[r]
Trang 1bài 2 - 1 Tiết
Tiếng Việt
Từ ngữ địa phơng
su tầm, tìm hiểu một số từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt,
họ hàng thân thích và các từ xng hô, cách xng hô
đang đợc sử dụng ở yên bái Kết quả cần đạt:
- HS có thêm vốn từ và sự hiểu biết về các từ ngữ địa phơng đang đợc sử dụng trên địa bàn tỉnh Yên Bái: các từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt, họ hàng, thân thích; các từ x ng hô và cách xng hô.
- Nhận ra sự khác nhau giữa từ ngữ địa phơng và từ ngữ toàn dân.
- Biết sử dụng từ ngữ địa phơng phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp.
1.Su tầm và tìm hiểu các từ ngữ địa phơng chỉ quan hệ ruột thịt, họ hàng thân thích đang
đợc sử dụng trên địa bàn tỉnh Yên Bái có ý nghĩa tơng ứng với từ ngữ toàn dân Xác định xem các từ ngữ ấy có nguồn gốc từ địa phơng nào ?
Cách thực hiện: Kẻ bảng vào vở theo mẫu và gạch chân những từ ngữ địa phơng.
ngữ địa phơng
1
2
3
4
5
6
n
cha, bố mẹ bác ( chị gái bố hoặc mẹ)
ba bầm bá
Miền Nam Phú Thọ Phú Thọ
2.Đọc các đoạn văn sau:
a Ba tôi quê ở Bến Tre vậy mà lấy mẹ tôi ở tận Yên Bái Tôi hỏi: “ Sao ba mẹ lại dũng cảm vợt qua một khoảng cách không gian lớn đến nh vậy ạ ?” Ba tôi trả lời: “ Vì tình yêu con ạ!” Tôi lại hỏi: “ Sao không phải là mẹ vào Bến Tre mà lại là ba ra Yên Bái ạ ?” Ba tôi cời và nói: “ Ba nghĩ cũng là do tình yêu” Tôi quay sang hỏi bà ngoại: “ Ngoại ơi, sao ngoại chỉ sinh có một mình mẹ con ?” Bà ngoại tôi cời thật hiền: “ Ông bà chỉ sinh
đợc mình mẹ con thôi !”
b “ Bố, bầm kính mến !
Em đã về đến trờng lúc 7 giờ tối ở Yên Bái có ma không ạ ? Dới trờng em đang ma rất to Sức khoẻ của em bình thờng vì không bị say xe Chuyến xe Yên Bái – Hà Nội hôm nay vắng ngời Em viết th này báo tin để bố bầm yên tâm ”
Xác định từ xng hô và cách xng hô trong hai đoạn văn trên Từ xng hô và cách xng hô nào là của địa phơng ? Hãy cho biết nguồn gốc của những từ xng hô và cách xng hô ấy
3 Su tầm và tìm hiểu những từ xng hô và cách xng hô địa phơng ( tơng ứng với từ xng hô và cách xng hô trong ngôn ngữ toàn dân ) đang đợc sử dụng ở Yên Bái Xác định các
từ xng hô và cách xng hô ấy có nguồn gốc từ địa phơng nào ?
( Cách làm: Kẻ bảng vào vở theo mẫu và gạch chân những từ ngữ và cách xng hô địa
ph-ơng )
đối tợng giao tiếp Từ xng hô và cách xnghô trong ngôn ngữ
toàn dân
Từ xng hô và cách xng hô địa phơng sử dụng ở yên bái
nguồn gốc của từ xng hô
và cách xng hô địa phơng
cháu xng hô với ông / bà
con xng hô với bố / mẹ
em xng hô với anh / chị
cháu- ông / bà con – bố / mẹ
em – anh / chị
em - ông / bà
em – bố / mẹ tao – mày
Phú Thọ Phú Thọ Yên Bái( trẻ em là
Trang 2ng-ông / bà xng hô với cháu
bố / mẹ xng hô với con
ông/ bà- cháu ( mày)
bố / mẹ - con ( mày )
ông / bà - mi
bố / mẹ – mi
ời dân tộc thiểu số) Nghệ An – Hà Tĩnh Nghệ An – Hà Tĩnh 4.Từ xng hô và cách xng hô ở địa phơng đợc dùng trong hoàn cảnh giao tiếp nh thế nào ?
5 Su tầm thêm những từ chỉ quan hệ ruột thịt, họ hàng thân thích, những từ ngữ xng hô
và các cách xng hô địa phơng đang đợc sử dụng ở Yên Bái
Trang 3bài 4 -1 Tiết
Tiếng Việt
Từ ngữ địa phơng (tiếp):
su tầm, tìm hiểu từ ngữ địa phơng chỉ các sự vật,
hiện tợng, hoạt động, đặc điểm, tính chất
đang đợc sử dụng ở yên bái Kết quả cần đạt:
- HS biết su tầm và có thêm hiểu biết về các từ ngữ địa phơng của các vùng, miền chỉ các
sự vật, hiện tợng, hoạt động, đặc điểm, tính chất đang đợc sử dụng ở địa phơng Yên Bái.
- HS nhận diện các từ ngữ địa phơng chỉ các sự vật, hiện tợng, hoạt động, đặc điểm, tính chất đang đợc sử dụng ở Yên Bái.
1.Su tầm và tìm hiểu các từ ngữ địa phơng chỉ các sự vật, hiện tợng đang đợc sử dụng ở Yên Bái:
( Cách làm: kẻ bảng theo mẫu và tìm từ điền vào bảng )
stt từ ngữ địa phơng chỉ các sự vật, hiện tợng đang đợc sử
dụng ở tỉnh Yên bái.
từ ngữ có nghĩa tơng ứng trong ngôn ngữ toàn dân ( Nếu có)
Nguồn gốc của các từ ngữ địa phơng
1
2
3
4
sơn tra( táo mèo, chua chát )
rợu sơn tra( rợu làm từ quả
sơn tra)
khau
đừng
gầu ( múc nớc giếng ) thang
Yên Bái, Lao Cai Yên Bái, Lao Cai Nghệ An, Hà Tĩnh Phú Thọ
2.Su tầm và tìm hiểu các từ ngữ địa phơng chỉ các hoạt động đang đợc sử dụng ở Yên Bái:
( Cách làm: kẻ bảng theo mẫu và tìm các từ điền vào bảng)
stt từ ngữ địa phơng chỉ các hoạt động đang đợc sử dụng
ở tỉnh Yên bái.
từ ngữ có nghĩa tơng ứng trong ngôn ngữ toàn dân ( Nếu có)
Nguồn gốc của các từ ngữ địa phơng
1
2
3
mần
chụm
làm nhóm bếp
Nghệ An, Hà Tĩnh Nghệ An, Hà Tĩnh
3.Su tầm và tìm hiểu các từ ngữ địa phơng chỉ các đặc điểm, tính chất đang đợc sử dụng
ở Yên bái
( Cách làm: kẻ bảng theo mẫu và tìm các từ điền vào bảng)
stt từ ngữ địa phơng chỉ các đặc điểm, tính chất đang đợc sử
dụng ở tỉnh Yên bái.
từ ngữ có nghĩa tơng ứng trong ngôn ngữ toàn dân ( Nếu có)
Nguồn gốc của các từ ngữ địa phơng
1
2
3
ốm
gầy
Nam Bộ, Trung Bộ
Trang 44 Đọc đoạn trích sau ( trong bài thơ Mẹ Suốt“ ” ) của Tố Hữu và chỉ ra những từ ngữ địa phơng có trong đoạn trích Những từ ngữ đó thuộc phơng ngữ nào? Việc sử dụng từ ngữ
địa phơng trong đoạn thơ có tác dụng gì?
Gan chi gan rứa, mẹ nờ?
Mẹ rằng: Cứu nớc mình chờ chi ai?
Chẳng bằng con gái, con trai Sáu mơi còn một chút tài đò đa Tàu bay hắn bắn sớm tra Thì tui cứ việc nắng ma đa đò
Ghé tai mẹ, hỏi tò mò:
Cớ răng ông cũng ng cho mẹ chèo?
Mẹ cời: Nói cứng, phải xiêu
Ra khơi ông còn dám, tui chẳng liều bằng ông!
Nghe ra ông cũng vui lòng Tui đi, còn chạy ra sông dặn dò:
Coi chừng sóng lớn, gió to
“
Màn xanh đây mụ, đắp cho kín mình!”