Những điểm mới và đóng góp của đề tài Trong quá trình tìm hiểu để viết đề tài sáng kiến về “Một số biện pháp xâydựng tập thể đoàn kết của giáo viên chủ nhiệm lớp”, tôi nhận thấy đề tài n
Trang 1PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ
I Lí do chọn đề tài
Chương trình Giáo dục phổ thông mới (hay còn gọi là chương trình GDPT2018) là bước đột phá trong việc nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông Trướctiên là thay đổi cách tiếp cận từ nội dung sang hình thành và phát triển phẩm chất,năng lực người học; được xây dựng trên quan điểm coi mục tiêu giáo dục phổthông là giáo dục con người toàn diện, phát triển hài hòa về đức, trí, thể, mỹ, kỹnăng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo Chương trìnhgiáo dục mới đã đặt ra 6 nhóm phẩm chất cốt lõi mà chúng ta mong muốn hìnhthành ở học sinh bao gồm: Yêu nước, nhân ái, chăm học chăm làm, tự chủ, trungthực, trách nhiệm Muốn đạt được mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thôngmới, trước tiên cần quan tâm giáo dục đạo đức học sinh mà ở đó GVCN có vai tròrất quan trọng
Về đối tượng người học, xét một cách khoa học, học sinh THPT đa phần ở
độ tuổi 15-18, độ tuổi có nhiều thay đổi nhất về thể chất cũng như tâm sinh lý Các
em chưa phải là người lớn nhưng cũng không còn là trẻ con, có khả năng nhậnthức nhưng nhận thức đó chưa thật sự chín chắn và có thể sai lệch nếu không đượcđịnh hướng
Thực tế học đường hiện nay đang xảy ra các tình trạng báo động như bạo lựchọc đường, học sinh sa vào các tệ nạn xã hội, tình yêu tuổi học trò và những hệ lụydẫn đến bỏ học và kết hôn sớm, phẩm chất đạo đức của một số em học sinh bịgiảm sút…
Một trong những nguyên nhân của thực trạng trên là do vấn đề giáo dục đạođức, kỹ năng sống cho học sinh trong nhà trường chưa được quan tâm đúng mức,thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình – nhà trường và xã hội Chưa tạo điềukiện để học sinh tham gia vào các hoạt động xã hội, các câu lạc bộ, nhóm thanhniên tình nguyện…nhằm rèn luyện kỹ năng, trau dồi nhân cách cho các em
Mà nhà trường là nơi đào tạo thế hệ trẻ, những chủ nhân tương lai của đấtnước, trong đó thầy cô giữ vai trò chủ đạo trong việc hình thành và phát triển nhâncách cho học sinh Trong sự nghiệp trồng người ấy, hơn ai hết học sinh sẽ trực tiếpchịu ảnh hưởng nhân cách của các nhà sư phạm Đặc biệt các em sẽ chịu tác độngtrực tiếp từ phương thức giáo dục của GVCN lớp
Chúng ta ai cũng biết rằng mỗi tập thể học sinh là mỗi mảnh ghép trong mộtbức tranh toàn cảnh của tập thể lớn nhà trường Mỗi tập thể lớp có một không gian,một sắc màu riêng Mỗi tập thể lớp có những thế mạnh, những điểm yếu khác nhaunhưng đều chịu tác động bởi mục tiêu giáo dục chung của nhà trường Tập thể họcsinh có vững mạnh hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố nhưng yếu tố ảnhhưởng lớn nhất vẫn là vai trò của giáo viên chủ nhiệm Khi một tập thể lớp đoànkết vững mạnh sẽ là động lực thúc đẩy mọi hoạt động của tập thể đó, nhất là hoạtđộng học tập Do đó trong những năm làm công tác chủ nhiệm tôi luôn quan tâmđến việc xây dựng một tập thể lớp đoàn kết Thực hiện tốt nhiệm vụ này, sẽ tạo nên
sự gắn kết, tính kỹ luật, kỹ cương cho học sinh, đồng thời tạo ra phong trào thi đua
Trang 2trong lớp học, giúp các em tập trung học tập, rèn luyện nhân cách và phát triển kỹnăng sống Từ thực tiễn công tác và những kết quả đạt được tôi mạnh dạn đề xuất
đề tài SKKN: “Một số biện pháp xây dựng tập thể đoàn kết của giáo viên chủ
nhiệm lớp”.
Những biện pháp này tôi áp dụng tập thể lớp 11A4 năm học 2019-2020 tạitrường THPT Diễn châu 5
II Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn, thực trạng của đề tài, người viết
đề xuất một số giải pháp nhằm xây dựng tập thể lớp đoàn kết vững mạnh
III Đối tượng nghiên cứu.
Tập thể lớp 11A4 trường THPT Diễn Châu 5 do bản thân tôi trực tiếp làmcông tác chủ nhiệm trong năm học 2019 – 2020
IV Nội dung nghiên cứu
Một số biện pháp xây dựng tập thể đoàn kết của giáo viên chủ nhiệm lớp
V Phương pháp nghiên cứu
1 Phương pháp nghiên cứu về lí luận
Thu thập và đọc các tài liệu lý luận, các văn bản pháp qui về vị trí, vai trò,chức năng, phẩm chất cần có, những năng lực sư phạm cần thiết của người làmcông tác chủ nhiệm lớp Từ đó phân tích và tổng hợp các vấn đề lý luận liên quanđến SKKN
2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp đàm thoại:
+ Thông qua trao đổi với phụ huynh học sinh, với Ban đại diện cha mẹ họcsinh, các giáo viên bộ môn, Đoàn trường, Ban giám hiệu nhà trường … trong côngtác phối hợp giáo dục các em học sinh
- Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động của học sinh, quan sát vê hoạtđộng của Đoàn trường…, sự phối kết hợp của các lực lượng giáo dục trong vàngoài nhà trường
- Phương pháp khảo sát: Khảo sát việc vận dụng phương pháp tổ chức,hướng dẫn, quản lý hoạt động phong trào vào công tác chủ nhiệm lớp của một sốđồng nghiệp cùng trường và khác trường
- Phương pháp so sánh, đối chiếu: So sánh, đối chiếu kết quả hoạt độngphong trào và kết quả tu dưỡng rèn luyện nói chung ở những tập thể lớp có được
sự quan tâm chú trọng của giáo viên chủ nhiệm lớp so với các lớp chưa được giáoviên chủ nhiệm quan tâm phát huy khả năng hoạt động phong trào
Trang 3- Phương pháp điều tra, thống kê: Thực hiện điều tra thái độ, cảm nhận vàđánh giá của học sinh với các hoạt động phong trào trong quá trình học tập ởtrường phổ thông Ngoài ra, người viết còn sử dụng một số thao tác khác: Nghiêncứu tài liệu, phân tích, tổng hợp…
VI Những điểm mới và đóng góp của đề tài
Trong quá trình tìm hiểu để viết đề tài sáng kiến về “Một số biện pháp xâydựng tập thể đoàn kết của giáo viên chủ nhiệm lớp”, tôi nhận thấy đề tài này chưa
có tác giả nào đề cập đến một cách toàn diện với đối tượng học sinh THPT Cũng
có tác giả có đề cập đến những biện pháp xây dựng tập thể lớp đoàn kết nhưngcách trình bày còn sơ sài, các biện pháp xây dựng tập thể lớp đoàn kết còn chưađầy đủ
Đề tài “Một số biện pháp xây dựng tập thể đoàn kết của giáo viên chủ nhiệmlớp” do tôi thực hiện bên cạnh những giải pháp để quản lí lớp chủ nhiệm, đề tàinêu lên được những giải pháp tạo sự gắn kết giữa các thành viên trong lớp để các
em cảm nhận được “Mối ngày đến trường là một ngày vui” Từ đó thúc đẩy ý chíphấn đấu học tập, rèn luyện của bản thân để đạt thành tích cao trong học tập cũngnhư xây dựng tập thể đoàn kết, biết yêu thương và giúp đỡ lẫn nhau
Trang 4PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Chương I Cơ sở khoa học của đề tài
1.1 Cơ sở lí luận
1.1.1 Vị trí, vai trò của giáo viên chủ nhiệm
Giáo viên chủ nhiệm giữ một vị trí rất quan trọng trong công tác quản lí,giáo dục học sinh trong nhà trường Giáo viên chủ nhiệm lớp thực hiện nhiệm vụquản lí lớp học và là nhân vật chủ chốt, là linh hồn của lớp, là người tập hợp, dìudắt giáo dục học sinh phấn đấu trở thành con ngoan, trò giỏi, công dân tốt
Giáo viên chủ nhiệm là người được Hiệu trưởng bổ nhiệm trong số những giáoviên có kinh nghiệm và có uy tín Giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò sau đây:
- Thay mặt Hiệu trưởng quản lí một lớp học:
Giáo viên chủ nhiệm lớp do Hiệu trưởng phân công và thay mặt Hiệu trưởng
để quản lí và tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh ở một lớp học.Vai trò quản lícủa giáo viên chủ nhiệm lớp thể hiện trong việc xây dựng và tổ chức thực hiện các
kế hoạch giáo dục, đôn đốc, kiểm tra và đánh giá kết quả học tập và tu dưỡng củahọc sinh trong lớp Giáo viên chủ nhiệm phải trả lời các câu hỏi về chất lượng họctập và hạnh kiểm của học sinh trong lớp trước Hiệu trưởng, trước Hội đồng sưphạm của nhà trường và trước phụ huynh học sinh của lớp khi tổng kết năm học
- Xây dựng tập thể học sinh thành một khối đoàn kết:
Bằng các biện pháp tổ chức, giáo dục, bằng sự gương mẫu và sự quan tâmnhiệt tình, giáo viên chủ nhiệm xây dựng khối đoàn kết trong tập thể, dìu dắt các
em nhỏ như con em mình trưởng thành theo từng năm tháng Học sinh kính yêugiáo viên chủ nhiệm như cha mẹ mình, đoàn kết thân ái với bạn bè như anh emruột thịt, lớp học sẽ trở thành một tập thể vững mạnh Tình cảm của HS trong lớpcàng bền chặt, tinh thần trách nhiệm và uy tín của giáo viên chủ nhiệm càng cao thìchất lượng giáo dục càng tốt Rất nhiều giáo viên cùng giảng dạy trong một lớp,nhưng giáo viên chủ nhiệm bao giờ cũng để lại những ấn tượng sâu sắc đối vớitừng học sinh trong suốt cuộc đời họ
- Tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh trong lớp:
Vai trò tổ chức của giáo viên chủ nhiệm thể hiện trong việc thành lập bộmáy tự quản của lớp, phân công trách nhiệm cho từng cá nhân, các tổ, nhóm, đồngthời tổ chức các mặt hoạt động theo kế hoạch giáo dục được xây dựng hàng năm.Các hoạt động của lớp được tổ chức đa dạng và toàn diện, giáo viên chủ nhiệm lớpquán xuyến tất cả các hoạt động một cách cụ thể, chặt chẽ
Các phong trào thi đua học tập đi vào thực chất, các cuộc sinh hoạt các đoàn thể cónội dung hấp dẫn thanh, thiếu niên, phong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao đượctiến hành thường xuyên… Chất lượng học tập và tu dưỡng đạo đức của học sinhphụ thuộc rất nhiều vào ý thức kỉ luật, vào tinh thần đoàn kết và truyền thống củatập thể lớp cũng như các hoạt động đa dạng của lớp
- Cố vấn đắc lực cho các đoàn thể của học sinh trong lớp:
Trang 5Giáo viên chủ nhiệm lớp dù có là đoàn viên, đảng viên hay không cũng cầnphải nắm vững điều lệ, tôn chỉ mục đích, nghi thức và nội dung hoạt động của cácđoàn thể.
Với tinh thần trách nhiệm, với kinh nghiệm công tác của mình làm thammưu cho chi Đoàn thanh niên của lớp lập kế hoạch công tác, bầu ra Ban chấp hànhchi đoàn, tổ chức các nội dung hoạt động và phối hợp với Ban cán sự lớp để xâydựng tập thể, đem lại hiệu quả giáo dục tốt nhất
- Giữ vai trò chủ đạo trong việc phối hợp với các lực lượng giáo dục:
Gia đình, nhà trường và xã hội là ba lực lượng giáo dục, trong đó nhà trường
là cơ quan giáo dục chuyên nghiệp, hoạt động có mục tiêu, nội dung, chương trình
và phương pháp giáo dục dựa trên cơ sở khoa học, do vậy giáo viên chủ nhiệmphải là người chủ đạo trong điều phối các hoạt động giáo dục cùng với các lựclượng giáo dục đó hoạt động một cách có hiệu quả nhất
Năng lực, uy tín chuyên môn, kinh nghiệm công tác của giáo viên chủ nhiệmlớp là điều kiện quan trọng để tập hợp lực lượng, phối hợp thành công các hoạtđộng giáo dục đối với học sinh trong lớp
1.1.2 Chức năng của giáo viên chủ nhiệm
- Phát hiện, bồi dưỡng, cử đội ngũ cán bộ lớp và phân công nhiệm vụ nhằmgiúp các em tổ chức thực hiện tốt mọi hoạt động của lớp, của trường
- Định hướng, tư vấn và giúp các em tổ chức thực hiện các mặt hoạt độngcủa lớp Tổng hợp tình hình, đề xuất các giải pháp để tham mưu cho Hiệu trưởng
về công tác giáo dục, rèn luyện học sinh
- Nắm chắc tinh thần thái độ và kết quả học tập, rèn luyện của học sinh; phốihợp với gia đình và đoàn thể để giúp đỡ, cảm hoá học sinh trong rèn luyện để trởthành người tốt cho xã hội
- Chức năng giáo dục của GVCN:
+ Phối hợp các hoạt động giáo dục trên lớp và giáo dục ngoài giờ
+ Thực thi các nhiệm vụ giáo dục toàn diện đối với học sinh
- Chức năng quản lí của GVCN:
+ Nắm vững tình hình của từng học sinh
+ Tổ chức bộ máy quản lý lớp và đảm bảo hoạt động hiệu quả
+ Chỉ đạo hoạt động của lớp theo kế hoạch của trường
+ Đánh giá sự tiến bộ của học sinh
1.1.3 Những phẩm chất cần có của giáo viên chủ nhiệm
- Tố chất quan trọng của giáo viên chủ nhiệm là tố chất của một con người
có tâm và con người biết hành động
- GVCN phải có nhân cách mẫu mực thể hiện qua nhận thức, thái độ, hành
vi cá nhân phù hợp với chuẩn mực xã hội và biết khơi gợi phát huy truyền thốnghiếu học, tôn sư trọng đạo của dân tộc ta
- Có lòng nhân ái, bao dung nhất là đối với học sinh, người già, trẻ em,người thiệt thòi bất hạnh…
- Yêu nghề, say sưa với công tác giáo dục
Trang 6- Có tinh thần trách nhiệm và lòng tự trọng cao, có lương tâm nghề nghiệpvững vàng.
- Nhiệt tình, sâu sát, cần cù, trí nhớ tốt, quan sát tinh, tâm lí giỏi, có khảnăng xây dựng đội ngũ cán sự lớp hoạt động có hiệu quả
- Khiêm tốn, cầu tiến, tích cực tự hoàn thiện không ngừng
- Mẫu mực, trung thực trong cuộc sống
Có thể nói, bên cạnh việc chú ý nâng cao năng lực chuyên môn, giáo viênchủ nhiệm cũng cần học tập, tích lũy kiến thức, rèn luyện kỹ năng mềm, vừa là nhàtâm lý, vừa là nhà sư phạm, yêu thương học sinh bằng tấm lòng của người cha,người mẹ và trở thành tấm gương sáng cho học sinh noi theo
1.1.4 Những năng lực sư phạm cần thiết của giáo viên chủ nhiệm:
Giáo viên chủ nhiệm lớp là linh hồn của một lớp học, là người thay mặtHiệu trưởng tổ chức các hoạt động, xây dựng lớp thành một tập thể vững mạnh đểgiáo dục học sinh theo mục tiêu đã đề ra, do đó người giáo viên chủ lớp phải phấnđấu để đạt được các yêu cầu sau đây:
- Có năng lực chuyên môn tốt, đang giảng dạy có kết quả một môn họctrong lớp, có điều kiện gần gũi theo dõi, giúp đỡ học sinh học tập, rèn luyện mộtcách thường xuyên
- Nắm vững lí luận sư phạm, sử dụng các phương pháp giáo dục tập thể vàgiáo dục cá biệt, có kinh nghiệm tổ chức các hoạt động phù hợp với tâm lí lứa tuổihọc sinh với điều kiện thực tế của lớp, của nhà trường một cách linh hoạt
- Có tư cách đạo đức tốt, gương mẫu trong cuộc sống, lao động, trong quan
hệ với đồng nghiệp và học sinh Giáo viên chủ nhiệm phải là tấm gương sáng vềmọi phương diện cho học sinh noi theo
- Có khả năng tổ chức và có năng lực hoạt động văn nghệ, thể dục, thểthao để có thể lôi cuốn học sinh cùng tham gia
- Có phương pháp hoạt động xã hội, biết động viên lôi cuốn các lực lượnggiáo dục, biết tổ chức hoạt động tập thể để dẫn dắt học sinh học tập, tu dưỡng tốt vìcuộc sống tương lai
Tóm lại, trong các trường phổ thông, giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò đặcbiệt quan trọng, là người quản lí, tổ chức, chỉ đạo và điều phối các hoạt động củamột lớp học Thực tế đã khẳng định năng lực công tác, kinh nghiệm sư phạm và ýthức trách nhiệm của người giáo viên chủ nhiệm lớp quyết định chất lượng học tập
và tu dưỡng của học sinh trong một lớp học
1.1.5 Ý nghĩa của công tác chủ nhiệm
Công tác chủ nhiệm có vai trò đặc biệt trong nhà trường, có ảnh hưởng trựctiếp đến chất lượng giáo dục của nhà trường Công tác chủ nhiệm có ảnh hưởnglớn và lâu dài đối với học sinh, ảnh hưởng về nhiều mặt chứ không chỉ ảnh hưởng
về đạo đức Đối với học sinh phổ thông, khi trình độ, kiến thức cuộc sống cònnhiều hạn chế, giáo viên chủ nhiệm là chỗ dựa tinh thần cho các em Giáo viên chủnhiệm như người cha, người mẹ tư vấn, hỗ trợ, định hướng cho các em về suynghĩ, hành động, nuôi dưỡng mơ ước, khát vọng, hoài bão cho các em về tương lai
Trang 7Thực tế, trong nghề dạy học, không ít giáo viên khi được phân công công tácchủ nhiệm thường tìm cách thoái thác vì chủ nhiệm là công việc chịu nhiều áp lực,vất vả Tuy nhiên, nếu giáo viên thật sự tận tâm, yêu nghề và có tinh thần tráchnhiệm cao thì niềm vui và giá trị về mặt tinh thần là không gì đo đếm được
Đối với mỗi lớp học, giáo viên chủ nhiệm lớp là người được gắn bó, gần gũinhiều nhất với lớp mà mình phụ trách Ngoài những giờ mà giáo viên chủ nhiệmphải có mặt với lớp như tiết chào cờ, sinh hoạt lớp thì họ còn gặp lớp thông qua tiếtdạy Chính vì gần gũi nhiều với lớp, nên giáo viên chủ nhiệm sẽ nắm bắt được đặcđiểm về tính cách, hoàn cảnh, ưu điểm… của từng học sinh Qua đó, người giáoviên chủ nhiệm sẽ có phương pháp phù hợp với từng em, giúp các em phát huy ưuđiểm cũng như có cách giáo dục hợp lí với học sinh cá biệt
Những trải nghiệm thực tế trên, lâu ngày sẽ trở thành những kinh nghiệmquý giá, là những bài học thiết thực, bổ ích mà không có sách, vở, trường lớp nàodạy được Đó chính là những trang giáo án sinh động nhất, hữu ích nhất đối vớingười làm nghề dạy học và đặc biệt là GVCN lớp
Ngoài ra, giáo viên chủ nhiệm là người phụ trách lớp nên tất cả các hoạtđộng giáo dục ở trường đều phải đồng hành cùng với học sinh lớp mình tham gia.Đây là cơ hội thắt chặt hơn nữa tình cảm giữa thầy và trò Nhất là các hoạt độnggiáo dục lớn được tổ chức quy mô hằng năm như ngày 20/11, ngày 26/3….Qua cáchoạt động này, chính là cơ hội để giáo viên chủ nhiệm lớp “ghi điểm” với học sinhlớp mình phụ trách Mặt khác, sẽ tạo thành những kỉ niệm đẹp, những dấu ấn khóphai giữa thầy trò mà những giáo viên bộ môn không dễ gì có được Đó cũng là sợidây vô hình làm cho học sinh gắn kết, lưu luyến với trường và nhớ về người giáoviên chủ nhiệm nhiều nhất khi mai này các em khôn lớn Đây chính là niềm vui vềmặt tinh thần mà không thứ gì có thể sánh được
Niềm hạnh phúc được nhân lên khi giáo viên chủ nhiệm lớp được nhiều phụhuynh biết đến, khi GVCN và phụ huynh tìm được tiếng nói chung trong việc giáodục con em mình thì chắc chắn việc giáo dục học sinh sẽ đạt kết quả cao nhất
Qua đó, để thấy làm công tác chủ nhiệm lớp mặc dù chịu nhiều vất vả, áplực nhưng không phải là không có niềm vui Hạnh phúc nhất là khi thấy học sinhmình đoàn kết, yêu thương nhau và các em trưởng thành hơn, chững chạc hơn, tựtin hơn Dưới sự dìu dắt của thầy cô, các em sẽ bay cao, bay xa đến với chân trời
mơ ước Khi nhớ về trường, về lớp hình ảnh người giáo viên chủ nhiệm sẽ đọng lạimãi trong tâm trí của các em Để làm được điều đó đòi hỏi người giáo viên khôngchỉ có năng lực mà còn là cái tâm hết mình với học sinh thân yêu
1.2 Cơ sở thực tiễn
1.2.1 Thuận lợi
Trường chúng tôi là một trong 5 trường công lập đóng trên địa bạn huyệnDiễn Châu Tính đến năm học này trường đã có 21 năm xây dựng trưởng thành vàphát triển có được thành tích như ngày hôm nay là nhờ sự chỉ đạo sát sao, sự quantâm giúp đỡ của Ban giám hiệu và các ban ngành đoàn thể trong nhà trường Đội
Trang 8ngũ GV trong nhà trường được đào tạo bài bản, yêu nghề và rất nhiệt tình trongcông tác.
Trong đó nhà trường đã chọn ra đội ngũ GVCN dày dạn kinh nghiệm, hếtlòng với học sinh Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên bám trường, bám lớp; luônnêu cao tinh thần trách nhiệm, tận tụy với mọi đối tượng học sinh trong lớp Để từ
đó nhờ sự dìu dắt, chỉ bảo ân cần mà có những học sinh cá biệt đã vươn lên trởthành con ngoan trò giỏi
Ngày nay, điều kiện kinh tế ngày một cải thiện nên nhiều phụ huynh cũng có
sự đầu tư, quan tâm con em mình hơn về mọi mặt
Trong thời đại công nghệ thông tin phát triển như hiện nay sẽ tạo nhiều điềukiện thuận lợi cho giáo viên chủ nhiệm trong việc tìm kiếm, lựa chọn và trao đổithông tin với học sinh và phụ huynh Sự kết nối đó sẽ giúp GVCN dễ dàng hơntrong việc giáo dục học sinh
1.2.2 Khó khăn:
Ngôi trường hiện tôi đang công tác đóng tại địa bàn nông thôn của huyện.Phần đông đời sống người dân còn nghèo, kinh tế gặp nhiều khó khăn Bên cạnh
đó một bộ phận dân trí còn thấp, đa phần gia đình phụ huynh làm nghề nông nên
sự đầu tư về giáo dục con cái có phần hạn chế, các phương tiện, máy móc tài liệuphục vụ cho việc học chưa được trang bị đầy đủ Mặt khác chất lượng đầu vào cònthấp so với các trường trong huyện, học sinh phân bố trên địa bàn rộng nên rất khókhăn trong việc tập trung sinh hoạt tập thể
Trong công tác chủ nhiệm còn gặp những khó khăn nhất định, một bộ phậngiáo viên còn ngại khó, chưa thực sự tận tâm với công tác chủ nhiệm, một sốGVCN chưa dành nhiều thời gian cho lớp, chưa thật sự gần gũi, thấu hiểu các em.Đối tượng học sinh trong một lớp rất đa dạng Bên cạnh những em học tập và rènluyện tốt thì còn không ít những học sinh lười học, chưa xác định được mục đích,động cơ của việc học tập Một bộ phận học sinh thường xuyên vi phạm nội quynhà trường như đánh nhau, hút thuốc, bỏ giờ học, nghiện game…Chính vì thế việcgiáo dục học sinh còn gặp nhiều khó khăn Hơn bao giờ hết GVCN có vai trò vôcùng quan trọng trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh
1.2.3 Thực trạng của lớp chủ nhiệm
a Thuận lợi:
Lớp 11A4 do tôi chủ nhiệm có tổng số 40 em học sinh, trong đó có 20 nam
và 20 nữ Về cơ bản các em có ý thức trong học tập và rèn luyện Các phong tràotập thể, do nhà trường tổ chức cũng được các em hưởng ứng khá nhiệt tình Phụhuynh cũng tích cực phối hợp với GVCN trong việc quản lý, theo dõi và giáo dụccác em
b Khó khăn:
- Một số học sinh ít cởi mở, rụt rè, ngại giao tiếp
- Một số học sinh không chủ động trong mọi hoạt động của trường lớp
Trang 9- Đa số các em là con nông dân nên ngoài giờ đi học chính khóa các em cònphải phụ giúp gia đình, các em ít có thời gian rãnh rỗi để tập trung cho các buổisinh hoạt ngoại khóa
- Nhiều em có hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên việc xây dưng quỹ lớp để chicho các hoạt động ngoại khóa là rất hạn chế
- Ý thức học tập của một bộ phận học sinh chưa cao, động cơ học tập chưa
1.2.4 Nguyên nhân dẫn đến học sinh trong lớp mất đoàn kết, gắn bó
a Phân tích tính đoàn kết, gắn bó trong học sinh
- Đoàn kết, gắn bó là sự thông cảm, chia sẻ và có việc làm cụ thể giúp đỡnhau khi gặp khó khăn Đoàn kết là không thờ ơ, vô cảm khi thấy bạn bè gặp khókhăn hoạn nạn; đoàn kết là không có những lời nói, việc làm gây ngờ vực, mâuthuẫn và chia rẽ nội bộ trong lớp và trong trường học Sống đoàn kết, gắn bó sẽgiúp mỗi người dễ dàng hòa nhập, hợp tác với những người xung quanh và sẽ đượcmọi người yêu quý Ai mà chẳng yêu chẳng quý một người có lối sống chan hòa,cởi mở, thân ái, nhiệt tình Đoàn kết gắn bó sẽ giúp chúng ta tạo nên sức mạnh đểvượt qua được khó khăn Đoàn kết là một truyền thống quý báu của dân tộc ta
- Tránh hiều sai sự đoàn kết, đoàn kết không phải là bao che những việc làmsai trái của bạn, hay là trong giờ làm bài kiểm tra thì tất cả làm bài chung, đó là phiđoàn kết
b Các nguyên nhân dẫn đến học sinh mất đoàn kết gắn bó:
- Các em chuyển từ THCS lên THPT nên chưa quen với môi trường mới
- Lứa tuổi các em còn cái tôi lớn, bướng bỉnh, khó hòa nhập, khó thích nghi
- Các em ít nói và ít hòa đồng, thường xử lí mọi chuyện một mình, theo môtuýp “động vật sống đơn độc”, rồi dẫn đến không khí lớp nhiều lúc buồn chán
- Học sinh tự chia rẽ chơi theo nhóm riêng: có cùng sở thích, hoặc ở cùnglàng xã, hoặc điều kiện gia đình tương đương nhau
- Các em bất đồng quan điểm ở một số chỗ, hoặc sức học chênh lệch nhau,dẫn đến các em học khá chơi nhóm riêng, các em học yếu chơi nhóm riêng, mạnh
Trang 10Kết quả học tập và rèn luyện của HS lớp 10A4 năm học 2018- 2019
( trước khi tôi tiếp nhận công tác chủ nhiệm)
Xếp loại thi đua toàn trường: Loại khá
Kết quả điều tra lấy ý kiến học sinh về tinh thần đoàn kết của lớp chủ nhiệm
11A4 đầu năm học 2019 – 2020 (khi chưa áp dụng những biện pháp của sáng kiến) (Phụ lục 1).
Trang 11đáp nghĩa Hoạt động sôi nổi, tích cực 6/40
7 Đoàn Thị Thịnh Hoạt động tập thể Rụt rè, tự ti, sống khép kín
sinh lớp học theo quy định
hay nói tục chửi bậy
Chương II Một số biện pháp xây dựng tập thể đoàn kết
của giáo viên chủ nhiệm lớp 2.1 Biện pháp 1: Tìm hiểu và phân loại học sinh lớp chủ nhiệm
Trang 12Để phân loại học sinh một cách chính xác GVCN phải là người nắm rõ đặcđiểm tâm lí, mặt mạnh yếu và hoàn cảnh gia đình của từng học sinh Có như thế sẽthuận lợi cho giáo viên trong việc phân công nhiệm vụ và kết quả giáo dục sẽ đạthiệu quả cao hơn Việc tìm hiểu và phân loại học sinh phải được thực hiện thườngxuyên, liên tục, có thể chia làm nhiều giai đoạn để có những biện pháp tác độnggiáo dục phù hợp Trước hết GVCN phải tìm hiểu học sinh thông qua hồ sơ tóm tắt
mồ côi)
Số học sinh
vi phạm nộiquy, thiếuhợp tác
Số họcsinh có bố
mẹ đi làm
ăn xa
Số học sinh
có gia đìnhkhó khăn
về kinh tế
Số học sinh
có học lựcyếu , kém
Số
Trong quá trình phân loại, nếu có trường hợp vì một lý do nào đó học sinhkhông cập nhập đầy đủ thông tin theo yêu cầu, tôi có thể trao đổi ngay với học sinhhoặc những người có liên quan để nắm thông tin một cách đầy đủ và chính xácnhất
Kết quả phân loại học sinh được GVCN ghi vào sổ theo từng nội dung Nhưvậy, bản thân tôi sẽ có được những nhìn nhận, đánh giá một cách cụ thể, khoa họcnhất về tình hình chung của lớp cũng như của từng cá nhân học sinh Trên cơ sở
đó, GVCN dự kiến kế hoạch giáo dục đối với lớp CN
Trong quá trình dự kiến kế hoạch, GVCN phải dựa trên kế hoạch, chươngtrình giáo dục chung của nhà trường Khi xây dựng cần tham khảo ý kiến của đồng
nghiệp, cán bộ lớp để thống nhất một số nội dung cần thiết (Phụ lục 3)
GVCN khi lập kế hoạch phải đưa ra được chỉ tiêu cụ thể trong năm học
Ví dụ: Đối với lớp tôi chủ nhiệm tôi đã đưa ra chỉ tiêu như sau:
+ Đạo đức đạt 100% loại khá trở lên (trong đó 80% loại tốt)
+ Học lực đạt 35-40% khá trở lên; 60- 65% trung bình; yếu 0%
+ Cần nắm rõ số lượng học sinh chưa ngoan của lớp
+ Tìm hiểu kỹ và phân loại học sinh chưa ngoan đầy đủ và chính xác về:
- Hoàn cảnh sống từng học sinh, điều kiện kinh tế gia đình của học sinh, sựquan tâm của cha mẹ, quan hệ giữa các thành viên trong gia đình…
- Những đặc điểm thể chất từng học sinh, thể trạng bình thường hay không
Trang 13- Những đặc điểm về tâm lý: khả năng nhận thức, nhu cầu giao tiếp, tìnhcảm như: cởi mở hay lầm lì, ưu tư, nóng nảy, luôn nghĩ mình bị mọi người “côlập”,“bỏ rơi”…
- Nắm được tính cách và hành vi đạo đức từng học sinh: lười học, ba hoa,không trung thực, nghiện game, cách ứng xử với mọi người xung quanh…
- Nắm được sở trường và sở thích của học sinh: khả năng ca hát, bóng đá,bơi lội, thích thơ văn,…
- Đặc biệt cần chú trọng đến mối quan hệ của học sinh với những thanhthiếu niên bên ngoài và học sinh chưa ngoan khác trong nhà trường
2.2 Biện pháp 2 Xây dựng tập thể học sinh tự quản
Không phải lúc nào GVCN cũng có mặt ở lớp đề chỉ đạo những công việcthường ngày của các em Mặt khác, sự quá nhiệt tình của GVCN lúc nào cũng hiệndiện ở lớp sẻ khiến cho học sinh nảy sinh tâm lí ỷ lại, vai trò của chính các emngay tại ngôi nhà mà các em là chủ nhân đang sống và gắn bó Cần phải cho họcsinh nhận thức được rằng tập thể lớp chính là ngôi nhà nhỏ của các em chứ khôngphải ai khác Các em phải có trách nhiệm xây dựng, tô điểm ngôi nhà thân thươngcủa mình làm cho nó ngày càng đàng hoàng hơn, đẹp hơn Trong quá trình ấyGVCN đóng vai trò là người cố vấn, điều khiển khiển từ xa Vì vậy không có conđường nào khác GVCN phải hướng tới xây dựng tập thể học sinh tự quản Đây làmột trong những nội dung vô cùng quan trọng của người giáo viên chủ nhiệm, từ
đó sẽ xây dựng ý thức tự học, tự rèn của mỗi học sinh Hình thành ở học sinhnhững kỹ năng cơ bản như:
+ Kỹ năng nhận nhiệm vụ và lập kế hoạch hoạt động
+ Kỹ năng điều khiển tập thể lớp thực hiện kế hoạch đề ra
+ Kỹ năng đánh giá kết quả hoạt động và rút kinh nghiệm để lần sau làm tốt hơn Qua nhiều năm làm công tác chủ nhiệm tôi nhận thấy: Không dễ dàng cóđược số em học sinh có năng lực làm cán bộ lớp Muốn xây dựng lớp tự quản, đầutiên phải lựa chọn, bồi dưỡng được lớp trưởng xứng đáng là con chim đầu đàn củalớp, có phong cách chỉ huy và giao tiếp tốt, cùng với ban cán sự lớp, ban cán sự tổgương mẫu có khả năng tổ chức và quan trọng nhất là có tinh thần trách nhiệm cao
Đối với lớp khá, giỏi để làm được điều này không khó, song đối với lớptrung bình, yếu thì đây quả là vấn đề không dễ Để lớp trưởng cũng như đội ngũcán bộ lớp ngày càng nâng cao năng lực điều hành, tổ chức đòi hỏi giáo viên chủnhiệm phải có kế hoạch lựa chọn khoa học, tổ chức và bồi dưỡng cho những emhọc sinh được lựa chọn những kỹ năng năng lực cần thiết
Cách thức thực hiện của tôi như sau:
2.2.1 Lựa chọn đội ngũ cán bộ lớp đủ uy tín và có năng lực điều khiển tập thể lớp
Từ việc điều tra thu thập thông tin cơ bản học sinh, giáo viên chủ nhiệm đưa
ra các tiêu chuẩn để lựa chọn cán bộ lớp Theo quan điểm của tôi, cán bộ lớp là độingũ rất quan trọng trong tập thể lớp, là linh hồn và nhân tố góp phần đối với sự tiến
Trang 14bộ của lớp Nếu đội ngũ cán bộ lớp không đoàn kết, chia bè phái thì tập thể lớp khó
đi lên Vấn đề đặt ra là phải xây dựng một đội ngũ cán bộ lớp có năng lực lãnh đạo,biết cách làm việc, biết điều hành hoạt động của lớp Ngay từ đầu năm học qua sựtín nhiệm của tập thể lớp và sự quan sát tìm hiểu của mình, giáo viên chủ nhiệmđịnh hướng cho tập thể học sinh lựa chọn đội ngũ cán bộ lớp Qua thực tế, một số
em có năng lực học tập tốt nhưng không có khả năng điều hành lớp Bởi thếGVCN cần cân nhắc lựa chọn những học sinh có khả năng học lực khá trở lên,hạnh kiểm tốt, biết diễn đạt mạch lạc, biết cách tổ chức, điều hành hoạt động tậpthể, thực sự gương mẫu, có tinh thần trách nhiệm cao với tập thể Giáo viên chủnhiệm phân tích rõ những mặt ưu điểm của học sinh mà giáo viên thấy có năng lựclàm cán sự lớp, cán sự tổ để học sinh hiểu rõ bởi vì ở lứa tuổi các em nhiều khinhìn nhận con người còn cảm tính, GVCN chuyển suy nghĩ của mình thành quyếtđịnh dân chủ của tập thể học sinh Khi lựa chọn những học sinh có đủ tiêu chuẩnvào đội ngũ cán bộ của lớp, tôi lấy ý kiến học sinh rồi sau đó có quyết định chínhthức Việc bỏ phiếu phải diễn ra công khai, bảo đảm tính dân chủ, không áp đặthọc sinh
2.2.2 Thực hiện việc huấn luyện, bồi dưỡng cán bộ lớp sau khi tập thể đã lựa chọn đội ngũ
Để xây dựng tập thể tự quản, GVCN cần tin tưởng khả năng của học sinh,các em hoàn toàn có thể tự quản được nếu có tác động đúng cách Giáo viên chủnhiệm tạo cho các em sự tự tin vào khả năng của chính mình và tạo điều kiện đểcác em được thể hiện khả năng của mình trong công việc tập thể
Trình tự các bước huấn luyện như sau:
* Tập hợp đội ngũ cán bộ lớp, tổ…nêu rõ mục đích của huấn luyện nhằmbồi dưỡng hiểu biết cho các em về ý nghĩa và tác dụng của việc xây dựng tập thểlớp đoàn kết, vai trò và nhiệm vụ của cán bộ lớp trong việc xây dựng tập thể lớp,
về mối quan hệ công tác giữa các cán bộ lớp với nhau
* Để các em phát huy hết năng lực của mình trên từng cương vị thì giáo viênchủ nhiệm cần có sự phân công rõ ràng nhiệm vụ cho từng chức danh
- Nhiệm vụ của Lớp trưởng:
+ Lớp trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý toàn bộ các hoạt động của lớp.+ Tổ chức lớp thực hiện các nhiệm vụ học tập và rèn luyện
+ Theo dõi đôn đốc các thành viên trong lớp chấp hành đầy đủ và nghiêmtúc quy chế, quy định của nhà trường, của lớp…
+ Chủ trì các buổi sinh hoạt lớp, đánh giá và phổ biến các hoạt động giáo dục.+ Động viên, thăm hỏi những học sinh đau ốm, gia đình gặp chuyện khônghay như tai nạn
- Nhiệm vụ Bí thư chi đoàn:
Bí thư chi đoàn là người chịu trách nhiệm trước đoàn cấp trên về các hoạtđộng của chi đoàn Công việc cụ thể:
Trang 15+ Quản lý các mặt của chi đoàn từ tổ chức đến từng thành viên trong chiđoàn, hiểu rõ tâm tư nguyện vọng của các thanh viên
+ Cập nhật các thông báo của Đoàn trường, đoàn cấp trên, hiểu và triển khaimột cách có hiệu quả tại chi đoàn
+ Làm công tác tư tưởng để vận động Đoàn viên thực hiện các chủ trương,chính sách, kế hoạch, hoạt động, phong trào của Đoàn trường và đoàn cấp trên mộtcách nhiệt tình, tự giác trên tinh thần tự nguyện
- Nhiệm vụ của lớp phó học tập:
+ Phụ trách quản lý nhiệm vụ học tập của lớp
+ Theo dõi và chỉ đạo cán sự bộ môn hoạt động trong các buổi sinh hoạt 10phút đầu giờ
+ Điểm danh, ghi sổ đầu bài đầy đủ, rõ ràng
- Nhiệm vụ của lớp phó lao động:
+ Theo dõi, quản lý công việc lao động của lớp
+ Nhận nhiệm vụ, phổ biến kế hoạch lao động và phân công lao động chotừng thành viên
- Nhiệm vụ của lớp phó văn, thể, mỹ:
+ Phụ trách công tác văn nghệ, thể dục thể thao của lớp.
- Nhiệm vụ của thủ quỹ lớp:
+ Phụ trách thu chi quỹ lớp và các hoạt động ngoài giờ lên lớp
- Các tổ trưởng:
+ Có trách nhiệm quản lý theo dõi các thành viên trong tổ của mình theo nộiquy đã xây dựng
+ Phân công, theo dõi trực nhật của tổ
Mỗi thành viên trong ban cán sự lớp đều phải có một cuốn sổ ghi chép cẩnthận các hoạt động do mình phụ trách Cuối tuần giáo viên chủ nhiệm có kiểm tra,theo dõi, đánh giá
Nhiệm vụ của Ban cán sự lớp cần phổ biến trước tập thể lớp nhằm thể hiệntính công khai, dân chủ trước học sinh Mặt khác còn nhằm đưa tập thể lớp vào ổnđịnh nề nếp và hơn hết là nhằm giúp các học sinh chưa ngoan phần nào nhận thứcđược vai trò, nhiệm vụ của mình trong tập thể lớp để từ đó có những hành vi phùhợp
Bồi dưỡng khả năng tự quản cho học sinh đòi hỏi phải có quá trình hướngdẫn, chỉ bảo, giúp đỡ các em từ thấp đến cao, để các em tự giải quyết công việc từđơn giản đến phức tạp Biện pháp trong giai đoạn đầu là bắt tay chỉ việc, sau đó đểcác em từng bước tự lực giải quyết những công việc cụ thể trong toàn bộ tiến trình
tổ chức hoạt động, có sự theo dõi, uốn nắn của giáo viên chủ nhiệm
Phương hướng chung là tăng dần khả năng tự quản của học sinh đi đôi vớiviệc giảm dần sự tham gia cụ thể của giáo viên chủ nhiệm trong từng hoạt độngcho đến khi các em có thể chủ động hoàn toàn trong công việc
Để các em thảo luận, bàn biện pháp thực hiện bản kế hoạch công tác củalớp, giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò cố vấn cho kế hoạch hoạt động của các em
Trang 16* Dựa vào nội quy của nhà trường, tôi đồng ý để Ban cán sự lớp thảo luận vàđưa ra bản dự thảo nội quy riêng của lớp
*Tổ chức tập huấn về công tác điều hành tập thể cho cán bộ lớp (Phụ lục 4) 2.2.3 Tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng cho toàn lớp về những nội dung xây dựng tập thể lớp tự quản
Việc làm này có thể được tiến hành trong suốt năm học Song nên tập trungvào một thời điểm cần thiết như: đầu năm học, cuối học kì 1, sang đầu học kì 2 Trước hết tôi tổ chức học sinh học tập nội quy của nhà trường và thảo luận nội quyxếp loại học sinh của lớp do Ban cán sự lớp và GVCN đã dự thảo trước đó, để điđến thống nhất (tổ trưởng theo dõi và đánh giá hàng tuần, từ đó xếp loại hàng
tháng) (Phụ lục 5)
Sau đó sẽ huấn luyện các em các nội dung sau:
+ Thế nào là một tâp thể tự quản
+ Vai trò của đội ngũ cán bộ lớp trong quá trình xây dựng lớp tự quản
+ Tự quản giờ học vắng giáo viên
+ Tự quản giờ trên lớp
+ Tự quản sinh hoạt 10 phút đầu giờ
+ Tự quản các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
+ Học tập nội quy trường, lớp
Những nội dung trên có thể được xen kẽ vào nội dung của giờ sinh hoạt tậpthể học sinh có dịp trao đổi, bàn bạc, coi đó như là một dịp huấn luyện các em.Đồng thời cho các em đăng kí danh hiệu thi đua cho lớp, tổ, cá nhân
2.2.4 Xây dựng được những “Đôi bạn cùng tiến”, “Nhóm bạn cùng tiến” trong học tập, rèn luyện ở trường cũng như ở nhà.
“Học thầy không tày học bạn”, câu tục ngữ tưởng như quá quen thuộc nhưnglại rất đúng đắn về vai trò của một người bạn trong cuộc sống của con người, đặcbiệt là về việc học Ngoài việc học tập, tiếp nhận kiến thức từ thầy, cô giáo thì việchọc hỏi từ bạn bè cũng vô cùng quan trọng Phong trào “Đôi bạn cùng tiến” khôngchỉ mang lại hiệu quả thiết thực trong học tập, rèn luyện mà còn ý nghĩa nhân vănsâu sắc, khơi dậy tinh thần đoàn kết, tự giác, cùng nhau học tốt, cùng nhau tiến bộcủa học sinh Qua đó, góp phần thực hiện hiệu quả phong trào “Xây dựng tập thểlớp đoàn kết” và nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường
Để làm tốt việc đó ngay từ đầu năm học tôi và cán bộ lớp đã thảo luận đểxây dựng tiêu chuẩn đạt “Đôi bạn cùng tiến”, “Nhóm bạn cùng tiến” như sau:
+ Tiêu chuẩn chung về hạnh kiểm:
- Tất cả học sinh trong nhóm đều không vi phạm quy chế thi ở bất cứ hìnhthức nào
- Không quay cóp, trao đổi trong kiểm tra
- Thực hiện tốt nhiệm vụ giáo viên phân công
- Tham gia lao động tích cực
Trang 17- Tích cực tham gia các phong trào, các hoạt động ngoại khóa do trường tổ chức.
- Tích cực giữ vệ sinh khu vực trong và ngoài nhà trường, vận động mọingười cùng thực hiện
- Không vi phạm nội quy (Không bị ghi tên ở sổ đầu bài, ở sổ trực Đoàn,không bị cờ đỏ ghi nhận, không bị mời phụ huynh… với bất kỳ lỗi gì)
- Có ý thức nhắc nhở các bạn thực hiện tốt nội quy
- Tham gia các hoạt động vui chơi lành mạnh
- Chỉ vắng học khi có lý do chính đáng, có đơn xin phép với đúng chữ kýcủa phụ huynh
- Xếp loại hạnh kiểm học kì II loại tốt
- Nếu 1 trong 2 học sinh là lớp trưởng hoặc lớp phó học tập thì trong học kì
II thì lớp phải có ít nhất 3 lần được xếp từ thứ nhất đến thứ 3 trong 36 lớp của toàntrường
Đôi bạn, nhóm bạn cùng tiến là nhóm bạn có học sinh cùng đạt hạnh kiểmbằng hoặc cao hơn học kì liền kề ít nhất một bậc trong xếp loại, đồng thời đạt cáctiêu chuẩn sau về học lực:
+ Tiêu chuẩn sau về học lực:
Học sinh Kết quả trước đăng ký Kết quả xếp loại sau đăng ký
Việc đăng kí “Đôi bạn cùng tiến”, “Nhóm bạn cùng tiến” được phát độngtrong 2 đợt, đầu học kì I và đầu học kì II
Trong quá trình xây dựng những “Đôi bạn cùng tiến”, “Nhóm bạn cùng tiến” tôiluôn đảm bảo em có học lực chưa tốt được kèm cặp bời những em có học lực tốthơn, những em có hạnh kiểm chưa tốt được kèm cặp bởi những em có hạnh kiểm
tốt hơn (Phụ lục 6)
2.2.5 Lập sơ đồ tổ chức lớp học
Để quản lý tốt học sinh GVCN cần quan tâm đến việc lập sơ đồ tổ chức lớphọc, cụ thể là bố trí và luân chuyển vị trí ngồi học của các thành viên trong tập thểlớp Việc phân công chỗ ngồi và luân chuyển vị trí ngồi học tạo điều kiện thuận lợicho từng học sinh trong lớp học tập, trao đổi kiến thức, giúp đỡ những học sinhyếu, kém góp phần xây dựng được một tập thể lớp đoàn kết, thân thiện, tạo độnglực cho các thành viên phấn đấu và cố gắng hoàn thiện mình
Trang 18GVCN cần linh hoạt bố trí để: học sinh yếu kém, chậm tiến ngồi trước; họcsinh khá giỏi ngồi sau Học sinh thấp ngồi bàn trước, học sinh cao hơn ngồi bànsau; học sinh mắt yếu ngồi gần bảng
Các thành viên trong Ban cán sự ngồi đan xen ở giữa, trước và sau Trongmột học kì GVCN cần điều chỉnh đổi luân phiên từ 2 đến 3 lần Mỗi lần thay đổi làmột lần thiết lập lại sơ đồ lớp để trên bàn giáo viên để giáo viên bộ môn kết hợp tổchức hoạt động trong mỗi tiết dạy cho phù hợp Những em trong Ban cán sự lớpngồi sau có thể quản lí, theo dõi, nhắc nhở các bạn khác trong các giờ học Những
em học sinh yếu kém ngồi đầu sẽ được giáo viên bộ môn quan tâm theo dõi vàgiúp đỡ kịp thời, như thế mỗi em sẽ mạnh dạn, tự tin hơn trong học tập
Cách sắp xếp chỗ ngồi như trên, một mặt phát huy được vai trò của đội ngũcán bộ lớp trong việc quản lý lớp học, mặt khác các em học tốt có thể hỗ trợ đượccho những em còn học yếu từ đó nâng cao chất lượng giáo dục của lớp
2.3 Biện pháp 3: Sự quan tâm từ giáo viên chủ nhiệm
Xuất phát từ các nguyên nhân của lớp, GVCN cần biết tìm ra phương phápthích hợp cho lớp mình
GVCN cần quan tâm lớp hơn, thường xuyên nói chuyện, tâm sự để hiểu tâm
tư, nguyện vọng, hoàn cảnh gia đình, cũng như sức học của các em ở tất cả cácmôn Nắm bắt được nguyên nhân chính gây mất đoàn kết trong lớp mình để tháo
gỡ
GVCN cần đôí xử công bằng, khách quan với mọi học sinh Quan tâmnhiều hơn đến học sinh thường vi phạm nội quy nhà trường như bỏ học, gây gỗđánh nhau…; những học sinh còn nhút nhát tự ti; những em có học lực yếu và họcsinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn
2.4 Biện pháp 4: Tổ chức các hoạt động trải nghiệm
Cuộc sống chính là những chuyến đi, những trải nghiệm thú vị, tuyệt vời vàchính nhờ có những chuyến trải nghiệm đó mà các em có thể tích lũy thêm chomình kiến thức, kĩ năng để làm hành trang bước vào cuộc sống
Qua hoạt động trải nghiệm, các em mở rộng thêm không gian học tập đưahọc sinh rời xa lí thuyết sách vở hay chiếc điện thoại, được trải nghiệm những điềuthực tế mà trước nay chỉ được học, được xem qua các thông thông tin đại chúng.Ngoài ra những chuyến đi thực tế còn giúp học sinh tăng cường tình đoàn kết, khảnăng hoạt động nhóm và bồi dưỡng tình yêu quê hương đất nước
Thiết nghĩ rằng trong một môi trường giáo dục mới chúng ta nên giúp họcsinh tăng cường hoạt động thực hành và trải nghiệm ứng dụng những điều đã họcvào thực tiễn làm cho các em cảm thấy hứng thú hơn trong học tập
Sau khi học sinh lớp tôi (cụ thể là học sinh lớp 11A4) có dịp tham quan khu
di tích lịch sử Truông Bồn (Đô Lương – Nghệ An), tôi yêu cầu học sinh viết bàithu hoạch như sau: Cảm nhận của em khi về thăm khu di tích lịch sử Truông Bồn
(Giáo viên gia hạn thời gian thu bài, chọn lọc bài hay, đọc và trao thưởng).(Phụ lục 7)
Sản phẩm mà chúng tôi có được sau chuyến tham quan là những dòng tâm
sự rất đỗi chân thành của học sinh, các em yêu hơn quê hương, đất nước mình, vôcùng tự hào và biết ơn sự hy sinh oanh liệt của các thế hệ cha anh Qua đó tôi nhận
Trang 19thấy các em rất thích thú, đã hòa đồng, thân thiện, đoàn kết, tương trợ nhau nhiềuhơn, biết quan tâm chia sẽ với nhau Và điều đó cũng là mục tiêu xây dựng tập thểlớp đoàn kết.
2.5 Biện pháp 5: Tổ chức các hoạt động và giao lưu tập thể qua sinh hoạt lớp
Giá trị sống cần thiết với học sinh THPT: Hòa bình, hợp tác, hạnh phúc, yêuthương, khoan dung, khiêm tốn, trung thực, trách nhiệm, tôn trọng và đoàn kết.Học tập giá trị sống giúp các em tôn trọng bản thân và người khác, biết cách hợptác, xây dựng và duy trì tình đoàn kết Đồng thời GVCN trang bị kĩ năng sống chohọc sinh như kĩ năng giao tiếp, sáng tạo, hòa nhập, ứng phó với các tình huốngtrong cuộc sống, kĩ năng quan sát, chia sẽ trong nhóm…
Thông qua các hoạt động và giao lưu tập thể, giúp học sinh cũng cố, bổ sung
và mở rộng thêm tri thức đã học, phát triển khả năng thẩm mỹ, tăng cường thểchất, nhận thức xã hội, ý thức công dân, tình yêu quê hương, đất nước
Thông qua các hoạt động tập thể các em có cơ hội chia sè tâm tự, nguyệnvọng của mình, các em có cơ hội đánh giá, nhận xét nhau một cách thẳng thắn, tíchcực từ đó các em hiểu nhau, đoàn kết nhau hơn, khắc phục xu hướng hẹp hòi, cục
Hoặc có thể mỗi tháng 1 lần, giáo viên chủ nhiệm tổ chức cho học sinh tiếtsinh hoạt theo chủ đề như: Tìm hiểu ngày truyền thống 20-11; hái hoa dân chủ;thanh niên với Tổ Quốc; tìm hiểu tâm lí tuổi mới lớn; ngày của mẹ em nên làm gì?Thanh niên với tình bạn, tình yêu và gia đình; chọn nghề gì cho phù hợp; những
điều em muốn nói…(Phụ lục 8)
2.6 Biện pháp 6: Tổ chức các hoạt động và giao lưu với tập thể trong và ngoài nhà trường.
Thông qua các hoạt động giao lưu tập thể, đây cũng là điều kiện để học sinhbộc lộ năng khiếu, tính tự tin, tích cực, tự giác tham gia các hoạt động của nhàtrường, xã hội Tạo mối quan hệ tốt đẹp, lành mạnh trong sinh hoạt tập thể vớinhau
Bên cạnh học tập, học sinh tham gia các hoạt động khác như công tác xã hội,lao động sản xuất, văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao… giúp mở rộng tri thức chohọc sinh, hình thành các chuẩn mực đạo đức
Tôi chú ý tổ chức hoạt động tập thể, hoạt động nhân đạo để tạo điều kiệncho học sinh cá biệt, tham gia, xây dựng môi trường lành mạnh, tích cực, để các
em có cơ hội tự thể hiện mình Công tác này thực sự đặc biệt có ý nghĩa đối vớihọc sinh trầm cảm, tự ti Các em sẽ mạnh dạn, tích cực hơn trong học tập và rèn