NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
Cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn
Mục tiêu của giáo dục phổ thông hiện nay là phát triển toàn diện cho học sinh, bao gồm đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, đồng thời nâng cao năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo Điều này nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, cũng như chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học tập hoặc tham gia vào cuộc sống lao động, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Để đạt được những mục tiêu này, cần thiết phải tiến hành đổi mới và chỉnh sửa chương trình giáo dục.
Đổi mới phương pháp dạy và học là cần thiết, với mục tiêu phát triển năng lực cho học sinh Thay vì chỉ học thuộc lòng, học sinh cần biết áp dụng kiến thức vào thực tiễn, thông qua các hoạt động cụ thể để giải quyết các tình huống trong cuộc sống Việc gắn kết giáo dục với thực tiễn sẽ giúp học sinh phát triển toàn diện hơn.
Trong chương trình giáo dục phổ thông mới, năng lực công nghệ được xác định là một trong mười năng lực cốt lõi mà tất cả học sinh cần trang bị Vì vậy, giáo viên cần có nhận thức đầy đủ về việc dạy học nhằm phát triển năng lực thông qua môn Công nghệ Điều này giúp họ thiết kế kế hoạch bài học phù hợp, hướng tới việc phát triển năng lực cho từng đối tượng học sinh.
Chương trình cải cách môn Công nghệ tập trung vào việc khuyến khích tính tích cực và chủ động của học sinh Giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc đặt ra vấn đề, giao nhiệm vụ và tổ chức hoạt động cho học sinh Họ cần tham gia cùng học sinh, đưa ra nhận xét khi cần thiết, nhằm giúp học sinh tự tạo ra kiến thức, ứng dụng tri thức vào thực tiễn và phát triển các kỹ năng, phương pháp để học tập suốt đời.
Trước đây, giáo viên thường dựa vào sách giáo khoa để xây dựng nội dung kiến thức và kỹ năng, với mục tiêu cung cấp càng nhiều thông tin càng tốt cho học sinh Tuy nhiên, phương pháp này không chú trọng đến việc áp dụng kiến thức vào thực tiễn, dẫn đến việc học sinh tiếp nhận kiến thức một cách thụ động và không hiểu rõ bản chất vấn đề Kết quả là, mặc dù học sinh có thể biết nhiều, nhưng khả năng thực hành và ứng dụng kiến thức vào cuộc sống lại rất hạn chế, gây khó khăn và lúng túng trong việc thực hiện.
Dựa trên kinh nghiệm giảng dạy, tôi nhận thấy cần thay đổi phương pháp dạy và học Giáo viên cần xác định rõ mục đích của bài học và ứng dụng thực tiễn của kiến thức Học sinh cũng nên tự đặt câu hỏi và tìm câu trả lời cho bản thân Thay vì nhồi nhét kiến thức như phương pháp cũ, dạy học cần tập trung vào phát triển năng lực, khuyến khích học sinh tham gia tích cực, tìm kiếm và thảo luận để hiểu biết sâu sắc hơn Việc kết hợp công nghệ thông tin, như sử dụng điện thoại thông minh trong giảng dạy bài “Động cơ đốt trong dùng cho xe máy – Công nghệ 11”, giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng và thú vị, từ đó phát triển những kỹ năng cần thiết cho cuộc sống hàng ngày.
Trong bài viết này, tôi chia sẻ những kiến thức thực tiễn và các phương pháp đổi mới trong dạy và học môn Công nghệ, nhằm tạo hứng thú và nâng cao hiệu quả học tập Qua đó, học sinh sẽ phát triển những năng lực cần thiết cho tương lai.
2.1 Căn cứ vào chương trình tài liệu Đối với phân phối chương trình của môn Công nghệ 11 bài 34 được dạy trong
Theo sách giáo khoa mới, thời lượng tiết học phù hợp với yêu cầu kiến thức cần đạt Tuy nhiên, khi trình bày nguyên lý hoạt động, kiến thức thường mang tính trừu tượng, vì học sinh không thể quan sát trực tiếp quá trình hoạt động của các hệ thống, dẫn đến khó khăn trong việc tiếp thu bài học.
2.2 Căn cứ vào phương tiện dạy học của nhà trường
Hiện nay, nhiều trường THPT đã trang bị máy chiếu và các phòng chuyên dụng, giúp nâng cao hiệu quả trong việc dạy và học Việc ứng dụng kiến thức đã học vào thực tiễn giúp học sinh giải quyết các vấn đề thường gặp trong cuộc sống hàng ngày.
2.3 Căn cứ vào tình hình học sinh trong trường phổ thông
Theo thông tư mới của Bộ Giáo dục, học sinh được phép sử dụng điện thoại trong giờ học để hỗ trợ việc học tập Hiện nay, hầu hết học sinh đều sở hữu điện thoại thông minh có kết nối mạng, giúp giáo viên định hướng và yêu cầu học sinh tự tìm kiếm thông tin, phát hiện vấn đề và trao đổi, tranh luận Qua đó, học sinh sẽ phát triển những năng lực cần thiết trong quá trình tìm kiếm tri thức và hiểu biết về nội dung bài học.
Một số kiến thức về các loại xe máy hiện nay
1 Các hệ thống làm mát của động cơ xe máy
Quá trình đốt nhiên liệu trong xe máy tạo ra nhiệt, làm cho động cơ nóng lên, ảnh hưởng đến hiệu suất và có thể gây hư hỏng Để giảm nhiệt độ động cơ, các hệ thống làm mát đã được phát triển Tuy nhiên, không phải tất cả xe máy đều sử dụng chung một loại hệ thống làm mát Dưới đây là những loại hệ thống làm mát phổ biến hiện nay trên xe máy.
1.1 Hệ thống làm mát bằng gió
Hình 1 Động cơ sử dụng hệ thống làm mát bằng gió
Làm mát bằng gió là hệ thống làm mát động cơ truyền thống trên xe máy, giúp các bộ phận động cơ được bố trí ở nơi thoáng đãng để nhận nhiều luồng gió Ngoài ra, các bộ phận động cơ còn được thiết kế với nhiều cánh tản nhiệt nhằm tối đa hóa diện tích truyền nhiệt.
Khi xe hoạt động trong điều kiện đường đông đúc, tắc nghẽn, hoặc dưới trời nắng nóng, khả năng tản nhiệt của động cơ giảm đáng kể Điều này ảnh hưởng tiêu cực đến công suất và hiệu suất vận hành của xe máy cũng như sự điều khiển của người lái.
– Ưu điểm: Chi phí chế tạo hệ thống tản nhiệt bằng gió khá rẻ, nên giá thành của xe tương đối thấp.
Các nhà sản xuất đã nghiên cứu và áp dụng các chất liệu mới như nhôm và hợp kim nhôm để cải thiện hiệu suất làm mát, do những nhược điểm của các hệ thống trước đó Hệ thống làm mát bằng gió tự nhiên chủ yếu được sử dụng trên các dòng xe số cơ khí như Wave, Dream, Future, và Jupiter Ngoài ra, hệ thống làm mát bằng gió cưỡng bức, được trang bị trên các xe như Future Neo và Super Dream, sử dụng quạt để thổi khí qua động cơ Tuy nhiên, nhược điểm của hệ thống làm mát bằng gió cưỡng bức là hiệu suất tản nhiệt thấp do diện tích làm mát hạn chế và luồng gió chỉ lướt qua bề mặt động cơ.
1.2 Hệ thống làm mát bằng nhớt
Hình 2 Động cơ sử dụng hệ thống làm mát bằng nhớt
Động cơ hoạt động hiệu quả nhờ sự có mặt của dầu nhớt, giúp bôi trơn các bộ phận và giảm ma sát, đồng thời bảo vệ động cơ Do đó, các nhà sản xuất đã phát triển ý tưởng làm mát động cơ bằng chính lượng dầu nhớt này.
Két nhớt đóng vai trò quan trọng trong việc làm mát nhớt trước khi nó được bôi trơn và làm mát động cơ, sau đó trở về cacte nhớt Quá trình làm mát này có thể diễn ra thông qua gió tự nhiên hoặc các phương pháp làm mát khác.
Hệ thống làm mát bằng nhớt phù hợp nhất cho các loại xe hiện đại, đặc biệt là dòng Naked bike và Sport bike cỡ nhỏ.
1.3 Làm mát bằng dung dịch
Hình 3 Động cơ sử dụng hệ thống làm mát bằng dung dịch
Hệ thống làm mát bằng dung dịch là công nghệ tiên tiến nhất hiện nay cho xe máy và động cơ đốt trong Quy trình làm mát diễn ra khi nước làm mát được bơm qua vỏ động cơ và sau đó đưa ra két nước để tỏa nhiệt ra môi trường Mặc dù hệ thống này có độ phức tạp cao, nhưng nó mang lại hiệu suất làm mát tối ưu cho động cơ.
Mặc dù việc bảo trì và bảo dưỡng có thể gây khó chịu, nhưng hệ thống hoạt động ổn định và đáng tin cậy hơn nhiều Nhiệt độ vận hành luôn được duy trì ở mức tối ưu, giúp đạt hiệu suất cao nhất.
Hệ thống làm mát bằng dung dịch thường không được sử dụng trên các dòng xe máy số do kích thước cồng kềnh, gây ảnh hưởng đến thiết kế của xe Tuy nhiên, đối với các mô tô phân khối lớn hiện đại như Air Blade hay Honda Clich, hệ thống làm mát này là cần thiết vì động cơ của chúng yêu cầu hiệu quả làm mát cao, mà chỉ có hệ thống làm mát bằng dung dịch mới đáp ứng được.
1.4 Hệ thống làm mát kết hợp gió – nước
Hệ thống làm mát kết hợp giữa gió và nước trên động cơ bao gồm các cánh tản nhiệt bên ngoài và dàn áo nước làm mát bên trong Điều này cho phép các xi lanh phía trước được làm mát chủ yếu bằng không khí, giúp nước chỉ nóng lên ít khi đi qua các xi lanh này Nhờ đó, hệ thống vẫn đảm bảo hạ nhiệt hiệu quả cho các xi lanh cuối cùng mà nước làm mát đi qua, và được ứng dụng rộng rãi trên các dòng xe mô tô phân khối lớn (PKL).
2 Hệ thống cung cấp nhiên liệu và không khí trên các dòng xe máy hiện nay
Hệ thống cung cấp nhiên liệu đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp hỗn hợp không khí và xăng cho động cơ với tỷ lệ tối ưu, phù hợp với điều kiện hoạt động và nhiệt độ môi trường Hiện nay, có hai loại hệ thống nhiên liệu phổ biến cho xe máy là hệ thống sử dụng bộ chế hòa khí và hệ thống phun xăng điện tử.
2.1 Hệ thống nhiên liệu dùng bộ chế hòa khí Đa số các xe máy số đang dùng bộ chế hòa khí do hệ thống này khá nhỏ gọn, rẻ và dễ dàng sửa chữa.
Hình 5 Bộ chế hoà khí của động cơ xe máy
2.2 Hệ thống phun xăng điện tử
Hình 6 Cấu tạo của hệ thống phun xăng điện tử
1 ECU – Bộ điều khiển động cơ 7 ISC – Điều khiển tốc độ không tải
2 Cảm biến góc quay trục khuỷu 8 Vòi phun
3 Cảm biến áp suất khí nạp 9 Bu gi
4 Cảm biến độ mở bướm ga 10 Cảm biến nhiệt độ động cơ
5 Cảm biến nhiệt độ khí nạp 11 Cảm biến ô xy
6 Luồng khí nạp vào động cơ 12 Ống xúc tác
Hệ thống phun xăng điện tử tối ưu hóa tỷ lệ hòa trộn xăng cho động cơ, điều chỉnh theo từng điều kiện vận hành nhờ bộ vi xử lý Các cảm biến cung cấp thông tin về trạng thái hoạt động của xe đến bộ điều khiển động cơ (ECU) để đảm bảo hiệu suất tối ưu.
Hệ thống phun xăng điện tử cung cấp tỷ lệ hòa trộn chính xác, giúp tăng cường khả năng đáp ứng của động cơ, cải thiện hiệu suất tiêu thụ nhiên liệu và giảm khí thải độc hại.
3 Hệ thống truyền lực trên xe máy
Hình 8 Sơ đồ hệ thống truyền lực trên xe máy.
Kế hoạch bài dạy theo định hướng phát triển năng lực học sinh
Bài 34 ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG DÙNG CHO XE MÁY
- Trình bày được những đặc điểm của động cơ đốt trong dùng trên xe máy.
- Mô tả được và nêu được ưu, nhược điểm của các cách bố trí động cơ trên xe máy.
- Nhận biết được đặc điểm của hệ thống truyền lực trên xe máy.
- Đọc được sơ đồ nguyên lí hệ thống truyền lực trên xe máy.
2 Phẩm chất, năng lực Định hướng các năng lực được hình thành:
Thông qua việc học tập, bài học sẽ góp phần hình thành cho học sinh các
- Năng lực lập kế hoạch và làm việc theo kế hoạch.
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ và thuyết trình.
THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
HOẠT ĐỘNG GIÁO VIÊN HỌC SINH
Hoạt động 1: Khởi động (03 phút)
- Video clip về sự tham gia giao thông của các loại xe máy, việc sản xuất các loại xe máy và động cơ xe máy.
Hoạt động 2: Xác định động cơ đốt trong dùng trên xe máy (05 phút)
- Video clip hoạt động của động cơ xe máy 4 kì.
Hoạt động 3: Hình thành kiến thức mới (27 phút)
Hoạt động 3.1 Tìm hiểu vể đặc điểm và cách bố trí của ĐCĐT dùng cho xe máy (10 phút)
- Phiếu học tập cá nhân và phiếu học tập số 1
- Bút lông, bút sáp màu.
Hoạt động 3.2 Tìm hiểu về đặt điểm của hệ thống truyền lực trên xe máy (17phút)
- Video về từng bộ phận của hệ thống truyền lực.
Hoạt động 4: Luyện tập (05 phút)
- Hệ thống 10 câu hỏi TNKQ; các đáp án
Hoạt động 5: Vận dụng (05 phút và làm việc ở nhà trong 1 tuần)
Bài viết này khám phá hai loại bố trí động cơ trên xe máy: thứ nhất là 05 loại xe có động cơ nằm giữa xe, và thứ hai là 05 loại xe có động cơ lệch về phía đuôi Ngoài ra, nó cũng nhấn mạnh trách nhiệm của người điều khiển và hành khách khi tham gia giao thông, nhằm nâng cao nhận thức về an toàn và luật lệ giao thông.
HOẠT ĐỘNG 1 KHỞI ĐỘNG (3 phút)
Bước 1 Tổ chức lớp học
Giáo viên giới thiệu kỹ thuật dạy học mảnh ghép và dạy học theo trạm, phòng tranh để học sinh nắm rõ phương pháp học tập Trong lần đầu tiên áp dụng, giáo viên cần giải thích chi tiết, nhưng ở những lần sau, khi học sinh đã quen thuộc, chỉ cần nhấn mạnh những điểm khác cần lưu ý.
* Sắp xếp lại bàn ghế lớp học thành 6 nhóm (tương đương với 6 trạm), phân công vị trí chỗ ngồi cho các nhóm A, B, C, D, E, F.
Giáo viên nên phát cho mỗi học sinh một thẻ tên, trên đó có thể ghi tên kèm số thứ tự từ 1 đến 6 hoặc chỉ đánh số từ 1 đến 6, tương ứng với số học sinh trong mỗi nhóm Thẻ này có thể được giáo viên tự chuẩn bị hoặc giao cho các nhóm tự làm Thiết kế thẻ cần đảm bảo các em có thể gắn lên áo trước ngực để tiện theo dõi và sử dụng.
* Lưu ý: Thẻ tên của mỗi nhóm phải có kí hiệu chữ cái (hoặc màu sắc) khác nhau để phân biệt.
Trong bài giảng này tôi lấy ví dụ và thực nghiệm ở lớp tôi dạy: Chia nhóm và thẻ tên như sau (Lớp 36 học sinh)
Nhóm A: Thẻ tên đánh số từ A1 đến A6
Nhóm B: Thẻ tên đánh số từ B1 đến B6
Nhóm C: Thẻ tên đánh số từ C1 đến C6
Nhóm D: Thẻ tên đánh số từ D1 đến D6
Nhóm E: Thẻ tên đánh số từ E1 đến E6
Nhóm F: Thẻ tên đánh số từ F1 đến F6
Bước 2 Các hoạt động dạy học Đặt vấn đề bài mới
Trước khi bắt đầu bài học hôm nay, xin mời các em theo dõi một số video liên quan đến sự tham gia giao thông của xe máy, quy trình sản xuất xe máy và động cơ của chúng.
GV chuyển giao nhiệm vụ
HS thực hiện nhiệm vụ Báo cáo kết quả Phương án đánh giá
Video clip về việc sản xuất các loại xe máy, và việc sử dụng các loại xe máy trong cuộc sống hằng ngày.
- Video clip thể hiện nội dung gì?
- Xe máy hoạt động được nhờ bộ phận nào?
HS quan sát và ghi nhận thông tin Nhận thức được sự cần thiết của xe máy trong đời sống hiện nay.
Cá nhân trả lời câu hỏi.
- GV gọi ngẫu nhiên 1-2 HS để trả lời câu hỏi.
- HS khác lắng nghe, tự điều chỉnh câu trả lời của bản thân và bổ sung ý kiến (nếu có).
HS quan sát, đánh giá câu trả lời của bạn.
HOẠT ĐỘNG 2 XÁC ĐỊNH ĐỘNG CƠ ĐỐT TRONG DÙNG TRÊN XE
GV chuyển giao nhiệm vụ
HS thực hiện nhiệm vụ
Trình chiếu Video clip về hoạt động của động cơ xe máy
4 kì và đặt câu hỏi:
- Video clip thể hiện nội dung gì?
- Mô tả lại quá trình hoạt động của động cơ?
- Nêu nguyên lí hoạt động của động cơ xăng 4 kì và 2 kì?
HS quan sát và ghi nhận thông tin
Cá nhân trả lời câu hỏi trên giấy A4.
- GV gọi ngẫu nhiên 3 -5 HS để trả lời câu hỏi.
- HS khác lắng nghe, tự điều chỉnh câu trả lời của bản thân và bổ sung ý kiến (nếu có).
HS đánh giá lẫn nhau; Gv đánh giá
HOẠT ĐỘNG 3 HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (27 phút)
Hoạt động 3.1 Tìm hiểu về đặc điểm và cách bố trí của ĐCĐT dùng cho xe máy (10 phút) a Nội dung cần đạt
1 Đặc điểm của động cơ đốt trong dùng cho xe máy
- Là động cơ xăng hai kì và bốn kì cao tốc.
- Li hợp, hộp số bố trí trong một vỏ chung.
- Thường làm mát bằng không khí.
- Số lượng xilanh ít (thường một hoặc hai xilanh).
2 Bố trí động cơ trên xe máy Đặt ở giữa xe Đặt lệch về đuôi xe Ưu đ iể m
- Phân bố đều khối lượng trên xe.
- Động cơ được làm mát tốt.
- Hệ thống truyền lực gọn.
- Không ảnh hưởng của nhiệt thải động cơ
- Hệ thống truyền lực phức tạp.
- Bị ảnh hưởng của nhiệt thải động cơ.
- Phân bố khối lượng trên xe không đều.
- Làm mát động cơ không tốt. b Sản phẩm của học sinh
Hoàn thành phiếu học tập số 1 thông qua sơ đồ tư duy và tham gia game show để thu thập thông tin, từ đó hoàn thiện phiếu học tập cá nhân và nhóm Tổ chức thực hiện các hoạt động này một cách hiệu quả.
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt
Giáo viên tổ chức cuộc thi “Cuộc đua kỳ thú” (tạo sự hứng thú, không khí thi đua học tập giữa các nhóm)
Kiểm tra kết quả đạt được từ việc học tập theo nhóm của các học sinh.
Giáo viên cho các nhóm bốc thăm câu hỏi Bộ câu hỏi giáo viên soạn in sẵn trên các phiếu thăm, gồm 6 câu hỏi.
Mỗi nhóm sẽ bốc thăm 2 câu hỏi
- Thời gian dành cho các nhóm thảo luận để chuẩn bị cho 2 câu hỏi đó là 5 phút.
Giáo viên trình chiếu lần lượt các câu hỏi từ 1 đến 6 trên máy chiếu Khi một nhóm bốc thăm được câu hỏi nào, giáo viên sẽ chọn ngẫu nhiên một học sinh của nhóm đó để trả lời, sử dụng bộ thẻ tên của giáo viên.
(giống với bộ thẻ tên các nhóm) để đảm bảo công bằng và các HS kém không ỉ lại bạn HS giỏi.
- Khi học sinh trả lời thì giáo viên chốt nhanh kiến thức lên bảng.
- Mỗi câu trả lời đúng sẽ được tính 10 điểm cho nhóm có học sinh đó.
Nếu học sinh trong nhóm được bốc thăm không thể trả lời, nhóm khác có thể xung phong để trả lời thay hoặc bổ sung thông tin Việc trả lời đúng sẽ mang lại 10 điểm cho nhóm xung phong, trong khi bổ sung đúng sẽ được ghi nhận 5 điểm.
- Giáo viên chuẩn bị sẵn bảng chấm điểm cho các nhóm bằng giấy A1 hoặc A2 hoặc bảng phụ (Tạo không khí thi đua giữa các nhóm).
Các hình vẽ giáo viên chuẩn bị sẵn đáp án trên giấy A1 hoặc A2 để tiết kiệm thời gian ghi bảng.
Thông qua việc giáo viên tổng kết kiến thức trọng tâm, học sinh có cơ hội xem xét lại phiếu học tập của mình, từ đó tự rút ra những điểm đúng và sai về kiến thức đã học.
Câu 1: Đặc điểm của ĐCĐT dùng cho xe máy?
Câu 2: Cách bố trí của ĐCĐT dùng cho xe máy?
Câu 3: Ưu điểm của cách bố trí động cơ ở giữa xe?
Câu 4: Nhược điểm của cách bố trí động cơ ở giữa xe?
Câu 5: Ưu điểm của việc bố trí động cơ đặt lệch về đuôi xe?
Câu 6: Nhược điểm của việc bố trí động cơ đặt lệch về đuôi xe? quá trình tự học qua các nhóm của mình.
Hoạt động 3.2 Tìm hiểu về đặc điểm của hệ thống truyền lực trên xe máy
(17 phút) a Nội dung cần đạt
* Đặc điểm của hệ thống truyền lực trên xe máy
- Động cơ, li hợp, hộp số được bố trí trong một vỏ (vỏ máy).
- Hộp số thường 2 – 3 cấp tốc độ, không có số lùi.
- Động cơ đặt ở giữa xe thì truyền lực chính đến bánh xe qua hệ thống xích, bánh răng
- Động cơ bố trí lệch về phía đuôi xe thì truyền lực chính đến bánh xe qua trục các đăng.
Hệ thống truyền lực trên xe máy hoạt động theo nguyên lý: Động cơ tạo ra momen, làm quay trục khuỷu, sau đó li hợp đóng lại, momen được truyền sang hộp số, tiếp theo là xích và cuối cùng là bánh xe chủ động, giúp xe chuyển động Sản phẩm này được thực hiện bởi học sinh.
- Hoàn thành phiếu học tập cá nhân, phiếu học tập số 2 của nhóm. c Tổ chức thực hiện
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung
Giáo viên tổ chức cho học sinh chơi phần thi 2: “Tiếp sức đồng đội”.
Mục đích: Tạo không khí học tập vui nhộn, hứng thú học tập.
Giúp giáo viên kiểm tra mức độ nhận thức bài của học sinh, góp phần đánh giá hiệu quả của phương pháp dạy học.
GV: Giới thiệu về luật chơi:
- Giáo viên cho hệ thống từ khóa
- Mỗi nhóm cử 2 học sinh tham gia trò chơi (Một học sinh diễn tả từ khóa, một học sinh đoán từ khóa).
- Có 2 người tham gia trò chơi.
- Trong 10 phút có 5 ô dữ kiện về bài học cần được giải đáp.
- Một người quay mặt xuống lớp một người nhìn đáp án và gợi ý để bạn còn
- Mỗi từ khóa đúng được 10 điểm
- Thời gian là 2 phút cho mỗi từ khóa. không được tính điểm.
Sau khi học sinh hoàn thành sơ đồ khối hệ thống truyền lực trên xe máy, giáo viên sẽ trình chiếu video chi tiết về từng bộ phận trong sơ đồ Qua video, giáo viên giải thích rõ ràng về đặc điểm, nguyên lý làm việc và những phần mới của từng bộ phận mà sách giáo khoa không đề cập.
Động cơ hiện nay chủ yếu sử dụng là động cơ 4 kỳ, vì nó đáp ứng tốt các yêu cầu về khí thải và ô nhiễm môi trường, mặc dù động cơ 2 kỳ cũng tồn tại.
Li hợp là bộ phận quan trọng trong hệ thống truyền động của xe máy, giúp truyền lực từ động cơ đến bánh xe Khi xe không đề được hoặc xuất hiện khói đen khi di chuyển, đó có thể là dấu hiệu cho thấy bộ ly hợp đang gặp vấn đề Việc nhận biết sớm các triệu chứng hư hỏng của li hợp sẽ giúp người sử dụng có biện pháp khắc phục kịp thời, đảm bảo an toàn và hiệu suất hoạt động của xe.
Hộp số trên xe máy thường có hai loại chính: hộp số 3, 4 cấp được sử dụng cho xe số cơ khí như Dream, Wave Alpha, Sirius, và hộp số vô cấp dành cho xe tay ga Nhiều dòng xe tay ga hiện đại, như Honda PCX, còn trang bị chức năng tự ngắt truyền lực khi dừng đỗ trong thời gian ngắn.
- Hệ thống truyền động: ngoài truyền động bằng xích hay các đăng còn có thêm hệ thống truyền động bằng dây cuaroa.
HOẠT ĐỘNG 4 LUYỆN TẬP (05 phút)
Giáo viên tổ chức phần thi 3: “Về đích”
Mục đích: Kiểm tra sự vận dụng kiến thức thu nhận được của học sinh theo sự tăng dần mức độ nhận thức.
GV: Giới thiệu về thể lệ phần thi
- Giáo viên lần lượt chiếu các câu hỏi trắc nghiệm theo thứ tự tăng dần mức độ nhận thức.
- Mỗi nhóm có bộ đáp án A, B, C, D đã chuẩn bị sẵn để giơ lên.
- Thời gian suy nghĩ thảo luận nhóm cho mỗi câu hỏi là 1 phút.
- Hết thời gian yêu cầu các nhóm giơ đáp án.
- Mỗi câu trả lời đúng được tính 10 điểm cho nhóm.
Giáo viên có thể yêu cầu bất kỳ học sinh nào trong nhóm giải thích lý do chọn đáp án, và chỉ những giải thích đúng mới được tính điểm Để đảm bảo tính công bằng, giáo viên có thể chọn ngẫu nhiên nhóm để giải thích.
Câu 1 Bố trí động cơ lệch về đuôi xe có ưu điểm:
A Hệ thống truyền lực phức tạp, nhiệt thải của động cơ không ảnh hưởng đến người lái.
B Phân bố đều khối lượng trên xe, động cơ được làm mát tốt khi xe hoạt động.
C Phân bố khối lượng trên xe không đều,
Có 6 câu hỏi trắc nghiệm theo thứ tự tăng dần mức độ nhận thức.
- Thời gian suy nghĩ thảo luận nhóm cho mỗi câu hỏi là 1 phút.
- Hết thời gian yêu cầu các nhóm giơ đáp án.
- Mỗi câu trả lời đúng được tính 10 điểm cho nhóm.
A Xích B Xích và các đăng
C Trục các đăng D Truyền lực chính
Câu 3 Hãy chọn đúng trình tự nguyên lý làm việc của HTTL trên xe máy Động cơ (1), hộp số (3), xích hoặc các đăng (2), bánh xe (5), li hợp (4)
Câu 4 Hệ thống truyền lực trên xe máy thường dùng xích là vì:
A Cấu tạo của xe đơn giản và gọn nhẹ hơn.
B Xích dễ chế tạo và chăm sóc hơn.
C Dùng xích đỡ gây tiếng ồn hơn.
D Do hình dáng xe máy khá giống xe đạp.
Câu 5 Để xích tải xe máy làm việc tốt và bền, cần phải:
B Tra dầu và điều chỉnh định kì.
C Không tháo hộp xích hoặc nắp hộp xích.
Câu 6 Hệ thống truyền lực xe máy cũng có thể dùng truyền lực các đăng như ô tô là vì:
A Về cơ bản, nhiệm vụ hai hệ thống truyền lực giống nhau
B Truyền lực các đăng làm việc bền hơn và không tốn công chăm sóc.
C Truyền lực các đăng dễ bố trí hơn khi động cơ đặt gần bánh sau.
Câu 7 Hệ thống làm mát của động cơ xe máy, bao gồm:
C làm mát bằng gió, nước kết hợp
D Tất cả các phương án trên
Câu 8 Khi xe máy đang di chuyển mà bị
Câu 7 Chọn D ngập nước, cần phải thay bugi ngay?
Câu 9 Người đủ 16 tuổi trở lên nhưng chưa đủ 18 tuổi được lái xe gắn máy có dung tích xilanh
Câu 10 Trẻ em bao nhiêu tuổi phải đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên các phương tiện như xe máy, mô tô 2 bánh hay mô tô 3 bánh:
HOẠT ĐỘNG 5.VẬN DỤNG (05 phút và chuẩn bị ở nhà trong 1 tuần) a Nội dung cần đạt
- 05 loại xe máy có cách bố trí động cơ giữa xe.
- 05 loại xe máy có cách bố trí động cơ lệch về đuôi xe.
- Trách nhiệm của người điều khiển và ngồi trên xe gắn máy khi tham gia giao thông. b Tổ chức thực hiện
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- Nhiệm vụ được giao cho các nhóm học sinh chuẩn bị trước ở nhà.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giới thiệu 05 loại xe máy có động cơ bố trí giữa và 05 loại xe máy có động cơ lệch về đuôi Đồng thời, chúng tôi cũng nhấn mạnh trách nhiệm của người điều khiển và hành khách khi tham gia giao thông để đảm bảo an toàn cho bản thân và người khác.
Bài thuyết trình trên giấy hoặc bài thuyết trình dưới dạng powerpoint, nội
- Giáo viên yêu cầu 6 nhóm cử đại diện lên trình bày bài thuyết trình đã chuẩn bị.
- Các học sinh còn lại lắng nghe và đặt các câu hỏi thắc mắc để nhóm trình bày trả lời.
+ Nếu câu trả lời được thì nhóm trình bày sẽ trả lời.
Giáo viên có thể hỗ trợ bổ sung.