Chơi hoạt độnggóc còn giúp trẻ thể hiện tình cảm, giáo dục nhân cách, tình cảm của trẻ đượchình thành qua mối quan hệ tốt giữa người với người, mối quan hệ giữa conngười và lao động, giữ
Trang 1TT Tiêu đề Trang
Trang 21 Mở đầu
1.1 Lí do chọn đề tài.
Bác Hồ đã nói: “Trẻ em như búp trên cành, biết ăn biết ngủ, biết học
hành là ngoan”[1] với câu nói nhắn nhủ của người cũng là điều mà người muốn
căn dặn cho mọi thế hệ sau về nhiệm vụ, vai trò của người lớn trong việc chămsóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ thơ Với vai trò to lớn ấy, bậc học mầm non là bậchọc nền tảng, là cơ sở, tạo tiền đề cho các bậc học tiếp theo Chúng ta đều hiểu,trong bất kỳ thời đại nào, trẻ em luôn cần được chăm sóc, nuôi dưỡng và giáodục đúng đắn Trẻ em như những hạt mầm chứa đựng bao nhiêu tiềm năng, sứcmạnh và khao khát vươn lên Vậy hãy tạo cho những hạt mầm đó mảnh đất tốtlành, mạch nguồn ánh sáng, đó là trách nhiệm của mỗi chúng ta
Như chúng ta đã biết đặc điểm trẻ mầm non “học bằng chơi chơi mà
học”[2] lứa tuổi này hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ Thông qua
trò chơi, giúp trẻ hình thành và phát triển cấu trúc tâm lý trong nhân cách củatrẻ Hoạt động chơi có ảnh hưởng quyết định đến sự hình thành nhân cách trẻmẫu giáo và chơi là tiền đề cho hoạt động học tập ở lứa tuổi tiếp theo Trẻ mẫugiáo tuổi đang ở giai đoạn phát triển mạnh về nhận thức, tư duy, ngôn ngữ, tìnhcảm.Trẻ luôn có mong muốn tự mình được cảm nhận và khám phá một cách tíchcực về thế giới Quá trình đó được diễn ra trong nhiều hoạt động trong đó cóhoạt động vui chơi Chơi không chỉ giúp trẻ giải trí, thư giãn mà còn giúp trẻkhám phá thế giới xung quanh với bao điều mới lạ, hấp dẫn Đó chính là cách trẻđược lĩnh hội, trải nghiệm trong suốt quá trình tham gia các trò chơi khi đến lớptrong đó có chơi trong hoạt động góc
Bản chất của hoạt động góc là một hoạt động phản ánh sáng tạo độc đáo,
sự tác động qua lại giữa trẻ với môi trường xung quanh Khi trẻ hoạt động góc
có nghĩa là đang sống cuộc sống thực Chơi hoạt động góc giúp trẻ từ chỗ khôngbiết, chưa biết rõ đến nắm được mục đích của nội dung, làm giàu vốn kinhnghiệm tăng thêm sự hiểu biết và phát triển tri thức cho trẻ Hoạt động góc giúptrẻ phát triển sự giao lưu qua lời nói, làm giàu vốn từ cho trẻ Chơi hoạt độnggóc còn giúp trẻ thể hiện tình cảm, giáo dục nhân cách, tình cảm của trẻ đượchình thành qua mối quan hệ tốt giữa người với người, mối quan hệ giữa conngười và lao động, giữa trẻ và gia đình, tình cảm đó được thể hiện qua các tròchơi như: Gia đình, bán hàng, xây dựng …
Chơi hoạt động góc là một hoạt động tự lập của trẻ, chơi không nhằm tạo
ra sản phẩm mà chủ yếu nhằm thoả mãn nhu cầu chơi, được bắt chước làmngười lớn của trẻ Chơi của trẻ không phải thật mà là giả vờ nhưng cái giả vờ ấycủa trẻ lại mang tính chân thực Động cơ chơi của trẻ không nằm trong kết quảchơi mà nằm trong các hành động chơi Và chính các hành động chơi của trẻ lạikích thích chúng chơi và duy trì hứng thú chơi Trong suốt quá trình chơi trẻđược trao đổi, chia sẻ ý tưởng của mình với bạn, được tự do lựa chọn nhiều hoạtđộng từ nhiều góc chơi khác nhau, được phát huy khả năng cá nhân của mình.Thông qua giờ chơi hoạt động góc còn giúp trẻ có tinh thần phấn khởi, vuimừng Khi chơi xong trẻ tích cực học tập mang lại những giá trị tinh thần tốt chosức khoẻ, giúp đầu óc của trẻ sảng khoái, chủ động tích cực khám phá và pháttriển vê ngôn ngữ, toán, khoa học Khi chơi ở hoạt động góc giúp trẻ được trải
Trang 3nghiệm, thể hiện được bản thân, xây dựng mối quan hệ với người và nó làphương tiện giáo dục không thể thiếu nhằm phát triển toàn diện nhân cách và trítuệ cho trẻ ở trường mầm non.
Năm học 2020-2021 tôi được giao nhiệm vụ chủ nhiệm lớp 5-6 tuổi Atrường Mầm non Ngọc Liên, trong quá trình tổ chức cho trẻ chơi hoạt động gócvào đầu năm học tôi nhận thấy: Khả năng chơi của trẻ chưa mạnh dạn, chưa tựtin, linh hoạt, trẻ chưa biết tự kiểm soát cảm xúc, hành vi của mình, chưa biếtcách giao lưu các nhóm chơi với nhau Bên cạnh đó, khả năng chú ý của trẻ cònhạn chế, trẻ dễ dàng tham gia chơi ở các góc nhưng cũng nhanh chán, nhanh bỏcuộc Một số trẻ còn nhút nhát, rụt rè, chưa mạnh dạn trong giao tiếp, chưa có kỹnăng chơi trong các góc hoạt động, chưa biết chủ động phân công công việc, chưabiết lựa chọn vai chơi phù hợp, chưa sáng tạo trong khi chơi Đồng thời hình thức
tổ chức của giáo viên đôi lúc chưa sáng tạo, các đồ dùng đồ chơi trong các gócchơi đã có nhưng chưa đa dạng, phong phú, hiệu quả sử dụng chưa cao
Là một giáo viên mầm non bản thân ngoài việc luôn quan tâm, gần gũi,động viên, khích lệ trẻ trong các hoạt động còn điều quan trọng là cần nắm vữngđặc điểm tâm sinh lý của trẻ để làm thế nào giúp cho trẻ tham gia vào các hoạtđộng trong ngày một cách tốt nhất đặc biệt là tham gia chơi hoạt động ở các gócmột cách hiệu quả Từ đó sẽ giúp trẻ có sự phát triển một cách toàn diện về mọimặt Vậy chúng ta cần phải làm gì? làm như thế nào? và tổ chức ra sao? bằngnhững biện pháp gì? để tổ chức hoạt động góc cho trẻ một cách hiệu quả nhất đó
là điều mà bản thân luôn băn khoăn trăn trở Do đó nên tôi đã mạnh dạn chọn
đề tài “Một số biện pháp tổ chức tốt hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi
A ở Trường mầm non Ngọc Liên , Ngọc Lặc, Thanh Hóa”
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Mục đích nghiên cứu làm thế nào để trẻ phát huy một cách tích cực, chủđộng trong quá trình chơi tại các góc cho trẻ một cách hiệu quả, từ đó giúp trẻthêm mạnh dạn, tự tin, tạo cơ hội cho trẻ phát triển một cách toàn diện
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Nghiên cứu “Một số biện pháp tổ chức tốt hoạt động góc cho trẻ mẫugiáo 5 - 6 tuổi A ở Trường mầm non Ngọc Liên , Ngọc Lặc, Thanh Hóa”
1.4 Phương pháp nghiên cứu
1.4.1 Phương pháp nghiên cứu, xây dựng cơ sử lý thuyết
Thu thập, phân tích, tổng hợp các tài liệu lý luận về quá trình hoạt động ởcác góc cho trẻ lứa tuổi 5-6 tuổi
1.4.2 Phương pháp khảo sát thực tế, thu thập thông tin
Khảo sát tình hình thực tế về đặc điểm, khả năng của trẻ khi tham gia vàohoạt động góc của trẻ ở nhóm lớp
1.4.3 Phương pháp thống kê sử lý số liệu
Đánh giá kết quả đạt được và so sánh kết quả trước và sau khi áp dụngbiện pháp
1.4.4 Phương pháp thực hành trải nghiệm
Vận dụng các hình thức để trẻ được thực hành và trải nghiệm nhằm nângcao chất lượng hoạt động ở các góc cho trẻ
2 Nội dung sáng kiến kinh ngiệm
Trang 42.1 Cơ sở lí luận.
Như chúng ta đã biết trẻ mẫu giáo chơi là hình thức cơ bản giúp trẻ pháttriển khả năng suy nghĩ và sự giao tiếp của trẻ Nhà tâm lý học Lê ôn chiep
khẳng định: “Hoạt động vui chơi mà trung tâm là trò chơi đóng vai theo chủ đề
là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo Thông qua trò chơi giúp trẻ hình thành
và phát triển cấu trúc tâm lý trong nhân cách của trẻ Hoạt động chơi gây ra những biến đổi về chất và có ảnh hưởng quyết định đến sự hình thành nhân cách trẻ mẫu giáo và chơi là tiền đề cho hoạt động học tập ở lứa tuổi tiếp theo”[3]
Trẻ tuổi mẫu giáo đã có khả năng đi từ suy nghĩ sang hành động, biếnnhững hành động của mình thành hành động thực tiễn thực hiện những dự địnhcủa mình Năng lực này của trẻ thể hiện trong các hình thức hoạt động, trước hết
là trong trò chơi ở hoạt động góc Sự xuất hiện dự định gắn liền với sự phát triển
óc tưởng tượng sáng tạo của trẻ Khi chơi, tư duy và óc tưởng tượng của trẻ làmviệc rất tích cực Tính sáng tạo được khẳng định qua việc khi chơi trẻ không
“coppy” lại cuộc sống mà chỉ bắt chước những gì chúng nhìn thấy, tổng hợp lạinhững biểu tượng của mình và thể hiện thái độ, suy nghĩ cũng như tình cảm củamình đối với những gì chúng thể hiện trong trò chơi G.L Rosanh- nhà đạo diễn
phim nổi tiếng đã viết: “Tất cả các loại trò chơi của trẻ em đều là thế giới huyền
ảo, nhưng trong thế giới huyền ảo, đứa trẻ không bao giờ đánh mất “cái tôi” thực của mình, trẻ giống như một nghệ sĩ Như vậy trò chơi của trẻ có thể gọi là trò chơi nghệ thuật còn sự huyền ảo của trò chơi trẻ em là sự huyền ảo của nghệ thuật”[4]
Hoạt động góc là các hoạt động của trẻ được diễn ra tại các góc chơi ởtrong nhóm lớp, trẻ có thể tự làm việc một mình hoặc trong nhóm theo hứng thú
và nhu cầu riêng, trẻ mẫu giáo được hoạt động thực hành, trải nghiệm, khám phánhững điều mới lạ nhằm củng cố và phát triển các kỹ năng trong các lĩnh vựcgiáo dục, trong các chủ đề, trẻ được tích cực hoạt động giao lưu cảm xúc, hoạtđộng với đồ vật và vui chơi, kích thích sự phát triển các giác quan và các chứcnăng tâm – sinh lý
Tổ chức hoạt động góc nhằm tăng cường tính độc lập cho trẻ, đồng thờihoạt động góc được thiết kế các hoạt động vui chơi, mà trung tâm là trò chơiđóng vai có chủ đề, là nơi để trẻ hoạt động qua đó học tập theo mức độ và sởthích riêng của mình Đồng thời tạo tiền đề và củng cố những khái niệm, kỹnăng được giới thiệu trong hoạt động học có chủ định Khi hoạt động góc trẻđược tự do giao tiếp, tự do kết bạn, tự do chọn đề tài cho nên trẻ được sống trongkhông khí thoải mái, vui vẻ, học được cách hợp tác, chia sẻ, đoàn kết, giúp đỡ, thểhiện tìm tòi và phát hiện thông qua giao lưu với đồ vật, với bạn bè và trẻ tiếp thu trithức thế giới xung quanh một cách sâu sắc hơn
Trong những năm gần đây ngành giáo dục đã và đang tìm ra nhữngphương pháp mới hiệu quả để đưa vào giảng dạy trong hoạt động góc, vì đây làmột hoạt động quan trọng thông qua giờ hoạt động góc giúp trẻ rèn luyện trínhớ, tính quan sát, khả năng phân tích so sánh, giúp trẻ khắc sâu nhớ lâu hơn
Hoạt động ở các góc có thể cung cấp cho trẻ những kinh nghiệm phongphú, vui vẻ, thoải mái, trẻ chủ động học tập và sáng tạo trong các hoạt động, thể
Trang 5hiện được cái tôi của mình Bên cạnh đó trẻ có cơ hội phát huy đầy đủ tích cực,sáng tạo và trẻ tiếp thu được những kinh nghiệm trong quá trình học tập cũngnhư trong cuộc sống hàng ngày Chính vì vậy được hoạt động trong các góc chơitrẻ được thỏa mãn nhu cầu tâm sinh lý, trẻ luôn khẳng định mình có thể làmđược nhiều việc như người lớn, trẻ càng say xưa vui chơi và rất tự tin trong môitrường có các hoạt động phong phú
Nhận thấy được tầm quan trọng trong việc tổ chức hoạt động góc cho trẻ nhằmgiúp trẻ mạnh dạn, tự tin để lĩnh hội tri thức và trở thành những con người mớisáng tạo, tự tin, chủ động và là người có ích cho xã hội Từ đó giúp tôi đi sâuvào nghiên cứu và đưa ra các biện pháp, những việc làm cụ thể để giúp phát huyhết khả năng tiềm ẩn của trẻ trong hoạt động góc
2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
Hoạt động góc là hình thức tổ chức quan trọng để thực hiện mục tiêu vànội dung giáo dục mầm non Những năm gần đây, trường mầm non Ngọc Liênluôn chú trọng việc tổ chức hoạt động góc cho trẻ và coi đây là nhiệm vụ quantrọng trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ Trong quá trình tổ chức cho trẻ chơi
có hiệu quả trong hoạt động góc tại lớp tôi phụ trách tôi đã gặp những thuận lợi
và khó khăn sau:
2.2.1 Thuận lợi:
- Năm học 2019 – 2020 tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân côngphụ trách lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi với tổng số trẻ là 25 cháu Phần lớn các cháu ởkhu dân cư, thôn bản lân cận Trẻ trong cùng một độ tuổi nên rất thuận lợi chocác hoạt động của trẻ tại lớp
Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu nhà trường, nhiệttình, tâm huyết bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, để từng bước nâng cao chấtlượng đội ngũ giáo viên, tạo điều kiện thuận lợi giúp bản thân học hỏi thêmnhiều kinh nghiệm trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao
Lớp được phân công 2 giáo viên phụ trách có trình độ trên chuẩn Nhiệttình yêu nghề, mến trẻ Luôn gương mẫu trong các nhiệm vụ được giao Luôntâm huyết với nghề và có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các giáo viên phụ tráchnhóm lớp để cùng thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ
Đa số phần đông trẻ là người dân tộc, bố mẹ đi làm ăn xa nên các cháu ởnhà với ông bà vì vậy chưa thực sự quan tâm đến việc học tập, vui chơi của trẻ
Quan điểm của một số phụ huynh chỉ chú trọng đến việc học chưa chú ýtạo điều kiện để cho trẻ được hoạt động vui chơi, do đó cũng ảnh hưởng đếnchất lượng và hiệu quả của hoạt động góc ở lớp đạt kết quả chưa cao
Do công việc một ngày của người giáo viên mầm non phải thường xuyên
tổ chức tất cả các hoạt động trong ngày cho trẻ, do đó cũng chưa thực sự có thờigian để bổ sung đồ chơi tự tạo thường xuyên vào các góc theo từng chủ đề
Trang 6Từ những thuận lợi và khó khăn trên trong quá trình thực hiện tổ chứchoạt động góc cho trẻ, tôi đã nghiên cứu tài liệu tìm hiểu về cách thức tổ chứccũng như phương pháp để tổ chức hoạt động góc cho trẻ hiệu quả nhất
2.2.3 Kết quả thực trạng:
Qua quá trình điều tra, khảo sát thực trạng về hoạt động góc của trẻ mẫu giáo
5 - 6 tuổi A vào đầu năm bản thân nhận được kết quả thực trạng về hoạt động góccủa trẻ cụ thể như sau:
B ng kh o sát m c ảng khảo sát mức độ đạt được của trẻ đầu năm: ảng khảo sát mức độ đạt được của trẻ đầu năm: ức độ đạt được của trẻ đầu năm: độ đạt được của trẻ đầu năm: đạt được của trẻ đầu năm: được của trẻ đầu năm: ủa trẻ đầu năm:t c c a tr ẻ đầu năm: đầu năm:u n m:ăm:
TT Nội dung khảo sát
Tổng số trẻ khảo sát
3 Trẻ thể hiện được vai chơi thành thạo 25 8 32 17 68
4 Trẻ mạnh dạn, tự tin giao lưu giữa các nhóm chơi 25 9 36 16 64Qua bảng khảo sát trên tôi thấy kết quả hoạt động góc của trẻ còn ở mứcthấp, Trẻ hứng thú và tích cực tham gia hoạt động chưa cao, trẻ mạnh dạn, tự tingiao tiếp khi chơi chưa có hoặc có nhưng ít Từ tình hình thực tế mà tôi đã nêutrên bản thân tôi rất băn khoăn lo lắng, suy nghĩ và mạnh dạn đưa ra một số biệnpháp nhằm lôi cuốn trẻ tham gia hoạt động góc để phát huy hết khả năng sángtạo của trẻ
2.3 Các biện pháp tổ chức tốt hoạt động góc cho trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Ngọc Liên:
2.3.1 Biện pháp 1: Chia giai đoạn để tổ chức cho trẻ hoạt động góc có hiệu quả.
Đối với trẻ Mầm non hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo, vậy đểhoạt động chơi đạt kết quả tốt nhất trước tiên tôi phải nắm được khả năng của trẻ
ở lớp để lựa chọn các góc chơi phù hợp với chủ đề, sáng tạo trong cách hướngdẫn và tổ chức trẻ chơi một cách phù hợp nhất Vì vậy tôi đã lựa chọn cách tổchức cho trẻ chơi theo các giai đoạn như sau:
* Giai đoạn 1:
Trẻ chưa có khả năng chủ động hoạt động ở các góc (đầu năm, đầu chủ đề),giáo viên phải giúp trẻ nắm được nguyên tắc hoạt động của góc và nhanh chóngthích nghi với môi trường hoạt động mới Cô giáo phải giới thiệu các góc chơi chotrẻ, nội dung hoạt động của từng góc ra sao, đảm bảo số lượng trẻ ở mỗi góc, tránhtình trạng góc nhiều quá hay góc ít quá Trong quá trình trẻ hoạt động luôn nhắc
Trang 7nhở trẻ chơi đoàn kết, không mang đồ chơi góc này chạy sang góc kia, nêu ra một
số nguyên tắc đối với trẻ, dạy trẻ cách giao tiếp, ứng xử với nhau văn minh và lịch
sự Biết thu dọn đồ chơi đúng nơi quy định, tuy nhiên không dành nhiều thời giancho việc này mà dành nhiều thời gian cho hoạt động vui chơi ở góc
Ví dụ: Chủ đề trường mầm non- Đây là chủ đề đầu tiên sau khi trẻ được nghỉ
hè dài, khi đến trường hầu hết trẻ gần như quên các góc chơi hoặc quên cách chơinhư thế nào tại các góc Biết được điều đó tôi đã tiến hành giới thiệu về các gócchơi cụ thể trong các buổi chơi trong tuần đầu như sau:
Trong phần thỏa thuận trước khi chơi tôi giới thiệu từng góc chơi, đồ chơitrên các gó đó Khi chơi ở góc này các con sẽ được chơi những gì và tạo ra sảnphẩm gì tại gó này Khi cho trẻ lắng nghe và quan sát hết các góc xong tôi có thểgợi hỏi trẻ sẽ chơi gì và chơi như thế nào tại góc này khi trẻ đã giơ tay chọn vaichơi cho mình
Quá trình chơi: Tôi luôn quan sát, gợi ý, khuyến khích trẻ chơi và làm bạnchơi cùng trẻ Giúp đỡ khi nhận thấy trẻ bối rối hoặc chưa biết cách chơi, ngoài ratôi luôn quan sát để khơi gợi cho trẻ biết tạo ra các sản phẩm đẹp tại góc chơi củamình Biết giữ gìn sản phẩm của mình làm ra tại các góc chơi để được cô và cácbạn tuyên dương
Kết thức quá trình chơi ban đầu tôi là người nhận xét sau đó tôi gợi ý để trẻ
có thể giới thiệu về sản phẩm của mình khi trẻ chơi, ngoài ra tôi còn gợi ý để cácbạn nhận xét về sản phẩm của bạn tạo ra và không quên dành những lời khen độngviên trẻ
Ví dụ 2: Chủ đề Thực vật, vào tuần đầu tôi sẽ giới thiệu với trẻ Hôm naylớp mình có 5 góc chơi: Góc xây dựng nông trại rau sạch, góc phân vai bán hàngrau củ quả, nấu ăn, góc học tập tô màu các loại rau, góc nghệ thuật nặn các loạiquả, góc thiên nhiên chăm sóc vườn rau
- Phần gây hứng thú cô cho trẻ đọc bài thơ: Cây bắp cải, vừa đọc vừa môphỏng các động tác theo nội dung bài thơ
- Thỏa thuận trước khi chơi: Cô giới thiệu kỹ các góc chơi, đồ dùng ở gócchơi đó và trẻ sẽ chơi như thế nào ở góc chơi đó giúp trẻ lựa chọn góc chơi, cô đưa rayêu cầu mấy bạn chơi ở từng góc và nhắc nhở trẻ khi chơi phải như thế nào?
- Quá trình chơi: Cô luôn bao quát, gợi ý cho trẻ chơi ở từng góc, cùngchơi với trẻ, hướng dẫn cho trẻ cách giao lưu giữa các nhóm chơi
- Nhận xét khi chơi: Đến từng góc cô gợi ý để trẻ nhận xét vai chơi, nếutrẻ chưa nhận xét được cô sẽ khen động viên trẻ
Với các chủ đề Bản thân, gia đình, Nghề nghiệp và các chủ đề tiếp theovới tuần đầu thực hiện tôi cũng tiến hành tương tự để giúp trẻ có nhiều kiến thứccũng như kinh nghiệm trong quá trình chơi của mình vào các chủ đề khác nhau
* Giai đoạn 2: Là giai đoạn mà trẻ đã biết cách chơi hay nói cách khác làcác tuần tiếp theo của chủ đề khi trẻ biết chủ đề này có những góc chơi gì vàchơi như thế nào tại các góc đó Với giai đoạn này chủ yếu là cô quan sát, baoquát lớp các hoạt động của trẻ, tìm hiểu năng lực, sáng tạo trong khi chơi của cánhân trẻ, quan sát khả năng hứng thú của trẻ, cô chỉ đôn đốc và yêu cầu trẻ thudọn đồ dùng đồ chơi vào đúng nơi quy định, xử lý các tình huống sảy ra ngoài ýmuốn
Trang 8Quan sát hoạt động của trẻ chú ý xem trẻ thường chọn góc hoạt động nào
và trẻ bắt đầu từ hoạt động nào, khi trẻ bắt tay vào hoạt động và tự lựa chọn gócchơi mà mình thích, hầu như trẻ nam chọn góc xây dựng, một số ít chọn góc họctập và góc thiên nhiên, còn trẻ nữ hầu như chọn ở góc phân vai, góc nghệ thuậtgóc học tập
Tìm hiểu xem tình hình hoạt động của trẻ ra sao, từ đó khuyến khích trẻ chủđộng trong hoạt động của mình, không chần chừ theo bạn, chơi cùng bạn, chia sẻcùng bạn, không gây xung đột, củng cố và khuyến khích hoạt động của trẻ
Luôn đặt câu hỏi cho từng trẻ, bày tỏ những suy nghĩ và lựa chọn củamình
Ví dụ: Hôm nay bác bán được nhiều hàng không, hay trưa rồi,
Yêu cầu trẻ miêu tả công việc mà trẻ đang làm và đã làm như: Kể cho côbiết về nội dung bức tranh mà con đang vẽ,
Giúp trẻ có sự giao lưu với nhau giữa các góc, ví dụ như: Góc xây dựng
đi khám bệnh, góc nghệ thuật tặng cây xanh vừa trang trí xong cho góc xâydựng, Bổ xung đồ dùng đồ chơi cho các góc hoạt động, mời khách đến thăm
và hướng dẫn một số hoạt động cụ thể, đưa trẻ đi tham quan góc xây dựng vàphòng tranh
Khi tổ chức cho trẻ chơi ở giai đoạn này tránh nhàm chán cho trẻ tôi đãlựa chọn hình thức tổ chức sân khấu hóa để cho trẻ tham gia hoạt động góc
Ví dụ: Chủ đề: Nghề nghiệp chọn 5 góc chơi (Xây dựng, phân vai, họctập, thiên nhiên, nghệ thuật)
Gây hứng thú: Tôi cho trẻ đóng vai các bác nông dân đóng kịch vào tròchuyện cùng các bạn để trò chuyện về chủ đề và gợi ý cho trẻ chọn vai chơi, đểtrẻ tự lựa chọn vai chơi mà trẻ thích
(Hình ảnh trẻ đóng vai gây hứng thú khi tổ chức cho trẻ chơi ở hoạt động góc)
Trang 9Quá trình chơi: Khi trẻ có biểu hiện không hứng thú hoặc chỉ lựa chọnmột góc chơi cho nhiều ngày, cô phải có hướng lái trẻ sang chơi ở các góc khác.
Nhận xét sau khi chơi: Cho trẻ tự nhận xét vai chơi, nhóm chơi của mình,cất đồ chơi gọn gàng, tập trung về góc chính tham quan Với mỗi chủ đề khácnhau tôi thường xuyên nghiên cứu để lựa chọn các hình thức gây hứng thú sânkhấu hóa hoặc các hình thưc sôi động, hấp dẫn để gây hứng thú và kích thích sự
tò mò của trẻ vào mỗi buổi chơi
Thời gian thực hiện ở mỗi chủ đề tương đối nhiều nên mỗi ngày giáo viênphải ghi chép vào nhật ký và đánh giá tình hình hoạt động ở các góc trong ngày sovới yêu cầu đặt ra từ đó để tìm cách khắc phục, bổ xung ngay trong ngày hôm sau
Từ cách làm đó tôi nhận thấy trẻ lớp tôi có sự tiến bộ rõ rệt khi tham giahoạt động góc, trẻ chủ động hơn khi chơi, rất hứng thú và chơi thành thạo trongcác góc, biết quan tâm chia sẽ giúp đỡ bạn khi chơi
2.3.2 Biện pháp 2: Phân bố các góc hợp lý và tạo môi trường mở nhằm giúp trẻ tham gia hoạt động chơi ở các góc một cách hiệu quả.
Trong những năm gần đây, ngành giáo dục đẩy mạnh phong trào “Xâydựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”, giáo viên không chỉ truyền đạtkiến thức cho trẻ một cách thụ động mà còn tạo ra các điều kiện, các cơ hội đểmọi đứa trẻ được chủ động, sáng tạo, tích cực hoạt động, tự chiếm lĩnh kiến thức
và kinh nghiệm Do đó xây dựng môi trường giáo dục, môi trường hoạt động làrất cần thiết và không thể thiếu, việc thiết kế môi trường hoạt động góc tuân theođúng nguyên tắc trong thực hiện chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 5-6 tuổiquy định
Sau khi nghiên cứu đặc điểm của phòng học mà lớp tôi đang đảm nhận,tôi chia lớp thành các góc cho trẻ hoạt động chơi khác nhau: Góc xây dựng, gócphân vai, góc thư viện, góc học tập, góc nghệ thuật và góc thiên nhiên
Yếu tố đầu tiên cần nghĩ đến là việc bố trí, sắp xếp các góc hoạt động hợp
lí phải tách xa các góc chơi ồn ào với các góc chơi yên tĩnh Vì vậy, tôi đã bố trígóc thư viện, góc học tập xa với góc xây dựng, góc phân vai hay góc nghệ thuật
để trẻ không ảnh hưởng lẫn nhau khi chơi Bên cạnh đó các góc chơi cũng cần
có ranh giới, có độ ngăn cách nhất định để trẻ có đủ độ yên tĩnh vì đây là nơi antoàn để trẻ tập trung thử nghiệm những ý tưởng của mình Tôi dùng các giáđựng thấp, dễ di chuyển để tạo thành những vách ngăn đảm bảo có lối vào vàđường đi rõ ràng, giảm tối đa ảnh hưởng giữa các góc, giữa trẻ với trẻ làm giánđoạn hoạt động chơi Qua đó, cô giáo có thể bao quát được tất cả các góc chơi
mà không bị che khuất
Một yếu tố nữa cũng không kém phần hấp dẫn trẻ khi đến với các gócchơi là việc đặt tên góc Do đó tôi đã suy nghĩ là phải làm sao đặt tên góc cho
phù hợp, gần gũi, dễ hiểu đối với trẻ và thu hút sự tò mò của trẻ.Ví dụ: Trước
đây tôi thường đặt tên các góc như “góc nghệ thuật”, “góc phân vai” nhưng lúctôi giới thiệu và hướng cho trẻ vào góc chơi thì trẻ nghe chưa gần gũi, thânthiện Sau nhiều lần quan sát thái độ của trẻ, tôi đã rất băn khoăn và cuối cùngcũng đã tìm ra được những cái tên thật ấn tượng mà lại gần gũi với trẻ để đặtcho các góc như “bé yêu ca hát”, “thế giới cổ tích của bé”, “bé thích khám phá”,
“bé thích làm người lớn”, “công trình của bé ”
Trang 10Ngoài việc sắp xếp các góc và đặt tên góc cho phù hợp thì việc chọn đồdùng, học liệu đưa vào các góc chơi cũng hết sức quan trọng bởi các đồ dùng,học liệu phải hấp dẫn, phong phú, gợi mở, linh hoạt, gây được hứng thú, lôicuốn trẻ, kích thích được sự sáng tạo của trẻ Vì vậy tôi luôn đưa ra tiêu chí khichọn các đồ dùng là:
Đồ chơi phải phù hợp với mức độ phát triển của trẻ Trẻ 5 - 6 tuổi đồ dùng
đồ chơi phải đa dạng, phong phú về chủng loại Những đồ dùng đồ chơi, phươngtiện, tranh ảnh đều có kích thước vừa phải, gần gũi, dễ hiểu với trẻ
Đồ chơi phải gây hứng thú cho trẻ Đây là tiêu chí quan trọng trong việcphát huy tính sáng tạo khi chơi hoạt động góc bởi lẽ trẻ có hứng thú với các đồdùng đồ chơi thì trẻ mới thích chơi Khi trẻ có hứng thú với các đồ dùng đồ chơithì trẻ nảy sinh những ý tưởng sáng tạo và thử nghiệm ý tưởng đó bằng những
đồ dùng đồ chơi
Ví dụ: Ở góc “Bé thích làm người lớn”, tôi tận dụng những phế liệu như
vỏ hộp kem, sữa chua, vỏ can nước rửa bát kết hợp trang trí để làm ra nhữngcái ca, cái ấm, cái làn với những màu sắc tươi sáng và hình dáng ngộ nghĩnhnhưng gần gũi với trẻ Khi trẻ đến góc đó chơi, những đồ dùng đó đập vào mắttrẻ khiến trẻ thích thú Lúc đầu trẻ chỉ biết giả vờ làm động tác lấy cái ấm rótnước vào cái ca để uống Sau nhiều lần chơi, trẻ biết cách sử dụng các đồ dùng
đó và còn biết cách phối hợp chúng với nhau trong khi chơi như trẻ đóng vai
“bố” dùng cái ấm đưa cho trẻ đóng vai “mẹ” bảo đun nước để pha trà mờikhách, “mẹ” lấy cái ấm đặt lên bếp giả vờ nấu nước
(Hình ảnh đồ chơi được sắp xếp tại góc phân vai)
Đồ chơi phải đảm bảo an toàn, vệ sinh Muốn quá trình chơi của trẻ diễn
ra thuận lợi thì vấn đề an toàn cho trẻ phải được chú trọng Đồ chơi có thể sửdụng cho nhiều hoạt động khác nhau Để tận dụng và phát huy tối đa hiệu quảcủa các đồ dùng, đồ chơi tôi đã luân phiên thay đổi đồ dùng, đồ chơi ở các góccho nhau, tôi nhận thấy việc làm đó tạo cho trẻ có nhiều cảm xúc mới lạ ở các
Trang 11góc chơi, tăng cường hứng thú cho trẻ trong các hoạt động và khả năng vậndụng sáng tạo các đồ dùng đồ chơi của trẻ.
Ví dụ: Chủ đề “Thực vật”, tôi bố trí các loại rau, ở góc xây dựng cho trẻchơi xây dựng vườn rau nhưng sang chủ đề “Động vật” tôi lại bố trí các loại rau
ở góc bé chơi đóng vai để trẻ chơi bán hàng hay chủ đề “Nghề nghiệp” tôi lại sửdụng các loại rau ở góc học tập cho trẻ đếm và phân loại các nhóm rau
Có góc chơi phù hợp, có đồ chơi hấp dẫn rồi nhưng phải sắp xếp như thếnào để phát huy được sự sáng tạo của trẻ? Đó là câu hỏi mà tôi luôn trăn trở khithực hiện hoạt động góc Ngoài việc tìm hiểu qua sách báo, tài liệu và tham khảothêm ý kiến của các đồng nghiệp tôi nhận thấy việc xây dụng góc chơi mangtính mở như việc sử dụng các giá, ngăn ở dạng mở, các học liệu có tính mở đểkích thích trẻ hoạt động là một cách làm hết sức sáng tạo Từ đó tôi sắp xếp đồdùng đồ chơi vừa với tầm tay của trẻ giúp trẻ dễ thấy, dễ lấy, dễ xếp lại sau khichơi Các loại đồ dùng đồ chơi được sắp xếp theo logic và ở trong trạng thái mở
để kích thích sự sáng tạo của trẻ, trẻ có thể tự lựa chọn và sử dụng đồ dùng, đồchơi theo nhiều cách khác nhau
Ví dụ: Ở góc “bé vui làm hoạ sĩ”, trẻ thường hay sử dụng các nguyên vậtliệu để làm ra sản phẩm Vì thế tôi chuẩn bị ở góc những nguyên liệu, vật liệutái sử dụng như bìa giấy, hộp, vải vụn, len vụn, hộp màu nước, hộp đựng bánhkẹo, keo dán, tranh ảnh và nguyên vật liệu thiên nhiên như lá cây, rơm, giâybuộc, hột hạt Khi trẻ chơi, trẻ tự do sáng tạo với những vật liệu đó Có bạn thìlấy lá cây dán thành con cá, có bạn dùng rơm dán vào hộp sữa để làm búp bê, cóbạn lại dùng len vụn nhiều màu bồi đắp lên tranh để tạo thành những bông hoaxinh đẹp Hay từ những sợi dây nhiều màu để múa, buộc tóc, tết nơ, làm miếnnấu ăn Hay tôi đã nghĩ ra cách là trên các mảng tường ở góc đó, tôi khôngtrang trí tranh ảnh do tôi làm mà tôi thiết kế thành một bảng dán những tấm bìatrắng tạo thành những khung tranh trưng bày sản phẩm của trẻ Sau khi trẻ chơi,tôi lựa chọn những sản phẩm đẹp để dán lên khung tranh vừa trưng bày được tácphẩm của trẻ vừa tận dụng để trang trí môi trường học tập trong lớp Các sảnphẩm do trẻ tự làm ra được cô giáo thừa nhận, được lưu giữ như cổ vũ thêm sựhứng thú của trẻ để trẻ có thể phát huy hết khả năng tính tích cực sáng tạo củamình
Cô giáo cho phép trẻ tự lựa chọn hoạt động, lựa chọn đồ chơi, bạn chơi vàđược chơi theo ý thích của mình Chính bằng cách này, trẻ dần học được cáchlàm việc một mình hoặc với bạn mà không cần quá nhiều sự can thiệp của cô.Trẻ trở nên độc lập hơn, học được nhiều kĩ năng xã hội và giải quyết tình huốngtốt hơn
Ví dụ: Đối với góc học tập cô đính sẵn các thẻ số và trẻ sẽ gắn hình ảnhtheo số lượng cô đã đính Hay ở góc phân vai cô giáo trang trí bình hoa, giỏ quảtrên tường bằng những nguyên vật liệu cắt dán bằng giấy xốp có thể tháo ra,dính vào được và cô chuẩn bị những thêm rổ hoa, quả ở kệ Trẻ có thể thỏa sứcsáng tạo tháo những hoa, quả trên tường ra và chọn những hoa, quả khác dínhvào trang trí theo cách của mình.Việc xây dựng góc mở sẽ giúp trẻ tích cực thamgia hoạt động, kích thích tư duy sáng tạo, phát triển trí tuệ cho trẻ