Nhận thức được vai trò củatrò chơi dân gian cũng như tình hình thực tế là một giáo viên đang trược tiếpchăm sóc giáo dục trẻ lớp 5-6 tuôi tôi luôn băn khoăn làm thế nào để có thể nângcao
Trang 11.4.2 Phương pháp ghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết 21.4.3 Phương pháp thống kê, sử lý số liệu 2
Một số biện pháp năng cao chất lượng tổ chức trò chơi
dận gian cho trẻ mẫu giáo lớp 5-6 tuổi 2 trường mầm non
đồng thịnh
5
2.3.1 Biện pháp 1:Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, lời đồng dao và địa điểm trước khi tổ chức cho trẻ chơi 5
2.3.2 Biện pháp 2: Tổ chức trò chơi dân gian thông qua một số hoạt động trong ngày một cách phù hợp 7
2.3.3
Biện pháp 3: Nâng cao chất lượng các trò chơi dân gian
cho trẻ bằng cách lồng ghép các hình thức thi đua trong
khi trẻ chơi
11
2.3.4 Biện pháp 4: Lồng ghép các trò chơi dân gian tổ chức cho trẻ khi tham gia hoạt động trải nghiệm 14
Trang 21 Mở đầu
1.1 Lí do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết trò chơi dân gian không chỉ đơn thuần là tròchơi cho trẻ mà nó còn chứa đựng văn hoá dân tộc Việt Nam độc đáo Trò chơidân gian không những nâng cánh cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát triển khả tư duy,sáng tạo, khéo léo mà còn giúp em hiểu tình bạn, tình yêu gia đình, quê hương,đất nước Trò chơi dân gian là một loại hình trò chơi do người dân lao động sángtạo ra dựa trên hoạt động lao động thường ngày, dưới hình thức mô phỏng lạinhững hoạt động đó Trò chơi dân gian gắn liền với cuộc sống của người dân,những trò chơi đơn giản, dễ chơi với những bài đồng dao âm điệu nhịp nhàng hoàquyện với những trò chơi, tạo nhịp điệu, làm cho trò chơi trở lên sống động, vuitươi, nhí nhảnh
Đối với trẻ em hoạt động vui chơi là hoạt động chiếm ưu thế và giữ vai
trò chủ đạo: “ trẻ học bằng chơi, chơi mà học”[1] vì thế tổ chức mọi hoạt động
của trẻ luôn đặt dưới dạng hình thức của một trò chơi Đặc biệt đối với trẻ em,trò chơi dân gian và những chức năng đặc biệt của nó đã mang lại thế giới trẻthơ nhiều điều thú vị và bổ ích, đồng thời thể hiện nhu cầu giải trí của trẻ Vuichơi giúp trẻ được chia sẻ niềm vui với bạn bè, cộng đồng nó làm cho thế giớicủa các con được rộng mở, tuổi thơ của các con sẽ trở thành những kinh nghiệmquý báu theo suất cuộc đời Trò chơi dân gian không những chấp cánh cho tâmhồn trẻ, giúp trẻ phát triển tư duy, sáng tạo mà còn giúp trẻ hiểu về tình bạn, tìnhyêu gia đình quê hương, đất nước
Thủa còn bé, nhắc đến tuổi thơ ai cũng gắn liền với con trâu, cánh đồng
và cánh diều thả gió với trò chơi dân gian đầy lý thú Trò chơi dân gian khiếnbạn muốn mua 1 vé về tuổi thơ lần nữa Quả thật là như vậy, mỗi chúng ta aicũng đã từng trải qua một thời thơ ấu với những trò chơi dân gian như: Nhảydây, chồng nụ, ô ăn quan…hay đọc một bài vè, câu đố, bài đồng dao đó chính làtuổi thơ là ký ức là khoảng thời gian đẹp của mỗi một đứa trẻ trong mỗi chúng
ta
Thế nhưng, ngày nay chúng ta rất ít được nhìn thấy các cháu lứa tuổi mầmnon, tiểu học hay trung học cơ sở được hồn nhiên chơi các trò chơi dân gian nhưnhững ngày xưa nữa Thiệt thòi hơn khi các em không được làm quen và đượcchơi hoặc có thì cũng rất ít Vì vậy mà các trò chơi dân gian của thiếu nhi ngàycàng bị mai một và lãng quên, không chỉ ở thành phố mà còn ở cả các vùng quê.Với sự phát triển của công nghệ thông tin cùng những trò chơi hiện đại, liệu trẻ
em Việt Nam hôm nay liệu có còn nhớ tới những trò chơi truyền thống này nữakhông ? Ngày nay xã hội ngày càng phát triển, cùng với sự phát triển của khoahọc công nghệ thông tin cũng có ảnh hưởng và tác động không nhỏ đến cuộcsống của con người và đặc biệt là trẻ nhỏ Trẻ không có không gian và thời gian
để tiếp xúc với những câu hát ru, những bài đồng dao, những trò chơi dân gian
mà chủ yếu là trẻ chơi và tiếp xúc với điện thoại, máy tính, trò chơi điện tử,truyện tranh, âm nhạc hiện đại…làm ảnh hưởng không nhỏ đến tâm sinh lí củatrẻ cũng như ảnh hưởng đến thể chất, trí tuệ, ước mơ của trẻ
Trang 3Trong các hoạt động hàng ngày của trẻ ở trường Mầm Non trò chơi dângian cũng được chú trọng để tổ chức cho trẻ được tham gia chơi Tuy nhiên vẫnchưa được tổ chức thường xuyên, các trò chơi dân gian chưa phong phú, khi tổchức cho trẻ chơi chưa có hiệu quả, cách tổ chức chưa thực sự gây được hứngthú của trẻ, trẻ chơi một cách thụ động, chưa có sáng tạo Mặt khác do đặc điểmcủa trẻ 5-6 tuổi luôn tò mò, khả năng tiếp thu nhanh, nhanh nhập cuộc và cũngnhanh chán nếu hết hứng thú
Cho trẻ mầm non được chơi trò chơi dân gian hàng ngày là cơ hội tốt giúptrẻ phát triển toàn diện, giúp trẻ rèn luyện sức khỏe, phát triển ngôn ngữ, tạohứng thú nhằm khơi gợi tính tò mò, đánh thức sự sáng tạo cho trẻ, giúp cho việc
tổ chức các hoạt động của trẻ đạt kết quả cao hơn Nhận thức được vai trò củatrò chơi dân gian cũng như tình hình thực tế là một giáo viên đang trược tiếpchăm sóc giáo dục trẻ lớp 5-6 tuôi tôi luôn băn khoăn làm thế nào để có thể nângcao chất lượng tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ Do đó tôi đã mạnh dạn lựa
chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức trò chơi dân gian
cho trẻ mẫu giáo lớp 5-6 tuổi 2 trường Mầm non Đồng Thịnh”
1.2 Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu về thực trạng và tác dụng của việc giúp trẻ mẫu giáo lớp 5- 6tuổi tại trường mầm non Đồng Thịnh hứng thú, tích cực tham gia vào các hoạtđộng trò chơi dân gian.Từ đó giúp trẻ mạnh dạn, tự tin, chủ động sáng tạo trongcác hoạt động
1.3 Đối tượng nghiên cứu
“Một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo lớp 5-6 tuổi 2 trường Mầm non Đồng Thịnh”
1.4 Phương pháp nghiên cứu
1.4.1 Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết
Thu thập, phân tích, tổng hợp các tài liệu lý luận về hoạt động chơi tròchơi dân gian cho trẻ lớp 5-6 tuổi qua các tài liệu
1.4.2 Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin
Khảo sát thực tế khả năng tích cực, hứng thú của trẻ 5-6 tuổi khi tham giavào các hoạt động trò chơi dân gian Sự ảnh hưởng của trò chơi dân gian đối với
sự phát triển của trẻ
1.4.3 Phương pháp thống kê, sử lý số liệu
Đánh giá kết quả đạt được và so sánh kết quả trước và sau khi áp dụngbiện pháp
1.4.4 Phương pháp thực hành, trải nghiệm
Tổ chức các hoạt động trò chơi dân gian cho trẻ được thực hành, trải nghiệm
Trang 42 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lí luận
Trò chơi dân gian trẻ em có ý nghĩa luyện kỹ năng Nó góp phần pháttriển toàn diện cho trẻ Trong đó, phát triển ngôn ngữ có mối quan hệ qua lạibiện chứng với sự phát triển toàn diện về các mặt: Đức – trí – lao - thể - mỹ Bởi
lẽ, ngôn ngữ đóng vai trò quan trọng trong việc tích luỹ kiến thức, phát triển tưduy và còn là phương tiện làm phong phú đời sống tinh thần của trẻ, đáp ứngnhu cầu giao tiếp giữa trẻ và mọi người xung quanh Và là cơ sở cho việc làmphong phú hơn vốn ngôn ngữ, tạo môi trường rèn luyện ngôn ngữ nói
Các nhà khoa học khẳng định ngay từ thế kỉ XVIII: “Cơ thể không vận
động giống như nước trong ao tù”, “ Nguyên nhân chậm phát triển của cơ thể hài nhi là do thiếu vận động” [2] Để trẻ được phát triển vận động một cách tốt
nhất không chỉ chơi các trò chơi hay các buổi hoạt động thể dục mà còn đượcvận động hiệu quả ngay trong các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi mầmnon
L.x.Vuwgotxki đã lỹ giải vai trò của hoạt động chơi ông đã chỉ ra: ‘
Chính những trò chơi mô phỏng tạo ra vùng cận phát triển, là điều kiện đầu tiên thuận lợi nhất cho sự hình thành và phát triển nhân cách, hoàn cảnh chơi mang tính tưởng tượng là con đường dẫn tới trừu tượng hóa; việc thực hiện các quy tắc chơi là trường học rèn luyện các phẩm chất ý chí, phẩm chất đạo đức”[3]
Như vậy có thể nói trò chơi đối với trẻ mẫu giáo là vô cùng quan trọng và ýnghĩa Điều này càng khẳng định được việc tổ chức cho trẻ được tham gia vàocác trò chơi dân gian sẽ giúp tâm hồn của trẻ thêm phong phú hơn, yêu quêhương và càng tự hào hơn về quê hương của mình Từ đó sẽ giúp trẻ có một tâmhồn trong sáng, biết quan tâm chia sẻ với mọi người
Vậy trò chơi dân gian là những trò chơi như thế nào? Đó là những trò chơiđược nhân dân sáng tạo lưu truyền tự nhiên, rộng rãi trong dân gian, là mộttrong những hình thức sinh hoạt văn hoá dân gian Các trò chơi này gắn liền vớitrò chơi văn hoá của dân tộc đã nảy sinh và phát triển trong quá trình giữ nước
và dựng nước của dân ta Muốn chơi được trò chơi dân gian đều bắt buộc phảithuộc lời đồng dao, hay chính là lời ca dân gian của trẻ em Đồng dao thường lànhững câu không rõ lời tảng mạn được phép ghép lại với nhau, không theo mộtlôgic nào cả nhưng chính vì thế lại trở nên hấp dẫn trẻ
Đông dao trong các trò chơi dân gian có tác dụng thoả mãn nhu cầu vui chơi vàtập cho trẻ một số tri thức để bước vào đời Chức năng chủ yếu của đồng dao làthẩm mỹ và giáo dục của đồng dao có tính độc đáo Ngôn ngữ đồng dao là mộtyếu tố hữu cơ của trò chơi dân gian nó đưa trẻ vào trò chơi một cách nhẹ nhàng
có nhịp điệu làm cho trẻ trở nên hấp dẫn, nhiều bài đồng dao trở nên dí dỏm dân
dã kích thích trí tưởng tượng của trẻ, qua đó trẻ tiếp thu ngôn ngữ dân gian mộtcách chân thực Trò chơi dân gian đã tạo điều kiện kích thích sự phát triển ngônngữ của trẻ và ngôn ngữ phát triển chính là cơ sở phát triển tư duy cho trẻ
Trang 5Thông qua trò chơi dân gian có nội dung tốt giúp trẻ nắm những tiêuchuẩn hành vi chuẩn mực của con người Qua trò chơi những phẩm chất của trẻđược hình thành như lòng dũng cảm, tính trung thực, tính kỉ luật, ý chí quyếtthắng của trẻ Trong trò chơi ai ai cũng tỏ ra cố gắng hết sức mình, khi tham giavào trò chơi dân gian mỗi thành viên trong cuộc chơi chỉ tồn tại trong mỗi quan
hệ mật thiết với tập thể bởi ai cũng sẵn sàng làm hết mình để mang lại thành tíchchung cho tập thể Khi chơi chỉ một cử chỉ hành vi đúng mực, giúp đỡ bạn trongquá trình chơi, cùng hát đồng dao khi chơi đều có tác dụng tốt đối với việc bồidưỡng cho trẻ những cảm xúc thẩm mỹ
Khi tham gia vào trong trò chơi dân gian sẽ tạo điều kiện giúp trẻ pháttiển thể lực cũng cố sức khoẻ Trẻ chơi chủ yếu tác động đến các động tác củatay, chân giúp cho cơ bắp phát triển, máu được lưu thông sự thở và quá trìnhtrao đổi chất đều tốt hơn Ngoài ra thông qua trò chơi dân gian còn hình thành ởtrẻ một số kỹ năng chính xác và một số tố chất khác như nhanh nhẹn, khéo léo,bền bỉ, dẻo dai
Như vậy khi chúng ta giúp trẻ tham gia tích cực vào các trò chơi dân gian
sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện cả thể chất lẫn tinh thần, giúp trẻ có một tâm hồnlạc quan, một tình yêu về quê hương đất nước sâu sắc
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng biện pháp
Trong quá trình áp dụng biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức các trò chơidân gian cho trẻ tại lớp tôi đã gặp những thuận lợi và khóa khăn sau:
Lớp được phân công 2 giáo viên đứng lớp với nhiều năm dạy lớp 5-6 tuổinên nắm rỏ đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi Nhiệt tình, tâm huyết với nghề, yêuquý và công bằng với trẻ
Hàng năm nhà trường đều bổ sung nhiều đồ dùng, đồ chơi để phục vụ chocác hoạt động học tập và vui chơi của trẻ
2.2.2 Khó khăn
Đồ dùng đồ chơi, trang thiết bị đầy đủ nhưng chưa đa dạng và phong phú,một số trò chơi dân gian cần có những đồ dùng cầu kỳ phải sưu tầm và muanhưng trong nhân dân cũng còn rất ít
Trẻ cùng độ tuổi nhưng kiến thức cũng như các kỹ năng không được đồngđều nên cũng gây khó khăn khi trẻ tham gia chơi các trò chơi dân gian
Đa số phụ huynh làm công nhân nên không có thời gian trao đổi, kết hợpvới giáo viên, cũng như chơi cùng con Đặc biệt là một số phụ huynh vẫn chưa
Trang 6có nhận thức tốt về hiệu quả của các trò chơi dân gian đối với con em mình nênchưa phối hợp tổ chức và giáo dục tốt cho trẻ về các trò chơi dân gian tại nhà.Đấy cũng là một cái khó khăn khi tôi thực hiện biện pháp trên.
2.2.3 Kết quả khảo sát trên trẻ trước khi thực hiện biện pháp
ST
T Nội dung khảo sát
Tổng
số trẻ trong lớp
Kết quả khảo sát
Số trẻ Tỷ lệ% Số trẻ Tỷ lệ
1 khi chơi trò chơi dân gian.Trẻ hứng thú vui vẻ trong 26 12 46 14 54
2 Trẻ có kỹ năng chơi đúngluật, chơi có hiệu quả. 26 11 42 15 58
3 chơi các trò chơi dân gian.Trẻ mạnh dạn, tự tin khi 26 10 38,5 16 61,5
4 Thể hiện tinh thần đoànkết, ý thức tập thể. 26 10 38,5 16 61,5
Kết quả khảo sát cho thấy, số trẻ hứng thú, vui vẻ khi tham gia chơi còn
thấp Kỹ năng chơi, tinh thần tập thể, mạnh dạn tự tin khi chơi còn thấp Đứngtrước thực trạng trên bản thân tôi luôn trăn trở và suy nghĩ làm thế nào để nângcao chất lượng tổ chức tốt trò chơi dân gian giúp trẻ đạt hiệu quả cao Vì vây tôi
đã mạnh dạn xây dựng một số biện pháp nhằm giúp nâng cao chất lượng tổ chứctrò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo lớp 5-6 tuổi 2 Trường mầm non Đồng Thịnhnhư sau:
2.3 Một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo lớp 5-6 tuổi 2 trường Mầm non Đồng Thịnh
2.3.1 Biện pháp 1: Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, lời đồng dao và địa
điểm trước khi tổ chức cho trẻ chơi
Có thể nói để tổ chức cho trẻ chơi tốt trong các trò chơi cô giáo tổ chứcđặc biệt là với trò chơi dân gian thì điều quan trọng đầu tiên là công tác chuẩn bịcủa giáo viên Bởi các trò chơi dân gian yêu cầu những đồ dùng, đồ chơi phùhợp và bắt buộc trẻ phải thuộc những bài ca dao, đồng dao thì mới có thể thamgia chơi được Vì vậy để tổ chức có hiệu quả một số trò chơi dân gian tại lớp tôi
đã chuẩn bị những nội dung như sau:
* Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi
Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian mang tính đặc trưng và đượcthiết kế dựa vào cách chơi và luật chơi của từng trò chơi và mang đặc thù riêngbiệt, mỗi trò chơi có mỗi loại đồ dùng tương ứng mà khi thiếu nó thì chúng takhông thể thực hiện được
Trang 7Ví dụ như: Trò chơi “ Bịt mắt bắt dê”, cũng không thể được tổ chức nếukhông có dải vải hoặc dải khăn bịt mắt, hay trò chơi “Kéo co” nếu không có dâythì cũng không thể tổ chức được.
Với trò chơi ném còn thì tôi cần phải sưu tầm hoặc làm những quả còn từnhững miếng vải thổ cẩm cầu kỳ, làm một cột cao khoảng 5m-10m có vòng tròntrên đỉnh cột với đường kính 50cm Hay với trò “chơi ô ăn quan” thì tôi cũngphải chuẩn bị các hột hạt, rồi đóng khung các ô sẵn bằng dây thép để tiện cho trẻ
di chuyển khi đổi cho các bạn khác chơi Hay chuẩn bị những chiếc dây bằngdây thừng hoặc tôi có thể lấy những sợi dây trên đồi để tạo cảm giác an toàn khicho trẻ chơi trò chơi “nhảy dây”
Có thể nói với mỗi một trò chơi dân gian đều cần phải có công tác chuẩn
bị đồ dùng, đồ chơi phù hợp thì tổ chức cho trẻ chới mới có hiệu quả được Vớimỗi một trò chơi khi tôi tổ chức tôi đều có sự chuẩn bị chu đáo về đồ dùng, đồchơi
* Dạy trẻ đọc thuộc lời đồng dao trong trò chơi.
Một đặc điểm đặc trưng của trò chơi dân gian khác với các trò chơi vậnđộng và các trò chơi khác, trò chơi dân gian trong quá trình chơi trẻ vừa háthoặc đọc bài đồng dao nào đó Các bài đồng dao mang đến sự vui tươi và nhínhảnh nhộn nhịp ở trẻ Trò chơi chỉ có thể được tổ chức khi trẻ đã thuộc lờiđồng dao Chính vì vậy, tôi thường cho trẻ làm quen với lời đồng dao của các tròchơi dân gian trước khi hướng dẫn trẻ chơi vào các thời điểm trong ngày của trẻnhư:
Ví dụ: Đón trẻ tôi cho trẻ xem một vài hình ảnh có liên quan đến bài đồngdao, cho trẻ xem để gây hứng sau đó trẻ đọc bài đồng dao nhiều lần Đến cáchoạt động khác trong ngày như trước giờ ngủ tôi lại cho trẻ đọc lại bài đồng dao
đó, sau khi ngủ dậy chuẩn bị ăn quà chiều tôi lại cho trẻ đọc và đến hoạt độngchiều hay trước khi trẻ chuẩn bị ra về tôi lại cho trẻ đọc Với cách làm như vậykhoảng 2 ngày là trẻ có thể thuộc một bài đồng dao và tôi có thể tổ chức cho trẻchơi được trò chơi dân gian đó ngay trong tuần Mỗi tuần tổ chức một trò chơidân gian phù hợp với từng chủ đề
Trang 8(Hình ảnh cô dạy trẻ đọc đồng dao)
Để trẻ hứng thú đọc thuộc các bài đồng dao, ca dao tôi còn lựa chọn mộthình thức thi đua để khuyến khích trẻ thuộc và tự tin lên đọc và thể hiện các bài
ca dao, đồng dao trước lớp Tôi lựa chọn một buổi chiều thứ 5 hàng tuần tôi tổ
chức một chương trình khoảng 30 phút: “Bé yêu đồng dao, ca dao” tôi chuẩn bị
sân khấu nhỏ, âm nhạc, hoa trang trí tạo không gian lớp học đẹp để trẻ hứng thútham gia Chương trình tổ chức cô giáo sẽ dẫn chương trình cho cả lớp đượckhám phá về những nét đẹp của quê hương việt nam xưa trong các video mà côsưu tầm và cho trẻ xem khoảng 3 phút Sau đó cô mời từng tổ đứng dậy thể hiệnlại một bài đồng dao mà tổ mình đã thuộc, khuyến khích các tổ thể hiện cử chỉđiệu bộ khi đọc Khi cả 3 tổ thể hiện xong cô tổ chức cho cả lớp thể hiện lại bàiđồng dao hay ca dao đó trên nền nhạc, đi vòng tròn, xúm xít…để tạo một cảmgiác vui tươi khi trẻ đọc đồng dao Với cách làm như vậy mỗi tuần lớp tôi đãthuộc được một bài đồng dao một cách rất nhẹ nhàng Khi trẻ đã thuộc lời đồngdao rồi thì khi trẻ tham gia vào trò chơi dân gian, trẻ tự tin thể thiện và chơi rấtnhiệt tình
* Chuẩn bị địa điểm.
Đồ dùng và lời đồng dao đã thuộc rồi nhưng nếu thiếu đi một địa điểm để
tổ chức trò chơi thì trò chơi cũng không thể diễn ra Địa điểm chính là khônggian chơi của trẻ, không gian chơi trò chơi dân gian của trẻ khác với không gianchơi của các trò chơi khác ở chỗ nó phụ thuộc vào trò chơi như: Với loại hìnhtrò chơi dân gian mang tính tập thể cao, thì số lượng trẻ chơi đông nên đòi hỏiđịa diểm phải có diện tích rộng, sạch sẽ an toàn Bên cạnh đó cũng có những tròchơi tĩnh, trẻ hay chơi theo các nhóm nhỏ Chính vì vậy, giáo viên cần nắmvững cách chơi, luật chơi, đặc điểm của từng trò chơi để từ đó lựa chọn địa điểmcho phù hợp trước khi tổ chức cho trẻ chơi Hiểu được đặc điểm của trò chơi tôiluôn bố trí địa điểm chơi trò chơi dân gian của lớp tôi phù hợp với đặc điểm củatrò chơi như: Chơi ô quan, kéo cưa lừa xẻ, chồng nụ chồng hoa, lộn cầu vồng tôithường tổ chức trong lớp cho trẻ Còn trò chơi : Kéo co, mèo đuổi chuột, némcòn… tôi thường tổ chức ngoài trời như ngoài sân trường, hoặc có thể tôi phốikết hợp với phụ huynh cùng phụ huynh tổ chức các buổi ngoại khóa, dã ngoạicho trẻ tạo nên hứng thú, bất ngờ và sự tò mò khám phá của trẻ giúp trẻ có tinhthần thoái mái và rèn tính tự lập cho trẻ
Như vậy có thể nói để tổ chức cho trẻ chơi có hiệu quả và hứng thú thamgia chơi vào các trò chơi dân gian điều quan trọng đầu tiên là công tác chuẩn bị
về đồ dùng, đồ chơi, lời đồng dao và địa điểm là vô cùng quan trọng
2.3.2 Biện pháp 2: Tổ chức trò chơi dân gian thông qua một số hoạt động trong ngày một cách phù hợp
Mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm đạt được một mục đích nhất định vì thếhoạt động nào cũng có tính chất riêng của nó Nếu hoạt động học được tổ chứcnhằm cung cấp các kiến thức cho trẻ thì hoạt động ngoài trời lại giúp trẻ đượcgần gũi với thiên nhiên, khám phá các hiện tượng tự nhiên và phát triển thể chất
Trang 9Chính vì vậy, giáo viên cần chú ý lựa chọn và tổ chức các trò chơi dân giancho phù hợp với tính chất của từng hoạt động hàng ngày của trẻ như là:
* Đối với hoạt động đón trẻ
Đón trẻ nhằm mục đích giúp trẻ có tâm thế thoải mái, hứng thú khỏekhoắn bước vào các hoạt động trong ngày Do đó việc lựa chọn trò chơi dân gianvào thời điểm này là phù hợp và rất cần thiết Thực tế với trẻ 5-6 tuổi lớp tôi, đa
số bố mẹ đi làm công nhân từ sáng sớm nên trẻ phải dậy sớm cùng bố mẹ chuẩn
bị cho viêc đi học với một tâm thế vội vàng, không hứng thú Vì thế buổi sángđón trẻ còn khóc, làm nũng, uể oải Chính vì vậy trong công tác đón trẻ hàngngày tôi thường xuyên lồng ghép các trò chơi dân gian vào nhằm đánh thức sựtỉnh táo, sự hứng thú, sôi động và trí tò mò cho trẻ chuẩn bị tâm thế tốt cho trẻ
ở các hoạt động tiếp theo Bên cạnh đó tôi cũng cẩn thận lựa chọn những tròchơi phù hợp với tính chất của hoạt động đón trẻ, như các trò chơi dân gian theonhóm như: Kéo cưa lừa xẻ, Nu na nu nống, ô ăn quan, oẳn tù tì
Việc áp dụng trò chơi dân gian vào thời điểm đón trẻ đã mang lại hiệu quảbất ngờ cho tôi như trẻ hứng thú thích đi học không còn ngại đi học vào mỗibuổi sáng, trẻ đến lớp với tâm trạng thoái mái vui vẻ, chào cô giáo, thích thúbằng việc kể cho cô nghe về những việc mình đã làm ở nhà, được đi đâu đượcchơi gì ở nhà Tự cất đồ dùng cá nhân, chào ông bà bố mẹ rồi vào chơi cùngbạn không còn khóc lóc, hay nụng nịu đòi bố mẹ cái này cái kia như trước nữa
* Đối với hoạt động Học:
“ Học bằng chơi chơi mà học” đó là phương pháp trong cách truyền đạtnội dung học của trẻ mầm non Thông qua các trò chơi và đặc biệt là trò chơidân gian giúp trẻ hứng thú tham gia vào các hoạt động học một cách tích cực vàcuốn hút Vì vậy trong quá trình tổ chức hoạt động học ở lớp tôi thường sử dụngcác trò chơi dân gian vào phần gây hứng thú, phần ôn luyện và phần chuyển tiếphoạt động để dẫn dắt trẻ khi chuyển các hoạt động hay chuyển hình thức trongtiết học
Ví dụ:Trong chủ đề Động vật với đề tài: Đếm đến 8 nhận biết nhóm đốitượng có số lượng là 8 Nhận biết số 8 Ở phần trò chơi luyện tập: Tôi đã tổ chứccho trẻ chơi “ Gắp cua bỏ giỏ” cho trẻ ngồi về theo nhóm 8 bạn Yêu cầu trẻ làmđộng tác gắp cua, gắp những con cua bỏ vào giỏ của mình sao cho đủ số lượng
là 8
Trang 10Ví dụ: Đề tài: Bật liên tục qua 5-7 vòng thì trò chơi vận động tôi sử dụng
là nhảy bao bố Với cách chơi của trò chơi này sẽ mang lại hứng thú và thoảimái cho trẻ và giúp trẻ củng cố kiến thức của bài học đó là bật liên tục, sẽ manglại hiệu quả tốt nhất cho giờ học
Sau khi tôi áp dụng việc lựa chọn trò chơi dân gian vào hoạt động học ởlớp đã đem lại nhiều lợi ích tích cưc như trẻ hứng thú hơn với các tiết học mangtính rập khuôn cứng nhắc lâu nay, trẻ tiếp nhận kiến thức nhanh và sáng tạo hơn,gây được sự bất ngờ tạo nên tính tò mò muốn khám phá tìm hiểu vào nội dungchính của hoạt động mang lại quả cao
Ví dụ: Trong chủ đề Bản thân: Đề tài Khám phá khoa học: Cơ thể bé, saukhi cho trẻ khám phá xong lựa chọn trò chơi ôn luyện tôi lựa chọn trò chơi 2 làtrò chơi động cho trẻ chơi trò chơi: “Rồng rắn lên mây” để cho cơ thể trẻ đượcvận động một cách hoạt bát hơn, trẻ chơi khoảng 2 phút tạo không khí vui tươicho trẻ
Với các tiết học khác tôi cũng lựa chọn một số trò chơi dân gian phù hợp
để tổ chức cho trẻ chơi, giúp trẻ có một tinh thần thoải mái sau mỗi tiết học
* Đối với hoạt động ngoài trời
Đối với hoạt động ngoài trời tận dụng không gian rộng và thoáng mát, tôi
đã tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian vận động nhằm rèn luyện và pháttriển thể lực, trí tuệ cho trẻ, tôi thường lựa chọn những trò chơi mang tính tậpthể, thể hiện tính đoàn kết như: “ Kéo co”,“Rồng rắn lên mây", "Bịt mắt bắtdê”…Tôi đã lựa chọn và tổ chức cho trẻ vào hoạt động ngoài trời một cách phùhợp Để tạo sự thoải mái với một môi trường mới với luồng không khí mới tôi
đã cho trẻ được hoạt động ngoài trời bằng các buổi tham quan các địa điểm khuvực ngoài trường mầm non như: Quan sát tìm hiểu về các địa điểm tham quantại địa phương
Ví dụ: Cho trẻ đi thăm quan "Đài tưởng niệm"
Giáo viên là người hướng dẫn viên cho trẻ, cho trẻ quan sát tìm hiểu về
"Đài tưởng niệm" Kích thích, khơi gợi tính tò mò ham hiểu biết, học hỏi của trẻ
(Hình ảnh: Trò chơi gắp cua bỏ giỏ, ôn số lượng 8 cho trẻ)
Trang 11Sau một chuyến thăm quan giáo viên cho trẻ chơi trò chơi dân gian củangười Mường.
Ví dụ: Trò chơi: "Nu na nu niền"
+ Cách chơi: Số trẻ: 4-5 trẻ chơi
Đi sát lề đường
Luồng gió, gió suốt
Ngày qua tuần tới
Nhanh chân thì chạy
Một trẻ đứng trụ vào một cái cột (vòng tròn), bạn A dùng ngón tay trỏ chỉsang bạn B và đọc lời 1, bạn B đọc tiếp câu tiếp theo cứ thế cho đến câu cuốicùng và trẻ cuối cùng đó phải chạy, các bạn chơi sẽ phải đuổi bắt được bạn đấy.Sau đó cuộc chơi lại tiếp tục
Hay buổi hoạt động ngoài trời quan sát cánh đồng lúa, sau khi quan sát tròchuyện về cánh đồng lúa cô cho trẻ chơi trò chơi dân gian: “Thả đĩa ba ba”
+ Cách chơi: Cho một bạn làm đĩa ở vòng tròn giã vờ là ao nước, trên bờ
là hai đường kẻ sát nhau làm bờ, khi cô cho trẻ giả vờ xuống nước vừa đi vừa
nói: Thả đỉa ba baChớ bắt đàn bàPhải tội đàn ôngCơm trắng như bôngGạo trắng như muối
Đổ mắm đổ muối
Đổ chuối hạt tiêu
Đổ niêu nước chè
Đổ phải nhà nàoNhà ấy phải chịu Các bạn vừa đi vừa đọc, đọc hết bài đồng dao bạn làm đĩa chạy thật nhanh
để bắt các bạn, nếu bắt được bạn nào thì bạn đó phải chịu làm đĩa Tổ chức chotrẻ chơi 2-3 phút để tạo không khí vui vẻ
Hoặc trong chủ đề nghề nghiệp sau khi cho trẻ quan sát ngôi nhà 2 tầng tôi tổchức cho trẻ chơi trò chơi Rồng Rắn cách chơi:
Rồng rắn lên mây có cây xúc xắc
Xúc xắc xúc xẻ … Có thầy thuốc ở nhà không?
Một trẻ lớn làm ông thầy thuốc cầm quạt nan phe phẩy đi ra, đủng đỉnhhỏi…
Trang 12Giáo viên tổ chức cho trẻ cùng chơi và giao lưu với nhau.Trẻ được chơi
có cảm giác thoải mái yêu mến trường lớp, cô giáo, bạn bè Thông qua đó traođổi với phụ huynh, các cụ lão thành để tìm tòi sưu tầm các trò chơi dân gian ởđịa phương, để ứng dụng dạy trẻ vào các hoạt động trong ngày, hoặc có thể nhờtrực tiếp phụ huynh tham gia hướng dẫn trẻ cùng chơi
*Đối với hoạt động góc: Với hoạt động góc tôi cũng có thể đưa trò chơi dân
gian, bài hát xường, hát ru vào để tạo sự mới lạ, cảm giác nhẹ nhàng, sự yêuthương, âu yếm,đoàn kết giữa trẻ với trẻ
Ví dụ: Khi trẻ chơi đóng vai "bế em" tôi có thể dạy cho trẻ hát ru hoặc hát
cho trẻ nghe bài."Lếu lêu làng lộc" dân ca mường
Dịch tiếng việt
Ru hời ruCây hoang nhỏ có trái trẻ hay ăn
Bò ăn no bò ngứa củ ráyNgứa củ ráy ngứa cả cây nưaĐưa bò về Mường sángTám mươi người kiếm cỏ
Bò đỏ bò nhà lang
Bò vàng bò nhà đạo ôngTùng tùng tùng
(Ảnh minh hoạ bài hát ru: Lếu lêu làng lộc (lếu lêu làng làng).
Ngoài ra trong góc học tập giáo viên còn có thể cho trẻ xem sách tranh vềhình ảnh các trò chơi dân gian