Thành tựu nghiên cứu văn học việt nam thế kỷ thứ xvii công trình dự thi giải thưởng sinh viên nghiên cứu khoa học năm 2009

Ở chương này, chúng tôi; trên cơ sở thuyết minh, giới thiệu các công trình nghiên cứu văn học Việt Nam thế kỉ thứ XVII, dựa trên hai bình diện là: thành tựu trong công tác sưu tầm và thà

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

MỤC LỤC

TÓM TẮT CÔNG TRÌNH 1

MỞ ĐẦU 3

CHƯƠNG 1 : THÀNH TỰU CÔNG TÁC SƯU TẦM VĂN BẢN 8

TÁC PHẨM VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII 8

1.1 CÁC CÔNG TRÌNH SƯU TẦM VĂN BẢN VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII TỪ THẾ KỈ THỨ XIX TRỞ VỀ TRƯỚC 8

1.2 CÁC CÔNG TRÌNH SƯU TẦM VĂN BẢN VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN NAY 9

CHƯƠNG 2 : THÀNH TỰU CÔNG TÁC NGHIÊN CỨU, ĐÁNH GIÁ 20

TÁC PHẨM VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII 20

2.1 Tổng thuật những thành tựu công tác nghiên cứu, đánh giá tác phẩm văn học Việt Nam thế kỷ thứ XVII từ thế kỷ XIX trở về trước 20

2.2 Tổng thuật những thành tựu công tác nghiên cứu, đánh giá về tác phẩm văn học Việt Nam thế kỷ thứ XVII từ đầu thế kỷ thứ XX đến nay 20

CHƯƠNG 3 : NHẬN XÉT VỀ NHỮNG THÀNH TỰU NGHIÊN CỨU 52

VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII 52

3.1 NHẬN XÉT VỀ THÀNH TỰU CÔNG TÁC SƯU TẦM VĂN BẢN VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII 52

3.2 NHẬN XÉT VỀ THÀNH TỰU CÔNG TÁC NGHIÊN CỨU, ĐÁNH GIÁ VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII 53

KẾT LUẬN 55

TÀI LIỆU THAM KHẢO 57

PHỤ LỤC 59

tự chung dựa trên tiêu chí thời gian và tiêu chí tính chất, đặc điểm riêng của từng loại công trình một

1.1 Các công trình sưu tầm văn bản tác phẩm văn học Việt Nam thế kỉ XVII từ thế kỉ XIX trở về trước

1.2 Các công trình sưu tầm văn bản tác phẩm văn học Việt Nam thế kỉ XVII từ đầu thế kỉ XX đến nay

Chương 2 Thành tựu công tác nghiên cứu đánh giá tác phẩm văn học Việt Nam thế kỉ thứ XVII

Ở chương này, chúng tôi tập trung nghiên cứu về thành tựu khảo, luận, nhận xét, đánh giá về nền văn học Việt Nam thế kỉ thứ XVII mà một số các công trình nghiên cứu có đề cập đến Và ở chương này, chúng tôi cũng chia làm hai mục nhỏ, và cũng dựa trên niên đại, năm hoàn thành của các công trình Trong mỗi mục nhỏ, các công trình cũng lần lượt được chúng tôi sắp xếp thuyết

minh, giới thiệu dựa trên tiêu chí thới gian và tiêu chí tính chất, đặc điểm riêng của từng loại công trình một

2.1 Tổng thuật những thành tựu công tác nghiên cứu đánh giá về tác phẩm văn học Việt Nam thế kỉ thứ XVII từ thế kỉ thứ XIX trở về trước

2.2 Tổng thuật những thành tựu công tác nghiên cứu đánh giá về tác phẩm văn học Việt Nam thế kỉ thứ XVII từ đầu thế kỉ thứ XX đến nay

Chương 3 Nhận xét về những thành tựu nghiên cứu văn học Việt nam thế kỉ thứ XVII

Ở chương này, chúng tôi; trên cơ sở thuyết minh, giới thiệu các công trình nghiên cứu văn học Việt Nam thế kỉ thứ XVII, dựa trên hai bình diện là: thành tựu trong công tác sưu tầm và thành tựu trong công tác phê bình, đánh giá; sẽ đưa ra những nhận xét, ý kiến về thành tựu, khả năng ứng dụng cũng như những tồn tại, hạn chế của các công trình trong một phạm vi kiến thức nhất định Theo đó, chúng tôi cũng có hai đề mục trong chương này, mỗi đề mục dành để nhận xét một bình diện trong hia bình diện đã đề cập: bình diện sưu tầm và bình diện nghiên cứu

3.1 Nhận xét về thành tựu công tác sưu tầm văn bản văn học Việt Nam thế kỉ thứ XVII

3.2 Nhận xét về thành tựu công tác nghiên cứu, đánh giá văn học Việt Nam thế kỉ thứ XVII

Những phần còn lại của công trình, chúng tôi thuyết minh về lý do chọn đề tài, phương pháp nghiên cứu, mục đích và ý nghĩa thực tiễn của đề tài ở phần mở đầu cũng như trình bày rõ về những điều đã thu nhận được trong quá trình thực hiện đề tài ở phần kết luận

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Bấy lâu nay, Văn học trung đại đã được rất nhiều các học giả, các nhà nghiên cứu nổi tiếng và có uy tín nghiên cứu và đạt không ít những thành tựu nổi bật Trong đó, có các công trình nghiên cứu văn học thế kỉ thứ XVII Vấn đề được đặt ra là, thế kỉ XVII là một giai đoạn mà đất nước có nhiều rối ren, loạn lạc bởi phân tranh Trịnh- Nguyễn, cùng với đó là những biến đổi hết sức sâu sắc trong đời sống xã hội Đây là bước đệm của văn học trung đại chuyển hướng từ ca ngợi, tin yêu vào chế độ phong kiến với hệ thống ý thức, tư tưởng đặc thù của nó sang một nền văn học tố cáo hiện thực

xã hội đầy dẫy bất công, thối nát, khi chế độ phong kiến bộc lộ những điểm phản động của mình Chính vì là một bước đệm từ đỉnh cao này đến đỉnh cao khác, cho nên ít được quan tâm trong nghiên cứu

Vậy thì diện mạo của các công trình nghiên cứu giai đoạn văn học này

ra sao? Từ việc nắm được diện mạo của các công trình nghiên cứu, thì việc nghiên cứu, đào sâu những thành tựu của nền văn học XVII, trên cơ sở kế thừa những kết quả của các bậc tiền bối đã làm, mới có khả năng phát triển Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn đó, cũng như mong muốn có một đề tài mang tính chất thống kê các công trình nghiên cứu về văn học thế kỉ thứ XVII để tiện cho việc tham khảo sau này, mà chúng tôi quyết định thực hiện

đề tài

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Nghiên cứu về thành tựu nghiên cứu văn học thế kỉ thứ XVII là một đề tài mang tính mới mẻ, cho nên về tình hình nghiên cứu vấn đề này thì rất ít Nói đến tình hình nghiên cứu văn học thế kỉ thứ XVII, chủ yếu ta tìm thấy các công trình nghiên cứu trong nước với những tác giả như Lê Quý Đôn, Bùi Huy Bích, Phan Huy Chú,…; trở lại những năm trong khoảng thế kỉ

thứ XX thì có Bùi Văn Nguyên, Đinh Gia Khánh, Nguyễn Đổng Chi, Trần Thị Băng Thanh, Bùi Duy Tân, Đoàn Thị Thu Vân, …

Riêng về một đề tài mang tính tổng thuật lại các công trình nghiên cứu

về văn học thế kỉ thứ XVII thì chưa có

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài

Về mục đích nghiên cứu của đề tài: Nghiên cứu về thành tựu nghiên cứu

văn học Việt Nam thế kỉ XVII nhằm có cái nhìn toàn diện hơn về một giai đoạn của văn học trung đại; thấy được những thành tựu của một số công trình nghiên cứu về một chặng đường văn học này và hướng ứng dụng của các công trình đó; tìm hiểu và học tập những cách thức, phương pháp nghiên cứu một giai đoạn văn học lịch sử bất kì mà đặc biệt là văn học trung đại; và nhất

là có thể kế thừa thành tựu của các công trình nghiên cứu cho việc học tập và nghiên cứu về sau của bản thân

Về nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài: Vì là nghiên cứu về các công trình

nghiên cứu văn học Việt Nam thế kỉ thứ XVII cho nên nhiệm vụ của đề tài là phải sưu tầm và thống kê và thuyết minh một cách rõ ràng, chân thực những công trình nghiên cứu về văn học XVII nổi bật; từ đó rút ra cho được thành tựu của các công trình

4 Phương pháp nghiên cứu

Đây là đề tài đề tài văn học sử, trong quá trình nghiên cứu phải có cái nhìn đúng đắn về một chặng đường văn học, cho nên phương pháp sử dụng chủ yếu là phương pháp văn học sử

Tiếp theo là phương pháp thống kê, phân loại các công trình nghiên cứu văn học Việt Nam thế kỉ thứ XVII theo một tiêu chí nhất định

Phương pháp mô tả, thuyết minh, chọn lọc những mục, phần, chương thuộc nội dung của các công trình có liên quan đến việc nghiên cứu văn học thế kỉ thứ XVII để trình bày

Phương pháp phân tích và quy nạp, rút ra cho được những thành tựu

6 Đóng góp mới của đề tài

Đóng góp rất mới của đề tài là tạo ra một thư mục các công trình nghiên cứu văn học Việt Nam thế kỉ thứ XVII có giá trị để người sau tiện theo đó mà tìm hiểu, phục vụ cho nhu cầu của mình

Gián tiếp hình thành một hệ thống các thành tựu của văn học thế kỉ XVII thông qua các công trình nghiên cứu

Tạo điều kiện cho việc học hỏi phương pháp nghiên cứu một giai đoạn văn học sử mà đặc biệt là văn học trung đại

7 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn

Ý nghĩa lý luận của đề tài: Tổng quan một cách tương đối đầy đủ những

công trình nghiên cứu văn học Việt Nam thế kỉ thứ XVII có giá trị, qua đó, nhìn nhận ra đươc thành tựu từ công tác sưu tầm, nghiên cứu của các tác giả công trình

Ý nghĩa thực tiễn: Làm tài liệu tham khảo cho các bạn sinh viên khác

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài

4 Phương Pháp nghiên cứu

5 Giới hạn đề tài

6 Đóng góp mới của đề tài

7 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn

8 Kết cấu đề tài

CHƯƠNG 1: THÀNH TỰU CÔNG TÁC SƯU TẦM VĂN BẢN

TÁC PHẨM VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII

1.1 CÁC CÔNG TRÌNH SƯU TẦM VĂN BẢN VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ

KỈ THỨ XVII TỪ THẾ KỈ THỨ XIX TRỞ VỀ TRƯỚC

1.2 CÁC CÔNG TRÌNH SƯU TẦM VĂN BẢN VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ

KỈ THỨ XVII TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN NAY

CHƯƠNG 2: THÀNH TỰU CÔNG TÁC NGHIÊN CỨU, ĐÁNH GIÁ TÁC PHẨM VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII

2.1 TỔNG THUẬT NHỮNG THÀNH TỰU CÔNG TÁC NGHIÊN CỨU, ĐÁNH GIÁVỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII TỪ THẾ KỈ THỨ XIX TRỞ VỀ TRƯỚC

2.2 TỔNG THUẬT NHỮNG THÀNH TỰU CÔNG TÁC NGHIÊN CỨU, ĐÁNH GIÁ VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII TỪ ĐẦU THẾ KỈ THỨ XX ĐẾN NAY

CHƯƠNG 3:NHẬN XÉT VỀ NHỮNG THÀNH TỰU NGHIÊN CỨU VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII

3.1 NHẬN XÉT VỀ THÀNH TỰU CÔNG TÁC SƯU TẦM VĂN BẢN VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII

3.2 NHẬN XÉT VỀ THÀNH TỰU CÔNG TÁC NGHIÊN CỨU, ĐÁNH GIÁ VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII

KẾT LUẬN

TÀI LIỆU THAM KHẢO

CHƯƠNG 1 : THÀNH TỰU CÔNG TÁC SƯU TẦM VĂN BẢN TÁC PHẨM VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII

Có thể nói, các tác phẩm văn học thế kỉ thứ XVII đã được sưu tầm, phiên dịch

từ rất sớm, kể cả từ trước thế kỉ XIX, với những thành tựu đạt được không nhỏ,

và là nguồn tư liệu quý báu cho việc nghiên cứu các vấn đề có liên quan

Xét về thành tựu của công tác sưu tầm văn bản văn học thế kỉ thứ XVII, chúng tôi chia làm hai giai đoạn lớn, căn cứ trên năm các công trình sưu tầm được viết, gồm có: Giai đoạn trước từ trước thế kỉ XIX; và giai đoạn từ thế kỉ XX cho đến nay

1.1 CÁC CÔNG TRÌNH SƯU TẦM VĂN BẢN VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII TỪ THẾ KỈ THỨ XIX TRỞ VỀ TRƯỚC

1.1.1 Bộ sưu tập của Bùi Huy Bích: Hoàng Việt thi tuyển và Hoàng Việt văn tuyển

Đây là hai công trình sưu tầm văn thơ rất có giá trị của học giả Bùi Huy Bích vào cuối thế kỉ thứ XVIII

●Ở Hoàng Việt thi tuyển, các tác gia và tác phẩm được Bùi Huy Bích sưu tầm,

tuyển chọn là những tác phẩm thi văn, và được sắp xếp theo trình tự thời gian ứng với năm của tác giả bài thơ sáng tác Toàn bộ những tác phẩm của văn học

thế kỉ thứ XVII sẽ được chúng thống kê thông qua công trình phiên dịch Hoàng Việt thi tuyển của nhóm nghiên cứu Trung tâm nghiên cứu Quốc học do Mai

Quốc Liên làm chủ biên

●Ở Hoàng Việt văn tuyển, các tác phẩm được Bùi Huy Bích sưu tầm là văn và

viết theo các thể: ký; văn bia; chí; lục; tế văn; văn chiếu; văn chế; văn sách; biểu; khải; tản văn; tấu; biểu; công văn Theo đó, những tác phẩm thuộc văn

học thế kỉ thứ XVII chúng tôi thống kê thông qua công trình Hoàng Việt văn tuyển , các quyển 2,3,4,5,6,7,8 do Tô Nam Nguyễn Đình Diệm, thuộc Phủ

Quốc vụ khanh đặc trách văn hoá sưu tầm và trích dịch

1.1.2 Mục Văn tịch chí trong sách Lịch triều hiến chương loại chí của

Phan Huy Chú

Lịch triều hiến chương loại chí là một tác phẩm không chỉ có giá trị về

việc sưu tầm văn chương của các tác gia mà còn có sự nhận xét về tiểu sử, hành trạng của họ Tác phẩm gồm nhiều bộ với nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó, những mục có thống kê tác phẩm cũng như tác gia của văn học thế kỉ thứ XVII

là: Văn tịch chí và Nhân vật chí

Mục Văn tịch chí của Lịch Triều Hiến Chương Loại Chí với những tác

giả, tác phẩm văn học thế kỉ thứ XVII được chúng tôi thống kê thông qua bản

dịch Lịch Triều Hiến Chương Loại Chí tập 3 do nhóm Trịnh Đình Rư, Cao Huy Giu,… sưu tầm và trích dịch và công trình Lịch Triều Hiến Chương Loại Chí tập IX, với các quyển 42,43,44,45 do Tố Nguyên Nguyễn Thọ Dực sưu tầm và

trích dịch, thuộc Bộ Văn hoá Giáo dục và Thanh niên

1.2 CÁC CÔNG TRÌNH SƯU TẦM VĂN BẢN VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII TỪ ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN NAY

1.2.1 Bộ Hợp tuyển thơ văn Việt Nam tập 2

- Tác giả công trình: Do nhóm biên soạn có Đinh Gia Khánh chủ biên, Bùi Văn Nguyên, Nguyễn Ngọc San sưu tầm, tuyển dịch biên soạn

- Nhà xuất bản và năm in: Nhà xuất bản Văn học, Hà Nội, in 1976

- Nội dung công trình:

Công trình được chia ba phần Phần thứ nhất là Tám thế kỉ của tiến trình văn học viết giới thiệu một cách toàn diện, tổng quát về diện mạo, đặc điểm,

lực lượng sáng tác, chủ đề tư tưởng chung,… của tám thế kỉ văn học viết, trong

đó có văn học thế kỉ thứ XVII Phần thứ hai, là phần Hợp tuyển sưu tầm, hợp tuyển văn học từ X-XVII, lại được chia ra làm ba phần nhỏ Phần thứ ba là Phụ lục trình bày các tác phẩm chưa rõ niên đại

Trong đó, các tác giả, tác phẩm của nền văn học thế kỉ XVII được sưu

tầm, trích tuyển trong phần hai, mục ba: Văn học thế kỉ XVI-XXII, và phần ba :

Theo đó, các tác giả, tác phẩm văn học thế kỉ XVII được thống kê rất rõ Xem phụ lục 1

1.2.2 Bộ Tổng tập văn học Việt Nam tập 6, tập 7

1.2.1.1 Bộ Tổng tập văn học Việt Nam tập 6

- Tác giả công trình: Do nhóm biên soạn có Bùi Duy Tân làm chủ biên cùng với các tác giả sưu tầm biên soạn như: Trần Bá Chí, Nguyễn Xuân Diện, Đỗ Thị Hảo, Đinh Thanh Hiếu, Kiều Thu Hoạch, Phạm Văn Khoái, Nguyễn Tá Nhí, Nguyễn Kim Sơn, Chương Thâu, Trần Thị Băng Thanh, Đào Thái Tôn

- Nhà xuất bản và năm in: Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Hà Nội, in

1997

- Nội dung công trình:

Tổng tập Văn học tập 6 tuyển chọn các tác gia, tác phẩm văn học viết

chữ Hán và chữ Nôm từ đầu thế kỉ thứ XVI đến vài thập niên đầu XVII

Công trình gồm có năm phần: một phần Khải luận chung và bốn phần sau là Hợp tuyển

Ở phần Khải luận chung, tác giả công trình chủ yếu đào sâu vào tình

hình lịch sử- xã hội và tình hình văn học của thế kỉ thứ XVI, tuy nhiên cũng có nói đến tình hình lịch sử cũng những thành tựu văn học thế kỉ thứ XVII

Trong bốn phần còn lại của tổng tập, các tác gia, tác phẩm của nền văn

học thế kỉ XVII được sưu tầm ở phần ba: Tác giả đầu triều Lê Trung Hưng và phần bốn: Những tác phẩm chưa rõ tác giả Các tác giả, tác phẩm của văn học

thế kỉ thứ XVII theo đó màđược thống kê Xem phụ lục 2

1.2.2.2 Bộ Tổng tập văn học Việt Nam tập 7

- Tác giả công trình: Do nhóm biên soạn có Bùi Duy Tân chủ biên; cùng với các tác giả khác như Cao Tự Thanh, Đinh Thanh Hiếu, Lại Văn Hùng, Lê Huy Trâm, Nguyễn Kim Sơn, Nguyễn Tá Nhí,

Nguyễn Xuân Diện, Phạm Ánh Sao, Phạm Văn Khoái, Trần Bá Chí

- Nhà xuất bản và năm in: Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, in năm 1997

- Nội dung công trình:

Tổng tập Văn học 7 là sự nối tiếp công trình Tổng tập 6; chọn tuyển các

tác gia, tác phẩm của văn học thế kỉ thứ XVII-XVIII Cụ thể là sau vài thập niên đầu thế kỉ XVII cho đến giữa XVIII

Tổng tập văn học 7 gồm có ba phần: Phần Khải luận chung; hai phần sau là Hợp tuyển

Ở phần Khải luận chung, tình hình lịch sử -xã hội cũng như tình hình

văn học của thế kỉ XVII được khái quát vừa sâu sắc, vừa toàn diện; cung cấp cái nhìn rõ ràng nhất cho người đọc về thời kì văn học này

Ở phần Hợp tuyển, gồm có hai phần chính Phần một: Tác gia văn học ( biết rõ hoặc tương đối rõ niên đại) và Phần hai:Tác phẩm văn học chưa biết rõ niên đại, tác gia Theo đó, các tác gia và tác phẩm văn học thế kỉ XVII, được

thống kê khá kĩ càng Xem phụ lục 3

1.2.3 Bộ Tinh tuyển văn học Việt Nam tập 4

- Tác giả công trình: Trần Thị Băng Thanh, Vũ Thanh thuộc Trung tâm Khoa học Xã hội Nhân văn Quốc gia

- Nhà xuất bản và năm in: Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, in năm

2004

- Nội dung công trình:

Công trình là sự tiếp nối quyển Tinh tuyển Văn học tập 3, tuyển chọn

các tác gia, tác phẩm văn học viết bằng chữ Hán và chữ Nôm từ đầu thế kỉ XV đến hết thế kỉ XVII- ba thế kỉ diễn ra nhiều biến đổi quan trọng, làm thay đổi nhiều mặt trong đời sống xã hội, tư tưởng

Về nguyên tắc biên soạn của công trình, đó là tinh tuyển, cho nên chỉ lựa chọn những tác phẩm có giá trị nghệ thuật cao bên cạnh đó là tác phẩm tiêu biểu cho phong cách của từng tác giả, từng thể loại hay từng giai đoạn lịch sử

Về thứ tự sắp xếp tác giả, theo trình tự thời gian; hoặc dựa vào những cột mốc khác như năm thi đỗ, năm đi sứ,…

Về thứ tự sắp xếp tác phẩm, cũng theo trình tự thời gian

Về văn bản, phiên dịch, phiên âm, chú giải,… công trình dựa vào tư liệu thơ văn Hán – Nôm ở các thư viện lớn, các văn bản được in ấn trong các bộ

hợp tuyển thơ văn,… Trong số những công trình mà Tinh Tuyển 4 tham khảo,

kế thừa, có công trình như Hoàng Việt thi văn tuyển; Tổng tập văn học Việt Nam ( các tập 4,5,,6,7)- đây cũng là hai bộ công trình có sưu tầm rất kĩ lưỡng

các tác phẩm, mà trong đó có tác phẩm văn học thế kỉ XVII

Ngoài ra, như những tập Tinh Tuyển khác, bộ Tinh Tuyển tập 4 lấy chữ

Quốc ngữ làm văn tự ghi chép các văn bản dù nguyên gốc là chữ Hán hay chữ Nôm Tất cả văn bản đều được phiên âm bằng Quốc ngữ và kèm theo các bản dịch ra tiếng Việt

Công trình Tinh Tuyển văn học tập 4 bao gồm có 3 phần Trong đó, ngoài phần Lời dẫn có trình bày một cách tổng quan về những vấn đề lịch sử,

văn hoá, xã hội qua ba thế kỉ;cũng như tình hình văn học qua ba thế kỉ XV- XVII, với thế kỉ XVII được tổng quan một cách toàn diện và đầy đủ như hai

thế kỉ trước Nội dung hợp tuyển của công trình bao gồm 2 chương: Văn học

XV và văn học XVI-XVII Xem phụ lục 4

1.2.4 Bộ Hợp tuyển văn học trung đại Việt Nam tập 2

- Tác giả công trình: Do nhóm biên soạn có Bùi Duy Tân chủ biên, cùng với các tác giả Nguyễn Hữu Sơn, Phạm Đức Duật, Nguyễn Tuấn Cường

- Nhà xuất bản và năm in: Nhà xuất bản giáo dục, năm 2007

- Nội dung công trình:

Hợp tuyển văn học trung đại Việt Nam tập 2 trình bày những tác gia, tác

phẩm văn học bằng chữ Hán và chữ Nôm xuất hiện thế kỉ thứ XVI, XVII Ngoài một số những tác gia, tác phẩm trích xuất từ những nguồn tài liệu

khác, hầu hết các tác gia, tác phẩm đưa vào Hợp tuyển đều là sự kế thừa của 2 quyển Tổng tập văn học Việt Nam, tập 6 và tập 7, tái bản có sửa chữa Cả hai

quyển tổng tập mà hợp tuyển kế thừa đều do tác giả Bùi Duy Tân viết

Về mặt cơ cấu, công trình có ba phần lớn Phần thứ nhất Khải khái quát

một cách sơ lược đặc điểm lịch sử và đặc điểm văn học của hai thế kỉ XVI, và XVII Nội dung chính của công trình nằm ở hai phần còn lại, thống kê các tác

giả văn học thế kỉ thứ XVI và XVII, gồm có: Phần một, Các tác phẩm biết tên tác giả; Phần hai, Tác phẩm chưa biết tên tác giả

+Phần một: Các tác phẩm biết tên tác giả

Ở phần này, các tác gia được trình bày một cách cô đọng và tinh gọn nhất về mặt tiểu sử, hành trạng, và những tác phẩm của họ Xem phụ lục 5

+Phần hai: Tác phẩm chưa biết tên tác giả

Ở phần này, cùng với việc chưa biết tên tác giả, các tác phẩm cũng chưa

có năm sáng tác rõ ràng Tuy nhiên, các tác phẩm dẫn ra đều được ước chừng khoảng thời gian mà tác phẩm đó ra đời Cho nên, các tác phẩm của nền văn học thế kỉ XVII, ở phần này,trong công trình, cũng được tác giả công trình dẫn

ra, xem phụ lục 5

1.2.5 Bản dịch Hoàng Việt thi tuyển -Trung tâm nghiên cứu Quốc học

- Tác giả công trình: Đây là công trình sưu tầm, phiên âm, trích dịch cuốn Hoàng Việt Thi Tuyển- bản tuyển chọn thơ chữ Hán của học giả nổi tiếng Bùi Huy Bích do nhóm nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Quốc học có Mai Quốc Liên làm chủ biên

- Nhà xuất bản, năm in: Nhà xuất bản Văn học, in năm 2007

- Nội dung công trình:

Đây là công trình phiên âm, trích dịch lại Hoàng Việt thi tuyển- một

công trình sưu tầm và nghiên cứu văn học từ thời Lý- Trần đến cuối Lê, trong

đó có văn học thế kỉ XVII Theo đó, số lượng tác gia, tác phẩm thuộc văn học thế kỉ thứ XVII trong đã được công trình được thống kê Xem phụ lục 6

1.2.6 Các công trình sưu tầm, dịch thuật văn bản về từng tác giả, tác

phẩm

1.2.6.2 Toàn tập Chân Nguyên thiền sư

- Tác giả công trình : Lê Mạnh Thát và Hồ Văn Hào

- Nhà xuất bản và năm in: Tủ sách Phật giáo, TPHCM, 1978

- Nội dung công trình:

Công trình của Lê Mạnh Thát là sự giới thiệu rất rõ ràng từ tác giả Chân

Nguyên thiền sư cho đến tác phẩm nổi bật của ông- Thiền Tông bản hạnh;

ngoài ra còn rất nhiều tác phẩm khác

Tác phẩm gồm có bố cục như sau:

Phần I: Vài nét sơ lược về Chân Nguyên Thiền sư

Phần II: Vài nét về Thiền Tông Bản Hạnh

Phần III: Sưu tầm nguyên bản hay phiên âm, trích dịch bằng chữ quốc ngữ các tác phẩm của Chân Nguyên Thiền sư

Về tác giả Chân Nguyên thiền sư, được tác giả công trình giới thiệu

trong phần I: Vài nét sơ lược về Chân Nguyên Cũng như được khai thác kĩ lưỡng hơn về hành trạng và sự nghiệp sáng tác trong phần II: Vài nét về Thiền Tông Bản Hạnh, với hai mục nhỏ: Tác giả Thiền Tông bản hạnh và Về sự nghiệp và tác phẩm

Về tác phẩm Thiền Tông Bản Hạnh, được tác giả công trình nghiên cứu,

sưu tầm trong phần II, với các mục sau đây:

Vấn đề truyền bản: Trãi qua ba lần in 1745, 1805, 1931

Vấn đề tên gọi: Yên tử sơn Trần Triều Thiền Tôn chỉ nam truyền tâm quốc ngữ hành

Vấn đề năm soạn: Chưa có năm cụ thể, và được cho là vào khoảng những năm sau 1690

Vấn đề tài liệu: Lấy từ Thánh Đăng lục, cũng do Chân Nguyên

đứng in vào 1705

Vấn đề cơ cấu nội dung:

Ở mục này, công trình có sự diễn giải rất rõ ràng như sau

●Câu 1- Câu 20 : Nhập đề, Chân Nguyên tự giới thiệu cá nhân và thời đại

●Câu 21-Câu 104: Tóm tắt Phật giáo Thiền tông từ khởi nguyên Phật Thích Ca đến Huệ Năng; cũng như giới thiệu khái quát về bản chất Thiền

●Câu 105-Câu 384: Tả lại cuộc đời tu thiền của Trần Thái Tôn

●Câu 385-Câu 402: Tả lại cuộc đời tu hành của Trần Thái Tôn

●Câu 403-Câu 660: Tả lại cuộc đời tu thiền và hoằng pháp giúp đời của Trần Nhân Tôn

●Câu 661- Câu 666: Liệt kê Trúc Lâm tam tổ và liên hệ với Tuệ Trung

●Câu 667-Câu 760: Khái luận, nói lên sự đánh giá và quan điểm về vấn đề tu hành của những vị vua Trần

- Vấn đề tài liệu tham khảo:

Ở phần này, tác giả công trình đưa ra một số những tác phẩm của Chân Nguyên cũng như năm in ấn, nơi xuất bản Cụ thể như sau:

● Long thư Tịnh độ văn tự, in 1878, tại chùa Bảo Khám, Hà Nam

●Nghênh sư duyệt định khoa, trong Thuỷ lục toàn tập, in 1887, tạng bản chùa

Hồng Phúc

●Tôn sư phát sách Đăng đàn thọ giới, in 1748, của tăng chính Tính Toàn thuộc

Tăng tục ty, tạng bản huyện Đông Ngạn

●Thiền Tông Bản Hạnh, in 1931, Chùa Vĩnh Nghiêm, tỉnh Bảo Giang

●Thiền tịch phú, phụ lục Thiền Tông bản hạnh, in 1931

●Tịnh độ yếu nghĩa, in 1860, bản in của sư cô Diệu Thuỳ chùa Địa Linh, Hà

●Nguyên bàn quốc âm Thiền Tông bản hạnh

●Giới thiệu Thiền tịch phú

●Giới thiệu Tịnh độ yếu nghĩa

●Tịnh Độ yếu nghĩa

●Nguyên bản Hán văn Tịnh độ yếu nghĩa

●Nguyên bản Hán văn Long thư tịnh độ văn tự

●Nguyên bản trùng san Long thư tịnh độ luận bạt

1.2.6.3 Toàn tập Minh Châu Hương Hải thiền sư

- Tác giả công trình: Lê Mạnh Thát

- Nhà xuất bản và năm in: Nhà xuất bản TPHCM, in năm 2000

- Nội dung công trình:

Cũng như công trình về Chân Nguyên, công trình Toàn tập Minh Châu Hương Hải là sự sưu tầm, nghiên cứu một cách bài bản, kĩ lưỡng từ tác giả là

Minh Châu Hương Hải đến các tác phẩm của ông

Ở phần 2, các tác phẩm của Minh Châu Hương Hải được tác giả công trình giới thiệu và phân tích Cụ thể các tác phẩm được giới thiệu như sau:

●Hương Hải thiền sư ngữ lục ( được cho là không phải của Hương Hải thiền sư

nhưng vẫn đuợc đưa vào tạo điều kiện nghiên cứu sâu hơn về Hương Hải)

*Về tình trạng văn bản:

Bản in năm 1747, khổ 27x 17, 46 tờ, mỗi tờ 2 trang, mỗi trang 7 dòng, mổi dòng có 32 chữ

*Về tác giả và niên đại:

Chưa rõ người biên soạn, nhưng cho là hoặc của Hiển Mật hoặc của Như Nguyệt

Giải kim cương kinh lý nghĩa

●Giới thiệu giải A Di Đà kinh

*Về tình trạng văn bản:

Bản in năm Minh Mạng thứ 14, 1833, khổ 13x27, 43 tờ

*Năm biên soạn và nguồn tài liệu:

Ức chừng từ năm 1685 đến năm 1715

Tài liệu sử dụng: Được cho là bộ A Di Đà kinh sớ sao của Châu Hoằng

●Giới thiệu Giải Tâm kinh ngũ chỉ

*Về tình trạng văn bản :

Bản in năm Minh Mạng thứ 14, 1833, 5 tờ, 17x29, mỗi tờ 2 trang, mỗi trang 8 dòng

*Về tên gọi niên đại:

Tên gọi vẫn là Giải tâm kinh ngũ chỉ

Niên đại được cho là viết sau năm 1682

●Giới thiệu sự lí dung thông

*Về tình trạng văn bản:

Được in trong Việt Nam Phật điển tùng san, quyển thứ 4, 1943

*Về tác giả, niên đại, tên:

Được khẳng định là của Hương Hải thiền sư

Được cho là viết vào khoảng trước, sau vài năm năm 1700

Về tên vẫn thống nhất cho là Sự lí dung thông

1.2.6.4 Bản phiên âm Thiên Nam Ngữ Lục

- Tác giả công trình: Nguyễn Lương Ngọc, Đinh Gia Khánh phiên âm, chú thích, giới thiệu

- Nhà xuất bản và năm in: Nhà xuất bản văn hoá, Hà Nội, in 1958

- Nội dung công trình:

Nội dung chính của công trình là việc phiên âm, chú thích, giới thiệu tác

phẩm Thiên Nam Ngữ Lục- tác phẩm diễn ca lịch sử nổi bật của văn học thế kỉ

thứ XVII

Công trình được trình bày ở đây là quyển hai, phiên âm, chú thích Thiên Nam ngữ lục từ thời Đinh cho đến thời điểm hậu Trần, và những đoạn ca ngợi công đức các chúa Trịnh

Về danh sách các tài liệu chữ Nôm được tác giả công trình dùng khi phiên âm được trình bày có liên quan đến văn bản văn học thế kỉ thứ XVII như sau: Thiên Nam ngữ lục ngoại kỉ- bản Nôm số AB 478,Thiên Nam ngữ lục ngoại kỉ- bản Nôm số AB192,Thiên Nam quốc ngữ lục kí- bản nôm số AB31.5

CHƯƠNG 2 : THÀNH TỰU CÔNG TÁC NGHIÊN CỨU, ĐÁNH GIÁ

TÁC PHẨM VĂN HỌC VIỆT NAM THẾ KỈ THỨ XVII

2.1 Tổng thuật những thành tựu công tác nghiên cứu, đánh giá tác phẩm văn học Việt Nam thế kỷ thứ XVII từ thế kỷ XIX trở về trước

2.1.1 Nhận định của Lê Qúy Đôn trong Kiến văn tiểu lục

-Đây là một công trình có giá trị của nhà bác học Lê Quý Đôn, theo mục

lục ở đầu sách thì Kiến văn tiểu lục gồm có 12 quyển, nhưng chúng ta hiện chỉ

có tám quyển Trong đó đáng lưu ý là các quyển hai ( Thể lệ thượng), quyển bốn ( Thiên chương), quyển năm ( Tài phẩm)

Xét riêng về lĩnh vực văn học, Kiến văn tiểu lục cho ta biết thêm một số

những tác phẩm văn học trung đại mà trong đó có văn học thế kỉ thứ XVII,

cũng như đưa ra được những nhận định về thành tựu của giai đoạn văn học này

2.1.2 Nhận định của Phan Huy Chú trong Lịch triều hiến chương loại chí

Đây là một trong những công trình nghiên cứu có giá trị của Phan Huy

Chú, công trình gồm có nhiều mục, trong đó đáng chú ý là hai mục Văn tịch chí

và Nhân vật chí

Ở hai mục này, Phan Huy Chú có sự nhận xét song song với việc sưu tầm các tác phẩm văn học của những triều đại trước mà trong đó có tác phẩm văn học cũng như những tác giả của văn học thế kỉ thứ XVII

2.2 Tổng thuật những thành tựu công tác nghiên cứu, đánh giá về tác phẩm văn học Việt Nam thế kỷ thứ XVII từ đầu thế kỷ thứ XX đến nay 2.2.1 Nhận định, đánh giá của các nhà nghiên cứu trong các bộ Văn học sử

2.2.1.1 Bộ Lược thảo Lịch sử văn học Việt Nam

Bộ Lược thảo Lịch sử văn học Việt Nam do nhóm Lê Quý Đôn ( Trịnh Đình Rư, Lê Thước,Hoàng Ngọc Phách, Vũ Đình Liên, Huỳnh Lý, Lê Trí Viễn…) viết

Công trình chỉ nghiên cứu các tác phẩm viết bằng chữ Nôm cũng như các tác gia viết những tác phẩm Nôm trong chương viết về giai đoạn văn học

thế kỉ thứ XVII và trọng tâm là giới thiệu Thiên Nam Ngữ Lục

Tuy công trình chưa nghiên cứu tình hình sáng tác, tác gia, tác phẩm văn học chữ Hán, nhưng có thể coi đây là một trong những công trình có độ tin tưởng cao, và là một trong những công trình bước đầu nghiên cứu văn học thế

kỉ XVII trong các công trình nghiên cứu ở thế kỉ XX

2.2.1.2 Bộ Sơ thảo Lịch sử văn học Việt Nam

- Tác giả công trình : Văn Tân, Nguyễn Hồng Phong, Nguyễn Đổng Chi

- Nhà xuất bản và năm in: Nhà xuất bản Văn Sử Địa, in năm 1958

- Nội dung công trình:

Công trình đã có những nghiên cứu về văn học thế kỉ thứ XVII thông

qua các mục: Đặc điểm văn học trong những thế kỉ XV, XVI, XVII; và mục Văn học chữ Nôm

- Về thành tựu nghiên cứu văn học thế kỉ thứ XVII của công trình:

●Trước hết, ở mục Đặc điểm văn học trong những thế kỉ XV, XVI, XVII,

tác giả công trình đã có những nhận định như sau về văn học thế kỉ thứ XVII:

* Văn học chữ Nôm đã có địa vị trên văn đàn

* Tư tưởng tiêu cực trong văn học

*Tư tưởng nhân văn, cá nhân, khuynh hướng trữ tình chớm nở trong văn học

*Vai trò nhân dân xuất hiện trong văn học

*Văn học truyền miệng phát triển và ảnh hưởng đến văn học hành văn

●Còn ở mục Văn học chữ Nôm của công trình thì các bài nghiên cứu văn

học thế kỉ thứ XVII là :

*Thiên Nam Ngữ Lục: Trong việc nghiên cứu về tác phẩm Thiên Nam Ngữ Lục, tác giả công trình đưa ra những luận điểm như sau:

+Về xuất xứ cũng như năm tác phẩm ra đời, công trình đã có một

sự chứng minh khá thuyết phục về niên đại của tác phẩm chỉ có thể nằm trong nền văn học thế kỉ thứ XVII; và do một người có cảm tình với họ Trịnh viết ra

+Về những đặc điểm bố cục, nội dung của Thiên Nam Ngữ Lục, tác

giả công trình đã đưa ra những luận giải khá kĩ càng, nổi bật thông qua việc

phân tích ba đoạn trích của Thiên Nam Ngữ Lục viết để ca ngợi hình ảnh Hai

Bà Trưng, hình ảnh Trần Quốc Tuấn chống xâm lược quân Nguyên, hình ảnh của hai anh hùng Yết Kiêu và Dã Tượng Để rồi, công trình làm nổi bật lên nội dung, tư tưởng của tác phẩm là nội dung gần gũi với cách sống, cách nghĩ của người bình dân Qua đó, công trình còn cho thấy một đặc điểm nghệ thuật nổi bật của tác phẩm là khuynh hướng tiểu thuyết hóa lịch sử

+Về giá trị nội dung và đặc biệt là giá trị nghệ thuật của Thiên Nam Ngữ Lục được công trình đưa ra những nhận định khái quát và đúng đắn, logic

Ở mặt giá trị nội dung, công trình cho rằng Thiên Nam Ngữ Lục là tác phẩm có

tác dụng giáo dục lòng yêu nước, tinh thần chống xâm lăng Ở mặt giá trị nghệ

thuật, công trình cho rằng Thiên Nam Ngữ Lục là một bộ sử có dung lượng lớn

theo lối diễn ca; là một tác phẩm văn học có nghệ thuật độc đáo- tiểu thuyết hóa nhân vật lịch sử cùng với nghệ thuật xây dựng hình ảnh và hình tượng;

cũng như bước đầu công trình có nhận định Thiên Nam Ngữ Lục như những

bản anh hùng ca tráng lệ, mà sau này các công trình khác kế thừa và đào sâu

vào tính sử thi của Thiên Nam Ngữ Lục

*Hoàng Sĩ Khải và Tứ thời khúc

+Ở bài nghiên cứu này, tác giả công trình đã giới thiệu một cách ngắn gọn nhưng đầy đủ về tiểu sử cũng như hành trạng của Hoàng Sĩ Khải,

+Sau nữa, tác giả công trình cũng có đôi nét thuyết minh về tác

phẩm Tứ thời khúc vịnh- một bài thơ dài làm theo thể song thất lục bát, cũng

như hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm là thể hiện sự biết ơn của Hoàng Sĩ Khải với sự bao dung của tập đoàn họ Trịnh

+Trong bài nghiên cứu còn đề cập đến nội dung chính của Tứ Thời khúc vịnh- ca tụng vẻ tưng bừng tươi vui của ngày xuân với cảnh thái bình,

thịnh trị chốn chốn, nơi nơi; thông qua đó để ca tụng triều đình vua Lê chúa Trịnh; đồng thời, công trình còn đề cập đến những giá trị của tác phẩm đã thể

hn tình yêu non nước, con người, yêu cách sống Việt với những nếp ăn, nếp ở; cũng như việc sinh hoạt với những phong tục của nhân dân thời xưa

+Về giá trị nghệ thuật của tác phẩm, công trình có sự nhận xét về mặt ngôn ngữ chữ Nôm đã phát triển đến mức điêu luyện, giọng thơ réo rắt, luật thơ chỉnh và đi vào khuôn phép, cùng với câu thơ giàu hình ảnh, âm thanh

*Bạch Viên Tôn Các hay Lâm Tuyền Kì Ngộ

Công trình đã có sự xác định tác phẩm có khả năng thuộc nền văn học thế kỉ thứ XVII

Công trình giới thiệu một cách khái quát về tác phẩm gồm 150 bài thơ viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật nhưng lại là một truyện thơ Nôm

Những luận điểm mà công trình đưa ra khi nghiên cứu tác phẩm Lâm Tuyền Kì Ngộ:

+Nội dung truyện Bạch Viên Tôn Các, công trình nghiên cứu tóm

tắt đầy đủ, ngắn gọn nội dung của tác phẩm kèm theo đó là một vài đoạn trích được dẫn ra

+Về ý nghĩa của truyện Bạch Viên Tôn Các, công trình lại tiếp tục

luận giải với một số luận điểm như sau

 Bạch Viên Tôn Các là một truyện tình đẹp và thơ mộng;

 Bạch Viên Tôn Các là tác phẩm ca ngợi hạnh phúc cuộc đời đối lập

lại với hạnh phúc cõi Tiên; đề cao tình yêu tự do

 Bạch Viên Tôn Các là một tác phẩm có giá trị nghệ thuật cao, mà

đặc sắc nhất là nghệ thuật tả người, tả cảnh, tả tâm lí nhân vật

 Xét về mặt ngôn ngữ, Bạch Viên Tôn Các có trình độ ngôn ngữ chữ

Nôm phát triển và gần gũi với chữ Nôm của các thế kỉ sau

*Đào Duy Từ: Ở bài nghiên cứu này, tác giả công trình đã đưa ra những luận điểm rất rõ ràng như sau:

+Tiểu sử Đào Duy Từ, từ quê quán, tiểu sử cho đến hành trạng của ông, cũng như những cống hiến của ông đều được trình bày rất chân thực, tỉ mỉ

+Văn chương Đào Duy Từ, ở luận điểm này, tác giả công trình đưa

ra lý do thân thế để giải thích vì sao Đào Duy Từ sáng tác những tác phẩm

mang tính bình dân cao; đồng thời giới thiệu về hai tác phẩm Ngọa Long cương vãn và Tư Dung vãn- đều được sáng tác vào lúc chưa gặp thời của Đào Duy từ

2.2.1.3 Bộ Lịch sử văn học Việt Nam tập 2

- Tác giả công trình: Bùi Văn Nguyên, thuộc Liên tổ văn học Đại học Sư phạm biên soạn

- Nhà xuất bản và năm in: Nhà xuất bản Giáo dục, Hà Nội, 1963

- Nội dung công trình:

Công tác nghiên cứu văn học thế kỉ thứ XVII của công trình được tìm

thấy ở phần Giai đoạn III: Từ thế kỉ XVI đến giữa thế kỉ XVIII

Trong đó, phần Chương I: Văn học viết thế kỉ thứ XVI, XVII, và nửa đầu thế kỉ XVIII, là bộ phận có nghiên cứu chuyên sâu, kĩ lưỡng về các thành tựu

của văn học thế kỉ thứ XVII

- Về thành tựu nghiên cứu văn học thế kỉ thứ XVII:

Trước hết, tình hình lịch sử trong suốt hơn hai thế kỉ từ XVI- nửa đầu

XVIII được trình bày trong mục Hoàn cảnh lịch sử từ thế kỉ XVI đến giữa thế

kỉ XVIII Về tình hình đất nước giai đoạn thế kỉ thứ XVII, trong mục này, được

tác giả công trình đưa ra những nhận xét:

*Mâu thuẫn nội tại giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất trong chế độ phong kiến ngày càng gay gắt

*Tình hình kinh tế, chính trị ngày càng rối ren, đình đốn, cơ sở ý thức hệ Nho giáo bấy lâu chiếm địa vị độc tôn nay càng trở nên suy đồi

Sau nữa, trong Chương I này, trên cơ sở trình bày tình hình lịch sử, xã

hội của giai đoạn từ XVI- nửa đầu XVIII nói chung, XVII nói riêng; công trình còn đưa ra những luận điểm nhận định về tình hình văn học thời kì này trong

mục Tình hình văn học từ thế kỉ XVI đến đầu thế kỉ XVIII, theo đó, những luận

điểm mà công trình đưa ra là:

● Đặc điểm chính của văn học thế kỉ này Trong luận điểm một này, công trình tiếp tục đưa ra những luận điểm nhỏ khác, nhằm làm rõ những đặc điểm chủ yếu của văn học XVII có thể kể ra như sau:

* Văn học thế kỉ thứ XVII tạm thời bị chia cắt làm hai miền rõ rệt: Văn học Đàng Ngoài và văn học Đàng Trong; nguyên nhân do điều kiện khách quan của lịch sử quy định Nhưng, căn bản là cả hai nền văn học cùng một ý thức hệ phong kiến Điểm khác biệt là những biểu hiện về nội dung và hình thức văn học do đặc thù phong kiến từng miền ảnh hưởng

* Văn học thế kỉ thứ XVII, yếu tố cá nhân và yếu tố thị dân đậm đà hơn Tình yêu trai gái, tình cảm vợ chồng được nhắc đến với màu sắc mới mẻ

mà công trình đã dẫn ra ví dụ điển hình là Lâm Tuyền Kì Ngộ

* Văn học thế kỉ thứ XVII chứng kiến sự phát triển vượt bậc, có pần chiếm ưu thế của những tác phẩm Quốc âm đối với những tác phẩm chữ Hán Song, văn học chữ Hán vẫn đạt được những thành tựu, vẫn có giá trị nhất định

●Những sự kiện văn hoá Ở luận điểm này, các sự kiện nổi bật của văn học thế

kỉ thứ XVII được công trình tiếp tục luận giải bằng những luận điểm thứ cấp nhỏ hơn Mà cụ thể:

* Tình hình sáng tác thơ văn Quốc âm có những điểm nổi bật Thế

kỉ thứ XVII, chữ Nôm dần dần được áp dụng vào các lĩnh vực chính trị và đời sống, tất yếu các tác phẩm Quốc âm sẽ là thành tựu nổi bật

* Các hình thức và thể loại văn học thời kì này cũng có những biến đổi đáng lưu ý Công trình dẫn ra những thể loại với một số tác phẩm nổi bật của văn học thế kỉ XVII làm dẫn chứng Đặc biệt là các sáng tác bằng chữ

Nôm, Ngoạ Long cương vãn của Đào Duy Từ dọn đường cho Bất phong lưu truyện của Lý Văn Phức, những truyện thơ ban đầu viết bằng Đường luật như Vương Tường, Lâm Tuyền Kì Ngộ,… Ngoài ra, thơ đi sứ và thơ vịnh sử cũng đáng quan tâm, mà nổi bật là Thiên Nam Minh Giám và Thiên Nam Ngữ Lục

●Đại cương về các xu hướng văn học Ở phần này, các xu hướng văn học đươc công trình dẫn ra là

*Xu hướng thù phụng và thoả mãn với hiện thực, được công trình

nhận xét là hầu hết thơ văn của chúa Trịnh như Trịnh Căn- Ngự đề Thiên hoà doanh bách vịnh, ca ngợi một cách gắng gượng về triều đình của mình ; và là thơ văn của quan lại như Hoàng Sĩ Khải với Tứ thời khúc vịnh, ca ngợi các

Chúa nhưng cũng khá thanh thoát, sinh động, thể hiện tấm lòng yêu nước và

mong mỏi đất nước thái bình Hoặc như Thiên Nam Ngữ Lục, với quan niệm

xưng tôn nhà Trịnh một cách hẹp hòi nhưng bù lại tác phẩm thể hiện lòng tự hào dân tộc sâu sắc, tự hào với những chiến thắng vẻ vang, với những vị anh

hùng mà tác giả Thiên Nam Ngữ Lục cho là những thần linh

* Xu hướng tố cào xã hội thể hiện ở việc ca tụng tiết tháo, ca tụng

sự nhàn tản mà Nguyễn Công Hãng với Tinh Sà thi tập là một điển hình

*Văn học đàng trong mà nổi bật là Đào Duy Từ với Hổ trưởng khu

cơ cùng hai tác phẩm quốc âm là Ngoạ Long cương vãn và Tư Dung vãn Trong đó, Ngoạ Long cương vãn thể hiện ý chí, mong muốn đem tài sức ra giúp chúa Nguyễn, còn Tư Dung vãn lại lấy cảm hứng cửa bể Tư Dung để ca

ngợi non sông của chúa Nguyễn

2.2.1.4 Bộ Văn học cổ Việt Nam tập 2

- Tác giả công trình : Bùi Duy Tân

- Nhà xuất bản và năm in: Nhà xuất bản Giáo dục, in năm 1964

- Nội dung công trình:

Công trình Văn học cổ Việt Nam tập hai là một công trình chuyên cứu giai đoạn văn học XVI-XVII

Trong công trình nghiên cứu này, Bùi Duy Tân có đề cập đến những vấn

đề liên quan đến văn học thế kỉ thứ XVII qua các bài viết có tên như sau:

●Những vấn đề hoàn cảnh lịch sử các thế kỉ XVI-XVII

●Văn học thế kỉ thứ XVI-XVII

●Đào Duy Từ- Tác giả tiêu biểu của văn học miền nam sông Gianh thế

kỉ thứ XVII

●Thiên Nam Ngữ Lục- tập sử ca đậm chất dân gian

- Về thành tựu nghiên cứu văn học XVII của công trình:

●Trước hết, ở phần Những vấn đề hoàn cảnh lịch sử các thế kỉ thứ XVII, như những bộ tổng tập, tinh tuyển, và các bộ giáo trình khác, công trình

XVI-của Bùi Duy Tân nhận định: vấn đề nổi bật trong hai thế kỉ này mà chủ yếu là nội chiến ( Từ nội chiến Nam- Bắc triều đến nội chiến Trịnh- Nguyễn), là sự xuất hiện tầng lớp thị dân cùng sự xuất hiện kinh tế hàng hoá với nhu cầu nghệ thuật mới ra đời, về sự suy vi trầm trọng của chính quyền phong kiến Tất cả đều có ảnh hưởng đến văn học, văn học XVI-XVII nói chung, văn học XVII nói riêng

●Ở phần Văn học thế kỉ thứ XVI-XVII, công trình có sự nghiên cứu và

đưa ra những nhận xét sau về văn học XVII:

*Tình hình chung: Về lực lượng sáng tác, chủ yếu là những ẩn sĩ, rút lui khỏi quan trường hoặc chưa từng ra làm quan Về tác phẩm, số lượng văn học Nôm nhiều hơn so với văn học Hán với những thành tựu nổi bật ở nhiều thể loại như văn thơ Nôm, vãn, khúc ngâm, văn tự sự và những đề tài gần gũi: ca ngợi thiên nhiên, con người, truyền thống, lịch sử Việt Nam Còn văn học chữ Hán, cũng có nhiều thành tựu mà nổi bật là các bộ sử, tác phẩm vận văn, và dẫu ít các thi tập nhưng có giá trị Ngoài ra, thế kỉ thứ XVII cũng là thế

kỉ đánh dấu sự trưởng thành của các thể lục ngôn, thất ngôn, song thất lục bát

và lục bát

*Nội dung văn học: Trong dòng chảy chung của một giai đoạn văn học, văn học thế kỉ XVII được công trình nhận xét qua việc đưa ra ba luận điểm chủ yếu:

+Xu hướng ca tụng chế độ phong kiến

+Xu hướng thể hiện tấm lòng hoài cảm đối với quá khứ, thái độ bất mãn đối với hiện thực, và tán dương lối sống nhàn tản, ẩn dật

+Xu hướng ca ngợi những truyền thống tốt đẹp của cả dân tộc

*Nhận xét về hình thức văn học: Đó là những nhận xét về sự phong phú thể và loại- những thể nổi bật như song thất lục bát, lục bát; những loại nổi bật như diễn ca lịch sử, truyện Nôm, ca trù Về ngôn ngữ văn học, nổi bật là ngôn ngữ Nôm phát triển và trưởng thành vượt bậc bên cạnh những sáng tác chữ Hán có nhiều giá trị

Sau hai phần mang tính chất tổng quan, công trình đi vào nghiên cứu một tác giả nổi bật ở Đàng Trong- Đào Duy Từ và một tác phẩm nổi bật của

văn học chữ Nôm Thiên Nam Ngữ Lục

●Ở phần Đào DuyTừ- tác giả tiêu biểu của văn học miền nam sông Gianh thế kỉ thứ XVII, tác giả công trình giới thiệu hoàn cảnh lịch sử thời đại

mà Đào Duy Từ sống cùng với những lời giới thiệu về tiểu sử và hành trạng của Đào Duy Từ Bên cạnh đó, về sáng tác, Đào Duy Từ được tác giả công

trình giời thiệu cùng với Hổ trướng khu cơ ( còn đang nghi vấn) cùng với Ngoạ Long cương vãn, Tư Dung vãn Theo đó, những nổi bật về nội dung và tư

tưởng của hai tác phẩm nói trên được công trình khai thác, nghiên cứu một

cách rõ ràng, sâu sắc- Ngoạ Long cương vãn, nỗi lòng mong muốn phò giúp chúa Nguyễn của ông và Tư Dung vãn- ca ngợi cảnh sắc hùng vĩ nơi cửa bể Tư

Dung, qua đó ngợi khen công lao của chúa Nguyễn

●Ở phần Thiên Nam Ngữ Lục- tập sử ca đậm chất dân gian, tác giả

công trình đã đưa ra những nhận xét như sau để chứng minh cho luận đề: “ đậm chất dân gian” mà công trình đưa ra:

*Thiên Nam Ngữ Lục được phổ biến trong nhân dân, được nhân

dân lưu truyền là do nội dung và hình thức gần với văn học dân gian Theo đó, tác phẩm này chép sử một cách rất cặn kẽ, độc đáo và đặc biệt là không phân biệt phần sử và dã sử; có những lời bình về nhân vật lịch sử rất gần gũi với nhân dân

*Thiên Nam Ngữ Lục chịu ảnh hưởng của tư tưởng Nho gia

Nhưng hơn hết tác phẩm gần gũi với lối sống, lối nghĩ của người dân nghèo hèn, khốn khổ; đến cả mệnh trời cũng được hiểu trên lập trường nhân dân; cùng với sự thấu hiểu những cực nhọc của người dân trong buổi nước nhà ly loạn

*Thiên Nam Ngữ Lục là một tác phẩm mang tính sử thi nổi bật- với

tính tự sự rõ rệt, những sự kiện phong phú đến mức bề bộn, dài dòng; cùng với tính kì vĩ, hào hùng, mạnh mẽ

*Thiên Nam Ngữ Lục sử dụng nguồn văn liệu dân gian với những

thành ngữ, tục ngữ được biến tấu hoặc giữ nguyên vẹn

2.2.1.5 Bộ Văn học Việt Nam X- nửa đầu XVIII

- Tác giả công trình: Đinh Gia Khánh, Mai Cao Chương, Bùi Duy Tân

- Nhà xuất bản, năm in: Nhà xuất bản Đại học và Trung học Chuyên nghiệp, Hà Nội, 1978

- Nội dung công trình:

Công trình là sự khảo cứu, đánh giá về những thành tựu của mười thế kỉ văn học trung đại Việt Nam

Ở đây, tập II là sự tiếp nói phần nghiên cứu và khảo luận về văn học

trung đại từ XVI-XVIII, trong đó có phần Sự phong phú về mặt đề tài và thể loại văn học biểu hiện những xu thế mới của xã hội Đại Việt khảo luận, đánh

giá văn học hai thế kỉ XVI-XVII trên cơ sở những đặc điểm tình hình kinh tế-

xã hội- văn hoá; và một phần dành để nhận xét tác phẩm diễn ca lịch sử đồ sộ

bằng chữ Nôm của Văn học thế kỉ XVII- Thiên Nam Ngữ Lục

Trước hết, xét về sự khái quát tình hình Đại Việt trong suốt hai thế kỉ XVI- XVII, hai thế kỉ biến động cũng như tình hình văn chương của chúng,

được in trong phần Sự phong phú về mặt đề tài và thể loại văn học biểu hiện những xu thế mới của xã hội Đại Việt; trong đó có sự nhìn nhận những đặc

điểm của văn học thế kỉ XVII xét trong dòng chảy chung của văn học giai đoạn

Sau nữa, ở phần Thiên Nam Ngữ Lục, một thành tựu có ý nghĩa thời đại của văn học chữ Nôm có đi sâu nghiên cứu nội dung chính, tư tưởng chính cũng như những thành tựu nghệ thuật của bản Thiên Nam Ngữ Lục- một tác

phẩm chứng tỏ sự trưởng thành của văn học chữ Nôm

- Về thành tựu nghiên cứu văn học thế kỉ XVII của công trình

Công trình nghiên cứu của Đinh Gia Khánh là một công trình nghiên cứu sâu, rộng

Xét trên bình diện nghiên cứu văn học thế kỉ thứ XVII, công trình đã có một thành tựu đáng quí là nhìn nhận khách quan những đặc điểm nổi bật,

những mặt hạn chế của nội dung, tư tưởng của Thiên Nam Ngữ Lục

Đồng thời, trong những đặc điểm được nhận dạng của dòng văn học thời

kì phân tranh ranh giới, sơn hà; thì văn học thế kỉ thứ XVII được tác giả công trình chọn lấy những ví dụ điển hình để luận giải cho các luận điểm quan trọng Theo đó, công trình gián tiếp trình bày những đặc điểm nổi bật của văn học thế

kỉ thứ XVII, cũng như những đặc điểm cá biệt thông qua một số sáng tác của các tác gia thế kỉ này

Và chúng tôi có thể tóm tắt những luận giải về văn học XVII ở hai chương nghiên cứu của công trình như sau:

●Ở chương Sự phong phú về mặt đề tài, thể loại văn học Biểu hiện những xu thế mới của xã hội Đại Việt Ở chương này, tuy là luận giải chung

cho đặc điểm của văn học giai đoạn từ XVI-XVIII, nhưng những nét nổi bật của Văn học thế kỉ thứ XVII vẫn được nói đến như sau:

*Văn học chữ Nôm có bước phát triển vượt bậc trên cơ sở chịu sự ảnh hưởng của các thể thơ dân gian cũng như tư tưởng, nội dung Mà được dẫn

chứng cụ thể là trên các sáng tác: Về thơ Nôm luật Đường , có tác phẩm Tam Quốc Thi, Lâm Tuyền Kì Ngộ Về vãn, ngâm, ca trù, diễn ca lịch sử , có các tác phẩm của văn học thế kỉ XVII được kể đến như là Ngoạ Long cương vãn, Tư Dung vãn của Đào Duy Từ, và được công trình đặc biệt chú ý là Thiên Nam Minh Giám, Thiên Nam Ngữ Lục Về thể thơ song thất lục bát, các tác phẩm của văn học thế kỉ thứ XVII được kể ra là Tứ thời khúc vịnh của Hoàng Sĩ Khải; Thiên Nam Minh Giám Về việc rèn dũa ngôn ngữ trong văn học chữ

Nôm, phải kể đến việc dịch sách và diễn ca kinh truyện thì các tác gia của văn học thế kỉ thứ XVII được kể ra là Hương Hải thiền sư với việc chú giải, dịch

30 thiên kinh Phật ra quốc âm; Pháp Tính soạn Chỉ Nam Ngọc Âm giải nghĩa

Ngoài ra, về văn học chữ Hán, tác giả công trình có sự lưu ý đặc

biệt đến tiểu thuyết chương hồi Nguyễn Cảnh Thị Hoan Châu Kí-xuất hiện vào

cuối thế kỉ XVII, và cho là tiền thân cho loại tiểu thuyết chương hồi trong văn học cổ mà Hoàng Lê nhất thống chí là đỉnh cao

*Về các xu thế chính trong văn học thì văn học thế kỉ thứ XVII vẫn được khảo sát là có ba xu thế chính với các tác phẩm được dẫn chứng

1- Khuynh hướng văn học yêu nước thể hiện ở việc ca ngợi phong cảnh non

nước hữu tình, xinh đẹp qua Tứ thời khúc vịnh của Hoàng Sĩ Khải,Tư Dung vãn của Đào Duy Từ, Phi Lai tự phú của Nguyễn Đăng; thể hiện ở tư tưởng muốn đem công sức của mình ra cống hiến ở Ngoạ Long cương vãn của Đào Duy Từ

; tư tưởng ngưỡng vọng về các bậc anh hùng mà trong Thiên Nam Ngữ Lục

không ít lần ca ngợi, xưng tụng

2- Khuynh hướng thoả mãn hiện thực và ca ngợi các vương triều, với Tứ thời khúc vịnh, ca ngợi tập đoàn Lê- Trịnh thay thế cho nhà Mạc của Hoàng Sĩ

Khải; với Ngự đề thiên hoà doanh bách vịnh của Trịnh Căn, ca tụng triều đại

và công đức của mình; với Ngọa Long cương vãn, thể hiện ý chí muốn ra phò

tập đoàn nhà Nguyễn của Đào Duy Từ

3- Khuynh hướng ẩn dật, với Ngoạ Long cương vãn của Đào Duy Từ, thể hiện

tấm lòng của ông những tháng ngày ẩn dật-tác phẩm của văn học thế kỉ XVII duy nhất được khào sát ở khuynh hướng này

*Về quyền sống con người được văn học viết đề cập tới mà cụ thể

là vấn đề tình cảm, các tác phẩm của văn học thế kỉ thứ XVII được dẫn ra là

Lâm Tuyền Kì Ngộ- tác phẩm được khảo cứu kĩ càng để phục vụ cho luận điểm

này

*Về phương diện ngôn ngữ tác phẩm cũng như thể loại, công trình

đã nhận xét văn học thế kỉ thứ XVII tiếp tục kế thừa văn học XVI về mặt ngôn

ngữ chữ Nôm, chữ Hán; về mặt thể loại thì nổi bật là Diễn ca lịch sử ( Thiên Nam Ngữ Lục, Thiên Nam Minh Giám), là truyện truyền kì ( Nguyễn Cảnh Thị Hoan Châu Kí ), là các khúc ngâm, vãn,… ( Tư dung vãn , Ngoạ Long Cương vãn; Tứ thời khúc vịnh, Phi Lai tự phú,…)

●Ở chương Thiên Nam Ngữ Lục, một thành tựu có ý nghĩa thời đại của văn học chữ Nôm, chương này đi sâu vào việc khảo cứu giá trị của Thiên Nam Ngữ Lục cũng như những hạn chế của nó; cho ta thấy được cái nhìn tổng quát

về vị trí của tác phẩm diễn ca lịch sử thuộc vào hàng cổ nhất và dài nhất bằng

chữ Nôm này Theo đó, Thiên Nam Ngữ Lục được khảo cứu ở những khía cạnh

sau:

*Về tác giả: Tuy là khuyết danh nhưng công trình vẫn đề cập đến hành trạng của nhân vật này một các rõ ràng thông qua văn bản

*Về nội dung và quy mô tác phẩm: là một tác phẩm diễn ca lịch sử

từ thời Hồng Bàng đến hết thời Hậu Trần, có đoạn ca ngợi công đức của các chúa Trịnh; quy mô của tác phẩm là 8136 câu thơ lục, bát; 31 bài thơ chữ Hán;

2 bài thơ chữ Nôm đều viết theo thể thất ngôn bát cú

*Về vị trí của tác phẩm: Phản ánh tình hình của văn học hình tượng nói chung, thể loại tự sự nói riêng của truyện thơ Nôm nói chung và truyện thơ lịch sử nói riêng của văn học thế kỉ thứ XVII

*Về những giá trị tư tưởng: theo tác giả công trình Thiên Nam Ngữ Lục có giá trị ở chỗ:

+Thể hiện tinh thần tự hào dân tộc

+Quan tâm đến dân chúng, thương xót và phẫn nộ thay cho dân

+Mơ ước “ Giang san thu về một mối” trong cảnh sơn hà rạch đôi

+Tiếp thu văn hoá văn nghệ nhân gian mà Thiên Nam Ngữ Lục bừng lên hơi thở hiện thực

*Về những giá trị nghệ thuật: theo tác giả công trình Thiên Nam Ngữ Lục có những giá trị nghệ thuật ở chỗ

+Ngôn ngữ và hình ảnh biểu cảm, trữ tình với kịch tích rất cao; đồng thời sử dụng nhần nhuyễn thể thơ dân tộc

*Về những điểm hạn chế ở nội dung tư tưởng và nghệ thuật được công trình cho nhận xét như sau:

+Ở tư tưởng: còn chịu ảnh hưởng của tư tưởng Thiên mệnh; tư tưởng cho những bậc thánh nhân quân tử thường là những người theo tầng lớp trên

+Ở nghệ thuật: Sa vào những cho tiết rườm rà, vô ích do chịu ảnh hưởng của văn nghệ dân gian

2.2.1.6 Bộ Văn học Việt Nam X- XVIII

- Tác giả công trình : Bùi Văn Nguyên, Nguyễn Sĩ Cẩn, Hoàng Ngọc Trì

- Nhà xuất bản và năm in: Nhà xuất bản Giáo dục, in năm 1989

Đây là bộ Giáo trình dùng cho công tác giảng dạy ở các trường Đại học

Sư phạm , tiền thân của công trình là Giáo trình lịch sử văn học Việt Nam, rồi đến Lịch sử văn học Việt Nam và sau cùng mới là Văn học Việt Nam như tên

của tác giả đề tài đã dẫn

Vì là một bộ giáo trình dùng cho các trường đào tạo Sư phạm nên công trình không có nhiều phần khảo cứu chuyên sâu một hiện tượng cá lẻ của một giai đoạn văn học trung đại bất kì Tuy không có những điểm được đầu tư kĩ lưỡng, bù lại công trình lại có diện rất cân đối, hình thành được cái nhìn tổng quan về những điểm nổi bật của văn học trung đại sau ngót nghét hơn 8 thế kỉ trải qua

Theo đó, những chương, mục của công trình có liên quan đến việc nghiên cứu văn học thế kỉ thứ XVII, được liệt kê ra như sau:

●Chương I: Đại cương về những vấn đề thiết yếu để tìm hiểu nền văn học Việt Nam dưới thời phong kiến

●Chương VI: Văn học từ thế kỉ thứ XVI đến giữa thế kỉ thứ XVIII

●Chương IX: Thiên Nam Ngữ Lục

- Về thành tựu nghiên cứu văn học thế kỉ thứ XVII của công trình:

●Ở phần Đại cương về những vấn đề thiết yếu để tìm hiểu văn học Việt Nam dưới thời phong kiến, tác giả công trình cung cấp một cái nhìn sâu sắc và

toàn diện về các vấn đề có liên quan để người đọc có thể trang bị một nền tảng kiến thức đủ để đi sâu vào nghiên cứu các thành tựu, đặc điểm của văn học trung đại- trong đó có văn học thế kỉ thứ XVII

●Ở phần Văn học từ thế kỉ thứ XVI đến giữa thế kỉ thứ XVIII, có mục Văn học Việt Nam thế kỉ XVII- đến giữa thế kỉ thứ XVIII, hay văn học thời Trịnh Nguyễn phân tranh, đã đề cập một cách khái quát những vấn đề lịch sử-

xã hội của giai đoạn thời kì này hay còn gọi là giai đoạn nội chiến Đàng Ngoài- Đàng Trong; đồng thời, trong mục này còn có đề cập đến vấn đề liên quan đến đặc điểm văn học XVII- tuy là văn học hai Đàng rõ rệt nhưng chỉ có một dòng

thống nhất; có khác là khác ở một số điểm Vấn đề đó, được tác giả công trình thông qua một số luận điểm sau:

*Khác biệt thứ nhất, vấn đề lực lượng sáng tác và mức độ điêu luyện về nghệ thuật sáng tác trong văn học Đàng Ngoài so với văn học Đàng Trong

*Khác biệt thứ hai, đường lối văn học nhà Chúa từng miền và nội dung tư tưởng qua các sáng tác từng miền

+Văn học Đàng Ngoài có tính sáo mòn, phù thụng một cách quá đáng, giáo điều và có thái độ rất phản động đối với văn học chữ Nôm Văn học Đàng Trong dù chữ nghĩa có khi chưa nhuần nhuyễn nhưng có sự cởi mở, chân thực trên cơ sở kinh tế đang phát triển và chính sách trọng dụng nhân tài của chúa Nguyễn

+Xét riêng về nghệ thuật văn học Đàng Ngoài, trước hết là văn học chữ Nôm tuy không có điều kiện phát triển nhưng vẫn được các Chúa Trịnh lấy làm thơ

mà nổi bật là Trịnh Căn với Ngự Đề Thiên Hòa Doanh Bách Vịnh; Nguyễn Công Hãng với Tinh sà thi tập.Sau nữa, thể loại diễn ca triền lối là thể loại nổi

bật của văn học Đàng Ngoài, bao gồm có hai loại là diễn ca lịch sử và diễn ca

truyện kí Với diễn ca lịch sử, dẫn tác phẩm Thiên Nam Minh Giám và Thiên Nam Ngữ Lục Với diễn ca truyện kí thì những tác phẩm được dẫn ra là Lâm Tuyền kì ngộ, Nguyễn Cảnh Thị Hoan Châu Kí , Ông Ninh cổ truyện

+Văn học Đàng Trong, tác giả công trình đưa ra những luận giải về một vùng đất mới, nhiều nhân tố về khai phá và về xây dựng tạo ra một không khí sáng tác nghệ thuật với ý vị hồn nhiên Riêng tác giả nổi bật vào thế kỉ thứ XVII là

Đào Duy Từ với Tư Dung vãn và Ngọa Long cương vãn

●Ở phần Thiên Nam Ngữ Lục, tác giả công trình trình bày việc khảo cứu của mình một cách rất rõ ràng qua hai luận điểm

*Tác giả và hoàn cảnh ra đời, trong luận điểm này, đôi nét về tác giả của một tác phẩm khuyết danh cũng như nội dung căn bản của tác phẩm được giới thiệu khá kĩ càng