Vậy trướckhi chờ đợi sự ra đời của một môn học mới, một nghiên cứu mới chúng ta nêntrang bị cho mình những kiến thức nền về giáo dục giới tính cho lứa tuổi mầmnon để bảo vệ, giúp trẻ đ
Trang 12.3 Một số giải pháp giáo dục giới tính cho trẻ lớp mẫu
giáo 4-5 B2 trường mần non Ngọc Sơn, Ngọc Lặc
2.3.2 Giải pháp 2: Giáo dục giới tính cho trẻ thông qua
hoạt động vui chơi
9-12
2.3.3 Giải pháp 3: Giáo dục giới tính cho trẻ thông qua
các thời điểm trong sinh hoạt hàng ngày
12-15
2.3.4 Giải pháp 4: Giáo dục giới tính cho trẻ thông qua
tuyên truyền và phối hợp với phụ huynh
15-16
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt
động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà
Trang 21 Mở đầu 1.1 Lý do chọn đề tài:
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu không chỉ lo lắng, đấu tranhcho dân tộc, cho đời sống của đồng bào trong cảnh nước mất nhà tan cũng nhưkhi đất nước thống nhất, mà Người còn quan tâm đến sự nghiệp bảo vệ, chămsóc giáo dục trẻ em Đây luôn luôn là một trong những mối quan tâm hàng đầucủa Người và trong cuộc đời cách mạng, Người đã hết lòng chăm sóc và dạy dỗlớp mầm non cho Tổ quốc Những lời dạy của Người với các cô giáo hay vớicác cháu nhỏ đều ngắn gọn, dễ nhớ, giản dị, gần gũi nhưng hết sức sâu sắc:
“Làm mẫu giáo tức là thay mẹ dạy trẻ Muốn làm được thế thì phải yêu trẻ Cáccháu nhỏ hay quấy, phải bền bỉ chịu khó mới nuôi dạy được các cháu Dạy trẻcũng như trồng cây non Trồng cây non được tốt thì sau này cây lên tốt, dạy trẻtốt thì sau này các cháu thành người tốt Anh chị em giáo viên mẫu giáo cần luônluôn gương mẫu về đạo đức để các cháu noi theo…”
Bác còn ví các cháu như “Búp trên cành”, đang tuổi ăn tuổi ngủ nên báccăn dặn:
“Trẻ em như búp trên cànhBiết ăn ngủ, biết học hành là ngoan”
Búp trên cành mơn mởn, tươi non, đẹp đẽ, lá cành xum xuê trong tươnglai nhưng dễ bị gãy, dễ bị tổn thương nên phải nâng niu, chăm sóc Bác khẳngđịnh: “Nhờ sự chăm sóc như thế, trẻ lớn lên tươi đẹp như hoa hồng mùa xuân”
[1]
Thấm nhuần lời dạy của Bác, là một giáo viên mầm non đã nhiều nămcông tác trong nhà trường, đã nâng niu chăm sóc giáo dục bao thế hệ măng noncho đất nước, bản thân luôn cố gắng học hỏi, trau dồi chuyên môn nghiệp vụ đểmang lại những điều tốt đẹp nhất cho các cháu, nhằm giúp các cháu phát triểnmột cách toàn diện về thể chất lẫn tinh thần và nhân cách Một trong nội dungbản thân quan tâm đó chính là giáo dục giới tính cho trẻ
Chúng ta đang sống trong một thế giới hiện đại, xã hội văn minh Vấn đề
về giới tính luôn nhận được rất nhiều sự quan tâm từ mọi người, mọi nhà, toàn
xã hội, đặc biệt là giáo dục giới tính ở trẻ em Mầm non Ở độ tuổi này, tức giaiđoạn từ 3-5 tuổi, bé đã sẵn sàng về mặt thể chất và tâm thần vận động để họchỏi, hòa nhập với thế giới xung quanh Tuy nhiên, đi kèm với việc giúp các conphát triển kỹ năng, kiến thức thì chúng ta cũng cần phải sẵn sàng để giáo dụcgiới tính cho các con ngay ở giai đoạn này và giải tỏa những thắc mắc nhạy cảm,ngây ngô của con trẻ về sự khác biệt giới tính
Với bậc học mầm non thì chuyên đề “Giáo dục giới tính cho trẻ” đã đượclồng ghép vào một số hoạt động trong ngày tuy nhiên chuyên đề triển khai vẫnchưa thực sự hiệu quả nên việc giáo dục giới tính chưa thực sự bài bản, chínhxác Ngoài ra việc giáo dục giới tính ở Việt Nam chúng ta vẫn là một vấn đềđược “né tránh” và được xem là “Tế nhị”, thậm chí suy nghĩ này còn tồn tại ởngay cả các trường mầm non nơi trực tiếp tổ chức các hoạt động giáo dục chotrẻ Việc học và dạy vẫn còn nặng về lý thuyết và không mang lại hiệu quả cao.Điều này buộc chúng ta phải đặt ra một câu hỏi rằng: “Liệu trẻ đã được hưởng
Trang 3một sự giáo dục toàn diện và trọn vẹn” Giáo dục giới tính cũng là một đề tàiđược rất nhiều các nhà khoa học lựa chọn và nghiên cứu, tuy nhiên vẫn chưa cómột nghiên cứu nào về việc giáo dục giới tính cho trẻ cụ thể ở một độ tuổi
Ngoài ra trong xã hội hiện nay còn một số hệ lụy về phát triển giới tínhđối với trẻ nhỏ cũng như một số trẻ ở vị thành niên, đó là do ý thức giáo dục củagia đình và nhà trường còn xem nhẹ vấn đề giáo dục giới tính cho trẻ ngay từkhi còn nhỏ.Trẻ nhận thức lệch lạc về giới dẫn đến vấn đề giới tính thứ 3 xuấthiện, trẻ gái thích làm con trai và ngược lại con trai thích làm con gái Vậy trướckhi chờ đợi sự ra đời của một môn học mới, một nghiên cứu mới chúng ta nêntrang bị cho mình những kiến thức nền về giáo dục giới tính cho lứa tuổi mầmnon để bảo vệ, giúp trẻ được sống trong môi trường an toàn, biết tự bảo vệ mình
và phát triển một cách toàn diện
Xuất phát từ những lí do trên, bản thân mạnh dạn lựa chọn nội dung: “Một
số giải pháp giáo dục giới tính cho trẻ 4-5 tuổi B2 tại Trường mầm non NgọcSơn, Ngọc Lặc năm học 2020-2021” làm đề tài nghiên cứu
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Nhằm đưa ra một số giải pháp giáo dục giới tính cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổiB2 tại trường mầm non Ngọc Sơn, Ngọc Lặc và giúp giáo viên có một số giảipháp linh hoạt sáng tạo, hiệu quả hơn trong việc giáo dục giới tính cho trẻ
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Một số giải pháp giáo dục giới tính cho trẻ 4-5 B2 tuổi tại Trường mầmnon Ngọc Sơn, Ngọc Lặc năm học 2020 – 2021
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
1 Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết:
Nghiên cứu, tham khảo các tài liệu, sách báo thông tin đại chúng về vấn
đề liên quan đến giáo dục giới tính cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi, lựa chọn nhữngkhái niệm tư tưởng cơ bản làm cơ sở lý luận cho đề tài
2 Phương pháp khảo sát thực tế, thu thập thông tin:
Khảo sát thực tế trên trẻ tại lớp 4-5 tuổi B2 trường mầm non Ngọc Sơn,Ngọc Lặc thu thập thông tin cần thiết khi điều tra trên trẻ
3 Phương pháp thống kê sử lý số liệu:
Điều tra và khảo sát được số liệu sau đó thống kê lại để sử lý số liệu phùhợp trong sáng kiến
Trang 42 Nội dung 2.1 Cơ sở lý luận.
Như chúng ta đã biết “Giới tính” là khái niệm chỉ các đặc điểm sinh họccủa nam và nữ “Giới” là khái niệm chỉ đặc điểm chỉ vị trí, vai trò của nam và
nữ trong tất cả các mối quan hệ xã hội.[2]
Giới tính là khái niệm chỉ sự khác biệt giữa nam và nữ về phương diệnkhác biệt, có sẵn từ khi sinh ra, đồng nhất và không biến đổi (Trừ trường hợp có
sự can thiệp của y học) Ở góc độ Tâm lý học, giới tính là tổng thể những đặcđiểm tâm lý, hành vi của từng giới, là toàn bộ những biểu hiện mà ta quan sátđược (cách ứng xử, nói năng, ăn mặc, sở thích), nó chịu ảnh hưởng rất mạnh mẽcủa môi trường sống, hoàn cảnh xã hội, nền văn hóa của môi trường đó, thay đổi
theo thời gian, theo sự phát triển của xã hội.[2]
Ngày nay, Đảng cộng sản Việt Nam và nhà nước Việt Nam coi giáo dụcgiới tính là nhiệm vụ thuộc “Chiến lược con Người” Ngày 24/12/1984, Chủ tịchHội đồng Bộ trưởng Phạm Văn Đồng kí chỉ thị 17A, trong đó có đoạn viết “Bộgiáo dục… xây dựng chương trình chính khóa về giáo dục giớ tính…” Từ năm
1988, giáo dục giới tính và đời sống gia đình đã được thực hiện ở nhiều tỉnh và
thành phố [3] Việc giáo dục giới tính cho các bậc cha mẹ có con đi học ở độ
tuổi mẫu giáo cũng được tiến hành Sau đó, một số nhà tâm lý học tiếp tục đi sâunghiên cứu vấn đề về giới tính và đề xuất đưa giáo dục giới tính vào bậc tiểuhọc, mầm non của các tác giả:Trần Trọng Thủy, Nguyễn Văn Lê, Nguyễn ThịĐoan, Nguyễn Khắc Viện, Nguyễn Thành Thống, và có một số cán bộ chuyênnghành giáo dục mầm non đề cập nội dung giáo dục giới tính cho trẻ mẫu giáo
và chương trình giáo dục giới tính cho các cô mẫu giáo mầm non tương lai trongluận án tiến sỹ, thạc sỹ của họ
Các định nghĩa về giáo dục giới tính của A.G.Khricova và D.B.Kêlêxôp
“Bách khoa toàn thư y học phổ thông” do Pêrtrôpxki chủ biên, “Từ điển báchkhoa về giáo dục”, D.N.Ixaev và V.E.Kagan A.X.Makarenco, Trần Trọng Thủy,giáo dục giới tính là một bộ phận quan trọng của phức hợp các vấn đề giáo dụccon người phát triển toàn diện Giáo dục giới tính nhằm chuẩn bị và giáo dụccho thế hệ trẻ những hiểu biết cần thiết về giới tính, những phẩm chất giới tínhcủa giới mình để từ đó có thái độ và kỹ năng giao tiếp, ứng xử phù hợp, vănminh trong quan hệ với những người xung quanh, đặc biệt là với người khácgiới
Trẻ ở lứa tuổi 4-5 tuổi thì cùng với sự biến đổi về sinh lý, đời sống tâm lýcủa trẻ cũng có biến đổi sâu sắc, trẻ quan tâm đến giới tính của mình (NguyễnKhắc Viện) Giới tính của trẻ thể hiện rõ ở cách vận động, đi đứng, ăn mặc, nóinăng, giao tiếp,… Làm thế nào để không né tránh những câu hỏi của trẻ mà vẫnthỏa mãn trí tò mò, lòng ham hiểu biết của chúng? Chúng ta hiểu rằng giới tínhchính là những nét phẩm chất cần thiết phải chuẩn bị cho trẻ mẫu giáo, làm nềntảng cơ bản cho việc hình thành nhân cách toàn diện sau này Vấn đề là ở chỗlựa chọn mục đích, nhiệm vụ, nội dung và biện pháp giáo dục giới tính thích hợpđối với lứa tuổi này
Trang 5Nếu trẻ không được giáo dục giới tính thì thực sự là một thiệt thòi, trẻthiếu đi các kiến thức, kỹ năng quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ Tạothành một lỗ hổng kiến thức tiềm ẩn đầy nguy cơ, dẫn đến những hậu quả khólường, trẻ không biết cách tự bảo vệ mình và yêu quý cơ thể mình cũng nhưngười khác Vì thế việc giáo dục giới tính cho trẻ là nhiệm vụ hết sức quan trọngđối với người giáo viên mầm non, việc giáo dục giới tính cho trẻ nên tiến hànhcàng sớm cho trẻ càng tốt và không khi nào là muộn Phải làm tốt nhiệm vụ nàythì sẽ giúp trẻ được hưởng một sự giáo dục toàn diện và trọn vẹn: Về thể chất,tình cảm, trí tuệ thẩm mĩ và các kỳ năng về giới tính Là hành trang được chuẩn
bị đầy đủ nhất để các con phát triển toàn diện, giúp các con tự tin, mạnh mẽvững bước trong cuộc sống hiện đại
2.2 Thực trạng giáo dục giới tính cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi B2 tại trường mầm non Ngọc Sơn, Ngọc Lặc trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Năm học 2020- 2021, tôi được phân công giảng dạy tại lớp 4-5 tuổi
B2-khu trung tâm Trong qua trình nghiên cứu: “Một số giải pháp giáo dục giới tính cho trẻ lớp 4-5 tuổi B2 trường mần non Ngọc Sơn, Ngọc Lặc Năm học 2020-2021” Bản
thân đã gặp những thuận lợi và khó khăn như sau:
2.2.1.Thuận lợi:
Được Ban giám hiệu nhà trường quan tâm, chỉ đạo sát sao, tạo điều kiệncho giáo viên tham gia vào các lớp tập huấn chuyên đề “Giáo dục giới tính chotrẻ” tại Phòng giáo dục tổ chức
Được sự chỉ đạo sát sao của chuyên môn nhà trường tạo điều kiện chogiáo viên áp dụng chuyên đề giáo dục giới tính lồng ghép vào các hoạt độnggiáo dục hàng ngày tại nhóm lớp
Trẻ lớp tôi trong cùng độ tuổi , đã được học qua lớp mẫu giáo bé 3-4 tuổi nên cũngthuận lợi cho công tác chăm sóc giáo dục trẻ
Bản thân có trình độ trên chuẩn nên thuận lợi cho việc phát triển chuyênmôn, học hỏi kinh nghiệm tự học tự bồi dưỡng để giáo dục trẻ hàng ngày Luônnhiệt tình yêu nghề, mến trẻ luôn gương mẫu trong cách giao tiếp, ứng xử hàngngày đối với trẻ và được phụ huynh tin tưởng
2.2.2 Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi trên thì bản thân còn gặp không ít những khókhăn trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ và đặc biệt là việc giáo dục giới tínhcho trẻ, cụ thể như sau:
Cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi trang thiết bị dạy còn đơn điệu, chưa bền vàđẹp, chưa thực sự thu hút được cảm hứng từ trẻ Chính vì thế mà chưa đáp ứngđược yêu cầu chăm sóc giáo dục trẻ ở giai đoạn hiện nay
Trẻ đa phần là con em dân tộc Một số trẻ còn rụt rè, nhút nhát, thiếu tựtin Phụ huynh đa số là những gia đình nông dân hoàn cảnh khó khăn, bố mẹthường đi làm ăn xa, phần lớn trẻ ở nhà với ông bà đang còn chịu ảnh hưởng nặng
nề của tư tưởng truyền thống nên việc giáo dục giới tính cho trẻ hạn chế trongnhững lời răn dạy về đạo đức
Trang 6Một số gia đình chưa quan tâm sâu sắc đến giáo dục giới tính cho trẻ, cácphụ huynh luôn cho rằng trẻ 4-5 tuổi vẫn là cái tuổi quá nhỏ để hiểu về giới tính,với một số bậc phụ huynh giáo dục giới tính cho trẻ hầu như chưa bao giờ được
đặt ra, họ né tránh vì nỗi lo: “Vẽ đường cho hưu chạy” Tạo cho trẻ thiếu hụt
mất đi một kỹ năng cần có về giới tính rất quan trọng trong cuộc đời của trẻ, sẽgây khó khăn cho các cô khi tổ chức các hoạt động giáo dục giới tính cho trẻ ở
trường mầm non
Qua quá trình điều tra, khảo sát thực trạng về giáo dục giới tính cho trẻmẫu giáo 4-5 tuổi lớp B2 thông qua tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dụctrẻ Bản thân nhận thấy được kết quả thực trạng qua bảng khảo sát ban đầu cụthể như sau:
* Biểu 1:
1 Trẻ biết được giới tính của mình và của ngườikhác 28 22 78% 6 22%
2 Trẻ biết lựa chọn trong phục phù hợp với giới
3 Trẻ biết lựa chọn những trò chơi, vai chơi, đồdùng, phù hợp với giới tính của mình 28 19 68% 9 32%
4 Trẻ biết một vài sự khác biệt giữa mình và bạnkhác giới (Ngoại hình, trang phục, tính cách…) 28 19 68% 9 32%
5 Trẻ biết phân biệt nơi sinh hoạt đúng với giớitính của mình. 28 19 68% 9 32%
6 Trẻ có những sở thích, ước mơ phù hợp với giớitính của mình 28 20 72% 8 28%
7 Trẻ có những ứng xử phù hợp với bạn khác giới 28 19 68% 9 32%
8 Trẻ biết vệ sinh, chăm sóc bảo vệ những bộphận của cơ thể 28 18 65% 10 35%
Từ kết quả thực tế cho thấy khả năng về nhận biết giới tính của trẻ tại lớp
chưa cao Vì vậy bản thân đã nhận thấy cần phải có giải pháp giáo dục giới tính
cho trẻ lớp mẫu giáo 4-5 tuổi B2, đó là một việc làm hết sức quan trọng và rấtcấp bách Vì thế mà bản thân đã nghiên cứu và đưa ra một vài giải pháp củamình, hy vọng rằng qua những giải pháp này sẽ giúp trẻ lớp mẫu giáo 4-5 tuổiB2 trường Mầm non Ngọc Sơn, huyện Ngọc Lặc có đủ tư tin, không những vềthể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ, một nhân cách tốt mà còn được trang bị đầy
đủ kỹ năng xã hội và nhận thức đúng đắn về giới tính, tạo cơ sở vững chắc để trẻbước vào cuộc sống cũng như những lớp học tiếp theo
2.3 Một số giải pháp giáo dục giới tính cho lớp mẫu giáo 4-5 tuổi B2
trong Trường Mầm Non Ngọc Sơn, Ngọc Lặc Năm học 2020-2021
2.3.1 Giải pháp 1: Giáo dục giới tính cho trẻ thông qua hoạt động học
Như chúng ta đã biết hoạt động học là quá trình tiếp thu tri thức và kỹnăng Người học tiến hành hoạt động học nhằm lĩnh hội tri thức, kinh nghiệm xãhội biến thành năng lực của bản thân tạo nên một cấu trúc tâm lý mới, năng lựcmới Hoạt động học của trẻ mẫu giáo chính là quá trình giáo viên tổ chức hướng
Trang 7dẫn tạo điều kiện để trẻ lĩnh hội khám phá, tìm hiểu thế giới xung quanh Còn trẻ
là người tích cực chiếm lĩnh kiến thức, kỹ năng cần thiết cho việc học tập sau
này của trẻ.[2] Thông qua hoạt động học, giáo dục giới tính cho trẻ là con đường
giải quyết tập trung nhất những vấn đề nhận thức của trẻ Việc giáo dục giới tínhcho trẻ mẫu giáo thông qua hoạt động học được tiến hành thông qua hai hìnhthức: Hoạt động học trên tiết học và hoạt hoạt động học ở mọi lúc, mọi nơi.Hoạt động học trên tiết học để giáo dục giới tính cho trẻ là cách tiến hànhthông qua các tiết học có chủ đích, cô giáo là người hướng dẫn, gợi mở và điềukhiển, trẻ là chủ thể tiếp nhận tích cực kiến thức học tập Hoạt động học có kếhoạch theo chủ định của cô giáo sẽ giúp trẻ hệ thống và chính xác hóa dầnnhững biểu tượng mà trẻ đã lĩnh hội được trong cuộc sống hàng ngày Giáo viêngiáo dục giới tính cho trẻ thông qua tiết học là tổ chức nhằm cung cấp một cách
có hệ thống, chính xác, rõ ràng những kiến thức về giới tính mà giáo viên xácđịnh mang đến cho trẻ Giáo dục giới tính cho trẻ thông qua hình thức tiết học,
cô giáo có thể xây dựng tiết học giáo dục giới tính chuyên biệt hoặc là lồng ghépnội dung giáo dục giới tính trong tất cả các tiết học khác Việc giáo viên xâydựng tiết học giáo dục giới tính chuyên biệt cho trẻ là xây dựng một tiết học cónội dung trọng tâm là giáo dục giới tính cho trẻ, trong tiết học này cô sẽ cungcấp cho trẻ những kiến thức và kỹ năng về giới tính: Đặc điểm bạn trai, đặcđiểm bạn gái, nhận biết giới tính của mình, nhận biết giới tính của người khác,
sự khác biệt của bạn trai của bạn gái, cách chăm sóc giữ gìn vệ sinh thân thể,…Giáo dục giới tính cho trẻ thông qua các tiết học là hình thức quan trọng đểmang đến những kiến thức chính xác và phong phú về giới tính cho trẻ
Ví dụ 1: Giờ học “Nhận biết bạn trai, bạn gái” Ở chủ đề: Bản thân
Bằng các thủ thuật gây hứng thú giáo viên dẫn dắt trẻ vào nội dung chínhcủa giờ học, trẻ được quan sát nhận xét, đàm thoại như:
Đây là ai?
Bạn Hoàng là bạn trai hay bạn gái?
Tại sao con biết đây là bạn trai ?
Tại sao con biết bạn là bạn gái?
Cô gợi ý giúp trẻ trả lời các câu hỏi(Bạn trai thường để tóc ngắn, hay mặcquần áo có hình siêu nhân, quần áo thể thao, tính cách mạnh mẽ hơn các bạn gái.Còn bạn gái thường có tóc dài, buộc nơ tóc, thường mặc áo váy…
Các con nhìn xem lớp chúng mình có bạn nào là bạn trai nào?
Cô giúp trẻ kể tên các bạn trai, bạn gái trong lớp và nói lại những điểmkhác biệt giữa bạn trai với bạn gái và chơi trò chơi “Tìm bạn thân” để củng cốgiờ học và khắc sâu kiến thức
Trang 8(Hình ảnh: Hoạt động học KPKH “Trò chuyện về bạn trai, bạn gái”
Ví dụ 2: Giờ học Tạo hình: Trang trí trang phục của bé.
Mục đích của tiết học này là giúp trẻ phân biệt được trang phục của bétrai, bé gái, biết lựa chọn trang phục phù hợp với giới tính Trẻ biết lựa chọn và
sử dụng các nguyên vật liệu khác nhau để trang trí cho mẫu trang phục mà trẻthích
Cô tạo hứng thú cho trẻ bằng thủ thuật giới thiệu chương trình biểu diễnthời trang cho 1 số trẻ lần lượt lên trình diễn theo nhạc Cô cho trẻ quan sát vàđàm thoại:
- Các con thấy những bộ trang phục của các bạn như thế nào?
Tương tự cô cho 1 trẻ đóng vai người mẫu bạn trai để giới thiệu về trangphục của mình và kể tên các nguyên vật liệu cô đã chuẩn bị cho giờ học
Bây giờ cô muốn nghe các nhà thiết kế hãy nói lên ý tưởng trang trí trangphục của mình nào? Khi trẻ thực hiện cô bao quát, gợi ý giúp trẻ thể hiện đúng ýtưởng và phát triển khả năng sang tạo Qua đó giáo dục trẻ biết giữ gìn sản phẩmmình làm ra, biết mặc những bộ quần áo phù hợp với giới tính của mình…
Trang 9(Hình ảnh: Giờ học tạo hình “Trang trí trang phục của bé”
Ngoài ra việc giáo dục giới tính cho trẻ thông qua tiết học còn giúp giáoviên giáo dục trẻ về các bộ phận trên cơ thể, những đặc điểm về giới tính củamình, điểm khác biệt giữa bé trai và bé gái, những ứng xử phù hợp với bạn khácgiới, phân biệt những nơi sinh hoạt phù hợp với giới tính của mình Những nộidung này được giáo viên thực hiện thông qua việc xây dựng các chủ đề giáo dụcgiới tính và lồng ghép vào các chủ đề khác cho trẻ luyện tập thêm ở các các thờiđiểm trong ngày
Tiếp theo là thông qua hình thức học tập mọi lúc mọi nơi để giáo dục giớitính cho trẻ Đây là hình thức trẻ được học một cách ngẫu nhiên ở mọi lúc mọinơi và thông qua tất cả các hoạt động khác nhau như: Hoạt động hàng ngày, hoạtđộng vui chơi, hoạt động ngày hội ngày lễ…Và qua giao tiếp, qua kỹ năng chơi,qua trải nghiệm và khám phá thế giới xung quanh trẻ sẽ tiếp thu được kiến thứcgiáo dục
Ví dụ: Trong hoạt động vệ sinh cá nhân của trẻ, khi trẻ đi vệ sinh thì bản
thân luôn giáo dục trẻ phải đi vệ sinh đúng nơi và đúng với giới tính của mình:Nhà vệ sinh dành cho các bạn nam có ký hiệu là bạn trai Nhà vệ sinh dành chocác bạn nữ có ký hiệu là bạn gái Nếu đi lộn xộn sẽ không tốt và bị các bạn cườichê
Trang 10( Hình ảnh nhà vệ sinh chia thành hai khu cho bé trai, bé gái có ký hiệu)
Như vậy có thể khẳng định rằng: Có rất nhiều giải pháp để giáo dục giớitính cho trẻ nhưng khi tiến hành giáo dục giới tính cho trẻ thông qua hoạt độnghọc, bản thân nhận thấy đây là giải pháp mang lại hiệu quả nhất vì hoạt độnghọc là hoạt động giải quyết tập trung nhất những vấn đề về nhận thức cho trẻnên qua một thời gian thực hiện giải pháp học sinh tại lớp các cháu đã tiến bộ rấtnhiều, trẻ nhận thức rõ hơn về giới tính và mong muốn tìm hiểu thêm Điều nàytiếp thêm cho tôi động lực để bản thân tiếp tục áp dụng trong quá trình giảng dạycủa mình và tìm tòi sáng tạo thêm nhiều cánh hướng dẫn thu hút trẻ hơn
2.3.2 Giải pháp 2: Giáo dục giới tính cho trẻ thông qua hoạt động vui chơi.
Tại sao giáo dục giới tính cho trẻ lại thông qua hoạt động vui chơi bởi vìvui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ mầm non: “Học mà chơi, chơi bằng học”.Qua vui chơi không những hình thành cho trẻ óc tưởng tượng sáng tạo, pháttriển ngôn ngữ và tăng cường khả năng nhận thức, giúp trẻ thể hiện năng lực, kỹnăng, tình cảm nguyện vọng và mối liên hệ với những người xung quanh mà còngiúp trẻ lĩnh hội và rèn luyện những kỹ năng sống một cách tự nhiên và đầyhứng thú, nhờ vậy hiệu quả giáo dục sẽ cao hơn các hình thức khác
Như vậy hoạt đông vui chơi sẽ là phương tiện và giải pháp để giáo dục giớitính cho trẻ mẫu giáo Hoạt động vui chơi là phương tiện mở rộng, củng cốchính xác hóa biểu tượng về giới tính, giúp trẻ lĩnh hội kiến thức mới về giớitính Khi thực hiện các hành động chơi, thao tác chơi trẻ nhận ra được một vàiđặc tính quen thuộc, một vài kiến thức về giới tính và luyện tập những kiến thứctrẻ đã được học Tôi tiến hành giáo dục giới tính cho trẻ thông qua việc tổ chứccác trò chơi như: Trò chơi đóng vai theo chủ đề; trò chơi vận động; trò chơi họctập; trò chơi xây dựng; trò chơi dân gian…
* Giáo dục giới tính cho trẻ thông qua trò chơi đóng vai theo chủ đề:
Nói đến hoạt động vui chơi trước tiên phải nói đến trò chơi mà trung tâm làtrò chơi đóng vai theo chủ đề: Ở đó mô tả lại xã hội của người lớn và các mốiquan hệ có giới nam và giới nữ Giải pháp giáo dục giới tính cho trẻ qua hoạtđộng vui chơi là giải pháp lồng ghép giáo dục giới tính vào các trò chơi đóng vaitheo chủ đề Trong trò chơi này khi tham gia chơi là trẻ hóa thân vào các vaichơi Mỗi vai chơi có thể mang những đặc điểm phẩm chất, nhân cách riêng
Trang 11hoặc chung trong đó bao gồm cả giới tính nam và nữ Trẻ hoạt động, thao tácchơi phù hợp với vai và mối quan hệ giữa các vai Theo đó, trẻ được tập luyện,trải nghiệm bằng các vai chơi với các đặc điểm hành vi tính nam, tính nữ Trẻhiểu được đặc điểm chung và cả những nét riêng của mỗi giới Thông qua cácvai chơi trẻ dễ dàng hướng tới cái đẹp trong hành vi của các bạn mình nhất, dễtiếp thu cái đẹp trong mối quan hệ với các bạn Như vậy vai chơi đã thực sự trởthành “Cầu nối” giữa trẻ và các “Chuẩn mực” giới tính, giúp cho quá trình hìnhthành các hành vi, thái độ, ứng xử trong quan hệ giới tính giữa hai giới thêm tìnhcảm, thiện chí dễ dàng hơn Việc luôn đổi vai chơi sẽ làm thay đổi vị thế, nộidung giao tiếp, giúp trẻ được trải nghiệm và thực hành nhiều đặc điểm giới tínhcủa mình và các bạn khác giới, trẻ dễ dàng hiểu mình, hiểu bạn và càng thêm tựtin, tự hào với giới tính của mình Trẻ biết đặt mình vào người khác, từ đó trẻbiết tự điều chỉnh, bổ xung để dần dần hoàn thiện mình hơn Vì vậy khi sử dụngcác trò chơi đóng vai theo chủ đề mang nội dung giáo dục giới tính cho trẻ chơichính là giúp trẻ tạo ra những tình huống mang sắc thái giới tính rất tự nhiên và
dễ dàng tiếp thu nội dung giáo dục giới tính hơn
Tham gia vào trò chơi đóng vai theo chủ đề là trẻ được nhập vào rất nhiềucác vai khác nhau, tùy theo chủ đề, trẻ có thể vào vai: Ông bà, bố mẹ, anh trai,chị gái, em trai, em gái, cô dì chú bác, cô bán hàng, chú cảnh sát…trẻ được trảinghiệm những vai chơi thông qua những giao tiếp, những ứng xử, những đồdùng đồ chơi phù hợp với giới tính của mình Khi trải nghiệm các vai chơi trẻnhận biết được giới tính của vai chơi mình đang đảm nhận, trẻ nhận biết đượcgiới tính của các vai chơi khác từ đó trẻ biết lựa chọn đồ dùng đồ chơi phù hợp,
có những hành động chơi phù hợp với giới tính của vai chơi đó và có những ứng
sử phù hợp với những vai chơi khác Qua đó hình thành ở trẻ những biểu tượng
rõ ràng về giới tính của mình
Ví dụ: Trong giờ chơi hoạt động góc trẻ được tự nhận vai chơi phù hợp với
khả năng và giới tính của mình như các bạn gái có thể lựa chọn góc phân vai làcác cô bán hàng, các mẹ nội trợ, chơi mẹ con, … còn các bạn trai có thể chơixây dựng, bác sỹ,… Nếu trẻ còn lúng túng trong việc nhận vai chơi thì bản thânhướng cho trẻ nhận đúng vai chơi của mình sao cho phù hợp với giới tính, cátính của trẻ để phát huy tốt khả năng của trẻ
(Hình ảnh: Trẻ chơi hoạt động góc: Trẻ tự nhận vai chơi theo sở thích và cá tính của mình)