Một số giải pháp hướng dẫn trẻ trẻ 4 5 tuổi a ở trường mầm non minh sơn, huyện ngọc lặc sử dụng nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để tạo ra sản phẩm tạo hình

5 2.3.1 Giải pháp 1: Tạo môi trường hoạt động tạo hình để phát huytính tích cực,khả năng sáng tạo của trẻ 5-6 2.3.2 Giải pháp 2: Sưu tầm các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phươngđể trẻ có

MỤC LỤC

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3

2.3

“Một số giải pháp hướng dẫn trẻ sử dụng nguyên vật liệu sẵn

ở địa phương để tạo ra sản phẩm tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi A ở

trường mầm non Minh Sơn Ngọc Lặc Thanh Hóa”

5

2.3.1 Giải pháp 1: Tạo môi trường hoạt động tạo hình để phát huytính tích cực,khả năng sáng tạo của trẻ 5-6 2.3.2 Giải pháp 2: Sưu tầm các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phươngđể trẻ có nguyên vật liệu tạo ra sản phẩm tạo hình. 6-8

2.3.3

Giải pháp 3:Cho trẻ tiếp xúc với nguyên vật liệu để trẻ hiểu

về đặc điểm của các loại nguyên vật liệu và khơi gợi ý tưởng

sáng tạo của trẻ từ các nguyên vật liệu đó

8-9

2.3.4

Giải pháp 4: Hướng dẫn trẻ kỹ năng tạo hình để trẻ sử dụng

nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để tạo ra sản phẩm tạo

hình

9-11

2.3.5

Giải pháp 5: Rèn kỹ năng tạo hình để trẻ tạo ra sản phẩm từ

nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương vào các hoạt động hằng

ngày

12-15

2.3.6

Giải pháp 6: Phối kết hợp tuyên truyền với phụ huynh để phụ

huynh giúp trẻ biết tạo ra sản phẩm tạo hình tại gia đình nhằm

ôn lại kỹ năng tạo hình của trẻ

15-16

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục với trẻ, bản thân, và phụ huynh 16-18

I MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

"Hoạt động tạo hình có vai trò rất lớn đối với sự nhận thức cho trẻ: Là

phương tiện để phát triển tư duy, trí nhớ, tưởng tượng; là con đường để giáo dục tình cảm – xã hội; giúp phát triển thể chất, ngôn ngữ cho trẻ; là một trong những hoạt động nghệ thuật, đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển thẩm

mỹ cho trẻ; là môi trường kích thích tính tò mò, ham hiểu biết giúp cho sự phát triển toàn diện của trẻ."[1]

Chính vì thế hoạt động tạo hình hay còn gọi là nghệ thuật tạo hình sẽ giúp trẻ có cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu các đối tượng cụ thể từ đó có thể xây dựng về đối tượng đó.Vai trò chính của hoạt động tạo hình là giúp trẻ phát triển trí tuệ: Tư duy, trí tưởng tượng, trí nhớ, tăng vốn kiến thức về thế giới xunh quanh cho trẻ

"

Vai trò quan trọng của tạo hình ở chỗ nó chính là phương tiện của giáo

dục thẩm mĩ Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động nghệ thuật, đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển thẩm mỹ cho trẻ Hoạt động tạo hình giúp cho sự phát triển của cảm giác, tri giác thẩm mỹ; giúp trẻ nhận ra màu sắc, hình dạng, đường nét, tỷ lệ, sự sắp xếp trong không gian; nhận thấy được cái đặc trưng và nét đẹp trong sự vật, hiện tượng mà trẻ miêu tả, thúc đẩy

sự phát triển của quá trình tri giác và khả năng nhận thức của trẻ; tạo điều kiện cho sự phát triển khả năng sáng tạo của trẻ."[2]

Thật vậy: Trong một quá trình của hoạt động tạo hình cụ thể, trẻ sẽ được biết đến công dụng, đặc điểm, tính chất của từng loại vật liệu: Giấy, bút chì, keo dán, đất nặn Đặc biệt là các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương.Với bất kỳ đối tượng nào cần tạo hình, trẻ cũng cần sử dụng đến tất cả các giác quan, sự ghi nhớ, tưởng tượng , tư duy về hình dáng, đặc trưng, màu sắc, kích thước của đối tượng để thể hiện được ý tưởng, sự tò mò, nhu cầu tìm tòi của trẻ Và trẻ vô cùng thích thú khi chính mình tạo ra các sản phẩm tạo hình từ đó trẻ biết yêu cái đẹp và biết bảo vệ sản phẩm tạo hình của mình cũng như bảo vệ cái đẹp xung quanh trẻ Nhất là những sản phẩm tạo hình được làm bằng các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương đã làm cho trẻ vô cùng thích thú

Ở trường Mầm Non, hoạt động tạo hình rất quan trọng Đây là môn học được ngành học quan tâm và đã tổ chức rất nhiều các chuyên đề ở các năm học Trong thực tế việc tổ chức các hoạt động tạo hình ở trường mầm non Minh Sơn theo phương pháp hiện nay cũng đã mang lại hiệu quả tới việc phát triển thẩm

mỹ cho trẻ Song chất lượng đạt chưa cao và khả năng sáng tạo còn hạn chế Giáo viên dạy còn mang tính áp đặt, dập khuôn theo mẫu, sao chép, trẻ chưa phát huy hết khả năng tư duy sáng tạo và sự linh hoạt của trẻ Các hoạt động học chưa tạo được hứng thú, chưa thu hút được tính tích cực của trẻ Kỹ năng nặn,

vẽ, cắt xé dán, tô màu và bố cục tranh còn kém.Đặc biệt là việc hướng dẫn trẻ tạo ra sản phảm tạo hình từ các nguyên vật liệu có sẵn chưa được chú trọng.Vậy làm thế nào để trẻ phát huy hết tính tích cực, sáng tạo để làm ra nhiều sản phẩm tạo hình trong hoạt động tạo hình đó là điều tôi băn khoăn và tôi đã tìm tòi nghiên cứu và nhận thây rằng môi trường hoạt động tạo hình, phương pháp tổ

chức của giáo viên Đặc biệt là nguyên liệu tạo hình rất quan trọng, nguyên vật liệu càng phong phú thì trẻ càng được phát huy tính tích cực sáng tạo của trẻ và trẻ càng tạo ra nhiều sản phẩm tạo hình hơn

Từ những lý do trên bản thân tôi đã nhận thức được vai trò quan trọng của

bộ môn tạo hình và việc sử dụng nguyên vật liệu có sẵn ở địa phương vào hoạt động tạo hình vì thế tôi đi sâu nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi đồng nghiệp và qua tài liệu tạp chí giáo dục mầm non, để giúp tất cả học sinh trong lớp mình đều làm ra những sản phẩm đẹp, trẻ được thỏa trí tò mò, sáng tạo mong muốn tạo ra sản phẩm bằng chính đôi bàn tay khéo léo của mình Đồng thời tìm ra những biện pháp hữu hiệu để giúp trẻ hoạt động tạo hình đạt kết quả tốt vì thế tôi đã đưa ra “Một số giải pháp hướng dẫn trẻ trẻ 4-5 tuổi A ở trường mầm non

Minh Sơn, huyện Ngọc Lặc sử dụng nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để tạo ra sản phẩm tạo hình”

2 Mục đích nghiên cứu:

Đề tài này giúp đánh giá thực trạng, tìm ra các biện pháp thực hiện nhằm hướng dẫn trẻ sử dụng nguyên vật liệu sẵn ở địa phươngđể tạo ra sản phẩm tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non Minh Sơn Nhằm góp phần giáo dục trẻ phát triển một cách toàn diện

3 Đối tượng nghiên cứu:

Một số giải pháp hướng dẫn trẻ trẻ 4-5 tuổi A ở trường mầm non Minh Sơn sử dụng nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để tạo ra sản phẩm tạo hình

4 Phương pháp nghiên cứu:

- Nhóm phương pháp nghiên cứu, xây dựng cơ sở lý thuyết:

Thu thập, phân tích, tổng hợp các tài liệu lý luận về đặc điểm phát triển tâm lý khả năng tạo hình của trẻ 4-5 tuổi qua các tài liệu, vai trò của tạo hình đối với sự phát triển của trẻ

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin:

Khảo sát tình hình thực tế về việc sử dụng nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để tạo ra sản phẩm tạo hình của trẻ ở lớp, sự tác động của việc hướng dẫn trẻ học tạo hình đối với sự phát triển của trẻ

- Phương pháp thực hành: Vận dụng các biện pháp vào hoạt động thực tế của lớp

- Phương pháp thống kê, thực nghiệm, xử lý số liệu:

Đánh giá kết quả đạt được và so sánh kết quả trước và sau khi áp dụng biện pháp

II NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận :

"Hoạt động tạo hình là một hoạt động nghệ thuật chiếm một vị trí quan trọng Hình thành nhân cách trẻ ngay từ những năm đầu của cuộc sống Thông qua hoạt động tạo hình trẻ được khám phá ý thích vẻ đẹp kỳ diệu Đây cũng là lứa tuổi ham hiểu biết có nhu cầu lớn trong việc nhận thức khám phá thế giới xung quanh, yêu cái đẹp sáng tạo cái đẹp Khi học tạo hình khả năng nhận thức

và tính sáng tạo của trẻ dần dần được hình thành và phát triển từ đó làm phong phú trí tưởng tượng nhận thức và xúc cảm tình cảm của trẻ qua những bài xé

dán, nặn, vẽ."[3]

Vì thế: Hướng dẫn trẻ tạo ra sản phẩm tạo hình từ các nguyên vật liệu có sẵn ở địa phương là cho trẻ được tiếp xúc với nguyên vật liệu tạo hình phong phú và đa dạng Sự đa dạng của nguyên vật liệu khuyến khích tính chủ động sáng tạo của trẻ Những hoạt động tạo hình trẻ được sử dụng nguyên vật liệu sẵn

có ở địa phương trẻ rất thích thú thể hiện khả năng của mình.Những hoạt động này giải toả sự căng thẳng về tinh thần và luyện tập cơ tay, cơ ngón tay cho trẻ Thông qua thao tác, động tác nhịp nhàng khi trẻ thực hiện làm tăng sự phối hợp giữa mắt và tay, kích thích tính sáng tạo và trí tưởng tượng cho trẻ

Theo nhà Tâm lý học Nguyễn Thị Ánh Tuyết:

Về trí tưởng tượng của trẻ mẫu giáo nhỡ:

"Nhờ có sự phát triển các hoạt động tạo hình mà khả năng tưởng tượng của trẻ được nâng lên.

Tranh vẽ của trẻ vừa gần với hiện thực vừa mang tính chủ quan cảm xúc

rõ nét.

Độ phong phú của các hình ảnh tưởng tượng cao nhờ có sự nhận thức được màu sắc trong thiên nhiên và qua các tiết nghệ thuật tạo hình.

Trẻ có thể xé dán các mẫu hình, truyện cổ tích, biết bố cục… những chủ

đề gần gũi thân quen đối với trẻ… nếu được thầy cô giáo, cha mẹ hướng dẫn chu đáo.

Việc hướng dẫn tổ chức các tiết học tạo hình, vẽ, nặn, cho trẻ tham quan các di tích, danh lam thắng cảnh… rất cần thiết cho sự tưởng tượng"[4]

Do vậy, hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non đóng vai trò quan trọng

trong việc kích thích tưởng tượng, sự phát triển của năng lực trí tuệ, tăng khả năng nhận thức, vốn hiểu biết về thế giới quan xung quanh của trẻ

Tôi còn nhớ, tuổi ấu thơ, ai trong chúng ta cũng trải qua cái thời chơi đồ hàng bằng lá cây, bằng dây cuốn của các loại dây leo Lấy đất sét để nặn thành nồi, chảo, bát…, lấy rơm hoặc dây len cuốn thành hình búp bê…Bất luận trong hoàn cảnh nào khi trẻ được tiếp xúc với nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương sẽ phát triển trí tuệ cho trẻ, nguyên vật liệu phong phú đa dạng bao nhiêu thì kích thích được tính tò mò ham hiểu biết cùng khám phá của trẻ bấy nhiêu Thực tế trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta, thường có rất nhiều nguyên vật liệu quen thuộc, gần gũi như các loại hột hạt (gạo, nếp, ngô, các loại đậu…), các loại chai nhựa, bìa giấy…đó là nguồn nguyên vật liệu rất phong phú và đa dạng để chúng ta tận dụng nó để cho trẻ học tạo hình Những nguồn vật liệu sẵn có ở địa phương nơi trẻ sinh sống giúp trẻ tạo ra đồ chơi mang tính đặc trưng của vùng miền, vừa giúp trẻ giữ gìn nét đẹp của quê hương trẻ, từ đó góp phần hình thành phát triển trí tuệ và tình cảm cho trẻ

Để tạo ra sản phẩm trẻ phải nắm vững các thao tác, kĩ năng tạo hình và kĩ năng sử dụng dụng cụ, vật liệu cùng với tính tích cực độc lập, sáng tạo

Từ những cơ sở lý luận trên tôi thấy việc dẫn trẻ sử dụng nguyên vật liệu sẵn ở địa phươngđể tạo ra sản phẩm tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi ở trường mầm non Minh Sơn là công việc hết sức quan trọng trong quá trình giáo dục trẻ để trở thành những con người phát triển toàn diện, hài hòa về thể chất và nhân cách

2 Thực trạng của hoạt động tạo hình của trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi ở trường Mầm non Minh Sơn:

Năm học 2020 - 2021 bản thân tôi được Ban Giám Hiệu nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 4 - 5 tuổi A với tổng số trẻ trong lớp: 38 cháu, trong quá trình nghiên cứu giải pháp bản thân đã gặp những thuận lợi và khó khăn như sau:

2.1 Thuận lợi:

Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu nhà trường và tổ chức chuyên môn kịp thời tạo điều kiện cho giáo viên học tập các chuyên đề do Phòng giáo dục tổ chức, khuyến khích, động viên giáo viên học tập, học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau, nhà trường tổ chức thăm lớp, dự giờ của các giáo viên trong trường để góp ý, đúc rút kinh nghiệm về bộ môn và sưu tầm các nguồn phế liệu sẵn có ở địa phương để đưa vào hoạt động tạo hình hấp dẫn và phù hợp với trẻ

- Bản thân tôi là giáo viên đứng lớp mẫu giáo nhỡ và luôn yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình và tôi đã cố gắng bắt kịp để ứng dụng công nghệ thông tin vào bộ môn nghiên cứu nhiều tài liệu học hỏi từ đồng nghiệp để có những kiến thức bổ ích và tìm mọi phương pháp truyền đạt kiến thức cho trẻ, một cách nhanh nhất và đạt hiệu quả tốt nhất Đó là điều kiện thuận lợi trong việc giáo dục chăm sóc trẻ

- Trẻ đi học chuyên cần, có nề nếp trong học tập

- Nhận thức của phụ huynh về giáo dục Mầm non những năm gần đây phần lớn đã được cải thiện có sự quan tâm và chú trong đến việc học tập của con em nhiều hơn

2.2 Khó khăn:

Bên cạnh những thuận lợi nói trên thì cũng còn rất nhiều khó khăn như:

- Một số trẻ còn nhút nhát, kỹ năng tạo hình còn chậm nên còn một số trẻ chưa hòan thành sản phẩm tạo hình khi kết thúc thời gian

- Môi trường hoạt động tạo hình bằng các nguyên vật liệu thiên nhiên, nguyên vật liệu có sẵn ở địa phương để trẻ hoạt động còn chưa thu hút sự hứng thú của trẻ

- Do thời gian sưu tầm nguyên vật liệu có sẵn ở địa phương chưa nhiều nên chưa khai thác, tìm tòi, sáng tạo để sưu tầm nhiều loại nguyên vật liệu gần gũi, an toàn để tổ chức các hoạt động tạo hình cho trẻ nguồn nguyên liệu còn ít

- Trẻ chưa được tiếp xúc với nhiều loại nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương

- Việc tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình tạo ra sản phẩm bằng các nguyên liệu sẵn có ở đia phương mất nhiều thời gian nên nên một phần nào đó gây khó khăn cho cô trong viêc tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ

- Một số phụ huynh vẫn chưa quan tâm đến việc học của con đặc biệt là môn học tạo hình

Từ những thuận lợi và khó khăn trên, bản thân nhận thấy có phần tác động lớn đến việc nâng cao chất lượng tổ chức hoạt động tạo hình ở trường Mầm non Minh Sơn, tôi đã tiến hành khảo sát như sau:

2.3 Kết quả của thực trạng:

Từ tình hình thực trạng trên, và qua qúa trình tổ chức hoạt động tạo hình

cho trẻ sử dụng nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương vào đầu năm học 2020-2021 tôi đã tiến hành khảo sát kết quả cụ thể như sau:

TT Nội dung khảo sát

Tổng số trẻ khảo sát

Số trẻ

Tỷ lệ

%

Số trẻ

Tỷ lệ

%

1

Trẻ hứng thú tích cực tham

gia hoạt động tạo hình bằng

các nguyên vật liệu sẵn có ở

địa phương

2

Kỹ năng cắt, xé, dán các

nguyên vật liệu sẵn có ở đia

phương để tạo ra sản phẩm

tạo hình

3

Trẻ biết lựa chọn phối hợp

các nguyên vật liệu để tạo ra

sản phẩm tạo hình

4 Khả năng bố cục, sáng tạo sảnphẩm tạo hình 38 18 47,4 20 52,6

Qua số liệu khảo sát trên cho thấy trẻ chưa hứng thú với các nguyên liệu

có sẵn để tạo ra sản phẩm tạo hình, trẻ chưa biết phối kết hợp nhiều các loại nguyên liệu, chưa có kỹ năng sáng tạo, bố cục được sản phẩm tạo hình Và đây cũng chính là điều tôi cần phải suy nghĩ làm thế nào để dạy trẻ đạt hiệu quả cao

và đưa trẻ vào hoạt động tạo hình một cách tự nguyện tạo cho trẻ học một cách thoải mái, tự tin, không gò bó, trẻ luôn hứng thú trong giờ học đồng thời tạo cho trẻ có kĩ năng kiến thức phong phú về tạo hình vì thế tôi đã nghiên cứu giải pháp và mong muốn sau khi thực hiện giải pháp trẻ tiến bộ hơn có nhiều sản phẩm tạo hình đẹp nói riêng và phát triển tốt lĩnh vực phát triển thẩm mỹ cho trẻ góp phần giáo dục trẻ phát triển toàn diện

3 Một số giải pháp hướng dẫn trẻ 4-5 tuổi A ở trường mầm non Minh Sơn sử dụng nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để tạo ra sản phẩm tạo hình.

3.1 Tạo môi trường hoạt động tạo hình để phát huy tính tích cực,khả năng sáng tạo của trẻ

Môi trường lớp học đẹp bố trí hợp lý phù hợp với môn học là một yếu tố trực tiếp tác động hàng ngày đến trẻ chính vì vậy việc xây dựng môi trường lớp học đặc biệt là môi trường hoạt động tạo hình được tôi đặc biệt quan tâm nhằm giúp trẻ hoạt dộng tạo hình được tốt

Tôi luôn trang trí xắp xếp lớp học phù hợp hài hòa, thường xuyên thay đổi theo chủ điểm hợp lý, kích thích trẻ và phụ huynh quan sát sẽ tạo được sự chú ý hấp dẫn lôi cuốn trẻ, với các góc mở chủ yếu là sản phẩm của cô và trẻ tự làm từ các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương Tạo cơ hội cho trẻ khám phá cái mới, thích thú, sáng tạo, tiếp nhận cảm xúc…Hàng ngày tôi cho trẻ lựa chọn các học liệu để trẻ thể hiện tuỳ theo ý muốn, qua đó trẻ được học và phát triển những kỹ năng cơ bản Trẻ được vẽ, cắt, xé, dán, nặn bằng sự tưởng tượng của chính

Tôi sắp xếp các học liệu sao cho trẻ có thể thấy rõ và lấy được dễ dàng để thực hiện ý tưởng của mình, vào bất kỳ lúc nào mà trẻ thích và có thể trưng bày các sản phẩm của mình Tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ như: Bày nguyên liệu gọn gàng, xắp xếp các nguyên vật liệu một cách hợp lý đẹp mắt…

Ngoài ra tôi còn bố trí không gian góc tạo hình ở phía cửa ra vào của lớp

để tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên và giúp trẻ có được trạng thái cảm xúc tích cực khi tham gia vào các hoạt động tạo hình Hoạt động tạo hình là một hoạt động mang tính yên tĩnh vì vậy tôi bố trí xa các góc ồn ào, như khu xây dựng, khu phân vai, để không làm phân tán sự chú ý của trẻ khi tham gia vào hoạt động, vì vậy tôi đã tạo ra khoảng cách đủ rộng để đảm bảo cho trẻ hoạt động dễ dàng trong góc chơi đồng thời có lối đi lại thuận tiện để mở rộng các mối quan

hệ trong khi chơi, trong lớp tôi đã sử dụng các giá, kệ nhỏ, có chiều cao vừa phải

để tạo ranh giới giữa góc tạo hình với các góc chơi khác, đồng thời giúp trẻ nhận dạng được phạm vi góc chơi Sau chủ đề mỗi tuần tôi tổ chức cho trẻ cùng tham gia vào việc bố trí, sắp xếp lại vị trí góc chơi, đồ dùng, đồ chơi trong góc để tạo cảm giác mới lạ, kích thích sự hứng thú của trẻ

(Hình ảnh góc hoạt động tạo hình của lớp)

Có thể nói việc tạo môi trường tạo hình cho trẻ trong và ngoài lớp học đã tạo cho môi trường trong và ngoài lớp đã phong phú hơn, hấp dẫn hơn, thu hút được trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động Từ đó đã phát huy tính tích cực,khả năng sáng tạo của trẻ tham gia vào các hoạt động tạo hình

3.2 Sưu tầm các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để trẻ có nguyên vật liệu tạo ra sản phẩm tạo hình

Như chúng ta biết hoạt động tạo hình có thành công hay không? Trẻ có tạo ra sản phẩm tạo hình hay không? thì yếu tố quyết định đó chính là học liệu,

là nguyên vật liệu để cô và trẻ hoạt động.Vậy làm sao có nguyên vật vật liệu vừa gần gũi, vừa an toàn, vừa đảm bảo tính thẩm mỹ nhưng đảm bảo tính giáo dục

để cho trẻ hoạt động tạo hình ở lớp thì giáo viên phải chuẩn bị đầy đủ cho trẻ

Ngoài việc chuẩn bị đầy đủ những đồ dùng trên để trẻ hứng thú hoạt động và tạo ra nhiều nhiều sản phẩm tạo hình tôi đã lên kế hoạch sưu tầm là tạo thành "kho" các loại nguyên vật liệu có sẵn ở địa phương để phục vụ cho hoạt động tạo hình của các trẻ ở lớp Dựa trên đặc điểm của trường mầm non Minh Sơn là trường miền núi, dân chủ yếu sống bằng nghề nông nên rất tiện lợi cho tôi sưu tầm các loại vật liệu có sẵn như: Đá cuội, cành cây khô, vỏ cây khô, cọng rơm khô, lạt tre nứa.Các loại nguyên liệu sản phẩm của nghề nông như: Các loại hạt ngũ cốc, các loại quả, củ tươi khô lá cây, cánh hoa, các loại vở ngao, vỏ sò

Bên cạnh đó tôi còn lên kế hoạch sưu tầm thêm các loại phế liệu như: Các lọai chai lọ, các loại hộp bánh, thùng giấy, lõi giấy vệ sinh, các loại sách báo cũ Khi sưu tầm tôi đặc biệt chú trọng đến vấn đề an toàn cho trẻ và tính thẩm

mỹ, chú trọng đến kích cỡ phù hợp với lứa tuổi của trẻ

Trong quá trình sưu tầm nguyên vật liệu tôi đã tiến hành như sau:

Bản thân tôi sưu tầm:

Việc sưu tầm nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương cũng cần có thời gian

vì vậy tôi sắp xếp vào những ngày nghỉ ra suối tìm những viên đá cuội đẹp màu sáng trắng trơn, nhẵn vừa tầm tay trẻ để lựa chọn mang về làm học liệu cho trẻ, tôi đến xưởng gỗ xin các dải vỏ cây keo khô, các loại chai lọ tôi để dành và xin anh em bạn bè để gom giúp

Hướng dẫn học sinh sưu tầm nguyên vật liệu cùng cô

Trước mỗi buổi học hoạt động tạo hình cần nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương ngoài việc tôi chuẩn bị nguyên vật liệu cho trẻ tôi gợi ý cho trẻ về nhà tìm các loại hột hạt, lá cây, cọng rơm

Ví dụ:Với tiết học: "Cắt dán ngôi nhà của bé" chủ đề gia đình tôi muốn trẻ

tạo ra ngôi nhà bằng cọng rơm khô hay bằng nan lạt buộc bánh gai tôi cho trẻ xem mẫu và gơi cho trẻ con sẽ cắt và dán ngôi nhà của mình bằng nguyên vật liệu gì con hãy về nhà tìm nguyên vật liệu đó nhé

Trẻ được sưu tầm được hoạt động với các loại nguyên vật liệu mình sưu tầm trẻ rất thích thú

Nhờ phụ huynh sưu tầm:

Tôi biết việc nhờ phụ huynh sưu tầm giúp sẽ được phong phú các nguyên vật liệu vì thế tôi đã tuyên truyền với phụ huynh qua các buổi họp phụ huynh ở lớp, qua giờ đón trả trẻ, qua nhóm zalo phụ huynh của lớp, qua bảng tuyên truyền

Đề phụ huynh sưu tầm đúng , trúng những nguyên vật liệu tôi cần tôi dành thời gian làm một tranh mẫu bằng các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương cho phụ huynh xem sau đó gợi ý cho phụ huynh sưu tầm giúp tôi những nguyên vật liệu cần thiết

Bên cạnh xin phụ huynh ở lớp tôi còn xin phụ huynh toàn trường bằng cách viết bảng tin xin phụ huynh các loại hột hạt, hay các loại phế liệu dưới

bảng tin tôi để hai thùng cát tông to ghi nhãn:" Thùng đựng hột hạt ngũ cốc"

"Thùng đựng các loai phế liệu"Thật bất ngờ sau hai ngày tôi đã có rất nhiều

nguyên vật liệu Tôi cảm nhận được rằng phụ huynh vui và phấn khởi vì thấy họ hay nói: "Chị mang cho em túi hạt ngô, bà mang cho cháu vỏ ngao đó "

(Hình ảnh phụ huynh sưu tầm nguyên vật liệu giúp cô)

Từ những nguyên vật liệu của bản thân tôi ,của học sinh, của phụ huynh sưu tầm tôi có thêm nhiều ý tưởng để hướng dẫn trẻ sử dụng nguyên vật liệu sẵn

có ở địa phương tạo ra sản phẩm tạo hình một cách đa dạng phong phú nhăm phát huy hết khả năng sáng tạo của trẻ

3.3 Cho trẻ tiếp xúc với nguyên vật liệu để trẻ hiểu về đặc điểm của các loại nguyên vật liệu và khơi gợi ý tưởng sáng tạo của trẻ từ các nguyên vật liệu đó.

Cho trẻ tiếp xúc với các nguyên vật liệu thiên nhiên nhằm cung cấp, mở rộng vốn biểu tượng của trẻ về sự vật hiện tượng và giá trị các phương tiện truyền cảm của nó trong nghệ thuật tạo hình; qua đó, kích thích trẻ tích cực sử dụng vốn kinh nghiệm của mình vào quá trình khám phá đối tượng để xây dựng những hình tượng trong HĐTH ngày một phong phú, hấp dẫn Khi trẻ được thực hành quan sát thường xuyên với các sự vật, tranh ảnh, VLTN… sẽ giúp rèn luyện các phương thức quan sát tốt hơn, thể hiện ở tốc độ, chất lượng và hứng thú quan sát

Sau khi đã sưu tầm được rất nhiều các loại nguyên vật liệu tôi không để những nguyên vật liệu đó chúng trở thành phế liệu bản thân tôi đã cho trẻ tiếp xúc với các nguyên vật liệu bằng cách:

- Cho trẻ làm vệ sinh những nguyên vật cùng cô

- Cho trẻ phân loại các nguyên vật liệu theo chủng loại cùng cô

Khi trẻ làm cùng mình trong quá trình làm tôi trò chuyện với trẻ từng loại nguyên vật liệu để trẻ hiểu được đặc điểm , tính chất của các loại nguyên vât liệu đó, nói cho trẻ biết công dụng của các nguyên vật liệu trong hoạt động tạo hình

Tôi luôn trò chuyện cùng trẻ để khơi gợi ý tưởng sáng tạo của trẻ để trẻ tưởng tượng và đưa ra ý tưởng của mình

Ví dụ: Với những hạt ngô, hạt đậu này con sẽ làm gì? trẻ đã nói: Con xếp thành ngôi nhà, con xếp thành bông hoa

Sau khi đã làm vệ sinh sạch sẽ tôi cùng trẻ phơi khô và phân loại các nguyên vật liệu Tôi cùng trẻ chia vào các túi bóng các hộp, lọ tôi cùng trẻ gắn tên, nhãn cho từng loại nguyên vật liệu và bày ở góc tạo hình để tiện cho trẻ lấy

và sở dụng mỗi khi trẻ thích

(Hình ảnh trẻ phân loại nguyên vật liệu )

Được tiếp xúc với các nguyên vật liệu khi đến giờ học trẻ sẽ không còn bỡ Khi vào tiết học với sự gợi mở của cô trẻ sẽ tạo được sản phẩm tạo hình bằng các vật liệu sẵn có ở địa phương Đồng thời kích thích sự hứng thú sưu tầm nguyên vật liệu của trẻ

3.4 Hướng dẫn trẻ kỹ năng tạo hình để trẻ sử dụng nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để tạo ra sản phẩm tạo hình

Mặc dù việc thực hiện các hoạt động tạo hình một cách có kỹ thuật không phải là điều kiện chủ yếu trong nhiệm vụ của hoạt động tạo hình, song việc nắm được những kỹ thuật đúng, đa dạng và chuẩn xác là điều cần thiết, bởi lẽ nó cho phép trẻ có thể miêu tả mọi vật, mọi hiện tượng, tạo cách bố cục trang trí, và đưa vào đó cảm nghĩ, ước mơ của mình một cách dễ dàng phong phú.Vì vậy để trẻ

có thể sử dụng đa kỹ năng tạo hình để tạo ra sản phẩm tạo hình từ nguyên vật liệu thiên nhiên tôi đã tiến hành từ dễ đến khó.Dựa trên đặc điểm phát triển của trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi như sau:

* Về xếp hình:

- Có thể xếp hình theo đề tài.

Với các bài day là đề tài tôi thường cắt hoặc xé sẵn các nguyên vật liệu để trẻ xếp và dán tôi rèn cho trẻ các bố cục bức tranh bằng các xếp các hình mà cô

đã xé, dán từ các nguyên liệu lên giấy A4 sắp xếp để bố cục hài hòa trước khi dán Tôi dạy trẻ kỹ năng bôi hồ vừa phải và dàn đều Dạy trẻ cách miết hồ làm sao không làm rách hình mà cô đã cắt, xé cho trẻ

Hoặc hướng dẫn trẻ xếp không tràn hạt ra ngoài nét vẽ trên tranh

Ví dụ : Khi hướng dẫn trẻ xếp hình bông hoa tôi vẽ bông hoa trên giấy A4

cho trẻ chọ hạt xếp theo hình vẽ không để hạt chườm ra nét vẽ để tọa thành bông hoa

* Đối với xé dán: " Trẻ em 4 – 5 tuổi xé, dán được hình đơn giản

như: quả, cây, ngôi nhà

- Tạo được các bộ phận chính của các con vật quen thuộc và người Tuy nhiên, kĩ thuật xé, dán chưa thực hiện đúng, phần lớn là bầu giấy hoặc xé ngắn,xé vụn[2]

Tôi dạy các cháu nắm được kĩ năng xé dọc, xé vụn, xé cong lượn, cong tròn Với kĩ năng này nhiều trẻ chưa thành thạo, vì thế cô phải phải rèn cho trẻ tính kiên trì thực hiện nhiệm vụ được giao, tuyệt đối không nhờ bạn làm giúp hoặc vội vàng cho xong Trẻ rất hay xé bằng cách cầm 2 đầu của lá , cánh hoa làm rách đi nguyên vật liệu Tôi rèn cho trẻ cách xé bằng 2 ngón tay ( Ngón cái

và ngón trỏ của 2 bàn tay ), xé nhích từng tí một và đề ra yêu cầu là khi xé nét thẳng hay nét cong thì sản phẩm không nhăn, không bị đứt, nét xé mịn, sắp xếp

bố cục đều, dán phẳng Cô cũng có thể chuẩn bị cho trẻ tập xé ở mọi lúc mọi nơi qua cách xé theo hình ảnh sưu tầm trên giấy báo, tranh ảnh… cho trẻ xé nhích tròn theo cánh hoa , cái lá để rèn kỹ năng xé cho trẻ

* Đối với cắt dán:

Tôi giúp các cháu biết cách cầm kéo đúng cách, thực hiện được các kĩ năng cắt nhát thẳng, cong, tròn, cách gấp và cắt nguyên vật liệu sao cho ngay ngắn, cách ước lượng và sắp xếp bố cục lên bức tranh và phết hồ sao cho thẳng

và đều, không làm đọng hồ trên mặt giấy nền Với kĩ năng cắt gây nhiều khó khăn cho trẻ, cô có thể tìm nhiều loại lá cây cho cháu tập cắt từng kĩ năng cùng

cô vào mọi lúc mọi nơi để trẻ có nhiều cơ hội cầm kéo thực hiện kĩ năng cắt hoàn thiện hơn Và một điều cũng rất quan trọng đó là: Dạy trẻ sử dụng kéo an toàn Sử dụng kéo và cắt là hoạt động giúp trẻ phát triển được cả về thể chất và trí tuệ, sự tự tin và tính kiên nhẫn chính vì vậy mà nó cần được tập luyện càng sớm càng tốt.Sử dụng kéo yêu cầu con trẻ thực hiện và luyện tập đồng thời nhiều nhiệm vụ, đầu tiên trẻ luyện các cơ nhỏ trong bàn tay khi cứ liên tục mở ra đóng vào lòng bàn tay của mình Bởi chính những cơ nhỏ này sẽ được dùng khi trẻ vẽ, viết chữ hoặc cầm nắm đồ vật như Bàn chải, thìa, đũa, thậm chí là việc kéo quần hay mặc áo hàng ngàyTôi phải rèn trẻ cách cầm kéo đúng bằng 3 ngón tay: Cố định cổ tay, xỏ ngón cái vào lỗ nhỏ của cây kéo.Xỏ ngón giữa vào lỗ còn lại Một số cây kéo có đủ không gian cho cả ngón áp út hoặc thậm chí là tất cả các ngón tay còn lại.Đặt ngón trỏ bên ngoài lỗ kéo, ở phía trước của ngón giữa,