Trên cơ sở điều tra xã hội học thực tế kết hợp vận dụng các lý thuyết đã học, đề tài hướng tới tìm hiểu thực trạng các loại phương tiện truyền thông đại chúng có sẵn tại ký túc xá Đại họ
Trang 1ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH BAN CHẤP HÀNH TP HỒ CHÍ MINH
-
CÔNG TRÌNH DỰ THI GIẢI THƯỞNG SINH VIÊN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC - EURÉKA
LẦN THỨ 11 NĂM 2009
TÊN CÔNG TRÌNH:
NHU CẦU TIẾP NHẬN TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG CỦA SINH VIÊN
KÍ TÚC XÁ ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU: XÃ HỘI CHUYÊN NGHÀNH: XÃ HỘI HỌC
Mã số công trình:………
Trang 2
ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
CÔNG TRÌNH DỰ THI GIẢI THƯỞNG “SINH VIÊN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC - EURÉKA”
LẦN THỨ 11 NĂM 2009
TÊN CÔNG TRÌNH :
NHU CẦU TIẾP NHẬN TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG CỦA SINH VIÊN
KÍ TÚC XÁ ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU: XÃ HỘI CHUYÊN NGHÀNH: XÃ HỘI HỌC
Họ và Tên tác giả, nhóm tác giả Giới tính Sinh viên năm thứ
Người hướng dẫn: GV: LÊ NGỌC PHƯƠNG Đơn vị công tác: KHOA XÃ HỘI HỌC Lĩnh vực chuyên môn: XÃ HỘI HỌC ĐÔ THỊ, DI DÂN
Trang 3CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG ĐỀ TÀI
- Phương tiện truyền thông đại chúng (PTTTĐC)
- Kí túc xá Đại học Quốc gia Thành Phố Hồ Chí Minh (KTX ĐHQG T.P
HCM)
- Kí túc xá (KTX)
- Truyền thông đại chúng (TTĐC)
- Đại học Quốc gia (ĐHQG)
- Cán bộ công nhân viên (CBCNV)
- Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh (ĐHQG HCM)
Trang 4MỤC LỤC
TÓM TẮT CÔNG TRÌNH 1
MỞ ĐẦU 2
CHƯƠNG 1 13
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 13
1.1 Cơ sở lý luận và phương pháp luận của đề tài 13
1.2 Phương pháp nghiên cứu 16
1.3 Một số khái niệm sử dụng 18
1.4 Giả thuyết nghiên cứu 20
CHƯƠNG 2 22
NHU CẦU TIẾP NHẬN TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG CỦA SINH VIÊN KÝ TÚC XÁ ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH 22
2.1 Tổng quan về ký túc xá Đại Học Quốc Gia TP Hồ Chí Minh 22
2.2 Mô tả mẫu nghiên cứu 23
2.3 Thực trạng phương tiện truyền thông đại chúng tại Ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (KTX ĐHQG TP HCM) 25
2.4 Nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc xá Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh (KTX ĐHQG TP.HCM) 32
2.5 Hiệu quả truyền thông đại chúng mang lại cho sinh viên khi tiếp nhận 43 KẾT LUẬN 44
DANH SÁCH TÀI LIỆU THAM KHẢO 47
PHỤ LỤC 51
Trang 5TÓM TẮT CÔNG TRÌNH
Đề tài “Nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc xá Đại học Quốc gia TP.Hồ Chí Minh” là một cuộc điều tra xã hội học thực nghiệm do nhóm sinh viên năm III Khoa Xã Hội Học thực hiện Trên cơ sở điều tra xã hội học thực tế kết hợp vận dụng các lý thuyết đã học, đề tài hướng tới tìm hiểu thực trạng các loại phương tiện truyền thông đại chúng có sẵn tại ký túc xá Đại học Quốc gia TP.Hồ Chí Minh và nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc
xá Đại học Quốc gia TP.Hồ Chí Minh Đây là một vấn đề đang được dư luận xã hội quan tâm và nghiên cứu Trong khuôn khổ đề tài này, chúng tôi chỉ đi sâu tìm hiểu nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc xá Đại học Quốc gia TP.Hồ Chí Minh
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài tiệu tham khảo, đề tài của chúng tôi bao gồm 2 chương
Trong chương 1, chúng tôi trình bày các vấn đề sau:
_ Cơ sở lý luận và các phương pháp nghiên cứu
_ Một số khái niệm liên quan đến đề tài
_ Giả thuyết nghiên cứu
Trong chương 2 chúng tôi tiến hành trình bày tổng quan về ký túc xá, mô tả mẫu nghiên cứu, thực trạng các loại phương tiện truyền thông đại chúng tại ký túc
xá, nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc xá Đại học Quốc gia TP.Hồ Chí Minh và hiệu quả mà truyền thông đại chúng mang lại cho sinh viên
ký túc xá Đại học Quốc gia TP.Hồ Chí Minh
Trang 6MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Truyền thông là quá trình truyền đạt thông tin từ người này sang người khác còn được gọi giao tiếp, là một trong những nhu cầu cơ bản để duy trì đời sống xã hội Vì thế ngay từ khi thời cổ đại đã xuất hiện hoạt động truyền thông và nó có vai trò rất quan trọng trong đời sống con người dù chỉ là hình thức sơ khai nhất như: lời nói, cử chỉ, tín hiệu…
Truyền thông đại chúng ra đời sau đó không lâu nhằm phục vụ cho nhu cầu thông tin của nhiều người cùng lúc Nó cần sự hỗ trợ của các phương tiện kỹ thuật trung gian và khi loài người phát hiện ra các phương tiện in ấn, các kỹ thuật truyền phát sóng, ký hiệu Đó là những yếu tố đầu tiên cho sự phát triển của truyền thông đại chúng về sau
Ngày nay với sự phát triển đến chóng mặt của khoa học kỹ thuật, truyền thông đại chúng càng khẳng định sự tồn tại, phát triển và đóng vai trò không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại Là một định chế xã hội, truyền thông đại chúng ngày càng có nhiều vai trò xã hội và nó ảnh hưởng to lớn đến nhiều mặt của đời sống xã hội
Bên cạnh những phương tiện truyền thống như: báo chí, phát thanh, truyền hình, khoa học công nghệ hiện đại đã cho ra đời ngành công nghiệp in ấn, tin học, điện tử viễn thông, hệ thống truyền phát tín hiệu kỹ thuật số (digital), Internet băng thông rộng Chúng đóng vai trò như một đòn bẩy giúp cho truyền thông đại chúng xâm nhập vào tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội của con người từ kinh tế, chính trị, đến văn hóa, xã hội…
Với sự hỗ trợ của khoa học hiện đại truyền thông đại chúng ngày càng phát triển và tác động to lớn đến từng cá nhân, từng nhóm, từng xã hội và cả thế giới
Trang 7Người ta ra sức để truy tìm, cập nhật trên các phương tiện truyền thông để tìm kiếm, săn lùng thông tin để thỏa mãn nhu cầu của họ
Để tìm hiểu sự tác động của nó đến một nhóm xã hội ra sao chúng tôi đi tìm hiểu nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của một nhóm sinh viên tại ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Trong đề tài này chúng tôi chọn nhóm khách thể là sinh viên vì sinh viên là nhóm người trẻ có tri thức, là nguồn lao động chất lượng trong tương lai, và đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - chính trị của đất nước Đối với mỗi sinh viên việc tiếp nhận thông tin, tri thức để phục vụ cho nhu cầu học tập và giải trí là rất quan trọng Chính vì vậy không thể thiếu truyền thông đại chúng, vì đó
là phương tiện cung cấp thông tin một cách đầy đủ nhất, nhanh và kịp thời đa dạng cho nhu cầu tiếp nhận của sinh viên nói chung và sinh viên ký túc xá Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ chí Minh
Mặt khác sinh viên tại Ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
là những người cùng chung sống trong môi trường của một ký túc xá hiện đại bậc nhất Việt Nam hiện nay Ký túc xá gồm 15 dãy nhà và một khu xã hội hóa tại đây tập trung khoảng 9.000 sinh viên Một lượng sinh viên đông đảo với những đặc trưng đa dạng về vùng miền, tập quán, ngành học, trường…Họ cùng sống và hưởng dụng các phương tiện truyền thông đại chúng tại ký túc xá
Sinh viên ký túc xá họ được thừa hưởng những phương tiện truyền thông đại chúng do ký túc xá trang bị nên họ có thể tiếp cận với phương tiện truyền thông đại chúng một cách dễ dàng và tiện lợi hơn Còn đối với sinh viên ngoại trú thì họ phải
tự lực tìm kiếm loại hình phương tiện truyền thông đại chúng để tiếp nhận thông tin, kiến thức chứ không có sẵn như ở ký túc xá Với sự so sánh như trên chúng tôi nhận thấy đối với sinh viên tại ký túc xá có một lợi thế hơn hẳn là các phương tiện truyền thông đại chúng đã có sẵn nên sự tiếp nhận truyền thông đại chúng của họ có những
sự lựa chọn khác với sinh viên ngoại trú như họ có thể xem truyền hình, đọc báo tại bảng tin tầng trệt các dãy nhà, nghe đài phát thanh tại chỗ mà không phải bỏ ra bất
Trang 8cứ một khoản chi phí nào, trong khi đó sinh viên ngoại trú họ phải tự túc toàn bộ và phải trả phí cho nhu cầu tiếp nhận các loại hình tuyền thông đại chúng
Hơn nữa nhóm chúng tôi là những sinh viên thuộc Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh và hiện chúng tôi đang sống và học tập tại ký túc xá Đai Học Quốc Gia nên với đề tài này nhóm chúng tôi chọn nhóm khách thể là sinh viên ký túc xá Đại Học Quốc Gia để biết được thực trạng nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên tại ký túc xá
Có thể nói rằng trong quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước đặc biệt là trong thời kì hội nhập như hiện nay thì việc tiếp nhận truyền thông đại chúng
để tìm kiếm thông tin, tri thức là một nhu cầu cấn thiết, đặc biệt là sinh viên những tri thức trẻ tương lai của đất nước thì nhu cầu này càng lớn và đa dạng hơn Chính
vì thế nhóm chúng tôi chọn đề tài “Nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc xá Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh” để nghiên cứu
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Truyền thông đại chúng là một nhu cầu thiết yếu của con người trong cuộc sống và con người luôn tìm cách làm đa dạng các hình thức truyền thông để đáp ứng nhu cầu tìm hiểu thông tin và nâng cao trình độ của mình Vì vậy đã có khá nhiều đề tài nghiên cứu về truyền thông đại chúng
Trên thế giới
Nhiều tác giả, nhiều công trình nghiên cứu mới về tác động của truyền thông đại chúng, liên quan trực tiếp đến nghiên cứu công chúng – người tiếp nhận: Denis McQuail (1983, 1994, 2005), Alvin Toffler (1996), Philip Breton và Serge Proulx (1996), Loic Hervouet (1999), Pertti Alasuutari (1999), Andy Ruddock (2000), E.P Prôkhôrôp (2001), Schudson M.(2003), Claudia Mast (2003), Susana Hornig Priest (2003), Về cách tiếp cận vấn đề, dù khác nhau ở mức độ và góc độ tiếp cận (góc
độ kĩ thuật, góc độ biểu trưng của nền văn hoá, góc độ tác động tư tưởng - chính trị của các media) nhưng giới nghiên cứu đều coi nghiên cứu công chúng – người tiếp nhận là một bộ phận, một khâu không thể thiếu trong khi nghiên cứu truyền thông
Trang 9đại chúng như một quá trình và đều đề cao vai trò tích cực, chủ động, tác động trở lại của người tiếp nhận
Nghiên cứu mô thức tiếp nhận
Một cách chung nhất, mô thức tiếp nhận được hiểu là những mô hình, cách thức, mức độ và mục đích sử dụng của công chúng trong tiếp nhận thông tin báo chí Chẳng hạn, người dân thường đọc báo ở đâu, vào lúc nào, ở mức độ nào, với ai, thường thích những nội dung nào, để làm gì, v v
Chúng tôi khái quát mô thức tiếp nhận bằng sơ đồ dưới đây:
Mô thức tiếp nhận là công cụ thao tác chủ yếu được sử dụng khi nghiên cứu công chúng – người tiếp nhận của các phương tiện truyền thông
Chẳng hạn, với những nội dung của mô thức nghiên cứu này, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng đọc lướt là một cách thức tiếp nhận phổ biến của người đọc báo trên khắp thế giới, chỉ khác nhau ở mức độ, tuỳ theo tờ báo và tuỳ theo đặc điểm của người đọc Theo Loic Hervouet (Tổng giám đốc Trường đại học báo chí Lille),
“người xem đọc báo ít, xem lướt nhiều”, “hứng thú đọc ngày nay không còn như trước kia nữa, từ một xã hội không có nhiều thứ để đọc, chúng ta đã chuyển sang một xã hội dư thừa ấn phẩm, đến mức có thể bội thực”; “độc giả của tờ báo bình dân Bild ở Đức chỉ đọc 1/8 nội dung tờ báo; độc giả của tờ Le Monde ở Pháp chỉ đọc 20% nội dung” “Một cuộc thăm dò thực hiện theo yêu cầu của tờ Ouest France (miền tây nước Pháp), tờ báo có số lượng bản in lớn nhất nước Pháp, cho thấy: trong số 410 chi tiết thông tin
có trên mặt báo, độc giả chỉ để mắt đến 39 chi tiết, gồm 23 đầu đề và 16 bài báo, họ chỉ đọc 13 bài báo từ đầu đến cuối, thông thường là các bài báo ngắn”
Với người Pháp, theo Loic Hervouet, trong trường hợp khả quan nhất thì số lượng bài báo được đọc cũng chỉ nhỉnh hơn 10% tổng số các bài báo” (Viết cho độc giả, Hội Nhà báo Việt Nam, 1999, tr.12-13)
Trang 10Cách tiếp cận mới về người tiếp nhận
Từ đầu thập niên 1980, giới nghiên cứu truyền thông thế giới thường sử dụng khái niệm "phi đại chúng hoá" thông tin đại chúng Đây có thể coi là một cách tiếp cận mới khi nghiên cứu về công chúng – người tiếp nhận
Trong "Đợt sóng thứ ba” A Toffler đã đưa ra dự báo về "sự chia nhỏ truyền thông", là hiện tượng "thông tin đại chúng bị phi đại chúng hoá" Thành tựu mới của ông là phân tích sâu sắc về “giải truyền thông đại chúng” mà bản chất là quá trình chia nhỏ công chúng giữa các phương tiện truyền thông, là “truyền thông mới, chia nhỏ người xem” và chúng ta đang ở vào “thời đại của truyền thông nhóm nhỏ” Điều này được hiểu là: nếu trước đây người ta truyền thông đồng loạt những thông tin cùng một chương trình đến với đông đảo công chúng thì nay xuất hiện nhu cầu
đa dạng hoá thông tin đến từng nhóm nhỏ và những khả năng đáp ứng nhu cầu đó
"Ngày nay thay thế tình trạng mọi quần chúng đều nhận cùng những thông tin như nhau, các nhóm bị chia nhỏ hơn đang nhận và phát đi cho nhau những lượng lớn hệ hình ảnh của họ"
Tình trạng này cũng đúng với nhận định của hai nhà nghiên cứu truyền thông nổi tiếng người Pháp là Philippe Breton và Serge Proulx trong “Bùng nổ truyền thông - Sự ra đời một ý thức hệ mới” - công trình được coi là “một cách nhìn mới đối với truyền thông”- đã phân tích sâu sắc "ảnh hưởng của các media", trong đó có vấn đề "khảo sát khâu tiếp nhận” Thành tựu mới của các tác giả là phân tích vai trò tích cực (chủ động) của “người tiếp nhận tích cực” "Tác động xã hội của các thông điệp không thể bị thu hẹp xuống chỉ còn là một cơ chế dẫn dắt công luận một cách thuần tuý, cũng không thể thu hẹp xuống chỉ còn là một hiệu quả tức thời làm thay đổi ý kiến và thái độ các cá nhân" "Cơ chế dẫn dắt công luận một cách thuần tuý"
mà hai ông đề cập là cơ chế thông tin được truyền đi một chiều một cách rộng rãi tới mọi đối tượng Nghĩa là ngày nay truyền thông phải mềm dẻo, linh hoạt, không phải "một chiều" mà "đa chiều", phải tính đến từng nhóm nhỏ công chúng - đối tượng
Nhà xã hội học người Mỹ Daniel Lermer đã có một bài nghiên cứu về truyền
Trang 11ông đã phân tích mối quan hệ giữa các hệ thống truyền thông với các hệ thống xã hội và ông cho rằng một trong những điều kiện và đặc điểm của quá trình của quá trình chuyển đổi từ xã hội cổ truyền sang xã hội hiện đại chính là sự chuyển tiếp từ các hệ thống truyền thông này sang hệ thống truyền thông khác
Tại Việt Nam
Có rất nhiều công trình nghiên cứu về truyền thông đại chúng chẳng hạn như:
Nghiên cứu vai trò người tiếp nhận
Nghiên cứu công chúng thực sự đã trở thành một chuyên ngành (audience research), của nghiên cứu truyền thông ở Việt Nam, lĩnh vực này còn khá mới mẻ, nhưng cũng đã thu hút sự chú ý của giới nghiên cứu báo chí, truyền thông, bởi tính thiết thực của vấn đề Trước hết là từ bình diện xã hội học Nghiên cứu lý thuyết về
xã hội học công chúng có Mai Quỳnh Nam (1996, 2001), Trần Hữu Quang (2006),
Hướng nghiên cứu khảo cứu thực nghiệm, xuất hiện nhiều hơn: Đỗ Thái Đồng (1982), Mai Văn Hai (1992), Vũ Tuấn Huy (1994), Trần Hữu Quang (1998), Trương Xuân Trường (2001), Đài Truyền hình Việt Nam (2002), Đài Tiếng nói Việt Nam (2001, 2005), Từ bình diện tâm lý học có một số công trình của Viện Tâm lý học (2002),
Lê Ngọc Hùng (2000), và một số tác giả khác
Từ bình diện báo chí học, đáng chú ý có: Tạ Ngọc Tấn (2001), Nguyễn Văn Dững (2002, 2006), Đài Tiếng nói Việt Nam (2003), và một số tác giả khác, Trong
Truyền thông đại chúng (2001), khi bàn về cơ chế tác động, về hiệu quả xã hội của
truyền thông đại chúng, Tạ Ngọc Tấn đã phân tích sự phụ thuộc của hiệu quả xã hội đối với sự tiếp nhận của công chúng Việc nghiên cứu, nắm rõ tính chất, đặc điểm, nhu cầu của đối tượng tác động bao giờ cũng là một trong những yếu tố hàng đầu bảo đảm hiệu quả tác động của truyền thông đại chúng Một số nghiên cứu khác chọn các nhóm công chúng đặc trưng theo lứa tuổi, theo nghề nghiệp hoặc giới tính, hoặc nghiên cứu nhóm công chúng của một loại hình báo chí: nghiên cứu thính giả của đài, nghiên cứu bạn đọc của một tờ báo, v.v
Trang 12Khi nghiên cứu công chúng – người tiếp nhận, giới nghiên cứu đều coi công chúng không chỉ là đối tượng tác động, mà còn là lực lượng xã hội quyết định vai trò, vị thế xã hội của sản phẩm báo chí – truyền thông Sức mạnh của tờ báo, trước hết thể hiện ở “sức mạnh của công chúng, của dư luận xã hội mà nó tạo ra”
Nghiên cứu mô thức tiếp nhận
Chúng tôi cũng đã thực hiện một cuộc điều tra xã hội học tại Hà Nội (tháng 8/2006), và nhận diện được 6 nhóm mô thức tiếp nhận của công chúng Hà Nội Riêng đối với báo in, kết quả về cách thức tiếp nhận của bạn đọc cho thấy đọc lướt cũng là một thói quen phổ biến của người dân: chỉ 37,3% đọc kĩ đối với báo in và 19,1% đối với báo mạng, còn lại là đọc lướt Mức độ tiếp nhận có thể thấy ở mức độ mua báo: Tỉ lệ gia đình mua hàng ngày (trong tổng số gia đình được điều tra) toàn thành phố là 36,6% Về cách thức mua và sử dụng báo: 28,4% số hộ gia đình có mua báo thường đặt mua dài hạn qua bưu điện, và có tới 60,4% mua tại các sạp báo, chỉ có 6,8% mua từ người bán báo dạo Về mục đích đọc báo, nghe đài, xem truyền hình, kết quả phần báo in cho thấy: 68,5% số người trả lời đọc báo để theo dõi tin tức thời sự – chính trị, 50,9% để giải trí; 39,9% để học tập, mở mang kiến thức; 5,7% để tìm đối tác, việc làm, v.v
Nghiên cứu những mô thức tiếp nhận này, theo chúng tôi là điều có ý nghĩa đối với các cơ quan báo chí và người làm báo
“Truyền thông đại chúng trong xã hội hiện đại” của tác giả Trần Hữu Quang đăng trên thời báo kinh tế Sài Gòn thứ 6, ngày 30/5/2008 Trong đề tài này tác giả
đã đề cập đến vai trò của truyền thông đại chúng trong xã hội hiện đại, thế nào
“không gian công cộng”, internet có thể thay thế được báo chí không Dưới quan điểm của xã hội học, truyền thông đại chúng là một định chế chỉ xuất hiện trong xã hội hiện đại hiểu theo nghĩa đối lập với xã hội cổ 1truyền phong kiến Nó góp phần
1
(Nguồn tin: Tạp chí Người làm báo, số 7/2007)
Trang 13tạo ra một không gian công cộng vốn chưa hề có trong xã hội tiền tư bản, một không gian dành cho thảo luận công khai và dân chủ
Đề tài “Nhu cầu thông tin của sinh viên được đào tạo theo học chế tín chỉ” tại trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Đại học Quốc gia Hà Nội của nhóm sinh viên Nguyễn Thị Vân Anh và Nguyễn Minh Nguyệt (k51-thông tin, thư viện) Trong đề tài này đã khái quát nội dung thông tin của sinh viên trên hai lĩnh vực thông tin phục vụ học tập trên lớp và thông tin giải trí Trong đó thông tin phục
vụ học tập là đặc biệt quan trọng và rất phong phú cụ thể như: giáo trình, đề cương bài giảng, sách tham khảo, các tài liệu về học tập khác, thông tin lớp học, lịch thi…những thông tin học tập sinh viên khai thác từ nhiều nguồn khác nhau, tài liệu chính thức từ thầy cô và nhà trường còn tài liệu khác sinh viên tự tìm trên internet, thư viện…
Có thể thấy các đề tài trên đã nghiên cứu về công chúng của truyền thông đại chúng xoay quanh sự khác nhau của mức độ, góc độ tiếp cận và vai trò tích cực tác động trở lại của người tiếp nhận đối với các loại hình phương tiện truyền thông đại chúng Ngoài ra còn có một số nghiên cứu đi theo các hướng khác nhau nữa như nghiên cứu vè mối quan hệ giữa hệ thống truyền thông với các hệ thống xã hội, nghiên cứu khảo cứu thực nghiệm, nghiên cứu trên bình diện tâm lí học, báo chí, nghiên cứu theo hướng lựa chọn nhóm công chúng đặc trưng theo tuổi, nghề nghiệp, giới tính, nhóm công chúng một loại hình Khi nghiên cứu về tính chất, đặc điểm, nhu cầu của đối tượng tác động bao giờ cũng là yếu tố hang đầu từ đó xem xét hiệu quả tác động của truyền thông đại chúng đối với người tiếp nhận
Đến với đề tài này nhóm chúng tôi chỉ đi nghiên cứu mang tính khảo sát, phát hiện nhằm tìm hiểu xem xét nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của đối tượng là sinh viên ký trúc xá Đại Học Quốc Gia thành Phố Hồ Chí Minh thông qua mức độ, nhu cầu, loại hình lựa chọn của nhóm đối tượng này Từ đó có sự nhìn nhận về nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của đối tượng sinh viên ký túc xá
Trang 143 Mục đích của đề tài
Trong đề tài này chúng tôi tập trung vào các mục đích sau:
Đánh giá thực trạng việc tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc xá, từ đó đưa ra những kiến nghị nhằm cải thiện tình hình tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc xá Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh
Nghiên cứu để thấy được tầm quan trọng của truyền thông đại chúng đối với sinh viên nói chung và sinh viên ký túc xá Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh nói riêng
4 Nội dung đề tài
Tìm hiểu thực trạng phương tiện truyền thông đại chúng tại ký túc xá Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh để tìm hiểu về cơ sở vật chất các phương tiện truyền thông đại chúng như báo in, truyền hình, phát thanh Ảnh hưởng đến khả năng tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc xá từ đó có những ảnh hưởng đến nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc xá Đại
Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh
Tìm hiểu về mức độ tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc xá
để biết mức độ tiếp nhận của sinh viên đối với truyền thông đại chúng nhiều hay ít,
để tìm hiểu xem điều kiện phương tiện truyền thông đại chúng có đáp ứng được nhu cầu tiếp nhận của sinh viên chưa? đáp ứng được ở mức nào? Chưa được ở mức nào?
Tìm hiểu về xu hướng tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc
xá Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh, tìm hiểu xem xu hướng tiếp nhận của sinh viên là hướng đến loại hình phương tiện truyền thông đại chúng nào?
Trong quá trình tiếp nhận truyền thông đại chúng nó mang lại những hiệu quả gì cho sinh viên ký túc xá Đại Học Quốc Gia, để biết được khả năng đáp ứng nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của họ
Trang 155 Đối tượng, khách thể nghiên cứu
Đối tượng: Nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Chủ thể trực tiếp là sinh viên ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Chọn mẫu ngẫu nhiên: Những sinh viên đang sống và học tập tại ký túc xá Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh
Thời gian: Bắt đầu từ 15/10/2008 đến 20/4/2009
7 Đóng góp mới của đề tài
“ Sống có hiệu quả là sống với thông tin”, thông tin càng ngày càng trở thành nhu cầu tối cần thiết của con người trong xã hội hiện đại vì vậy đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về truyền thông đại chúng trên nghững khía cạnh khác nhau như mối quan hệ của truyền thông đại chúng với hệ thống xã hội, truyền thông đại chúng trong xã hội hiện đại Tuy nhiên trong đề tài này nhóm chúng tôi đi nghiên cứu nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Cái mới của đề tài này là khái quát được nhu cầu tiếp nhận truyền thông của sinh viên ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và sinh viên nói chung, thấy được hiệu quả của truyền thông đại chúng mang lại cho sinh viên ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Trang 168 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn
Ý nghĩa lý luận
Nghiên cứu dưới góc độ xã hội học, với sự vận dụng các lý thuyết và phương pháp điều tra xã hội học nhằm tìm hiểu nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Làm tài liệu tham khảo cho những người quan tâm tới vấn đề này
Giúp cho nhóm nghiên cứu chúng tôi thực hành tốt hơn các phương pháp nghiên cứu xã hội học
Ý nghĩa thực tiễn
Qua đề tài nhằm thấy được thực trạng về nhu cầu của sự tiếp nhận truyền thông tiếp nhận truyền thông đại chúng và hiệu quả của nó đối với sinh viên ký túc
xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Nghiên cứu nhằm giúp sinh viên hiểu được vai trò quan trọng của truyền thông đại chúng trong xã hội ngày nay
Qua đề tài với những số liệu mang tính thực chứng là cơ sở cho các nhà quản
lý có cách điều chỉnh hợp lý nhằm giúp sinh viên có nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng ngày một tốt hơn
Trang 17CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
1.1 Cơ sở lý luận và phương pháp luận của đề tài
Nhằm định hướng và tạo sự logic cho đề tài nhóm chúng tôi xin đưa ra một
Học thuyết kinh tế tân cổ điển cho rằng cá nhân hành động để đạt được lợi lộc kinh tế tối đa Điều đó có nghĩa là cá nhân được xem là người có mục đích và một khi có mục đích thì họ lựa chọn mọi phương tiện cần thiết để đạt mục đích Từ
đó nảy sinh vấn đề lợi ích xã hội và câu hỏi cơ bản của xã hội học kinh tế: Làm thế nào mà các cá nhân vừa theo đuổi lợi ích của mình lại vừa tạo ra lợi ích tối đa cho
xã hội?
Vì vậy thuyết lựa chọn hợp lý không chỉ giải thích hành động xã hội trên cấp
độ vi mô – hành động cá nhân, mặc dù nó còn có tên goi là lý thuyết lựa chọn hợp
lý Thuyết này được xây dựng phát triển để xem xét hoạt động chức năng của các hệ thống và thể chế kinh tế, xã hội, tức là trên cấp độ vĩ mô Nó được dùng để làm phương pháp tiếp cận hành động của cá nhân, nhóm và mối liên hệ chức năng giữa con người, nhóm và hệ thống Trên thực tế lý thuyết lựa chọn hợp lý với các biến
Trang 18thể của nó chủ yếu được triển khai trên nhiều cấp độ từ hành động xã hội của cá nhân đến chức năng của hệ hống xã hội và mối tương tác giữa cá nhân, nhóm, thiết chế và hệ thống xã hội Nhờ vậy đối với câu hỏi cơ bản của xã hội học: Cái gì trật tự
xã hội thì tác giả của lý thuyết này đưa ra câu trả lời khá rõ ràng: đó là sự lựa chọn hợp lý, sự trao đổi xã hội có khả năng tạo dựng và duy trì sự ổn định và trật tự xã hội
Trong những năm gần đây lý thuyết lựa chọn hợp lý thu hút nhiều người quan tâm nghiên cứu đến mức nó trở thành vấn đề trung tâm của cả xã hội học và khoa học xã hội
Theo Jame Coleman cho rằng sức hấp dẫn của lý thuyết lựa chọn hợp lý ở chỗ một khi thiết chế xã hội hay một quá trình xã hội nào được xem xét từ góc độ duy lý của cá nhân thì lúc đó thì ta có thể nói rằng chúng đã được giải thích và bản thân thuật ngữ “hành động hợp lý” đã cho ta biết được hành động đó có thể hiểu được mà không cần hỏi gì thêm Bởi vì hành động cá nhân đó lựa chọn sử dụng đã dựa trên những chuẩn mực và xu hướng chung của xã hội
Lý thuyết lựa chọn hợp lý quan tâm đến việc lựa chọn những phương tiện để đạt được mục đích tối đa trong điều kiện nhất định của các cá nhân theo cấu trúc xã hội và lựa chọn này có thể dự đoán được Và đó cũng là vấn đề mà chúng tôi quan tâm khi tiến hành đề tài nghiên cứu này
Nghiên cứu được thực hiện tại ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh Chúng tôi tiến hành khảo sát ý kiến của sinh viên, những người có nguồn gốc xuất thân, ngành học, giới tính, tuổi… khác nhau để xem xét những nhu cầu và lựa chọn của họ trong việc tiếp nhận các loại phương tiện truyền thông đại chúng hiện có tại ký túc xá
Chúng tôi cũng muốn tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn và xu hướng lựa chọn các phương tiện hiện có để thỏa mãn nhu cầu của mỗi sinh viên, mỗi nhóm và tất cả mọi sinh viên đang sống tại đây Nghĩa là chúng tôi đi tìm hiểu
Trang 19giới tính, quê quán, ngành học… ảnh hưởng đến việc xem ti vi, đọc báo in, nghe phát thanh nhiều hay ít
Với trong những điều kiện nhất định là cùng hưởng dụng các loại hình truyền thông đại chúng giống nhau trong ký túc xá các bạn sinh viên lựa chọn như thế nào
để tối đa hóa mức độ thỏa mãn mục đích khi tiếp nhận các loại phương tiện truyền thông đại chúng tại đây
Chúng tôi hướng tới mục đích xem xét mức độ đáp ứng về mặt thông tin của
ký túc xá cho sinh viên cũng như những đề xuất giúp cho ban quản lý tăng khả năng làm cho mọi sinh viên tiếp cận dễ dàng hơn với nguồn thông tin của xã hội hiện đại thông qua các kênh truyền thông đại chúng tại ký túc xá
Lý thuyết sử dụng và hài lòng
Những nhóm công chúng khác nhau thì có những kiểu hài lòng khác nhau, tùy thuộc vào cách thức mà họ sử dụng về các phương tiện truyền thông đại chúng vào nhu cầu của họ Cách đánh giá của công chúng đối với những sản phẩm thông tin cũng khác nhau
Đối với nhóm sinh viên ký túc xá thì tùy thuộc vào những điều kiện cũng như nguồn lực khác nhau nên những nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên cũng khác nhau, đối với những sinh viên có điều kiện hơn thì ngoài việc tiếp nhận những phương tiện truyền thông có sẵn tại ký túc xá họ còn có điều kiện tiếp cận với các phương tiện ở phạm vi rộng hơn, hoặc đối với những sinh viên điều kiện ít hoặc chưa đủ thì họ có thể tiếp cận phương tiện truyền thông trong phạm vi
ký túc xá thấy phù hợp với họ
Trang 201.2 Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết cho mục đích nghiên cứu ở trên chúng tôi sử dụng các phương
pháp sau
Phương pháp kết hợp định lượng với định tính
Với đề tài này chúng tôi sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa định lượng và định tính Trong đó chủ yếu là phương pháp định lượng chúng tôi chọn mẫu phi xác suất (mẫu thuận tiện) trong quá trình khảo sát thực tế (Tiến hành khảo sát thu thập thông tin đối với bất kì đối tượng là sinh viên của ký túc xá Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh) Nội dung trong bảng hỏi chúng tôi đưa ra đã được lượng hóa và cho ra những đáp án cụ thể nhằm thu thập những thông tin phù hợp với đề tài nghiên cứu dựa trên cơ sở lý thuyết và khung phân tích Bên cạnh đó chúng tôi cũng sử dụng một số câu hỏi nhằm thu thập thông tin về đặc điểm, tính chất… của đối tượng nghiên cứu Với mục đích cuối cùng là giải thích và làm rõ cho thông tin mà đề tài nghiên cứu đặt ra
Sở dĩ chúng tôi sử dụng kết hợp hai phương pháp này là do tính chất của đề tài “nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc xá Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh” cần thu thập thông tin mang tính chất định lượng và định tính Việc sử dụng một phương pháp không thể bao quát hết những thông tin của đối tượng về việc tiếp nhận truyền thông đại chúng Do đó chúng tôi sử dụng phương pháp kết hợp để tìm hiểu thực trạng phương tiện truyền thông đại chúng cũng như nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên
Kỹ thuật thu thập và xử lý thông tin
Bảng hỏi: Chúng tôi tiến hành thiết kế bảng câu hỏi dựa trên nội dung đã
được phân tích trong khung phân tích, dựa vào lý thuyết áp dụng cho đề tài Từ đó phân tích và đặt ra những câu hỏi liên quan đến mục đích mà chúng tôi cần nghiên cứu, để khảo sát thực tế nhằm tìm hiểu cho mục đích đề tài
Trang 21Số lượng bảng câu hỏi bao gồm 100 bảng với những thông tin cần tiếp nhận truyền thông đại chúng trong đó có nội dung khảo sát về mức độ, hướng sử dụng loại hình phương tiện và một số ảnh hưởng của nó tới sinh viên như thế nào?
Phỏng vấn sâu: Nhóm chúng tôi nhằm tìm hiểu sâu hơn những nhu cầu cũng
như nguyện vọng của sinh viên nơi đây khi tiếp nhận các phương tiện truyền thông đại chúng để biết được các mối liên hệ tiếp theo cho xu hướng tiếp nhận truyền thông về sau Vì vậy nhóm chúng tôi tiến hành phỏng vấn sâu 5 sinh viên với những vấn đề xoay quanh nội dung và mục đích của đề tài từ đó có một cái nhìn sâu hơn, bao quát hơn
Quan sát: Đề tài của chúng tôi là một cuộc nghiên cứu xã hội học thực
nghiệm mang tính chất tìm hiểu, khảo sát đối tượng là sinh viên đang sống và học tập tại ký túc xá Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh nên nhóm chúng tôi đã tiến hành quan sát những hoạt động liên quan đến nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên, thông qua việc họ xem tivi, đọc báo tại các bản tin, nghe đài phát thanh diễn biến ra sao? Để nhằm hoàn thiện hơn trong quá trình nghiên cứu
và tìm hiểu phản ứng của sinh viên về việc thay đổi, bổ sung các phương tiện truyền thông đại chúng
Thu thập thông tin: Chúng tôi tiến hành thu thập thông tin trên cơ sở những
tư liệu sẵn có thu được qua sách báo, internet, các văn bản, báo cáo, kết hợp một số công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Xử lí thông tin
Từ những thông tin tư liệu thu thập được chúng tôi tiến hành tổng quan theo các chủ đề cụ thể, qua đó nhìn nhận, phân tích và đánh giá về nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên kí túc xá Đại học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh, dựa trên các mối liên hệ của các số liệu, chỉ báo Tạo cơ sở để nhóm chúng tôi viết báo cáo cho đề tài
Trang 22Trong quá trình xử lí thông tin chúng tôi sử dụng phần mềm hỗ trợ SPSS, cũng nhằm rèn luyện kĩ năng thực hành Để từ đó có kinh nghiệm cho các cuộc nghiên cứu sau
Thu thập thông tin:
Chúng tôi cũng tiến hành thu thập thông tin trên cơ sở những tư liệu sẵn có thu được qua báo chí, Internet, các văn bản, báo cáo, kết hợp một số công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài
1.3 Một số khái niệm sử dụng
Truyền thông là gì?
Truyền thông (communication) là một quá trình truyền đạt, tiếp nhận và trao đổi thông tin nhằm thiết lập các mối liên hệ giữa con người với con người.2
Truyền thông đại chúng là gì?
Truyền thông đại chúng (masscommunication) là quá trình truyền đạt thông tin một cách rộng rãi đến mọi người trong xã hội thong qua các phương tiện truyền
thông đại chúng như báo chí, phát thanh, truyền hình, Internet…
Trang 23
Khái niệm “Nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc xá Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh”
Với sự phát triển của khoa học kỹ thuật ngày càng hiện đại như hiện nay đòi hỏi con người cũng phải có cuộc sống năng động, sáng tạo nắm bắt thông tin kịp thời Việc phát đi đồng thời một nguồn thông tin đến với đông đảo công chúng là ưu thế vượt trội mà chỉ có các phương tiện truyền thông đại chúng mới làm được Chính vì vậy truyền thông đại chúng đang và sẽ trở thành nhu cầu thiết yếu của mỗi con người trong xã hội hiện đại mà đặc biệt là đối với sinh viên, thế hệ tương lai của đất nước Để làm tốt vai trò của người công3 dân trong tương lai ngay từ bây giờ mỗi sinh viên phải tự trang bị cho mình nguồn tri thức xã hội trên mọi lĩnh vực
Truyền thông đại chúng ngày càng phát huy tốt vai trò của mình trong việc đáp ứng những nhu cầu thông tin nhanh chóng, chất lượng giúp cho sinh viên ngày càng dễ dàng tiếp cận với những nguồn thông tin đó
Nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ktx ĐHQG TP.HCM
là những đòi hỏi về mặt thông tin mà các sinh viên lựa chọn, tiếp thu thông tin từ các loại hình phương tiện truyền thông đại chúng sẵn có tại đây (báo in, phát thanh, truyền hình), từ đó nhằm thỏa mãn nhu cầu thông tin phục vụ học tập, giải trí, tìm kiếm việc làm, nâng cao hiểu biết Những nguồn thông tin thiết yếu mà sinh viên cần để giúp họ nắm bắt tình hình biến động chung của thế giới trong từng khoảnh khắc
Đặc biệt thông qua quá trình tiếp nhận đó sinh viên có thể hiểu biết về chính các phương tiện mà mình sử dụng để tiếp nhận các nguồn thông tin Các phương tiện đó có tác dụng, ảnh hưởng gì đến nhu cầu của mình để có xu hướng lựa chọn mới về các loại hình phương tiện TTĐC trong tương lai, giúp cho các cá nhân sinh viên có sự lựa chọn, sử dụng tiếp nhận thông qua các phương tiện phù hợp hơn (Phạm vi nội dung đề tài của nhóm)
3
Theo tác giả Trần Hữu Quang: “Xã hội học báo chí” năm (2006)
Trang 241.4 Giả thuyết nghiên cứu
Nhu cầu sẽ bị ảnh hưởng bởi nguồn lực thực tế Do vậy việc thỏa mãn nhu cầu bị ảnh hưởng bởi các điều kiện, tức là điều kiện càng tốt thì nhu cầu càng cao,việc đáp ứng và thỏa mãn nhu cầu cũng càng cao Khi nhu cầu này được thỏa mãn con người sẽ nảy sinh nhu cầu khác cao hơn, tóm lại nhu cầu con người là một chuỗi dài những đòi hỏi cần được đáp ứng, khi một nhu cầu được thỏa mãn ngay lập tức làm xuất hiện nhu cầu mới cao hơn Con người cá nhân hay con người trong tổ chức chủ yếu hành động theo nhu cầu Chính sự thỏa mãn nhu cầu làm họ hài lòng
và khuyến khích họ hành động Đồng thời việc nhu cầu được thỏa mãn và thỏa mãn tối đa là mục đích hành động của con người Theo cách xem xét đó, nhu cầu trở thành động lực quan trọng và việc tác động vào nhu cầu cá nhân sẽ thay đổi được hành vi của con người.Ngược lại khi có nhu cầu nhưng thiếu nguồn lực, nhu cầu đó không được đáp ứng và nó làm hạn chế nảy sinh nhu cầu mới
Nhu cầu tiếp nhận TTĐC của sinh viên tại ký túc xá ĐHQG TP.HCM là nhu cầu về mặt văn hóa Nó bị ảnh hưởng bởi nguồn lực thực tế trong đó bao gồm nguồn lực cá nhân và nguồn lực của ký túc xá như các PTTTĐC, cơ sở vật chất và các yếu tố khác liên quan đến việc tiếp nhận TTĐC của sinh viên tại đây KTX cung cấp những nguồn lực chung nhằm đáp ứng nhu cầu về TTĐC như là dán báo lên bảng tin và phát báo đến tận mỗi phòng cho sinh viên, có phòng xem ti vi ở một số dãy nhà và có hệ thống phát thanh với các loa bao phủ hết cả ký túc xá Do đó mọi sinh viên sống trong ký túc xá đều được sử dụng các loại PTTTĐC này Tuy nhiên lựa chọn và sử dụng các PTTTĐC do KTX cung cấp và mức độ hài lòng về chúng
là không giống nhau giữa các sinh viên Do đó chúng tôi cho rằng nhu cầu tiếp nhận TTĐC của sinh viên còn bị chi phối bởi các nguồn lực khác mang tính cá nhân: các phương tiện hỗ trợ truyền thông riêng (máy tính), nguồn lực tài chính, thời gian rỗi, …không giống nhau và bằng nhau giữa tất cả các sinh viên Do đó nhu cầu tiếp nhận và mức độ hài lòng của sinh viên ký túc cũng không giống nhau Những bạn
có nguồn lực cá nhân nhiều thì có khả năng được thỏa mãn các nhu cầu về mặt thông tin, truyền thông nhiều hơn Ví dụ bạn sinh viên nào có máy tính nối mạng
Trang 25internet, có thời gian rỗi nhiều…thì có nhiều lợi thế hơn trong việc thỏa mãn nhu cầu thông tin và ngược lại
Nhu cầu tiếp nhận TTĐC của sinh viên tại ký túc xá ĐHQG có sự khác nhau tuỳ thuộc vào đặc điểm cá nhân và đặc điểm xã hội của sinh viên Mỗi người có các nhu cầu khác nhau, có quan điểm và cách nhìn nhận về các vấn đề trong xã hội cũng không giống nhau Sinh viên cũng có nhiều nhu cầu trong đó nhu cầu về tiếp nhận TTĐC là rất quan trọng Tuy nhiên nhu cầu tiếp nhận TTĐC của sinh viên tại ktx ĐHQG có sự khác nhau tuỳ thuộc vào những đặc điểm cá nhân: quan điểm sống, trình độ, chuyên môn, nhận thức, nguồn gốc xuất thân…Những đặc điểm về mặt xã hội giúp cho mọi người trong đó có cả sinh viên thấm nhuần các giá trị, chuẩn mực, khuôn mẫu hành vi của xã hội Điều đó góp phần ổn định và phát triển xã hội
Trang 26CHƯƠNG 2 NHU CẦU TIẾP NHẬN TRUYỀN THÔNG ĐẠI CHÚNG CỦA SINH VIÊN KÝ TÚC XÁ ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH
2.1 Tổng quan về ký túc xá Đại Học Quốc Gia TP Hồ Chí Minh
Trung tâm Quản lý Ký túc xá Đại học Quốc Gia Tp Hồ Chí Minh (ĐHQG.HCM) nằm trên địa bàn giáp ranh giữa Thành phố Hồ Chí Minh và Tỉnh Bình Dương, được thành lập năm 2000; nhiệm vụ chính là chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho sinh viên nội trú và công tác sinh viên ngoại trú Đây là một ký túc xá kiểu mẫu trong cả nước, đã nhận được sự tin tưởng của sinh viên, phụ huynh
và xã hội
Hiện nay ký túc xá đã đưa vào sử dụng 15 dãy nhà với gần 7500 chỗ ở do ĐHQG và các tỉnh xây dựng bao gồm: An Giang, Bến Tre, Vĩnh Long, Bà Rịa – Vũng Tàu, Tây Ninh, Bình Thuận, Khánh Hoà, Bình Phước, Bình Dương, Đồng Nai, Tiền Giang và TP.Hồ Chí Minh Có được kết quả trên là nhờ sự quan tâm thiết thực của nhiều thế hệ lãnh đạo ĐHQG.HCM; Sự quan tâm, đầu tư cụ thể của các tỉnh đối với sinh viên của tỉnh mình; Sự nỗ lực, cố gắng không ngừng của tập thể CBCNV trong Trung tâm; sự phối hợp với các Trường/Khoa thành viên ĐHQG, các
tổ chức Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội sinh viên các cấp trong hoạt động chăm lo đời sống văn hóa tinh thần cho sinh viên KTX Số chỗ ở hiện có mới đáp ứng khoảng 65% về chỗ ở của sinh viên đang học tại các trường trong khu vực Thủ Đức – Dĩ An, trong thời gian tới, một số tỉnh và ĐHQG sẽ tiếp tục đầu tư, xây dựng KTX Qua tìm hiểu nhóm chúng tôi được biết việc cung cấp các phương tiện truyền thông đại chúng tại kí túc xá về báo in : Đối với báo Thanh niên mỗi buổi sáng sẽ có 2 tờ báo được dán tại các bảng tin của mỗi dãy nhà, riêng báo Sài gòn Giải phóng và báo Tuổi trẻ do bên tòa soạn của hai loại báo này cung cấp theo từng thời kỳ nên không có thường xuyên Về truyền hình(tivi) tại kí túc xá có 15 dãy nhà
Trang 27thì trong đó có 9 dãy nhà có ti vi (A5,A6,A3,A4,A2,A10,A12,A13,A8) Về phát thanh cả kí túc xá có một hệ thống phát thanh cho toàn kí túc xá
Với mong muốn Ký túc xá ĐHQG.HCM không chỉ là nơi ở của các bạn sinh viên mà là nơi tự rèn luyện, tự đào tạo của các kỹ sư, cử nhân tương lai sau giờ lên lớp Với mục tiêu đó, KTX đã cố gắng phát huy tối đa tính tự giác, tính sáng tạo của sinh viên song song với việc phối hợp chặt chẽ với nhà trường, gia đình và địa phương trong việc giáo dục ý thức cho sinh viên Không ai khác, chính các bạn sinh viên là chủ nhân đã góp phần không nhỏ vào “ngôi nhà – KTX” để liên tục nhiều năm qua, ký túc xá đạt danh hiệu "Đơn vị văn hoá" cấp thành phố Năm 2007 Ký túc xá đã vinh dự nhận được bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Văn hóa – Thể thao – Du lịch
2.2 Mô tả mẫu nghiên cứu
Đề tài “Nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên tại Ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh” là một cuộc nghiên cứu xã hội học thực nghiệm mang tính mô tả Khách thể nghiên cứu chính của đề tài là các sinh viên đang sinh sống tại ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Trong đề tài này chúng tôi sử dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất loại mẫu thuận tiện và đã khảo sát 110 trường hợp Sau khi khảo sát chúng tôi đã soát phiếu và loại bỏ những phiếu trả lời không phù hợp Tổng số phiếu hợp lệ là 100 phiếu Kết qủa kiểm phiếu là trong số 100 người tham gia trả lời có 61 nam sinh viên chiếm 61% và 39 nữ chiếm 39% Số lượng người trả lời là nam cao hơn hẳn so với nữ
Trang 28
Giới tính
Nam 61%
Nữ 39%
Trong 100 sinh viên sinh sống tại ký túc xá được khảo sát là những người đang theo học các khối ngành khác nhau tại các trường trong và ngoài Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh Những người học khối ngành khoa học xã hội
và nhân văn chiếm đa số 49%, cao hơn hẳn so với các ngành khác trong tổng số 100 người tham gia trả lời
Khoa học kỹ thuật
Trang 29Trong tổng số 100 người được khảo sát thì sinh viên năm nhất chiếm tỷ lệ lớn nhất 45% và sinh viên có thời gian sống tại ký túc xá dưới 1 năm là 45% Chúng tôi có kết luận sơ bộ là ký túc xá ĐHQG thường là lựa chọn của sinh viên năm nhất
Do những ưu tiên của BQL ký túc xá đối với sinh viên mới nhập trường và họ đáng được hưởng những lợi ích thật sự khi sống trong môi trường ký túc xá.Trong những điều kiện của ký túc chúng ta không thể không kể đến các loại phương tiện TTĐC
Về hộ khẩu thường trú, đa số sinh viên tham gia trả lời có nơi thường trú là nông thôn chiếm 62%, miền núi là 15% và thành phố là 23%
62
23
15
0 10
Là một trong những ký túc xá cung cấp cho sinh viên điều kiện sống tốt nhất
về ăn ở, học tập, thể thao, giải trí… cùng với những hỗ trợ về mặt vật chất thì các phương tiện truyền thông đại chúng góp phần giúp cho đời sống văn hóa, tinh thần
Trang 30của sinh viên thêm phong phú Tại KTX sinh viên được cung cấp miễn phí các loại PTTTĐC bao gồm: báo in, truyền hình, phát thanh Ngoài ra tại đây sinh viên còn
sử dụng internet do công ty máy tính Nguyễn Hoàng cung cấp như một loại phương tiện TTĐC hiện đại, hỗ trợ đắc lực trong việc học tập, giải trí của sinh viên Tuy nhiên trong khuôn khổ đề tài này chúng tôi chỉ nghiên cứu nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên đối với những phương tiện TTĐC được KTX cung cấp miễn phí cho sinh viên
Báo in
Trong các PTTTĐC do KTX cung cấp miễn phí, báo in luôn là lựa chọn sử dụng hàng đầu của sinh viên vì tính tiện lợi và cập nhật của nó Những loại báo KTX cung cấp cho sinh viên thường là những tờ báo có uy tín như: Thanh niên, Tuổi trẻ, Sài gòn giải phóng Trong quá trình khảo sát chúng tôi hỏi sinh viên về các loại báo KTX cung cấp đa số sinh viên trả lời đúng ba loại báo trên Điều này cho thấy KTX đã mang báo in, một loại PTTTĐC đến được với các sinh viên
Hình thức KTX cung cấp báo miễn phí cho sinh viên là dán báo tại các bảng tin (thanh niên) của mỗi dãy nhà, phát báo (tuổi trẻ,Sài gòn giải phóng) đến tận mỗi phòng cho sinh viên Qua đây có thể thấy sinh viên sống tại KTX có điều kiện hơn những nơi khác trong việc cập nhật thông tin mỗi ngày mà không cần phải bỏ một khoản chi phí nào
Phát thanh
Ngoài báo in KTX còn cung cấp hệ thống phát thanh, nơi các bạn sinh viên
có thể tiếp nhận thông tin, trao đổi tâm tư tình cảm, là cầu nối để các bạn kết bạn với nhau Tuy nhiên hệ thống phát thanh của KTX không được đầu tư đầy đủ: các thiết bị máy móc, hệ thống loa còn kém chất lượng Do đó hệ thống phát thanh của ktx là loại phương tiện TTĐC ít được các bạn sinh viên lựa chọn sử dụng.Và thậm chí nhiều bạn không quan tâm đến hệ thống phát thanh của KTX Minh chứng là khi chúng tôi hỏi các bạn sinh viên là “Theo bạn hiện nay tại kí túc xá cung cấp bao nhiêu hệ thống phát thanh?” Kết quả là 70% sinh viên trả lời cả kí túc xá có một hệ
Trang 31thống phát thanh, 10% trả lời mỗi dãy nhà có một hệ thống phát thanh và 20% trả lời không biết Như vậy chúng ta thấy có 30% sinh viên trả lời không biết hoặc không đúng về số lượng hệ thống phát thanh tại KTX Đây là con số có ý nghĩa, nó cho chúng ta thấy được thực trạng cung cấp thiết bị và trang bị kỹ năng cho phát thanh viên KTX của còn kém hiệu quả, dẫn đến kết quả là có hệ thống phát thanh tại KTX và có hoạt động thường xuyên nhưng nó chưa thật sự thu hút được sinh viên quan tâm
đủ là 32% Nhiều bạn sinh viên muốn xem ti vi nhưng do dãy nhà họ đang ở không
có ti vi nên phải đến nhà khác xem hoặc là ở nhà lên net Ngoài ra tại các phòng xem ti vi sinh viên còn bị chi phối bởi các điều kiện khác như chất lượng ti vi, số lượng bàn ghế, không gian xem…Từ những điều này cho thấy nếu có nhu cầu nhưng thiếu nguồn lực sẽ dẫn đến việc nhu cầu không được đáp ứng
Trang 32
2.3.2 Mức độ quan tâm của sinh viên đến các loại phương tiện TTĐC tại
Ký túc xá Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
Trong những năm gần đây truyền thông đại chúng phát triển mạnh Hiện tượng này liên quan đến sự phát triển không ngừng của khoa học kỹ thuật và công nghệ Tin học và viễn thông đã làm tăng sức mạnh cho TTĐC Mặt khác chúng bị chi phối bởi các yếu tố như nhu cầu giao tiếp và kỹ thuật công nghệ Cùng với sự phát triển kinh tế, đời sống vật chất của con người ngày một nâng cao đi liền với nó
là những yêu cầu cấp bách về thông tin giúp đem lại hiệu quả tối ưu trong kinh tế, lao động và học tập Ngoài ra áp lực cuộc sống ngày một lớn người ta cần giải trí và những thông tin về giải trí Đó là những tiền đề cần thiết để TTĐC ngày càng phát triển và khẳng định vị trí đặc biệt quan trọng của mình trong xã hội hiện đại Mọi người, mọi tầng lớp trong xã hội đều cần thông tin và sinh viên cũng không thể thiếu nhu cầu này Thông tin giúp con người trở nên tự tin, năng động và nhạy bén hơn trước các vấn đề xảy ra trong xã hội Nói đến vai trò của thông tin chúng ta không thể không đề cập đến các phương tiện truyền thông chuyển tải nó đến với mọi người Ngày nay TTĐC trở thành phương tiện phổ biến và hữu dụng nhất Mọi người đã quan tâm và có hiểu biết nhất định về nó Trong giới hạn đề tài này, chúng tôi khảo sát mức độ quan tâm và hiểu biết của sinh viên đến các loại phương tiện TTĐC được KTX cung cấp sử dụng miễn phí Câu hỏi là “Theo bạn biết kí túc xá ĐHQG TPHCM đã cung cấp miễn phí những loại hình phương tiện truyền thông đại chúng nào? Kết quả cho thấy đa số sinh viên nhận thức đúng về các loại phương tiện TTĐC hiện có tại KTX: có lần lượt 94%; 81% ; 79% sinh viên trả lời các loại phương tiện truyền thông tương ứng với: báo in, truyền hình và phát thanh Ngoài ra internet cũng là một loại hình TTĐC mới nhưng chúng tôi không đưa vào nghiên cứu này, hơn nữa tại ktx đây không phải là PTTTĐC được cung cấp cho sinh viên
sử dụng miễn phí
Như trên đã đề cập KTX đã tạo mọi điều kiện cho sinh viên tiếp cận các phương tiện TTĐC tại đây Nhất là báo in sinh viên không những được đọc tại các bảng tin mà còn được phát báo tại phòng Các tờ báo được phát tại phòng sinh viên
Trang 33thường là Tuổi trẻ hoặc Sài Gòn giải phóng, còn tại bảng tin thường dán tờ Thanh niên Sinh viên rất quan tâm đến vấn đề này, đa số sinh viên khảo sát về loại báo được dán tại bảng tin và phát tại phòng hầu như trả lời đúng trong đó có 90% sinh viên trả lời là báo thanh niên được dán tại bảng tin, 10% còn lại không trả lời, chúng tôi cho rằng số này không biết hoặc không quan tâm Báo được phát tại phòng theo thông tin chúng tôi biết được là phát hai loại báo Tuổi trẻ hoặc Sài Gòn giải phóng, kết quả khảo sát là 91% sinh viên trả lời là báo Tuổi trẻ, 54% trả lời báo Sài Gòn giải phóng Nói chung khi kết quả khảo sát cho thấy các bạn sinh viên rất quan tâm đến báo in, đặc biệt là báo được phát tại phòng Các bạn đề nghị được phát thường xuyên hơn bởi vì khi đọc báo tại các bảng tin các bạn không thể đọc kỹ, đọc hết các mục do bị chi phối bởi các điều kiện khác
Một loại PTTTĐC cũng được các bạn sinh viên quan tâm nhiều là truyền hình (ti vi) Tại KTX ti vi không được trang bị đến các phòng mà mỗi dãy nhà hay vài dãy nhà có một phòng xem ti vi Trong phòng xem ti vi sinh viên tự mở và chọn kênh để xem Những khi có sự kiện gì quan trọng trong nước hay quốc tế sinh viên thường xem rất đông và hào hứng Tuy nhiên do số lượng sinh viên xem ti vi thường đông nên nhiều khi các bạn không được xem theo kênh mình yêu thích Mặc khác tại các phòng xem trong KTX thì có quy định giờ xem (19h-22h) mỗi ngày Điều này ít nhiều ảnh hưởng đến việc xem ti vi và theo dõi các sự kiện trên ti vi, vì theo kết quả khảo sát có 31% các bạn sinh viên cho rằng giờ xem ti vi theo quy định của KTX không thuận lợi cho họ Do đó đây cũng là một yếu tố góp phần làm giảm mức độ quan tâm của sinh viên đến loại PTTTĐC này
Tại KTX Phát thanh là phương tiện TTĐC ít được các bạn sinh viên quan tâm và sử dụng Điều này được giải thích là do hệ thống phát thanh, âm thanh kém chất lượng và nội dung chương trình chưa được đầu tư thích đáng Sinh viên tại đây khi được hỏi về các PTTTĐC hiện có tại ktx thì 79% các bạn có chọn phát thanh, điều đó có nghĩa là 29% trả lời còn lại không biết hoặc không quan tâm đến hệ thống phát thanh với tư cách là một PTTTĐC mặc dù nó đã được trang bị và hoạt động thường xuyên
Trang 342.3.3 Mức độ hài lòng của sinh viên đối với các loại PTTTĐC do Ktx cung cấp
Sống trong KTX các bạn sinh viên được tạo điều kiện để tiếp cận với các phương tiện TTĐC Tuy nhiên tiếp cận với các PTTTĐC ở KTX là một chuyện còn hài lòng hay không lại là chuyện khác Ngoài các điều kiện hiện có của KTX nhằm nâng cao đời sống vật chất cho sinh viên, các PTTTĐC tại đây giúp sinh viên có đời sống tinh thần phong phú hơn Nhưng để đo mức độ hài lòng của con người về một vấn đề nào đó trong xã hội là vấn đề không phải đơn giản Trong đề tài này chúng tôi tiến hành đo lường mức độ hài lòng dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau
Báo in là PTTTĐC được sinh viên quan tâm và lựa chọn sử dụng nhiều nhất Nhưng không có nghĩa là sinh viên sẽ hài lòng nhất với việc cung cấp báo miễn phí của KTX Hầu như sinh viên rất hài lòng với các đầu báo được dán tại bảng tin và phát tại phòng sinh viên Nhưng về số lượng đa số họ cho rằng số lượng báo do KTX cung cấp hiện nay là chưa đầy đủ chiếm 44% tổng số người được hỏi
Số lượng báo KTX cung cấp miễn phí hiện nay như thế nào?
0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100
Rất đầy đủ
Đầy đủ Bình thường
không đầy đủ
hoàn toàn không đầy đủ Total
Số lượng báo do Ktx cung cấp hiện nay
Trang 35
Về hệ thống phát thanh, số lượng loa phóng thanh là một trong những vấn đề được sinh viên quan tâm và tỏ ra không hài lòng lắm Gần ½ số trả lời là loa phát thanh tại đây còn thiếu Vì loa thiếu nên nhiều khi thông tin từ phát thanh không đến được với tất cả sinh viên Ngoài ra các yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến mức
độ hài lòng của sinh viên đối với hệ thống phát thanh trong đó chúng tôi khảo sát và thu được kết quả đa số trả lời: hệ thống âm thanh không tốt là 51% trả lời, chất lượng âm thanh không tốt cũng chiếm 51% trả lời, về đội ngũ phát thanh 58% cho
là tương đối tốt, lịch phát sóng không tốt là 51% trả lời Như vậy cho thấy đa số sinh viên không hài lòng với các yếu tố trên của hệ thống phát thanh ngoại trừ đội ngũ phát thanh Do đó chúng ta có thể kết luận là nguyên nhân chính dẫn đến việc sinh viên không hài lòng về hệ thống phát thanh của KTX là do nguyên nhân kỹ thuật, vấn đề đầu tư chứ không nằm ở vấn đề con người.Về mức độ hài lòng của sinh viên trong việc lựa chọn, sử dụng truyền hình (ti vi) tại KTX chúng tôi khảo sát các tiêu chí sau: chất lượng ti vi trả lời không tốt chiếm 41%, chất lượng bàn ghế trả lời không tốt 47%, không gian xem ti vi trả lời tương đối tốt 42%, ánh sáng tại phòng xem 41% trả lời không tốt, quạt điện tại phòng xem trả lời không tốt 53% là những con số phần trăm chiếm đa số Từ kết quả này cho thấy sinh viên không thật
sự hài lòng trong việc sử dụng ti vi hay các PTTTĐC khác tại KTX.Tất cả những lý
do trên là nguyên nhân dẫn đến việc sinh viên lựa chọn, sử dụng các PTTTĐC bên ngoài KTX Minh chứng là khi chúng tôi hỏi các sinh viên “Ngoài việc tiếp nhận các phương tiện truyền thông đại chúng(PTTTĐC) do kí túc xá cung cấp bạn có tiếp nhận thêm loại PTTTĐC nào ở ngoài không?” đa số trả lời có tiếp nhận các PTTTĐC từ bên ngoài chiếm 84% Từ thực tế khảo sát chúng ta thấy rằng sinh viên chưa hài lòng với các PTTTĐC mà KTX cung cấp, đa số sinh viên có sử dụng thêm bên ngoài mà bên ngoài thì phải tốn phí
Trang 362.4 Nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên ký túc xá Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh (KTX ĐHQG TP.HCM)
Cập nhật thông tin là một trong những nhu cầu vô cùng thiết yếu của mỗi người, đặc biệt đối với giới sinh viên, họ cần chuẩn bị cho mình một hành trang vững vàng để bước vào đời, trở thành những người chủ tương lai của đất nước.Và hành trang mà họ mang theo không chỉ có kiến thức trong sách vở mà còn phải có những kiến thức trên thực tế, những trải nghiệm trong cuộc sống Từ xưa và bây giờ cũng vậy, truyền thông đại chúng luôn là phương tiện hữu hiệu nhất để giúp con người gần hơn với đời sống xã hội, với tri thức nhân loại Do vậy vai trò của truyền thông đại chúng là hết sức to lớn Thế giới luôn luôn vận hành và thay đổi Nhu cầu của con người cũng luôn thay đổi và theo chiều hướng nâng cao hơn Một trong những nhu cầu không thể thiếu của con người chính là nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng Do đó nhóm chúng tôi đã tiến hành một nghiên cứu nhỏ khảo sát
về nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng của sinh viên, cụ thể ở đây là sinh viên trong KTX ĐHQG TP.HCM nhằm tìm hiểu về nhu cầu về tiếp nhận TTĐC của sinh viên tại đây
KTX ĐHQG TP.HCM được coi là một trong những kí túc xá rộng lớn và khang trang nhất Việt Nam hiện nay Là nơi tập trung sinh viên của nhiều tỉnh thành trong cả nước đang học tập tại các trường thuộc Đại học Quốc gia và ngoài Quốc gia như Khoa học tự nhiên, Bách khoa, Khoa học xã hội và nhân văn, công nghệ thông tin, khoa kinh tế, đại học quốc tế, Nông Lâm, Sư Phạm Kỹ Thuật … do đó có thể nói thành phần sinh viên trong kí túc xá rất đa dạng và phong phú Chính đặc điểm này của sinh viên góp phần làm phong phú đề tài của nhóm chúng tôi Tuy nhiên vì năng lực có hạn nên nhóm chúng tôi chỉ làm đề tài này trên khuôn khổ nhỏ
và chỉ mang tính chất khảo sát
Qua khảo sát 100 bảng hỏi với việc chọn mẫu ngẫu nhiên phi xác xuất về nhu cầu tiếp nhận truyền thông đại chúng ở đây thì chúng tôi cũng nhận thấy một số vấn đề sau: Nhìn chung thì trong các loại phương tiện truyền thông đại chúng do kí túc xá cung cấp miễn phí thì sinh viên có nhu cầu tiếp nhận báo in cao hơn chiếm
Trang 3791 %, trong khi đó truyền hình là 4 % và phát thanh là 4% có thể nhận thấy rằng loại hình phát thanh tại kí túc xá đã chưa đáp ứng được nhu cầu của sinh viên Chính vì vậy hầu như thái độ của họ về việc cung cấp truyền hình, phát thanh của kí túc xá là chưa hài lòng
2.4.1 Báo in
Chúng tôi tiến hành khảo sát nhu cầu của sinh viên về việc tiếp nhận báo in
Kí túc xá có cung cấp báo Thanh niên được dán tại các bảng tin của 15 dãy nhà Thêm vào đó kí túc xá còn cung cấp báo miễn phí tại từng phòng cho sinh viên bao gồm báo Tuổi trẻ và báo Sài Gòn giải phóng.Vì thế chúng tôi đưa ra các loại báo này trên bảng hỏi để khảo sát mức độ quan tâm và lựa chọn sử dụng của sinh viên tại đây với các loại báo do ký túc xá cung cấp Tuy nhiên để đánh giá mức độ quan tâm của sinh viên đối với báo in tại kí túc xá như thế nào trong bảng hỏi nhóm chúng tôi còn đưa ra thêm hai loại báo là Phụ nữ và Thể thao không do kí túc xá cung cấp Nếu tỉ lệ chọn đọc hai loại báo không do kí túc xá cung cấp cao chứng tỏ sinh viên không quan tâm đến các loại báo in kí túc xá cung cấp, như vậy kí túc xá chưa có sự đáp ứng đúng mức dành cho sinh viên
Qua khảo sát khi đưa ra câu hỏi “bạn thường đọc loại báo in nào nhất” thì có đến 67% đọc báo Thanh niên, 82% đọc báo Tuổi trẻ, 3% đọc báo Sài Gòn giải phóng, 22% đọc Thể thao, 10% đọc báo Phụ nữ Với kết quả trên có thể nhận thấy báo Tuổi trẻ là loại báo được sinh viên hay đọc nhất, sau đó mới đến báo Thanh niên, rồi đến 22% đọc Thể thao, 10% đọc báo Phụ nữ, trong khi báo Sài Gòn giải phóng thì lại chỉ có 3% đọc nó Như vậy cho thấy nhu cầu đọc báo của sinh viên rất
đa dạng, nhưng nhìn chung thì báo Tuổi trẻ và báo Thanh niên vẫn được đa số sinh viên lựa chọn để đọc Đây là những tờ báo uy tín chiếm được sự mến mộ của nhiều độc giả không chỉ là sinh viên
Còn về mức độ thường xuyên đọc báo tại các bảng tin ở mỗi dãy nhà trong
ký túc xá thì trong tổng số người được hỏi về vấn đề này thì có đến 38% nói chỉ thỉnh thoảng đọc; 34% là đọc thường xuyên; 20% đọc rất thường xuyên; 6% ít khi đọc và 2% không bao giờ đọc Do vậy việc đọc báo ở các bảng tin mỗi dãy nhà thì
Trang 38có đến 20% sinh viên nằm trong nhóm đối tượng được khảo sát trả lời đọc rất thường xuyên và có đến 38% thỉnh thoảng mới đọc và 34% đọc thường xuyên, điều
đó nói lên rằng trong số sinh viên được hỏi thì chủ yếu là có đọc báo tại các bảng tin
ở mỗi dãy nhà và thể hiện rõ ở tỉ lệ phần trăm nêu trên Điều này cũng dễ hiểu vì sinh viên nơi đây họ được cung cấp báo miễn phí bằng việc dán báo tại các bảng tin của nhà mình ở hàng ngày để cập nhập thông tin phục vụ cho các mục đích khác
Ít khi Không bao giờ
Không chỉ có báo được dán tại các bảng tin ở mỗi dãy nhà mà báo còn được phát đến mỗi phòng Và khi hỏi về việc báo được phát đến phòng thì bạn có thường xuyên đọc không? Thì cũng với việc khoả sát 100 sinh viên trong nhóm đối tượng thì có đến 52 người trả lời đọc thường xuyên (52%); rất thường xuyên 25%; thỉnh thoảng 17%; ít khi 4%; không đọc bao giờ chỉ 2% Việc phát báo đến tận phòng cho sinh viên là việc là việc rất cần thiết và nên làm của ban quản lí ký túc xá Do đó báo được phát đến tận phòng cho sinh viên mà sinh viên không đọc là một thiệt thòi lớn, vì thế cũng dễ hiểu khi tỉ lệ % sinh viên đọc báo tại phòng thường xuyên là 52%; rất thường xuyên 25%, còn lại không đáng kể
Trang 3925 52
17
100
0 20 40 60 80 100
Rất thường xuyên
Thường xuyên
Thỉnh thoảng
Ít khi Không bao giờ
ăn trưa, ăn tối và đa số là các bạn nam còn các bạn nữ thì lại hay mua cơm về phòng
ăn, nên cũng ít khi dừng chân tại bảng tin để đọc báo, trừ trường hợp đứng chờ bạn hay lúc không biết làm gì nên lại bảng tin đọc Tuy nhiên con số này chỉ chiếm tỉ lệ khá nhỏ Cũng có thể là do báo Thanh niên được dán tại bảng tin không được các bạn yêu thích bằng báo Tuổi trẻ được phát tại phòng
Qua khảo sát về thời gian dành cho việc đọc báo mỗi ngày có đến 37% số sinh viên được hỏi trả lời thời gian dành cho việc đọc báo mỗi ngày là 30 phút; 13% đọc 15 phút mỗi ngày; 13% đọc 60 phút mỗi ngày,12% đọc 10 phút mỗi ngày, còn lại là các lựa chọn khác không đáng kể Điều này chứng tỏ thời gian dành cho việc đọc báo mỗi ngày của nhóm sinh viên này chỉ với 30 phút chiếm tỉ lệ cao (37%) có
Trang 40thể thấy khoảng thời gian này là phù hợp đối với họ, nên khoảng thời gian như vậy
là hợp lý
0 20
Truyền hình cũng là một loại hình phương tiện truyền thông đại chúng rất
phổ biến và được nhiều người trong xã hội tiếp nhận, còn trong khuôn viên KTX
ĐHQG TP.HCM này thì sinh viên tiếp nhận nó như thế nào? Qua quan sát của nhóm được biết kí túc xá hiện nay có 15 dãy nhà nhưng có 13 dãy nhà có tivi và phòng xem ti vi, hầu hết ti vi tại các dãy nhà trong kí túc xá hiện nay vẫn được sinh viên sử dụng hàng ngày Bên cạnh đó có một số ti vi ở một số dãy nhà đã có dấu hiệu hư hỏng và xuống cấp nhưng chưa được ký túc xá tu sửa kịp thời vẫn còn nằm trong phòng xem, đây cũng là một trong những lý do làm giảm nhu cầu tiếp nhận truyền hình của sinh viên trong kí túc xá Bởi sự cung ứng chưa đầy đủ nên sinh viên có những nhu cầu tiếp nhận truyền hình thêm bên ngoài khuôn viên kí túc xá
Thêm nữa khi chúng tôi khảo sát về việc khi ti vi của dãy nhà bạn thường xem bị hỏng thì bạn có đi phòng khác xem không? Con số có chiếm 26% trong khi
đó con số không chiếm đến 70%, chứng tỏ rằng sinh viên họ có nhu cầu nhưng vì các nguồn lực để đáp ứng nhu cầu không tốt nên nhu cầu đó cũng có thể dập tắt