Trên thực tế trẻ lớp tôi các cháu rất mạnh dạn tự tin, thích đến trường lớpvà thích tham gia vào các hoạt động… Song, để trẻ có kỹ năng sống trong môitrường tập thể thì còn nhiều hạn chế
Trang 1Trẻ em là chủ nhân tương lai của đất nước Đất nước có giàu mạnh, phồnvinh là nhờ vào thế hệ trẻ Chính vì vậy phải chăm sóc, giáo dục trẻ thật tốt ngay
từ khi trẻ còn ở độ tuổi Mầm non Như Bác Hồ kính yêu đã từng nói: “Làm Mẫu giáo tức là thay mẹ dạy trẻ Muốn làm được thế thì trước hết phải yêu trẻ Các cháu nhỏ hay quấy, phải bền bỉ, chịu khó mới nuôi dạy được các cháu Dạy trẻ cũng như trồng cây non Trồng cây non được tốt thì sau này cây lên tốt Dạy cháu nhỏ tốt thì sau này các cháu thành người tốt” [1] Đối với giáo viên Mầmnon ngoài việc hướng dẫn cho trẻ vui chơi, tổ chức cho trẻ ăn, ngủ, giáo dục trẻtrở thành những đứa trẻ ngoan ngoãn, lễ phép thôi chưa đủ, mà nhiệm vụ củangười giáo viên còn phải chú trọng đến việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Kỹ năng sống là những kỹ năng cần thiết cho hành vi đẹp lành mạnh Kỹnăng sống chính là chiếc chìa khoá vàng cho sự sống còn, sự phát triển và sựthành công của mỗi con người Có thể nói kỹ năng sống chính là phương tiệnkhông thể thiếu để giúp trẻ tích cực, chủ động, sáng tạo, tự tin vững vàng trướcmọi khó khăn thử thách
Trong giai đoạn hiện nay khi xã hội ngày càng phát triển thì kỹ năng sốngđối với con người càng trở nên cần thiết Nếu thiếu đi kĩ năng sống sẽ là mộttrong những trở ngại lớn nhất trong cuộc sống của mỗi người Do đó để hoànthiện kỹ năng sống tốt nhất khi trưởng thành thì việc rèn luyện kỹ năng sống chotrẻ ngay từ nhỏ là rất quan trọng Đối với trẻ lứa tuổi mầm non được xem là thờiđiểm bắt đầu tiếp xúc với các hoạt động xã hội nhiều hơn Vì vậy song song vớinhiệm vụ chăm sóc và giáo dục trẻ thì việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ trongtrường mầm non đóng một vai trò quan trọng và rất cần thiết, giúp trẻ tự lập vàvững vàng Không những thế, giáo dục kỹ năng sống cho trẻ còn giúp trẻ nhậnthức được đúng sai, phải trái và kiên định hơn trước những tệ nạn, cám dỗ trongcuộc sống, là nền tảng giúp trẻ Mẫu giáo hình thành và phát triển toàn diện nhâncách, sẵn sàng vào lớp một Trẻ có kỹ năng sống tốt sẽ có ích cho việc giải quyếttình huống, là tiền đề để phát triển bản thân sau này
Kỹ năng sống của trẻ bao gồm rất nhiều kỹ năng: Kỹ năng giao tiếp ứng
xử, kỹ năng vệ sinh, kỹ năng thích nghi với môi trường sống, kỹ năng hợp tácchia sẻ, kỹ năng phòng tránh nguy hiểm…
Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là truyền cho trẻ những kinh nghiệm sốngcủa người lớn nhằm giúp trẻ có những kỹ năng đương đầu với những khó khăntrong cuộc sống, trẻ biết vận dụng, biến những kiến thức của mình để giải quyếtnhững khó khăn trong cuộc sống cho phù hợp
Là một giáo viên mầm non được phụ trách lớp Mẫu giáo 5- 6 tuổi, đây làlớp cuối cấp của bậc học mầm non và chuẩn bị bước vào lớp 1 Bản thân tôiluôn chăn trở mong muốn trẻ có những kỹ năng tốt, vững vàng tâm thế để sẵnsàng bước vào lớp 1
1 Hồ Chí Minh về vấn đề giáo dục, NXB Giáo dục 1990
Trang 2Trên thực tế trẻ lớp tôi các cháu rất mạnh dạn tự tin, thích đến trường lớp
và thích tham gia vào các hoạt động… Song, để trẻ có kỹ năng sống trong môitrường tập thể thì còn nhiều hạn chế: Chẳng hạn như kỹ năng giao tiếp với mọingười xung quanh; kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng thích nghi với những điềukiện học tập ở môi trường mới còn nhiều bỡ ngỡ và quan trọng là kỹ năng tựlập, kỹ năng tự phục vụ của trẻ còn thiếu chủ động bởi trẻ được sự quan tâm baobọc rất lớn của bố mẹ một số trẻ chưa tự mặc quần áo, tự cất đồ dùng khi đếnlớp, tự xúc ăn, đánh răng, rửa mặt…Chính vì vậy, cần phải làm gì? Làm như thếnào và giáo dục trẻ ra sao? Bằng những giải pháp nào? để hình thành kỹ năngsống tốt nhất cho trẻ là điều mà bản thân tôi luôn băn khoăn và suy nghĩ Với vaitrò là người mẹ thứ hai của các cháu tại trường mầm non tôi luôn luôn trăn trở
và quyết định lựa chọn nghiên cứu đề tài “Giải pháp rèn kỹ năng sống cho trẻ
mẫu giáo 5- 6 tuổi Lớp Hoa Cúc 1 thông qua một số hoạt động trong ngày ở Trường Mầm non Thị trấn Ngọc Lặc”.
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Nhằm hình thành và cũng cố cho trẻ những kỹ năng sống cơ bản trongcuộc sống hàng ngày tại trường mầm non, từ đó giúp trẻ có thêm vốn kinhnghiệm, được trải nghiệm, được tích lũy để làm cơ sở cho trẻ có khả năng lĩnhhội những giá trị của cuộc sống, của con người giúp trẻ được phát triển toàn diện
về các mặt đức, trí, thể, mỹ
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Tất cả trẻ mẫu giáo lớn 5- 6 tuổi Lớp Hoa Cúc 1 Trường Mầm non Thịtrấn Ngọc Lặc
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Trong đề tài này, tôi đã sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu, xây dựng cơ sở lý thuyết:
- Thu thập, phân tích, tổng hợp các tài liệu về việc hình thành kỹ năngsống cho trẻ
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin:
- Khảo sát tình hình thực tế việc xây dựng môi trường giáo dục hình thành
kỹ năng sống cho trẻ ở lớp
- Phương pháp thống kê, thực nghiệm, xử lí số liệu:
Trang 32 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận:
Đối với giáo dục Mầm non với đặc thù thực hiện hai nhiệm vụ song song
đó là chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ, bồi dưỡng trẻ trở thành những ngườicông dân có ích trong xã hội Mà kỹ năng sống là cách ứng xử tích cực, cần thiết
để có cuộc sống an toàn, mạnh khỏe và hiệu quả Việc giáo dục kỹ năng sống cótác dụng nâng cao nhận thức, trang bị thái độ sống và hành vi tích cực, lànhmạnh cho trẻ Vì vậy giáo dục kỹ năng sống là một hình thức can thiệp sớm, cótác dụng tích cực trong việc ngăn ngừa những hành vi lệch lạc của trẻ em, đặcbiệt là trẻ em dưới 6 tuổi
“Dạy kỹ năng sống cho trẻ mầm non nhằm giúp trẻ có những kinh nghiệm trong cuộc sống, trẻ biết được những điều mình nên làm và những điều mình không nên làm’’.[2] Trẻ biết được điều hay lẽ phải, biết được cái thiện, cái
ác hướng tới chân, thiện, mỹ Khi trẻ đã có kỹ năng sống ngay từ buổi đầu đời,
sẽ là hành trang tiếp bước trong tương lai của trẻ Giúp trẻ có những kiến thứccũng như khả năng tự lập, tự tin trước mọi người xung quanh và biết tự mình ýthức được những điều khó khăn phức tạp cho cuộc sống sau này của trẻ Câu
thành ngữ: “Tiên học lễ, hậu học văn”[3] của cha ông ta từ ngàn xưa đã để lại đếnbây giờ vẫn còn nguyên giá trị thực tiễn Lễ phép là nét đẹp văn hóa được đặtlên hàng đầu khi đánh giá về một con người Trong thời đại hiện nay, sự pháttriển của kinh tế - xã hội đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với hệ
thống giáo dục, đòi hỏi nền giáo dục phải đào tạo ra những con người “Phát triển về trí tuệ, cường tráng về thể lực, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức”[4] Trong đó giáo dục kỹ năng sống là cốt lõi của nền tảng giáo dục
Trẻ mầm non, đặc biệt là trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo 5 – 6 tuổi, đặc điểm tâmlý của trẻ ở lứa tuổi này phát triển mạnh về các mặt Ở độ tuổi này sự phát triển
về cảm giác, tri giác của trẻ phát triển mạnh mẽ, trẻ đã có khả năng định hướng
có mục đích, có điều khiển trong quá trình tri giác Lúc này các hình thức ghinhớ và nhớ có chủ định phát triển mạnh do hoạt động của trẻ ngày càng phứctạp và do yêu cầu của người lớn đối với trẻ ngày càng cao, tư duy và trí tưởngtượng của trẻ cũng phát triển nhanh chóng có tính chủ định và tích cực hơn.Ngôn ngữ của trẻ cũng phát triển mạnh mẽ Khả năng nhận thức cũng phát triểnnhanh chóng, bước đầu trẻ đã tự nhận thức được bản thân, biết bày tỏ cảm xúc
và có khả năng hợp tác với bạn trong quá trình chơi…
Do đó, việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ngay từ lứa tuổi Mẫu giáo, sẽgiúp trẻ có kinh nghiệm trong cuộc sống, biết những điều nên làm và không nênlàm, giúp trẻ tự tin, chủ động và biết cách xử lý các tình huống trong cuộc sống,khơi gợi khả năng tư duy, sáng tạo của trẻ, đặt nền tảng cho trẻ trở thành ngườisống có trách nhiệm, có cuộc sống hài hòa trong tương lai là rất cần thiết
2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
2 Module MN 39 – Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non.
3 Sổ tay ca dao, tục ngữ việt nam.
4 Học tập và làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
Trang 4a Thuận lợi:
Trường mầm non Thị trấn Ngọc Lặc là một ngôi trường khang trang nằmngay trung tâm Thị trấn, đường xá đi lại rất thuận tiện cho việc đưa đón trẻ đếntrường Cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ cho hoạt động học tập tương đốiđầy đủ Các bậc phụ huynh và nhà trường luôn quan tâm đến công tác chăm sóc
và giáo dục trẻ Trường có khuôn viên ấm cúng, thoáng mát, đồ chơi ngoài trờiphong phú đảm bảo an toàn, thân thiện cho trẻ trong hoạt động học tập và vuichơi tại trường mầm non
Lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi (Hoa Cúc 1) có tổng số cháu là 35 cháu
Trong đó: Cháu nam: 18; Cháu nữ: 17; Cháu dân tộc thiểu số: 16 cháu,hầu hết các cháu đã học qua lớp mẫu giáo bé ( 3- 4 tuổi) và MG Nhỡ ( 4-5 tuổi)nên về cơ bản các cháu đã biết những kỹ năng tự phục vụ bản thân, các cháungoan ngoãn, lễ phép, đi học chuyên cần được duy trì ổn định từ 95% trở lên,đây cũng là điều kiện thuận lợi để giáo viên rèn kỹ năng sống cho trẻ tại nhómlớp
Ban giám hiệu nhà trường luôn tạo điều kiện cho giáo viên học tập vànâng cao chuyên môn nghiệp vụ, đồng thời tham mưu cho các cấp xây dựng cơ
sở vật chất và mua sắm đầy đủ đồ dùng, đồ chơi, tạo mọi điều kiện tốt nhất về
cơ sở vật chất đảm bảo cho giáo viên thực hiện tốt công tác chăm sóc giáo dụctrẻ tại nhóm đáp ứng được yêu cầu trong chương trình CSGD trẻ mầm non
BGH nhà trường quan tâm chỉ đạo sát sao tới việc rèn kỹ năng sống chotrẻ thông qua kế hoạch tổ chức hoạt động trải nghiệm trong năm học Kế hoạchlồng ghép rèn kỹ năng sống, kỹ năng tự phục vụ tại nhóm lớp
Hai giáo viên phụ trách lớp luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình,yêu nghề mến trẻ, gần gũi trẻ và hiểu được đặc điểm tâm lí của trẻ Tạo nhiều cơhội để trẻ được giao lưu với nhau đạt hiệu quả
Đa số bậc phụ huynh rất quan tâm đến việc học tập của con em mình,trong đó sự phối kết hợp chặt chẽ giữa giáo viên và phụ huynh trong việc giáodục kỹ năng sống cho trẻ luôn được phụ huynh ủng hộ và thống nhất cao
Diện tích phòng học hẹp so với số cháu ra lớp, phần nào hạn chế trongviệc tổ chức các hoạt động tại nhóm lớp;
Một số ít phụ huynh vẫn chưa quan tâm nhiều đến việc phối hợp rèn kỹnăng tự phục vụ cho các cháu thể hiện ở sự nuông chiều trẻ, sợ trẻ quá sức…dẫnđến trẻ không có tính tự lập, ích kỷ và thờ ơ với môi trường xung quanh
c Kết quả thực trạng:
Trang 5Để áp dụng các giải pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ tôi đã tiến hànhkhảo sát theo các nội dung về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở lớp Hoa Cúc 1(độ tuổi 5- 6 tuổi) Cụ thể như sau:
Kết quả khảo sát đầu năm học 2020 - 2021
Tỷ lệ (%)
Số cháu
Tỷ lệ (%)
1
Trẻ mạnh dạn trong giao tiếp,
tự tin khi thể hiện trước đám
2.3 Giải pháp rèn kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi Lớp Hoa Cúc 1 thông qua một số hoạt động trong ngày ở Trường Mầm non Thị trấn.
2.3.1 Giải pháp 1: Quan tâm chú trọng phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua hoạt động đón, trả trẻ và thông qua hoạt động học.
Có thể nói rằng, kỹ năng giao tiếp là một trong những kỹ năng rất quantrọng đối với sự phát triển ngôn ngữ của trẻ và tạo được sự tự tin trong giao tiếpmỗi người nói chung và đối với trẻ nói riêng, thông qua giao tiếp trẻ có thể diễnđạt hết được nhu cầu và mong muốn của trẻ đến với mọi người, đây chính là yếu
tố thuận lợi để giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Kỹ năng giao tiếp không chỉ quan trọng và cần thiết đối với trẻ trongtrường mầm non, mà ngay ở trong gia đình và toàn xã hội đều rất quan trọng đốivới cuộc sống sau này của trẻ Vì thế ngoài những kỹ năng sẵn có ở trẻ thì tôiluôn quan tâm áp dụng nhiều giải pháp khác nhau để phát triển kỹ năng giao tiếpcho trẻ thông qua một số hoạt động trong ngày, cụ thể như:
* Giáo dục kỹ năng giao tiếp thông qua hoạt động đón, trả trẻ:
Việc lồng ghép rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ thông qua giờ đón và trả trẻ
là vô cùng cần thiết, đặc biệt là rèn cho trẻ kỹ năng giao tiếp xã hội: Giáo dục lễgiáo, kỹ năng sử dụng mẫu câu chào Qua giờ đón, trả trẻ, trẻ được giao tiếp với
bố, mẹ (ông, bà), cô giáo và các bạn cùng một lúc, đây là điều kiện thuận lợigiúp cho giáo viên hiểu rõ hơn về trẻ, nắm bắt được đặc điểm của từng trẻ vềkhả năng giao tiếp, tính mạnh dạn, tự tin của trẻ ở mức độ nào (trẻ mạnh dạn, tự
Trang 6tin hay nhút nhát, rụt rè ) Thời gian đầu khi trẻ mới đến trường, nhiều trẻ chưa
có kỹ năng chào hỏi và giao tiếp với cô giáo, bố mẹ (ông bà) và bạn bè, một sốtrẻ tới lớp còn nói trống không, câu từ chưa đầy đủ Qua giờ đón, trả trẻ tôi đãtrò chuyện với trẻ nhiều hơn tôi luôn rèn trẻ các kỹ năng lễ giáo như kỹ năng sửdụng mẫu câu chào hàng ngày và kiên trì thực hiện thường xuyên để tạo thànhthói quen cho trẻ
Ví dụ: Để rèn kỹ năng sử dụng mẫu câu chào cho trẻ thì hàng ngày lúcđón trẻ, khi phụ huynh đưa trẻ đến lớp, tôi luôn tươi cười chào hỏi phụ huynhvới thái độ tôn trọng bằng các câu chào như: (cháu chào ông ạ; em chào anh ạ;
em chào chị ạ ) và thân thiện, ân cần đối với trẻ và đưa ra các câu hỏi để tạo cơhội cho trẻ được mạnh dạn giao tiếp như: (cô chào bạn Phương Anh, hôm nay aiđưa con đến lớp? con hãy chào mẹ và chào cô để chúng mình vào lớp nào ),thông qua những câu gợi ý của cô giáo có những trẻ biết chào đầy đủ câu như:
“Con chào Mẹ ạ” , “Cháu chào cô ạ” Nhưng cũng có không ít trẻ chỉ chào
“Con chào Mẹ”, “Cháu chào cô” với những trường hợp đó tôi thường đến gần,
âu yếm trẻ rồi nhắc lại câu chào để cho trẻ chào lại như: “Phương Anh ơi, conhãy khoanh tay và chào Mẹ lại nào: “Con chào Mẹ ạ” để trẻ chào theo Sau đótôi lại nhắc trẻ, lần sau con nhớ chào mẹ như lời chào lúc nãy nhé thì mẹ sẽ rấtvui đấy Bây giờ con hãy chào cô lại nào, thì ngay lập tức không cần tôi phảinhắc lại câu chào mà trẻ đã khoanh tay và chào ‘’Cháu chào cô ạ”
Hình ảnh: Bé đang khoanh tay chào mẹ khi đến lớp.
Trang 7Bên cạnh đó qua giờ đón, trả trẻ, tôi luôn tạo cơ hội để trẻ được giao tiếpvới bạn bè không chỉ đơn thuần bằng việc chào hỏi thông thường khi đến lớp màtrong thời gian đón trẻ tôi luôn khuyến khích các trẻ được chơi tự do cùng nhauvới những đồ dùng, đồ chơi như là một phương tiện phát triển kỹ năng giao tiếpcủa trẻ: phát triển ngôn ngữ và phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ (biểu lộ nétmặt, cử chỉ, điệu bộ khi chơi ) Cùng xem tranh, xem sách với trẻ hỏi han và tròchuyện cùng trẻ về các nhân vật trong tranh, nội dung của bức tranh, giúp trẻbộc lộ cảm xúc bằng cử chỉ, điệu bộ, ánh mắt Từ những bức tranh có nội dunggiáo dục, trẻ đã nhận ra được ý nghĩa của bức tranh, nên làm theo hay khônglàm theo Có những lúc tôi lại tạo tình huống hỏi trẻ để trẻ phát triển kỹ năngtrong giao tiếp như: “Khi có khách đến thăm trường, tới thăm lớp các con sẽ làmgì? “Các con chào sẽ chào như thế nào”, và dạy cho trẻ cách chào Cứ như vậydần dần trẻ có thói quen chào cô, chào bố mẹ và chào khách, khi có khách đếnthăm lớp Qua một thời gian áp dụng và thực hiện kiên trì tôi nhận thấy trẻ lớptôi có sự tiến bộ rõ rệt, trẻ đã biết chủ động trong lời nói của mình, khi đến lớptrẻ đã chủ động chào cô, chào bố mẹ (ông bà ) để vào lớp mà không cần côphải nhắc nhở, trẻ đã mạnh dạn, tự tin hơn khi giao tiếp với mọi người xungquanh.
* Giáo dục kỹ năng giao tiếp thông qua hoạt động học:
Giáo dục kỹ năng giao tiếp cho trẻ chúng ta có thể sử dụng các hoạt độnghọc như hoạt động tạo hình, làm quen với văn học, khám phá thế giới xungquanh, làm quen với âm nhạc… để lồng ghép việc rèn kỹ năng giao tiếp cho trẻ
VD: Hoạt động khám phá: Chủ đề nhánh Tôi là ai.
Khi tổ chức hoạt động này, để gợi mở cho trẻ biết về cách giới thiệu vềbản thân, tôi đã đóng vai làm một học sinh mới xin vào lớp học và vào bàn ngồicùng trẻ, sau đó cô giáo hỏi bạn nào giỏi hãy giới thiệu cho cô và các bạn biết vềbản thân nào? Tôi đã giơ tay và lên trước lớp quay mặt xuống các bạn và mạnhdạn trả lời các câu hỏi của cô giáo, sau đó tôi được cô giáo và các bạn khen Khitrẻ thấy bạn được khen trẻ rất háo hức giơ tay xung phong lên bảng tôi yêu cầutừng trẻ tự lên giới thiệu về tên, tuổi, giới tính, học lớp nào, trường nào, cô giáotên gì, sở thích của mình Trẻ tự giới thiệu với các bạn về bản thân mình như:Tôi tên là Hoàng Bảo Anh, năm nay tôi 5 tuổi, tôi học lớp mẫu giáo 5 – 6 tuổiHoa cúc 1 trường mầm non thị trấn, tôi rất thích mặc váy, món ăn tôi thích nhấtlà: món khoai tây chiên
Thông qua việc khuyến khích, động viên và nêu gương kịp thời, đúng lúcTôi nhận thấy, trẻ rất hào hứng lên giới thiệu Trẻ đã biết nói câu đầy đủ thànhphần chủ ngữ, vị ngữ Đối với những trẻ mạnh dạn đã nói được đầy đủ nhữngthông tin về bản thân Nhưng đáng mừng hơn là có những trẻ rất nhút nhát, thiếu
tự tin nhưng cũng vẫn có thể xung phong lên và giới thiệu được 1 vài thông tincủa mình Điều đó chứng tỏ rằng, nếu như chúng ta không quan tâm đến nhữngtrẻ nhút nhát thì có lẽ những trẻ đó sẽ chẳng bao giờ dám làm một việc gì trướcđám đông cả, và sẽ chẳng bao giờ trẻ tự tin lên được
Trang 8+ Hoặc ở hoạt động tạo hình: Ngoài việc cung cấp các kiến thức cơ bảntrong giờ học thì thông qua việc nhận xét sản phẩm của mình, của bạn sẽ giúpcho trẻ phát triển các kỹ năng giao tiếp thể hiện được chính kiến của bản thânmình, từ đó ý thức về bản thân, biết yêu thương và biết thể hiện tình cảm vớinhững người thân thiết….
sẽ giúp trẻ học được rất nhiều điều, trẻ phản ánh những gì mình quan sát được ởthế giới xung quanh qua đó kích thích sự giao tiếp của trẻ Đặc biệt đối với trẻ 5-
6 tuổi thì khả năng hoạt động theo nhóm của trẻ là rất lớn Trẻ thường yêu thíchtrò chơi do mình tự lựa chọn và tự đề ra cách chơi, tự phân nhóm Vì vậy để việcgiáo dục mang tính hiệu quả cao, thông qua trò chơi ở các góc, trò chơi đóngvai, diễn kịch…Cô đưa ra những bài tập, những thử thách, trò chơi mang tínhchất tập thể đòi hỏi trẻ phải tự tìm nhóm, tự hợp tác bàn luận trong nhóm đểhoàn thành yêu cầu của cô Đây chính là ý thức tập thể, tính đoàn kết khi trẻtham gia hoạt động theo nhóm
Thông qua hoạt động vui chơi tại các góc trẻ được trải nghiệm nhiều vaichơi khác nhau trong cuộc sống từ đó biết cách ứng xử với mọi người xungquanh, rèn cho trẻ tinh thần hợp tác trong nhóm chơi, giao tiếp cởi mở với bạntrong khi chơi Cô luôn là người bạn chơi cùng trẻ để hướng dẫn trẻ giao lưu với
Trang 9nhau trong từng góc, từng nhóm, gợi ý, hướng dẫn trẻ cách chơi, cách xưng hôkhi chơi Cô chơi với trẻ như người bạn thật sự của trẻ để cho trẻ học cách ứng
xử với nhau khi chơi, biết đối đáp trong quá trình chơi Cô đóng vai trò trunggian rất quan trọng trong quá trình chơi của trẻ, cô khuyến khích trẻ gắn kết vớinhau giữa các góc và cùng trẻ nhập vai chơi, qua đó hình thành ở trẻ kỹ nănghoạt động theo nhóm Trong quá trình chơi trẻ được học một cách tích cực, biếtchủ động tạo ra tình huống trong quá trình chơi, trẻ sử dụng vốn từ của mình đểgiao tiếp với bạn, trẻ bắt chước những lời nói và việc làm cụ thể của người lớnthông qua trò chơi ở góc phân vai sẽ tái hiện lại qua hành động của trẻ, trẻ biếtquan tâm và chia sẻ với bạn trong khi chơi Trẻ sẽ học được kỹ năng giao tiếpvới mọi người xung quanh, kỹ năng tự phục vụ và ý nghĩa hơn là kỹ năng sống
tự lập sau này
Ví dụ: Qua trò chơi “Bán hàng” Chủ đề: Gia đình, thông qua trò chơi nàyngoài việc trẻ hiểu được công việc của người bán hàng và mua hàng, trẻ cònđược rèn kĩ năng trong giao tiếp biết thưa gửi lễ phép, biết cảm ơn khi kháchhàng đưa tiền
Hình ảnh: Cô cùng trẻ chơi ở góc bán hàng.
Hay ở góc chơi xây dựng Chủ đề nhánh: Ngôi nhà của bé Để rèn cho trẻ
kỹ năng làm việc theo nhóm, tôi gợi ý cho trẻ chọn ra nhóm trưởng, nhómtrưởng sẽ phân công công việc cho từng thành viên của mình với từng công việc
cụ thể như bạn thì lắp ghép (xây) hàng rào, bạn thì có nhiệm vụ lắp ghép hìnhngôi nhà, có bạn lại xếp những bồn hoa Để cùng nhau hoàn thành công trìnhxây dựng “Ngôi nhà của bé” theo ý tưởng tượng của trẻ Hay ở góc học tập, gócphân vai, góc nghệ thuật cũng vậy Sau mỗi lần chơi tôi đều cho trẻ nhận xét gócchơi của mình, được nói lên ý tưởng tạo sản phẩm, nhận xét về bạn nào phối hợp
Trang 10tốt, bạn nào phối hợp chưa tốt để cùng nhau rút kinh nghiệm cho những buổichơi sau được tốt hơn
Ngoài ra tôi còn tạo cơ hội khuyến khích để trẻ có thể bầu nhóm trưởng
để phân công công việc cho nhau, tạo sự đoàn kết và ý thức trách nhiệm củatừng thành viên khi được giao nhiệm vụ và thực hiện tốt công việc được giao,dạy trẻ biết tôn trọng ý kiến của bạn, hướng dẫn trẻ những cách thức giải quyếtcác vấn đề, không được bác bỏ ý kiến của bạn trong khi làm việc, phải thốngnhất cả nhóm để có kết quả chứ không phải mình cứ làm theo ý mình mà bắt cảnhóm phải chấp nhận, cần dạy trẻ biết tôn trọng ý kiến của đồng đội Tôi thườngxuyên gần gũi động viên trẻ để trẻ tự nói lên được ý tưởng của mình với các bạntrong nhóm và giải thích cho tất cả trẻ hiểu rằng khi đã cùng chung một nhómthì cá nhân nào cũng được giao một nhiệm vụ cụ thể để cùng giúp nhóm hoànthành công trình đã xây dựng Đó là một cách hợp tác cùng làm việc, giúp trẻ cóthói quen tốt, biết được việc nào nên làm việc nào không nên làm Lâu dầnnhững hành vi thói quen ấy sẽ được tích lũy và nó trở thành kỹ năng sống đốivới trẻ
Hình ảnh: Cô cùng trẻ chơi ở góc xây dựng.
Có thể nói, với việc cho trẻ chơi ở các góc và cho trẻ tự phân công nhiệm
vụ trong các nhóm chơi ở các góc chơi hàng ngày, ngoài việc tạo cho trẻ cảmgiác thích thú, thỏa mãn nhu cầu vui chơi còn là cơ hội giúp trẻ phát triển ngônngữ mạch lạc khi được giao tiếp với nhau thông qua đó kỹ năng giao tiếp của trẻtiến bộ rõ rệt, trẻ đã biết thưa gửi lễ phép với người lớn, biết chơi đoàn kết vớibạn bè, biết quan tâm chia sẻ với mọi người xung quanh, giúp trẻ hiểu hơn cácmối quan hệ xã hội nhằm phát triển một cách toàn diện cho trẻ