Việc tạo cho trẻ tính độc lập mạnh dạn tự tin đối mặt với sự khác biệt của cuộc sống quả là một yếu tố vô cùng quan trọng mà xã hội đang trong thời kỳ phát triển của công nghệ hiện đại,
Trang 1MỤC LỤC
3 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng một số giải pháp để
giáo dục rèn tính mạnh dạn tự tin cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi
A ở trường mầm non Kiên Thọ năm học 2020 - 2021
4 – 5
2.3 Một số giải pháp để giáo dục rèn tính mạnh dạn tự tin cho
trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi A ở trường mầm non Kiên Thọ năm học 2020-2021
5 – 6
2.3.1 Tự học, bồi dưỡng để tích lũy kinh nghiệm rèn tính mạnh
dạn, tự tin cho trẻ:
6 – 8
2.3.2 Tạo môi trường học tập thân thiện, sáng tạo để kích thích
trẻ tham gia vào các hoạt động một cách mạnh dạn tự tin
8-13
2.3.3 Hình thành và giáo dục tính mạnh dạn tự tin cho trẻ thông
qua các hoạt động trong ngày
13 - 14
2.3.4 Hình thành và rèn luyện tính mạnh dạn tự tin cho trẻ mọi
lúc mọi nơi:
13 – 14 2.3.5 Quan tâm tới từng cá nhân trẻ nhút nhát thụ động: 14 2.3.6 Giáo dục, rèn tính mạnh dạn tự tin cho trẻ qua các ngày
hội, ngày lễ:
14 - 16
2.3.7 Phối hợp với phụ huynh trong việc cùng trao đổi, hướng
dẫn, giáo duc tính mạnh dạn tự tin cho trẻ:
16 - 17
Trang 21 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài:
Trong xã hội ngày nay chúng ta nhận thấy rằng cuộc sống dường như hối
hả, con người sống với một cuộc sống rất nhanh và gấp Đặc biệt là trẻ em, trẻ
đã quen với cuộc sống hiện đại, với lối sống gia đình hơn những gì trẻ có ở lứa tuổi của trẻ Còn trẻ nông thôn thì ngược lại, trẻ lại thiêú tự tin, thiếu mạnh dạn, thiếu kỹ năng trong giao tiếp hoặc hành vi ứng sử chưa phù hợp Là một giáo viên mầm non tôi luôn mong muốn trẻ được phát triển một cách toàn diện, hòa nhập với cuộc sống, được sống với tuổi thơ của trẻ
Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là việc làm hết quan trọng Trong đó, sự tự tin được xem là nhân tố quan trọng và cần thiết trong tính cách để phát triển toàn diện và thành công trong tương lai, không phải đứa trẻ nào sinh ra cũng có thể mạnh dạn và tự tin ngay từ ban đầu Việc tạo cho trẻ tính độc lập mạnh dạn tự tin đối mặt với sự khác biệt của cuộc sống quả là một yếu tố vô cùng quan trọng
mà xã hội đang trong thời kỳ phát triển của công nghệ hiện đại, cùng với sự lo toan bộn bề của cuộc sống, chúng ta có thể biến các bé thành con người nhút nhát, thụ động, thiếu sự tự tin chỉ biết đến mình, không giám giao tiếp ứng sử đối với mọi người xung quanh Vì vậy đẩy mạnh việc dạy trẻ tính mạnh dạn tự tin ngay từ nhỏ sẽ là nền tảng để các bé trở thành những người có nhân cách tốt, mạnh dạn làm chủ bản thân, sống tích cực và đạt được thành công trong tương lai trở thành những chủ nhân tài đức của đất nước
Tuy nhiên, trong cuộc sống nhiều gia đình cảm thấy hạnh phúc biết bao khi đứa con của mình khỏe mạnh, thông minh, mạnh dạn tự tin hòa nhập với bạn
bè và mọi người xung quanh trẻ Nhưng bên cạnh đó cũng không ít người phàn
nàn, lo lắng“sao con mình nhút nhát thế, sao con không được như bạn nọ bạn
kia…” Nhưng với nỗi lo toan bộn bề của cuộc sống họ đâu biết rằng con mình
đang thiếu đi sự mạnh dạn tự tin để hòa nhập và vươn lên trong cuộc sống, chưa quan tâm đúng mức tới sự phát triển cả về thể chất lẫn tinh thần cho con em mình Đây là nút thắt là vấn đề lớn cần được quan tâm và cần được giải quyết Hơn lúc nào hết, dù cuộc sống có vất vả hay dư thừa đến đâu thì chúng ta hãy tạo cho con mình có một tâm thế thoải mái đàng hoàng, dùng những lời cổ vũ, cho bé tự quyết định mọi thứ, tạo cơ hội cho bé tiếp xúc với người lớn được xem
là phương pháp đơn giản giúp bé mạnh dạn tự tin sống năng động và sáng tạo hơn trong tương lai
Đối với trẻ mầm non mà đặc biệt là trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi thì rất cần
có tính mạnh dạn và tự tin vì ở lứa tuổi này là tiền đề cho sự phát triển nhân cách Trẻ phải biết mạnh dạn tự tin để học hỏi, khám phá những điều mới lạ, biết chơi với nhau, sống hòa thuận với trẻ khác trong nhóm mà điều này không dễ dàng với một số trẻ Trẻ cần những kĩ năng quan hệ xã hội như làm thế nào để mạnh dạn tự tin với mọi người, để giao tiếp, để biết chọn hành vi đúng đắn Sự mạnh dạn tự tin có thể được biểu hiện bằng cử chỉ, thái độ rất đơn giản và gần gũi trong cuộc sống, song nó lại giúp chúng ta phát hiện và học tập theo cái đáng quý của người khác để trân trọng
Trang 3Trong thực tế cho thấy môi trường lớp học chưa thực sự thân thiện giữa cô với trẻ, bên cạnh đó chưa chú ý và quan tâm nhiều đến trẻ nhút nhát và thụ động, phụ huynh than phiền và luôn hỏi: không hiểu sao con mình không năng động không mạnh dạn? Là một giáo viên nhiều năm liên tục phụ trách lớp mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi, hằng ngày những đứa con mà tôi yêu thương, chăm sóc và dạy dỗ làm cho tôi luôn suy nghĩ làm thế nào để rèn cho trẻ tính mạnh dạn tự tin có hiệu quả Tôi luôn tìm tòi, áp dụng các giải pháp, hình thức, tổ chức các hoạt động giúp trẻ trong lớp tôi có cơ hội được thể hiện mình một cách mạnh dạn tự tin khi giao tiếp
Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc giáo dục tính mạnh dạn tự tin đối với trẻ mầm non và làm thế nào để nâng cao giáo dục cho trẻ được mạnh dạn tự tin
ở trường, ở lớp để đạt kết quả tốt hơn Tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Một số
giải pháp rèn tính mạnh dạn tự tin cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi A ở trường mầm non Kiên Thọ năm học 2020 - 2021” để làm đề tài nghiên cứu.
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Nghiên cứu tìm ra các biện pháp nhằm giúp trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi A ở
trường mầm non Kiên Thọ phát huy các kỹ năng sống từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm giúp trẻ mạnh dạn tự tin trong giao tiếp cũng như trong các hoạt động với mọi người trong trường
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Tôi nghiên cứu “Một số giải pháp rèn tính mạnh dạn tự tin cho trẻ mẫu
giáo 4-5 tuổi A ở trường mầm non Kiên Thọ năm học 2020 - 2021” để làm đề tài
nghiên cứu
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Khi thực hiện đề tài này tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu như sau:
Phương pháp nghiên cứu, xây dựng cơ sở lý thuyết: Thu thập, phân tích,
tổng hợp các tài liệu lý luận về đặc điểm phát triển tâm lý của trẻ 4- 5 tuổi qua các tài liệu, sách báo
Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Khảo sát
tình hình thực tế trên trẻ, các giải pháp đã tác động trên trẻ, kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân để từ đó lựa chọn các giải pháp phù hợp
Phương pháp thống kê, xử lý số liệu:
Lựa chọn các giải pháp phù hợp và áp dụng vào thực tế Đánh giá kết quả đạt được và so sánh kết quả trước và sau khi áp dụng giải pháp
Trang 4
2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
2.1 Cơ sở lý luận:
Có thể nói mỗi đứa trẻ ngay từ khi ra đời đã là một cá thể độc lập, có cá tính và những mong muốn độc lập của riêng mình Tự tin là một đức tính chỉ có thể có được nhờ vào việc rèn luyện và học hỏi Trong cuộc sống sự tự tin lớn dần lên nhờ vào cảm giác được yêu thương, tôn trọng và thấy mình có giá trị trong cuộc sống Tự tin được thể hiện bên ngoài là mạnh dạn, thể hiện được mình trước đám đông không sợ nói trước đông người, dám làm điều mình nghĩ, bày tỏ cảm xúc của mình với người khác mà không e ngại Bất kể là ai, cô giáo hay bố mẹ đều không có quyền chi phối và hạn chế hành vi của trẻ.Trẻ em được sinh ra ở thế giới này với tâm hồn của những thiên thần, nhưng chính cuộc sống đầy phức tạp đã gieo những suy nghĩ và hành động xấu vào những tâm hồn non nớt đó Sự phát triển của công nghệ hiện đại, chủ nghĩa vật chất có thể biến các
bé thành người nhút nhát, thụ động chỉ biết đến mình, không chịu giao tiếp ứng
xử đối với người xung quanh, vì vậy dạy trẻ tính mạnh dạn tự tin ngay từ nhỏ sẽ
là nền tảng để các bé trở thành những người có nhân cách tốt trong tương lai, những chủ nhân tài đức của một xã hội công bằng văn minh
Cho nên sự tin là một đức tính chỉ có thể có được nhờ vào việc rèn luyện
và học hỏi, sự tự tin lớn dần lên nhờ vào cảm giác được yêu thương, tôn trọng và thấy mình có giá trị Tự tin được thể hiện bên ngoài là mạnh dạn, thể hiện mình trước đám đông, không sợ nói trước đông người
Tuy nhiên, sự tự tin là dám làm điều mình nghĩ, bày tỏ cảm xúc của mình với người khác mà không e ngại Có thể nói mỗi đứa trẻ ngay từ khi ra đời đã là một cá thể độc lập, có cá tính và những mong muốn độc lập của riêng mình Bất
kể là cô giáo hay bố mẹ đều không có đặc quyền chi phối và hạn chế hành vi của trẻ Không những đứa trẻ nào cũng thể hiện được sự tự tin, có nhiều trẻ còn nhút nhát, bố mẹ cứ nghĩ khi đưa cho trẻ xem ti vi, điện thoại thì trẻ sẽ ngồi im không nghịch làm ảnh hưởng đến người lớn Ngoài ra khi đưa trẻ đến trường trẻ ít nói ngoan là được không cần thể hiện sự mạnh dạn tự tin Chính vì sự suy nghĩ của
bố mẹ như vậy mà có nhiều trẻ đã không mạnh hạn tự tin trong giao tiếp hàng ngày, đôi khi đến những nơi đông người thì sợ, cũng vì sự suy nghĩ sai lầm của phụ huynh đã làm ảnh hưởng đến sự mạnh dạn tự tin của trẻ trong giao tiếp hàng ngày Vì vậy tôi đã trăn trở suy nghĩ rất nhiều phải làm gì? khi trẻ không mạnh dạn tự tin Đó cũng là những suy nghĩ của tôi về áp dụng các biện pháp giáo dục phù hợp với mục tiêu giảng dạy đòi hỏi người giáo viên phải có sự linh hoạt và mềm dẻo với khả năng cũng như hứng thú của trẻ
Đối với trẻ lên ba bắt đầu hình thành một loại động cơ mang tính tự tin, sáng tạo chủ động trong mọi tình huống Thể hiện ở giao tiếp, hoạt động của trẻ đối với mọi người xung quanh và đối với bạn bè Trong điều kiện giáo dục đúng đắn thì loại động cơ này sẽ được phát triển mạnh ở các giai đoạn sau, đó là cốt lõi trong nền tảng mạnh dạn tự tin, chủ động, sáng tạo của nhân cách con người Đối với một giáo viên mầm non tôi rất lo lắng bởi vì trong lớp tôi có rất nhiều cháu còn thiếu sự tự tin, rụt rè, nhút nhát, không tham gia giao tiếp, hoạt
Trang 5động vui chơi cũng như học tập với cô, với bạn dẫn đến việc khó tập chung, chậm lĩnh hội kiến thức cô truyền đạt
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng một số giải pháp để giáo dục rèn tính mạnh dạn tự tin cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi A ở trường mầm non Kiên Thọ năm học 2020 - 2021:
Với tình hình thực tế tại lớp đang phụ trách tôi nhận thức sâu sắc và xác định
rõ những việc cần làm ngay đối với trẻ, với phụ huynh để đẩy mạnh công tác giáo dục trẻ
2.2.1 Thuận lợi:
Trường Mầm non Kiên Thọ là trường được đặt tại làng Thọ Liên và cũng là khu trung tâm của xã Kiên Thọ Là nơi tập trung đông dân cư và có nhiều cơ quan đóng trên địa bàn xã
Bản thân là giáo viên phụ trách lớp 4- 5 tuổi nhiều năm, có trình độ chuẩn
về chuyên môn, luôn phối hợp nhịp nhàng với giáo viên phụ trách lớp, cùng thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ, đã nắm bắt và hiểu rõ được đặc điểm tâm sinh lý, nhận thức của trẻ
Cũng nhờ sự quan tâm chỉ đạo sát sao của BGH nhà trường nhiệt tình tâm huyết bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên để từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên
2.2.2 Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi nói trên thì tôi cũng gặp nhiều khó khăn trong quá trình hoạt động cụ thể như:
Do lớp quá đông nên khi tham gia vào các hoạt động trẻ chưa thể hiện được hết khả năng phát huy tính tích cực chủ động của trẻ
Về phía giáo viên mầm non nói chung còn nhiều hạn chế về phương pháp rèn tính mạnh dạn tự tin cho trẻ, vận dụng chưa linh hoạt nên dẫn tới việc đạt hiệu quả chưa cao
Môi trường lớp học chưa phong phú, chưa có nhiều đồ dùng đồ chơi
Một số trẻ lại được bố, mẹ, ông và bà cưng chiều quá mức nên ích kỉ, ỷ lại nên khi trẻ đi học trẻ chưa mạnh dạn mọi việc hầu hết nhờ vào ông bà và người lớn
2.2.3 Kết quả thực trạng:
Điều đó thể hiện qua bảng các tiêu chí đánh giá sự mạnh dạn tự tin của trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi A đầu năm học 2020 - 2021 như sau:
T
Số trẻ KS
Kết quả khảo sát đầu năm 2020-2021
2 Mạnh dạn giao tiếp với mọi người xung
Trang 63 Mạnh dạn bày tỏ cảm xúc của mình với
4 Tự tin, chủ động, sáng tạo trong hoạt động 40 10 25 30 75
Từ kết quả trong quá trình khảo sát về tính mạnh dạn tự tin của trẻ ngay từ
đầu năm học Tôi thấy rằng khả năng của trẻ còn nhiều hạn chế trẻ chưa mạnh dạn tham gia vào hoạt động Tôi rất lo lắng về vấn đề hình thành và giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mà đặc biệt là rèn tính mạnh dạn tự tin cho trẻ Vậy làm thế nào để nâng cao “Tính mạnh dạn tự tin” cho trẻ một cách có hiệu quả tôi đã tìm tòi, áp dụng, tổ chức các hoạt động giúp trẻ trong lớp của tôi có kỹ năng mạnh dạn tự tin trước mọi tình huống trong cuộc sống bằng các giải pháp sau:
2.3 Một số giải pháp để giáo dục rèn tính mạnh dạn tự tin cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi A ở mầm non Kiên Thọ năm học 2020-2021:
2.3.1 Tự học, bồi dưỡng để tích lũy kinh nghiệm rèn tính mạnh dạn,
tự tin cho trẻ:
Như chúng ta đã biết, giáo dục cho trẻ tính mạnh dạn tự tin là một quá trình liên tục từ nhà trẻ cho đến độ tuổi mẫu giáo Để thực hiện tốt mục tiêu giáo dục của cấp trên đề ra thì trước tiên mỗi giáo viên phải trang bị cho mình hệ thống kiến thức phong phú chính xác và trải nghiệm các kỹ năng giáo dục
Đối với trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi có đặc thù tâm lý tính cách riêng Nhận thức được điều này bản thân tôi hằng ngày luôn tìm tòi, học hỏi những tài liệu giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống cho trẻ mầm non như: Tài liệu bồi dưỡng
thường xuyên cán bộ quản lý và giáo viên mầm non, Module 2: Đặc điểm phát
triển tình cảm, kỹ năng xã hội ; Module 6: Môi trường giáo dục cho trẻ mầm non và Module 39 “giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo”[1] Dành nhiều
thời gian đọc các tài liệu về tâm lý trẻ em Tôi học hỏi qua mạng enternet, tham gia các lớp học tập huấn chuyên đề do Phòng Giáo Dục Ngọc Lặc tổ chức
Qua quá trình tự học, tự bồi dưỡng bản thân tôi đã trang bị cho mình những kiến thức cơ bản về phương pháp rèn kỹ năng sống mà đặc biệt là hình thành và giáo dục những kỹ năng đơn giản ban đầu về tính mạnh dạn tự tin cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi Là một giáo viên tôi phải thấu hiểu, tôn trọng trẻ, giúp trẻ xây dựng hình tượng tốt của chính bản thân mình Luôn luôn lắng nghe, khích lệ trẻ bày tỏ thái độ của mình, dạy trẻ cách giải quyết vấn đề, củng cố sự
tự tin cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi Tận dụng mọi tình huống và tích hợp vào các hoạt động để từ đó giúp trẻ mạnh dạn làm được điều mình nghĩ, mạnh dạn giao tiếp với mọi người xung quanh, mạnh dạn bày tỏ cảm xúc của mình với người khác và tự tin chủ động, sáng tạo trong các hoạt động
Vì vậy là một người giáo viên trực tiếp chăm sóc và giáo dục trẻ hằng ngày, tôi phải luôn cố gắng có ý thức phấn đấu điều chỉnh hành vi và thái độ của mình một cách đúng đắn, nghiêm túc và chuẩn mực trong mọi tình huống cũng như trong mối quan hệ với mọi người, thế giới xung quanh để trẻ học hỏi và bắt chước làm theo Qua thời gian tìm tòi nghiên cứu, tự hoc, tự bồi dưỡng bản thân tôi đã tích lũy nhiều kinh nghiệm để rèn luyện cho trẻ tính mạnh dạn tự tin
Trang 72.3.2 Tạo môi trường học tập thân thiện, sáng tạo để kích thích trẻ tham gia vào các hoạt động một cách mạnh dạn tự tin.
Với quan điểm tạo môi trường giáo dục và học tập thân thiện, sáng tạo
“lấy trẻ làm trung tâm” Nhận thức được điều này, tôi đã trao đổi và thống nhất cùng với giáo viên trong lớp sẽ tạo cho trẻ một môi trường lớp học gần gũi, thân thiện, mới mẻ và thu hút sự chú ý của trẻ để trẻ luôn tự tin khi đến lớp học, điều
đó được tôi thực hiện theo các cách cụ thể như sau:
* Tạo môi trường học tập gần gũi, thân thiện đối với trẻ:
Lớp học là ngôi nhà thứ hai của trẻ, tất cả mọi sinh hoạt hằng ngày đều diễn ra ở ngôi nhà thứ hai này, cho nên việc tạo môi trường lớp học gần gũi, thân thiện đối với trẻ luôn là điều quan tâm đầu tiên đối với tôi Bước vào đầu năm học tôi cùng giáo viên đứng lớp đã định hướng ra cho mình cách xây dựng môi trường lớp học sao cho vừa thân thiện, gần gũi với trẻ nhưng cũng phải sáng tạo
và phù hợp với lứa tuổi và phù hợp với chủ đề Nhận thức được điều này khi xây dựng các mảng tường tôi đã xây dựng theo hướng mở, tất cả những hình ảnh đó đều vừa với tầm với của trẻ, bên cạnh đó luôn chú ý đến nội dung sao cho phù hợp với mỗi chủ đề Tất cả các hình ảnh đó trẻ đều có thể tháo ra lắp vào và thay đổi vị trí một cách dễ dàng, đa dạng, phù hợp với nội dung hoạt động
Ví dụ: Ở chủ đề “Trường Mầm non”, Các nội dung trang trí đều hướng về
trường mầm non và lớp học của bé, tôi lựa chọn những hình ảnh, lô tô đẹp như: Tranh ảnh cô giáo và các bạn nhỏ cùng lớp, hình ảnh đồ dùng đồ chơi làm từ các nguyên vật liệu khác nhau (xốp dạ, lá cây ) để trẻ chơi Khi trẻ đến lớp được quan sát thấy có sự khác biệt thay đổi trong lớp học sẽ kích thích tính tò mò, hứng thú được chơi, cầm và sờ lên những hình ảnh đẹp mắt này
Bằng sự mới mẻ của lớp học qua trang trí đã khiến cho những đôi mắt
thơ ngây trở nên tưới sáng hơn, mạnh dạn hơn và từ đó trẻ dần dần thích tò mò thích khám phá, thích tìm hiểu những mới mẻ đang diễn ra trước mắt trẻ và cũng đồng thời khiến cho trẻ thích đến lớp và tự tin hơn khi đến lớp học Ngoài ra, tôi cùng giáo viên đứng lớp thường xuyên làm đồ dùng đồ chơi theo hướng mở để các bé có đầy đủ đồ chơi theo chủ đề để trẻ vui chơi và học tập Mỗi đồ dùng đồ chơi tôi làm đều có thể tháo ra lắp vào và được làm từ các nguyên vật liệu khác nhau như: Nguyên liệu tự nhiên (Vỏ cây, lá cây, các hột hạt) và tái tạo từ các phế liệu sạch (chai lọ nhựa, rổ rá bằng tre, mõ dừa, phách tre )
Ví dụ: Chủ đề “Gia đình” tôi đã làm các đồ dùng như nồi, xoong, chảo,
ấm chén, bát đĩa, quần áo, mũ nón, giầy dép, ca cốc, ti vi, giường tủ, các loại quả may từ giấy dạ, được trưng bày và xắp xếp ngăn nắp trên giá góc Khi trẻ chơi ở các góc trẻ sẽ phát hiện ra sự thay đổi mới lạ ở góc chơi từ đó trẻ hứng thú chơi, khám phá về góc chơi, cô giúp trẻ hiểu thêm về chủ đề mình đang chơi cái gì? biết cách giao tiếp như thế nào? Thể hiện được thái độ ân cần, niềm nở như thế nào? từ đó trẻ tích cực giao tiếp với nhau một cách tự nhiên, mạnh dạn tự tin hơn khi tham gia chơi về chủ đề mới
Ngoài ra từ những đồ dùng đồ chơi làm ra, tôi sắp xếp và sắp đặt tại các vị chí phù hợp với góc chơi để trẻ có thể dễ thấy, dễ lấy và dễ dàng chơi với các đồ
Trang 8chơi và không gian lớp học cũng rất quan trọng với các trẻ mẫu giáo nhỡ 4- 5 tuổi các bé rất cần một không gian rộng rãi, thoáng mát để được vận động, được hít thở không khí trong lành, được tham gia các trò chơi và các hoạt động học tập một cách thoải mái vì vậy cô luôn phải tạo cho lớp học được sạch sẽ, thoáng mát và rộng rãi để trẻ tự tin vận động mà không lo va chạm hay chật chội khi hoạt động Ngoài những đồ dùng đồ chơi thì những sản phẩm của trẻ như: Vẽ, nặn, xé dán, tô màu tranh được trưng bày một cách khoa học từ đó trẻ được quan sát và chơi với chính sản phẩm và được giới thiệu sản phẩm của mình cho các bạn và người lớn xem, nó sẽ giúp cho trẻ tự tin, chủ động vào chính bản thân mình và trẻ có hứng thú hơn khi tham gia vào các hoạt động tiếp theo, bên cạnh
đó, không những thiết kế môi trường trong lớp, tôi còn thiết kế môi trường bên ngoài lớp học
Ví dụ: Góc thiên nhiên: Tôi lựa chọn những loại cây hoa, cây cảnh đẹp, có
nhiều màu sắc và đa dạng về chủng loại Hằng ngày tôi tạo cho các bé có được không gian và thời gian được gần gũi và hòa mình vào tự nhiên Các bé được tự tay mình chăm sóc nhặt cỏ, lau lá cho cây, tưới nước cho cây và ngắm những cây xanh, nhưng bông hoa hay cành lá do mình chăm sóc Nếu như ban đầu đến vơi thiện nhiên bé chỉ biết ngắm nhìn thì đến nay các bé có thể mạnh dạn tự tay
chăm sóc, bảo vệ những cây hoa trong góc thiên nhiên của lớp mình
Hình ảnh: Cô và trẻ đang chăm sóc ở góc thiên nhiên
Với môi trường học tập trong lớp và ngoài lớp học gần gũi, thân thiện và sáng tạo đã giúp cho các bé có một không gian chơi thoải mái, tự tin kích thích tính tò mò và hứng thú học hỏi, hiểu biết của trẻ Bên cạnh việc xây dựng môi trường lớp học thì việc tạo mối quan hệ thân thiện gần giũi giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ cũng là rất cần thiết, do đó tôi luôn quan tâm và thiết lập mối quan hệ
* Tạo mối quan hệ thân thiện, gần gũi giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ:
Bất kì lứa tuổi mầm non nào cũng cần những lời ngọt ngào, âu yếm Đối với trẻ mẫu giáo nhỡ thì lại càng cần thiết hơn bởi hàng ngày sẽ có rất nhiều những tình huống xảy ra với trẻ Mỗi lúc như vậy trẻ đều hướng về cô “người
mẹ thứ hai” của trẻ, trong mắt mỗi bé chỉ có cô mới có thể giúp các con giải tỏa hết những thắc mắc, những lo lắng và những tâm sự của mình, cho nên cô giáo phải là người có tính bao dung, kiên nhẫn, bình tĩnh, biết lắng nghe và thấu hiểu trẻ một cách nhẹ nhàng, ân cần, an ủi vỗ về, tạo cho trẻ sự yên tâm và tình yêu thương, đối xử công bằng với trẻ và không áp đặt nặng nề theo yêu cầu của cô từ
đó trẻ được thoải mái, mạnh dạn, tự tin tham gia vào các hoạt động trong ngày
Ví dụ: Cháu Anh Khôi ông đưa đến lớp khóc đòi ông không muốn vào lớp
học, tôi đã sử dụng những kỹ năng sư phạm của mình để trò chuyện và an ủi cháu như: Con lại đây với cô, cô thương nào, hôm nay làm sao con khóc? Anh Khôi thương ông bà bố mẹ nên đi học để cho bố mẹ đi làm, các bạn đang đợi con vào chơi đấy, con học ngoan cuối tuần cô sẽ thưởng bé ngoan nhé
Qua đây trẻ cảm nhận được sự yêu thương, trìu mến, gần gũi muốn được
ở cùng cô và các bạn từ đó cháu đến lớp không còn khóc nữa, tự tin đến lớp học
Trang 9và chơi cùng các bạn, còn phụ huynh của cháu cảm thấy rất yên tâm khi đưa con đến lớp Ngoài ra, khi trẻ đến trường trẻ được cùng với các bạn hòa mình vào các trò chơi, cùng nhau chia sẻ những đồ dùng, đồ chơi mà mình yêu thích, cùng nhau trao đổi về một nội dung chơi hoặc cùng nhau khám phá những điều mới
lạ mà cô giáo gợi mở, trẻ được giao tiếp, trò chuyện với nhau, rồi biết quan tâm đến nhau Từ đó sẽ kích thích mối quan hệ giữa trẻ với trẻ ngày càng trở nên thân thiết, vui vẻ và cởi mở, sống hòa đồng với nhau, biết giúp đỡ nhau qua đây trẻ sẽ mạnh dạn tự tin hơn trong trong mối quan hệ với bạn bè của mình Bên cạnh đó, chúng tôi còn thống nhất với giáo viên đứng lớp mang đến cho trẻ một không khí lớp học gần gũi, yêu thương và ấm áp cô cũng như một người bạn để cho trẻ tâm sự, bày tỏ thắc mắc, lo sợ cũng như những bức xúc của lứa tuổi lên
ba để từ đó trẻ có thể biết được cách giải quyết và tự tin vào chính bản thân mình. Việc tạo cho trẻ một môi trường lớp học thân thiện, cởi mở để giúp trẻ mạnh dạn tự tin hơn khi tham gia vào các hoạt động hằng ngày là rất quan trọng
từ đó cũng góp phần với nhà trường thực hiện tốt phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong năm học 2018-2019
2.3.3 Hình thành và giáo dục tính mạnh dạn tự tin cho trẻ thông qua các hoạt động trong ngày.
Trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu
giáo nhỡ 4 - 5 tuổi nói riêng, giáo viên có thể tổ chức các hoạt động trong ngày một cách linh hoạt để trẻ tự khám phá qua các hoạt động, xuất phát từ những tình huống cụ thể trẻ nắm bắt được kiến thức mới, hình thành và rèn luyện cho trẻ thói quen và ý thức học tập để trẻ mạnh dạn tự tin hơn thông qua các hoạt động Do đó biện pháp hình thành và giáo dục tính mạnh dạn tự tin cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi sẽ đạt hiệu quả cao nhất thông qua các hình thức hoạt động học tập, vui chơi, lao động vừa sức và sinh hoạt hàng ngày của trẻ
*Thông qua giờ đón, trả trẻ:
Như đã nói trường mầm non được ví như ngôi nhà thứ hai của trẻ, vì một ngày hoạt động ở trường của cô và trẻ phải trải qua rất nhiều các hoạt động khác nhau mà hoạt động đầu tiên chính là giờ đón trẻ, nó đem lại cho trẻ một tinh thần vui vẻ và thoải mái khi trẻ bắt đầu một ngày mới ở trường và kết thúc là giờ trả trẻ trong ngày Để hình thành cho trẻ có ý thức tốt trong việc tự cất đồ dùng,
tự giác chào cô, chào bố mẹ, chào mọi người khi trẻ đến trường để vào lớp học
mà không cần phải có người nhắc nhở thì khi đó đứa trẻ đó đã trở nên mạnh dạn
và tự tin hơn khi đến trường Để làm được điều này tôi đã vận dụng các phương pháp thân thiện,cởi mở, gần gũi, quan sát, động viên – khích lệ - nêu gương để giúp trẻ thực hiện tốt hơn Cụ thể hằng ngày khi trẻ đến lớp tôi luôn tươi cười chào đón bé và người thân của bé, trò chuyện âu yếm và gần gũi với trẻ ngay từ giây phút nhận bé từ tay người thân của bé để tạo cho bé một cẩm giác yên tâm
và thân thiện với cô giáo của mình Bên cạnh đó tôi nhẹ nhàng hướng dẫn và nhắc nhẹ con tập làm những việc rất quen thuộc như chào cô giáo và chào bố mẹ hay người thân để vào lớp, cùng cô cất đồ dùng gọn gàng ngăn nắp và đúng nơi quy định, những việc làm này ban đầu trẻ cùng làm với cô nhưng dần dần những
Trang 10việc làm đó tôi giúp trẻ nâng dần thành thói quen thường ngày và càng về sau trẻ
đã tự tin thực hiện nó như một kỹ năng thành thạo của mình ở giai đoạn cuối năm
Ví dụ: Hằng ngày cô quan sát thấy cháu An Nhiên đến lớp biết khoanh tay
chào cô, chào bố mẹ và cất đồ dùng cá nhân vào đúng nơi quy định theo sự hướng dẫn của cô, còn cháu Thu Uyên sáng nào đến lớp cũng núp sau lưng mẹ chưa biết tự giác chào cô, chào bố mẹ để vào lớp mà cô hoặc bố mẹ phải nhắc nhở cháu mới chào
Hình ảnh: Bé chào cô vào lớp
Qua đó trẻ sẽ ghi nhớ lâu hơn việc mình làm và nó trở thành thói quen đếnlớp biết chào cô, cất đồ dùng và thói quen đó sẽ trở nên mạnh dạn tự tin chứ không còn là gò bó hay gượng ép nữa
*Thông qua hoạt động học:
Đối với trẻ mầm non mà đặc biệt là trẻ mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổi thì sự nhận thức của trẻ chỉ ở mức độ sơ đẳng, đơn giản, trẻ lĩnh hội kiến thức bằng cách
“Học bằng chơi, chơi mà học”, nhận thức của trẻ đang ở mức bắt trước và làm
theo cô hay người lớn Các hoạt động học của trẻ được tổ chức theo kế hoạch dưới sự hướng dẫn trực tiếp của giáo viên không chỉ giúp trẻ có thể lĩnh hội được những tri thức về tự nhiên và xã hội, con người mà còn là việc hình thành
và giáo dục tính mạnh dạn tự tin hay các kỹ năng sống cơ bản khác
Từ thực tế đó bản thân tôi đã luôn tìm tòi mọi giải pháp sinh động và sáng tạo để lồng ghép vào việc hình thành và giáo dục tính mạnh dạn tự tin cho trẻ có hiệu quả cụ thể như sau:
* Thông qua hoạt động âm nhạc:
Âm nhạc là môn học tạo điều kiện cho tâm hồn của trẻ thêm hứng thú thoải mái và tự tin, tạo điều kiện để trẻ phát triển ngôn ngữ, tai nghe Qua quá trình cảm thụ âm nhạc giúp trẻ cảm nhận được nội dung giáo dục đồng thời cảm thụ được giai điệu, nhạc tính âm nhạc Từ việc cảm thụ một cách chủ động giúp trẻ thể hiện lại các bài hát cô dạy một cách hồn nhiên và tự tin hơn
Ví dụ: Dạy hát : Cả nhà thương nhau” trong chủ đề gia đình.
Cô cùng trẻ quan sát hình ảnh về gia đình và trò chuyện về chủ đề như: người trong ảnh là những ai? Bố và mẹ đã làm những gì cho con nào?bố mẹ yêu thương con như thế nào?qua đó cô giới thiệu nội dung bài hát, dạy hát cho trẻ đồng thời cô nhẹ nhàng giáo dục trẻ phải biết yêu thương và kính trọng bố mẹ và những người thân trong gia đình mình Khi đã thuộc bài hát trẻ tự tin thể hiện
bài hát “Cả nhà thương nhau”.
Thông qua hoạt động âm nhạc ngoài việc cảm nhận được những giai điệu
nhẹ nhàng, êm ái hay vui tươi của âm nhạc mà đồng thời các bé còn cảm nhận được những tình cảm của bố mẹ, người thân dành cho bé hay những vẻ đẹp của
cỏ cây hoa lá hay những con vật đáng yêu trong thế giới tự nhiên mà tác giả bài hát đã viết nên Từ việc cảm nhận đó sẽ giúp bé mạnh dạn hơn, tự tin hơn trong