc gia (mức I) Năm 2003, trường được đầu tư xây dựng thêm dãy lớp học 3 tầng với 18 phòng và dãy nhà giáo dục đa năng Năm học 2007-2008 được Bộ Giáo dục&Đào tạo tặng cờ thi đua đơn vị tiên tiến xuất sắc bậc Tiểu học Năm học 2008 - 2009 được Thủ tướng Chính phủ và Bộ Giáo

dục&Đào tạo tặng bằng khen đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được UBND Thành phố công nhận là trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia (mức độ II) Nhiều phong trào thi đua “Dạy tốt - Học tốt”; xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” được triển khai trong nhà trường đã đẩy mạnh chất lượng giáo dục toàn diện của học sinh Trình độ đội ngũ GV trên chuẩn đạt tỉ lệ 97,4% và danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” tăng cao Nhiều thầy cô giáo trong nhà trường đạt danh hiệu GV giỏi cấp thành phố và đã được bổ nhiệm làm công tác quản lý ở các trường khác Chất lượng HS toàn trường luôn ổn định, số lượng HS giỏi Toán, Tiếng Việt, Tin học, Thể thao… đạt giải cấp thành phố được nâng cao qua từng năm học Nhiều Hội thi như: Kể chuyện, Vẽ tranh, Văn nghệ, ATGT, Phòng ngừa thảm họa, Tiếng hát tuổi thơ, Chỉ huy Đội giỏi, Phụ trách sao giỏi, Nghi thức Đội… đạt giải cao cấp Quận, cấp TP Những kết quả trên đã khẳng định được truyền thống dạy và học, tinh thần trách nhiệm của thầy cô giáo, sự chăm chỉ học tập, rèn luyện của các em học sinh trong việc tham gia các phong trào hoạt động của nhà trường trong những năm qua

Trường có đội ngũ vững mạnh được phân công thực hiện tốt công tác kế hoạch tổng hợp và phục vụ công tác quản lí, điều hành của Ban giám hiệu; đóng góp tích cực vào công tác phát triển chất lượng trường học Nhiều giáo viên trong trường được Phòng giáo dục tặng bằng khen, huân chương vì sự nghiệp giáo dục

1.2.1.2 Cơ sở vật chất trong nhà trường

Trường có tường rào cổng ngõ theo quy định và 32 phòng học, đảm bảo việc dạy học 2 buổi / ngày cho tất cả học sinh toàn trường, có đầy đủ các phòng chức năng phục vụ dạy học các môn năng khiếu như: phòng Âm nhạc, phòng Mĩ thuật, phòng Cờ vua, phòng Tin học, phòng Tiếng Anh,

Trường đã trang bị các phương tiện dạy học hiện đại: máy tính, ti vi đều kết nối mạng Internet cho 32 lớp học và tổ văn phòng; tạo điều kiện cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh thực hiện tốt việc ứng dụng công nghệ thông tin trong các hoạt động giáo dục cũng như đổi mới phương pháp dạy học cho học sinh

Thư viện có đầy đủ cơ số sách giáo khoa, sách nghiệp vụ, sách tham khảo đọc thêm, các trang thiết bị, đồ dùng dạy học theo quy định của danh mục tối thiểu Thư viện của nhà trường

là Thư viện đầu tiên của quận Thanh Khê đạt chuẩn Thư viện Tiên Tiến

1.2.1.3 Vài nét về bộ môn Âm nhạc trong trường Tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ

Trường có 2 giáo viên dạy âm nhạc đều tốt nghiệp trường Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật

Đà Nẵng đào tạo chuyên ngành sư phạm âm nhạc Nhà trường không chia tổ bộ môn Âm nhạc riêng mà gộp chung vào với các bộ môn khác Giáo viên Âm nhạc cùng với giáo viên tổng phụ trách Đội là những người đóng vai trò quan trọng trong các khâu tổ chức, các phong trào văn hóa - văn nghệ trong nhà trường Hiện nay cả hai giáo viên Âm nhạc của trường đều chưa

có chứng chỉ giáo viên dạy giỏi

Giáo viên luôn được nhà trường phân công đi tập huấn, học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ để đạt và vượt chuẩn do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định Chủ động tham gia các hoạt động của tổ; chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quả giáo dục Tham gia công tác phổ cập giáo dục ở địa phương Luôn rèn luyện đạo đức, học tập văn hóa, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ để nâng cao chất lượng, hiệu quả giảng dạy và giáo dục

1.2.1.4 Đặc điểm học sinh trong trường

Đa số các em là con em gia đình kinh doanh buôn bán Nhìn chung, học sinh ngoan, năng động, tích cực trong học tập, có khả năng tiếp thu Âm nhạc tốt Tuy nhiên, giữa các em

có sự chênh lệch về trình độ âm nhạc, năng khiếu các em không đồng đều, các em chỉ biết hát còn nhận biết nốt nhạc rất hạn chế, đặc điểm tâm sinh lý hay hưng phấn đột ngột nên khi học hát còn yếu hơi, phát âm nhả chữ chưa chính xác Các em chưa coi trọng môn học, coi đây là môn học phụ nên hình thành thái độ không nghiêm túc, thiếu tập trung, chưa thực sự chú ý vào việc học làm ảnh hưởng đến không khí học tập chung của lớp Tồn tại một số học sinh lười học tập, một số học sinh tiếp nhận Âm nhạc chưa tốt, phải luyện tập nghe nhạc thường xuyên mới nắm bắt được giai điệu bài hát Từ đó, giúp việc học môn Âm nhạc trở nên dễ dàng hơn, trong đó có phân môn TĐN

1.2.2 Thực trạng việc học phân môn Tập đọc nhạc của học sinh khối 5 trường Tiểu học Huỳnh Ngọc Huệ, thành phố Đà Nẵng

1.2.2.1 Về phía nhà trường

Thông qua phỏng vấn và tìm hiểu thực tế, tác giả nhận thấy Trường TH Huỳnh Ngọc Huệ là một trường ở trung tâm thành phố, mặc dù có phong trào văn hóa văn nghệ khá tốt, các hoạt động văn hóa văn nghệ diễn ra sôi nổi trong suốt những năm học qua Thế nhưng chất lượng chưa cao, mang tính đối phó, hình thức không thu hút được nhiều học sinh tham gia Kéo theo trường xem việc học Âm nhạc chỉ để học sinh vui vẻ, để giải trí và hát là chính, các kiến thức khác không quan trọng, như thế vô hình chung đã không chú trọng đến hình thành năng lực Âm nhạc cho các em

1.2.2.3 Về phía giáo viên

Qua tìm hiểu thực tế việc giảng dạy âm nhạc cho thấy về cơ bản giáo viên đã đảm bảo thực hiện được chương trình đào tạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định Phương pháp dạy

Âm nhạc ở các trường tiểu học nói chung rất giống nhau và tương đối đơn giản Khi dạy hát một bài hát mới, thường là giáo viên hát mẫu sau đó đệm đàn dạy học sinh hát từng câu Hơn nữa thì giáo viên mở cho học sinh nghe đĩa CD các bài hát trong chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo phát hành

Việc thực hiện chương trình mang tính khô cứng, chưa có sự năng động sáng tạo, chưa tìm tòi đổi mới phương pháp để vừa gây hứng thú học tập cho học sinh, đồng thời củng cố kỹ năng cho bản thân

Lý do dẫn đến việc này một phần là do thời gian chương trình còn eo hẹp, các tiết học không đủ để chuyển tải những nội dung sâu xa, ý nghĩa nhân văn trong từng câu hát Do vậy, các em khó có thể cảm nhận hết được cái hay, cái đẹp trong mỗi câu ca Bên cạnh đó bộ môn

Âm nhạc đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa vào nhà trường từ lâu, nhưng không phải môn học bắt buộc

Do nhiều lý do chủ quan cũng như khách quan và nhận thức chưa đúng mức của một số cán bộ quản lý, giáo viên, nên bộ môn âm nhạc ít được quan tâm hoặc không được triển khai Điều này tạo nên một nhận thức Âm nhạc chỉ là môn học phụ, môn học chỉ có tính trang trí

Vì vậy làm cho giáo viên âm nhạc trở nên mặc cảm, lạc lõng Từ đó khiến cho các tiết học hát đôi khi chỉ mang tính chất đối phó, hay bị biến thành giờ hát thuần túy thiếu tính giáo dục

1.2.2.3 Về học sinh

Qua tìm hiểu tình hình giảng dạy và học phân môn Tập đọc nhạc tại trường TH Huỳnh Ngọc Huệ, đồng thời trực tiếp dự giờ và đứng lớp một số tiết đã cho thấy phần đông học sinh rất ham thích giờ học Âm nhạc, tạo không khí trong giờ học, nắm tương đối đầy đủ chính xác yêu cầu của bài học đưa ra Song vì tính đặc thù của phân môn Tập đọc nhạc, một số em còn hạn chế về năng khiếu ảnh hưởng đến khả năng đọc xướng âm và ghi nhớ bài Sự đầu tư thời

gian học tập cho phân môn này các em còn xem nhẹ, một số em đọc còn sai tên nốt nhạc và cao độ Các em đều có chung một điểm là học rất thuộc các tên nốt nhạc, đọc lưu loát, nhưng khi chỉ từng nốt trên khuông nhạc thì các em không trả lời được, hoặc không nhớ, nên rất khó vận dụng vào việc đọc bài TĐN Khi ra đề cho học sinh làm bài tập thì các em không làm, hoặc nói quên, mất, làm sai, giáo viên hướng dẫn sửa bài thì các em vẫn chú ý lắng nghe, nhưng khi cho các em sửa bài tập lại thì làm cũng không được, các em chỉ học máy móc điều quan trọng là không tự mình suy nghĩ, không tự mình làm mà đợi chờ chép bài của bạn là xong, mặc dù đã nhiều lần nhắc nhở Trong lúc học dưới sự hướng dẫn của giáo viên thì học sinh đều có thể hiểu bài, nhưng khi các em làm vào vở bài tập học đọc bài thì các em lại gặp khó khăn về cao độ và tiết tấu vì các em chưa hiểu sâu, những em học giỏi thì tiếp thu kiến thức thật nhanh còn học sinh kém thì càng gặp khó khăn nhiều

Trong chương trình môn Âm nhạc lớp 5, đối với các tiết học hát đa phần khá ổn về mặt chất lượng vì các em chỉ cần thuộc lời ca và hát đồng thanh kết hợp các hoạt động gõ đệm hay vận động phụ họa Tuy nhiên, đối với các tiết học TĐN thì chất lượng còn chưa đảm bảo học sinh rất ưa thích học môn Âm nhạc nhưng đa phần chỉ thích hát, không thích tìm hiểu lí thuyết cũng như đọc nhạc phân môn TĐN là phân môn khó đòi hỏi cả người dạy và người học cùng

cố gắng

1.2.2.4 Cơ sở vật chất

Những năm trước đây, việc đầu tư trang thiết bị cho môn học còn học chế Do đó việc truyền đạt và giúp các em tiếp thu kiến thức Âm nhạc là hết sức khó khăn, thậm chí những kiến thức đó đến với các em hết sức trừu tượng việc truyền thụ các kiến thức âm nhạc chỉ qua phương pháp truyền khẩu thần túy, ít phát triển khả năng tư duy của các em Do đó không tạo được sự thu hút, ít gây hứng thú học tập cho các em

Hiện nay nhà trường đã có bước tiến mới trong việc cải tiến trang thiết bị dạy học như: xây phòng học riêng cho bộ môn Âm nhạc, đầu tư thêm đàn, máy casse,… Tuy nhiên, từ thực

tế này nảy sinh nhiều vấn đề như việc thiết bị dạy học ít được giáo viên quan tâm sử dụng hoặc sử dụng chưa đúng mục đích, phát huy hiệu quả và tác dụng còn thấp khi sử dụng Trong thời gian thực tập, tác giả nhận thấy rằng giáo viên ở trường TH Huỳnh Ngọc Huệ không dùng phòng chức năng dành riêng cho bộ môn mà vẫn dạy các tiết Âm nhạc ở phòng học bình thường, dẫn đến chất lượng giờ học không đạt kết quả như mong đợi

* Tiểu kết chương 1

Qua việc tìm hiểu thực tế cho thấy vai trò giáo dục của Âm nhạc trong đó có phân môn Tập đọc nhạc đối với học sinh TH là rất cần thiết Có thể nói, quá trình giáo dục trong nhà trường là sự thống nhất tác động giáo dục được thực hiện trên lớp và ngoài giờ học trong đó

tổ chức hoạt động sáng tạo cho học sinh trong giờ hoạt động âm nhạc có vai trò rất quan trọng, tạo điều kiện phát triển chung cho nhân cách học sinh, hướng tới giáo dục đạo đức thẩm mĩ cho học sinh, hình thành ở các em nhu cầu và sở thích âm nhạc Mối liên hệ tất cả các mặc của giáo dục được thể hiện trong các hình thức phong phú của hoạt động âm nhạc

Sự nhạy cảm và tai nghe âm nhạc phát triển giúp các em tích lũy thêm những cảm xúc âm nhạc, những kỹ năng hoạt động âm nhạc và tư duy âm nhạc, dần hiểu được những tư tưởng, tình cảm thẩm mĩ, thị hiếu thẩm mĩ cũng như sáng tạo nghệ thuật, giúp học sinh phản ứng với những tình cảm tốt đẹp, nhằm phát huy những phẩm chất đạo đức của các em, hướng tới lối sống chân thực, hành vi và thái độ lành mạnh tốt đẹp

Mục tiêu giáo dục âm nhạc ở trường TH là cung cấp cho học sinh những kiến thức, kĩ năng, thái độ phù hợp với lứa tuổi và năng lực của các em, giúp học sinh phát triển một cách toàn diện, tự nhiên và cân bằng về trí tuệ, sáng tạo và cảm xúc thẩm mỹ Việc các em học sinh cần nhận thức là phải có một thái độ học tập đúng đắn, năng động và hưởng ứng những hoạt động giáo viên yêu cầu trong quá trình học tập của mình Các em phải ý thức được vai trò cũng như trách nhiệm của bản thân trong cả quá trình học tập và rèn luyện, đó cũng chính là động lực, là nguồn động viên quý cho những người làm công tác giảng dạy âm nhạc

Cũng qua tìm hiểu chương trình sách giáo khoa Âm nhạc bậc TH, điều tra quan sát thực tiễn dạy học phân môn TĐN ở các lớp khối 5 tại TP Đà Nẵng cho thấy kiến thức của học sinh

về lí thuyết âm nhạc còn quá it ỏi Vậy nên việc nâng cao phương pháp giúp học tốt phân môn tập đọc nhạc cho các em là rất cần thiết