Tư tưởng hồ chí minh về công tác dân vận và sự vận dụng tư tưởng của đảng trong công tác dân vận hiện nay

Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng ta luôn xác định rõ vai trò, vị trí quan trọng của công tác dân vận, coi công tác dân vận là một trong những công tác cơ bản của Đảng, là nhiệm vụ v

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LỜI CẢM ƠN

Có được như ngày hôm nay, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến quý thầy cô khoa Giáo dục Chính trị, các thầy cô trong trường ĐHSP Đà Nẵng và các thầy cô khoa Lý luận Chính trị - trường Đại học Kinh tế Đà Nẵng đã tận tình dạy

dỗ, chỉ bảo tôi trong 4 năm học vừa qua Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến thầy Lê Minh Thọ, người đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong suốt thời gian thực hiện khóa luận này

MỤC LỤC

PH N MỞ Đ U 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 5

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 6

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 7

4 Phương pháp nghiên cứu 7

5 Bố cục đề tài 7

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu 8

PH N N I DUNG 10

Chương 1 TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC DÂN VẬN 10

1.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận 10

1.1.1 Truyền thống văn hóa của dân tộc Việt Nam 10

1.1.2 Truyền thống quê hương, gia đình 12

1.1.3 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về công tác dân vận 14

1.1.4 Thực tiễn thực hiện công tác dân vận trong quá trình hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh 17

1.2 Nội dung công tác dân vận trong tư tưởng Hồ Chí Minh 20

1.2.1 Khái niệm và vai trò của công tác dân vận trong sự nghiệp cách mạng

20

1.2.2 Nội dung công tác dân vận trong tư tưởng Hồ Chí Minh 26

Chương 2 VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH TRONG CÔNG TÁC DÂN VẬN HIỆN NAY 39

2.1 Tình hình thực hiện công tác dân vận ở nước ta hiện nay 39

2.1.1 Ưu điểm 39

2.1.2 Nhược điểm 43

2.1.3 Nguyên nhân của những tồn tại, yếu kém 47

2.2 Những quan điểm chỉ đạo của Đảng về thực hiện công tác dân vận ở nước ta hiện nay 51

2.2.1 Công tác vận động quần chúng là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và của toàn thể hệ thống chính trị 51 2.2.2 Dân vận – giải pháp cơ bản trong xây dựng khối đại đoàn kết ở nước ta hiện nay 53 2.2.3 Đa dạng hóa các hình thức tổ chức và phương pháp tập hợp nhân dân 55

2.3 Những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác dân vận trong giai đoạn hiện nay 56

2.3.1 Nâng cao nhận thức của các cán bộ, đảng viên, công chức Nhà nước và của nhân dân về mục tiêu nhiệm vụ của cách mạng trong giai đoạn mới 56 2.3.2 Thực hiện công tác dân vận là trách nhiệm của tất cả cán bộ, đảng viên

và cả hệ thống chính trị 58 2.3.3 Lấy việc thực hiện lợi ích cơ bản của nhân dân làm mục tiêu cao nhất, trên cơ sở đó lựa chọn phương pháp tiến hành công tác dân vận 62 2.3.4 Đa dạng hóa phương pháp, hình thức tổ chức công tác dân vận phù hợp với đối tượng và trình độ của nhân dân 63 2.3.5 Kiên quyết đấu tranh với mọi biểu hiện của việc quan liêu, hách dịch, nhũng nhiễu, coi thường quần chúng nhân dân 65

2.4 Đề xuất, kiến nghị 67

2.4.1 Tập trung nâng cao chất lượng công tác dân vận ở cơ sở nhất là ở vùng sâu, vùng xa và các địa bàn chiến lược quan trọng 67 2.4.2 Tăng cường đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ dân vận chuyên trách, kịp thời biểu dương các cá nhân và tập thể làm tốt công tác dân vận 68 2.4.3 Kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện quan liêu, xa rời quần chúng, lợi ích nhóm…trong đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước 69 2.4.4 Đẩy mạnh công tác dân vận đối với người Việt Nam ở nước ngoài 70

PH N KẾT LUẬN 72 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PH N MỞ Đ U

1 Tính cấp thiết của đề tài

Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm toàn diện, sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam trong đó có tư tưởng dân vận – một trong những bộ phận hết sức quan trọng trong hệ thống tư tưởng vô giá

mà Người để lại Tư tưởng dân vận của Người phản ánh tinh thần trọng dân, thương dân, hết lòng chăm lo cho lợi cho lợi ích của nhân dân, nhận thấy rõ sức mạnh to lớn của quần chúng nhân dân đồng thời cũng chỉ ra nội dung, phương thức vận động, tập hợp quần chúng nhân dân Thấm nhuần tư tưởng

Hồ Chí Minh, Đảng ta luôn xác định rõ vai trò, vị trí quan trọng của công tác dân vận, coi công tác dân vận là một trong những công tác cơ bản của Đảng,

là nhiệm vụ vừa có ý nghĩa cấp bách vừa có nghĩa lâu dài đối với sự nghiệp cách mạng của đất nước Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, gắn liền với từng bước trưởng thành của Đảng, công tác dân vận thực chất là xây dựng, củng cố, tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng - nhân dân đã trở thành một truyền thống cực kỳ quý báu, tốt đẹp của Đảng ta

Khi đất nước bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế, trước những thời cơ và thách thức lớn đòi hỏi công tác dân vận phải được đẩy mạnh, tăng cường và có những bước phát triển mới với những nội dung phù hợp nhằm góp phần giữ vững ổn định chính trị, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết dân tộc, thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Hiện nay, công tác dân vận

do Đảng tổ chức và lãnh đạo không những tạo ra động lực lớn cho phong trào thi đua yêu nước, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển, giữ vững ổn định chính trị mà còn góp phần mở rộng quyền dân chủ, cải thiện đời sống nhân dân, củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước

Tuy nhiên, việc thực hiện công tác dân vận trong thực tế vẫn còn một số hạn chế, yếu kém cần được khắc phục Việc xây dựng và triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Đảng về công tác dân vận còn chưa kịp thời, kém hiệu quả Các cấp ủy đảng, chính quyền, cán bộ đảng viên một số nơi vấn chưa nhận thức đúng vị trí và tầm quan trọng của công tác dân vận Một số chính sách chưa đáp ứng nguyện vọng, lợi ích của nhân dân, nhiều bức xúc chưa được giải quyết, quyền làm chủ của nhân dân ở nhiều nơi bị vi phạm, làm giảm lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước

Với tình hình trên, để công tác dân vận ngày càng đi vào chiều sâu, góp phần nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng trước những biến đổi to lớn của khu vực và thế giới, của toàn cầu hóa và hội nhập thì hơn bao giờ hết Đảng ta cần quán triệt vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận trong giai đoạn mới nhằm không ngừng củng cố và tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc, tạo sức mạnh tổng hợp đưa đất nước vững bước trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội

Vì vậy, nghiên cứu, học tập và vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh

về công tác dân vận là việc làm vô cùng cấp thiết Đó cũng chính là lý do thúc

đẩy tôi chọn đề tài: “ t ng h Minh v ng tá n v n và s v n

ng t t ng Đ ng trong ng tá n v n hiện n y” làm đề tài nghiên

ước đầu tìm hiểu, nghiên cứu sự vận dụng tư tưởng của Đảng trong công tác dân vận hiện nay

- Nhiệm vụ:

Để thực hiện mục tiêu trên đề tài tập trung làm rõ các nhiệm vụ sau:

1 Làm rõ cơ sở hình thành và nội dung cơ bản tư tưởng về công tác dân vận của Hồ Chí Minh

2 Làm rõ được sự vận dụng của Đảng ta về tư tưởng dân vận Hồ Chí Minh trong công tác dân vận hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng:

+ Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận

+ Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận trong công tác dân vận hiện nay

- Phạm vi:

Khóa luận tập trung nghiên cứu một số vấn đề về công tác dân vận trong

tư tưởng Hồ Chí Minh và việc vận dụng tư tưởng Đảng trong công tác dân vận hiện nay

4 Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận sử dụng các phương pháp nghiên cứu cơ bản sau đây:

Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, khóa luận gồm 2 chương, 5 tiết

Chương I: Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận

Chương II: Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác dân vận hiện nay

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận là một việc rất quan trọng trong giai đoạn hiện nay Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân

vận đã được nhiều tác giả đề cập đến như: “ t ng h Minh v n

v n”của TS Đỗ Quang Tuấn, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005; “Khái niệm, ngu n gố và quá trình hình thành t t ng h Minh v n

v n” của PGS.TS Nguyễn á Linh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005;

“Phong á h n v n h tị h h Minh” của TS Thanh Tuyền, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005; “Ph ơng pháp làm n v n Bá ” tác giả Huỳnh Chí Thiện, tạp chí Dân vận số 10- 2008; “ h Minh với

qu n điểm th tiễn và ph ơng pháp kho họ v n v n” tác giả PGS.TS

Hoàng Chí ảo, Tạp chí Dân vận, số 10-2000; “ t ng h Minh v

sứ mạnh nh n n và ng tá n v n” của TS Phạm Văn Khánh, Tạp chí

Dân vận, số 10-2003; “D n v n - vấn đ lu n lu n mới” (qua nghiên cứu tác

phẩm "Dân vận" của Hồ Chí Minh) của GS.TS Mạch Quang Thắng, Tạp chí

Lý luận chính trị, 8-2006 Ngoài ra còn rất nhiều bài viết mà nội dung đề cập

đến công tác dân vận cũng đã được công bố, như: “Chính quy n và nhiệm v

n v n” của Nguyễn Khánh, Tạp chí Cộng sản, số 1-1995; “Lại bàn v n

v n” của GS Đặng Nguyên Anh, Tạp chí Dân vận, số 1-2003; “D n v n khéo thì việ gì ũng thành ng” của Phạm Thế Duyệt, Tạp chí Dân vận, số

10-2002; “Công tác dân v n là một bộ ph n qu n trọng ng tá á h

mạng” của Phan Diễn, Tạp chí Dân vận, số 11-2000; “ ơ qu n nhà n ớ làm

ng tá n v n nh thế nào” của Nguyễn Khánh, Tạp chí Dân vận, số

8-2000; “D n v n - một nhiệm v qu n trọng h nh quy n” của Nguyễn

Khánh, Tạp chí Cộng sản, số 8-1996

Nhìn chung các công trình nghiên cứu của các tác giả nêu trên đã làm sáng tỏ lý luận và một số nội dung cụ thể của tư tưởng Hồ Chí Minh về dân vận Song chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống tư tưởng Hồ

Chí Minh về công tác dân vận và sự vận dụng tư tưởng của Người trong công tác dân vận hiện nay Tuy nhiên, những công trình này là những tài liệu quý báu để tôi tham khảo, kế thừa nhằm nghiên cứu, trình bày một cách tương đối

hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận và sự vận dụng tư tưởng của Đảng ta.Từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng công tác dân vận của Đảng ta trong giai đoạn hiện nay

PH N N I DUNG

Chương 1

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG TÁC DÂN VẬN

1.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận

Tư tưởng dân vận Hồ Chí Minh là kết quả của hàng loạt các nhân tố

khách quan và chủ quan, đáng chú ý là các nhân tố sau:

1.1.1 Truyền thống văn hóa của dân tộc Việt Nam

Lịch sử dựng nước và giữ nước ngàn đời của dân tộc ta đã hình thành nên những giá trị truyền thống đặc sắc và cao quý Đó là truyền thống yêu nước, là tinh thần tương thân tương ái, ý thức cố kết cộng đồng, là ý chí vươn lên mọi khó khăn thử thách, là trí thông minh, tài sáng tạo, quý trọng hiền tài…Trong những giá trị đó, chủ nghĩa yêu nước truyền thống là tư tưởng, tình cảm cao quý nhất, là cội nguồn của trí tuệ sáng tạo và lòng dũng cảm của người Việt Nam, cũng là chuẩn mực đạo đức của toàn dân tộc Từ văn hóa dân gian, từ các nhân vật truyền thuyết đến các tên tuổi sáng ngời trong lịch

sử như: hai à Trưng, Ngô Quyền, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Trãi…đều phản ánh truyền thống đó Chủ nghĩa yêu nước là dòng chảy xuyên suốt lịch sử Việt Nam và là chuẩn mực cao nhất Cũng chính nhờ nó mà đã thúc giục Nguyền Tất Thành quyết chí ra đi tìm đường cứu nước Chủ nghĩa yêu nước

sẽ biến thành lực lượng vật chất thực sự khi nó ăn sâu vào tiềm thức, vào ý chí và hành động của mỗi con người

Hồ Chí Minh đã làm phong phú nội dung của chủ nghĩa yêu nước Yêu nước đối với Người là gắn liền với yêu nhân dân Người đã nêu ra chuẩn mực

“trung với nước, hiếu với dân” và phát triển những nội dung mới của chủ nghĩa yêu nước Đó là yêu nước dựa trên quan điểm giai cấp công nhân, yêu nước mở rộng ra thành tình yêu vô cùng rộng lớn đối với nhân dân lao động,

những người cùng khổ và đối với giai cấp công nhân các nước trên thế giới Trên cơ sở tư tưởng của giai cấp công nhân, Người đã nêu ra nội dung mới: Yêu Tổ quốc, yêu nhân dân gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội, vì chỉ có chủ nghĩa xã hội thì nhân dân mình mới ngày một ấm no, Tổ quốc ngày một giàu mạnh thêm

Từ lâu, con người Việt Nam đã có tinh thần nhân nghĩa, truyền thống đoàn kết, tương thân, tương ái với nhau lúc khó khăn hoạn nạn Truyền thống này được hình thành cùng với quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam Chính trong điều kiện phải chống lại sự khắc nghiệt của thiên nhiên và quá trình chống giặc ngoại xâm bảo vệ nền độc lập của dân tộc trong suốt chiều dài lịch sử đã buộc người Việt Nam phải sống gắn bó, gần gũi, yêu thương giúp đỡ lẫn nhau Chính vì vậy, Hồ Chí Minh luôn sống gần gũi, gắn bó, trọng dân Tư tưởng trọng dân được thể hiện không chỉ ở những trang sách lý luận bàn về dân, dân làm chủ, mà điểm chính yếu là người ta

đã tìm thấy trong hoạt động thực tiễn của Người Trọng dân, Người đến với dân Trọng dân, Người gần gũi với các cụ già, trẻ thơ, thăm hỏi ân cần những người dân lương thiện, lao động cần cù, một nắng hai sương, an ủi, tạo mọi điều kiện để họ có cơ hội sống tốt, sống khỏe, sống vì mình, vì người, vì cộng đồng của 54 dân tộc anh em Chính những truyền thống dân tộc đã giúp hình thành ở Người lối sống gần dân, lắng nghe ý kiến nhân dân, tin tưởng tuyết đối vào sức mạnh và khả năng tự giải phóng của nhân dân Trong thế kỷ XX, mặc dù xã hội Việt Nam có sự phân hóa về giai cấp nhưng truyền thống đó vẫn rất bền vững Hồ Chí Minh đã chú ý kế thừa, phát huy sức mạnh truyền thống nhân nghĩa của dân tộc, nhấn mạnh bốn chữ

“đồng” (đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng minh) Người đã tiếp thu những giá trị truyền thống đoàn kết, nhân nghĩa của dân tộc Việt Nam và nâng nó lên một tầm cao mới, bằng một thế giới quan duy vật mác-xít Người nói: “Nhân dân ta từ lâu đã sống với nhau có tình, có nghĩa…Từ khi có Đảng

lãnh đạo và giáo dục, tình nghĩa đó càng cao đẹp hơn, trở thành tình đồng bào đồng chí, tình nghĩa năm châu bốn biển một nhà Hiểu theo chủ nghĩa Mác – Lênin là phải sống với nhau có tình có nghĩa Nếu thuộc bao nhiêu sách mà sống với nhau không có tình có nghĩa thì sao gọi là chủ nghĩa Mác – Lênin được” 30,554 ên cạnh nững truyền thống quý báu trên thì dân tộc Việt Nam là một dân tộc có truyền thống lạc quan, yêu đời Trong muôn nguy, ngàn khó, người lao động vẫn luôn động viên nhau Tinh thần lạc quan đó có

cơ sở từ niềm tin vào sức mạnh của bản thân mình, tin vào sự tất thắng của chân lý, chính nghĩa dù trước mắt còn đầy gian truân, khổ ải phải chịu đựng, vượt qua Hồ Chí Minh chính là hiện thân của truyền thống lạc quan đó

Trải qua hàng năm dựng nước và giữ nước, tinh thần yêu nước gắn với ý thức cộng đồng, ý thức cố kết dân tộc, đoàn kết dân tộc Việt Nam đã tạo thành một truyền thống bền vững, góp phần hình thành ở Người lối sống gần dân, lắng nghe ý kiến nhân dân, tin tưởng tuyết đối vào sức mạnh và khả năng

tự giải phóng của nhân dân từ đó trở thành truyền thống tư tưởng và lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận

1.1.2 Truyền thống quê hương, gia đình

Nguyễn Tất Thành sinh ra và lớn lên trên quê hương Nghệ An giàu truyền thống văn hiến và cách mạng Mảnh đất nghèo nhưng rất giàu lòng nhân ái và sâu nặng nghĩa tình Chỉ có những con người có tinh thần mạnh mẽ mới thắng được thiên tai, mới tồn tại được trong cuộc đấu tranh chống lại đói nghèo Chính vì thế, cư dân ở đây, từ thế hệ này qua thế hệ khác đã tôi luyện được một tính cách thật khác thường, một nét văn hóa rất riêng đó là truyền thống hiếu học với nhiều dòng họ, nhiều làng học nổi tiếng, sản sinh cho đất nước nhiều danh tướng, lương thần, nhiều nhà khoa học, nhà văn hoá có tầm

cỡ quốc gia và quốc tế, đã để lại nhiều chiến công hiển hách trong lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc Việt Nam Cái nôi quê hương giàu truyền thống bất khuất với bản sắc riêng của xứ Nghệ đã tạo cho Nguyễn Tất Thành sớm

có lòng yêu nước, thương dân và chí căm thù giặc sâu sắc; đồng thời là nguồn sức mạnh “vô hình” nuôi dưỡng và hun đúc tinh thần yêu nước, thương dân ở Người ên cạnh đó tư tưởng yêu nước, thương dân của Nguyễn Tất Thành còn được bắt nguồn và hun đúc từ chính trong môi trường gia đình của mình, đặc biệt là từ người cha kính yêu Trong gia đình, Nguyễn Sinh Cung là người con được ông yêu thương và đặt nhiều hy vọng nhất, khi đỗ Phó bảng ông đã đổi tên Nguyễn Sinh Cung thành Nguyễn Tất Thành với hy vọng con sau này

sẽ thành đạt Đi đâu ông cũng thường cho Nguyễn Tất Thành đi cùng, nhờ vậy mọi việc làm, lời nói, cử chỉ hằng ngày của ông đều tác động mạnh mẽ và sâu sắc tới cậu Đặc biệt là những cuộc đàm luận với các sĩ phu yêu nước đã

có ảnh hưởng lớn tới tình cảm yêu nước của Nguyễn Tất Thành Nhờ đó mà nhận thức về xã hội và lòng yêu nước của cậu cũng đã được nhen nhóm lên từ đây Người đã kế thừa từ các bậc tiền bối tư tưởng yêu nước, thương dân, gắn

bó với dân và lấy dân làm hậu thuẫn cho mọi hoạt động chính trị của mình Nhưng có lẽ tư tưởng thương dân của ông Nguyễn Sinh Sắc mới ảnh hưởng sâu sắc nhất, quyết định nhất đối với sự hình thành chí hướng cách mạng của Nguyễn Tất Thành Lòng thương dân đó có gốc rễ sâu xa từ trong cuộc đời nghèo khổ mà đi lên, chịu ơn sâu nặng của dân

Truyền thống gia đình, quê hương là “mảnh đất tốt” ươm mầm và làm nảy nở tinh thần yêu nước, thương dân ở Nguyễn Tất Thành Song, tinh thần

ấy lại được tiếp tục nuôi dưỡng và ngày càng phát triển từ ảnh hưởng của các thầy giáo, các sĩ phu yêu nước mà cậu từng gặp hay qua các “tân văn”, “tân thư” mà cậu được đọc

Lòng yêu nước, thương dân và khát vọng giải phóng dân tộc của Nguyễn Tất Thành được thôi thúc và nhân lên khi Người ngày càng thấm thía thân phận cùng khổ của người dân mất nước Từ nhỏ, Người đã đau xót chứng kiến cuộc sống nghèo khổ, bị đàn áp, bị bóc lột cùng cực của đồng bào mình ngay tại trên quê hương Những năm ở Huế, Người đã tận mắt nhìn thấy tội ác

của bọn thực dân và thái độ ương hèn, bạc nhược của bọn quan lại Nam triều Chính những điều này đã biến thành lòng căm thù, biến thành nhân sinh quan cách mạng của Người ngay từ đầu và theo suốt quá trình hoạt động cách mạng ởi vì, ở Người tư tưởng yêu nước, thương dân, cảm thông với mọi nỗi đau khổ của người nhân dân, của đồng bào luôn có sự gắn bó chặt chẽ không thể tách rời Tất cả những phong trào yêu nước diễn ra trong nước cũng như trên chính quê hương đã tác động đến Hồ Chí Minh, giúp Người có được lòng tin mãnh liệt vào sức sống, ý chí của dân tộc Chính điều đó đã thôi thúc Người phải ra đi tìm đường cứu dân, cứu nước

Như vậy, từ truyền thống gia đình, quê hương và dân tộc, những tri thức,

tư tưởng học ở trường, ở các thầy giáo và đặc biệt từ những điều mà Người trực tiếp chứng kiến hằng ngày của một dân tộc bị mất nước, đã làm nảy nở

và ngày càng bồi đắp, hun đúc, càng nhân lên lòng yêu nước, thương dân và khát vọng cứu nước, cứu dân của Người Đây chính là những nhân tố cơ bản, chủ yếu, là cơ sở quan trọng nhất để Nguyễn Tất Thành – Hồ Chí Minh quyết định ra đi tìm đường cứu nước, cứu dân

Có thể khẳng định rằng truyền thống yêu nước của dân tộc, truyền thống quê hương và gia đình có ảnh hưởng rất sâu sắc đến sự hình thành nhân cách

Hồ Chí Minh Thương yêu nhân dân, thương yêu con người, tin tưởng ở sức mạnh đoàn kết của nhân dân, hết lòng phục vụ nhân dân là quan điểm bao trùm trong toàn bộ tư tưởng Hồ Chí Minh, cơ sở để hình thành tư tưởng về công tác dân vận của Người

1.1.3 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về công tác dân vận

Hồ Chí Minh là nhà yêu nước đầu tiên đến với chủ nghĩa Mác – Lênin và cách mạng Tháng Mười Nga Người coi chủ nghĩa Mác – Lênin không chỉ là

“cẩm nang thần kỳ” mà còn là “kim chỉ nam” và “là con đường soi sáng đường chúng ta đi tới mục đích cuối cùng”, đó là chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản Hồ Chí Minh đến với chủ nghĩa Mác – Lênin là đến với tri

thức tiên tiến của thời đại, là tiếp thu sức mạnh và giá trị tinh thần của nhân loại Chủ nghĩa Mác – Lênin đã chỉ rõ các đảng cộng sản đều phải làm công tác vận động nhân dân Đó là một công tác lâu dài và phải kiên trì thực hiện Giai cấp công nhân phải làm công tác dân vận để giành lấy sự đồng tình, ủng

hộ của đa số nhân dân lao động trong cuộc đấu tranh cách mạng của mình và phải nhận thức rằng mỗi thời kì cách mạng khác nhau phải có những hình thức, nội dung công tác dân vận khác nhau

Trong “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản”, C.Mác và Ph ngghen viết:

“Mục đích trước mắt của những người cộng sản cũng là mục đích trước mắt của tất cả các đảng vô sản khác: tổ chức những người vô sản thành giai cấp, lật đổ sự thống trị của giai cấp tư sản, giai cấp vô sản giành lại chính quyền” [16,615]

Phát triển tư tưởng của C.Mác và Ph ngghen, V.I.Lênin khẳng định rằng: “Không một phong trào cách mạng nào mà lại vững chắc được nếu không có một tổ chức ổn định và duy trì được tính liên tục gồm những người lãnh đạo; càng đông đảo quần chúng được thu hút tự phát vào cuộc đấu tranh, tạo thành cơ sở cho phong trào và tham gia vào phong trào thì càng cấp thiết phải có một tổ chức như thế và tổ chức ấy lại càng phải vững chắc (nếu không thì bọn mị dân sẽ dễ lôi cuốn được nững tầng lớp lạc hậu trong quần chúng); một tổ chức như thế chủ yếu phải gồm những người lấy hoạt động cách mạng làm nghề nghiệp của mình” 14,158 – 159]

Trong “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản”, C.Mác và Ph ngghen viết:

“Vô sản tất cả các nước, đoàn kết lại ” 16,646 Vận dụng tư tưởng của C.Mác và Ph ngghen vào thời đại của mình, Lênin kêu gọi mở rộng khối đại đoàn kết của giai cấp công nhân với các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới

Về phương hướng công tác dân vận, chủ nghĩa Mác – Lênin chỉ rõ cần phải dùng phương pháp nêu gương và giúp đỡ Trong công tác dân vận thì những tấm gương, những mô hình thực tiễn cụ thể có tác dụng cổ vũ, động viên,

hướng dẫn quần chúng nhân dân rất to lớn Các cá nhân lãnh đạo không được dùng mệnh lệnh áp đặt ý chí chủ quan của mình đối với quần chúng nhân dân Lênin rất coi trọng công tác thuyết phục, giáo dục và nêu gương đối với quần chúng nhân dân Người đề ra nhiệm vụ hàng đầu cho các đảng cộng sản là phải “thuyết phục cho đa số nhân dân thấy được sự đúng đắn của cương lĩnh

và sách lược của mình” 15,208 Nhiệm vụ quan trọng trong thời kỳ giành được chính quyền, xây dựng chủ nghĩa xã hội là quản lý, nhưng “Chúng ta phải suy nghĩ k rằng muốn quản lý được tốt, thì ngoài cái tài biết thuyết phục, biết chiến thắng trong cuộc nội chiến, cũng cần phải biết tổ chức trong lĩnh vự thực tiễn” 15,210 Đồng thời, Lênin phê phán những đảng viên, cán

bộ, những tổ chức đảng không gương mẫu, không dũng cảm…Người yêu cầu lấy kinh nghiệm, lấy ví dụ thực tế để chứng minh cho quần chúng thấy rõ sự cần thiết của công việc đang làm và coi đó là một biện pháp có hiệu quả Để vận động quần chúng, Lênin khuyến khích mở rộng dân chủ, công khai làm cho người dân biết công việc của Đảng và Nhà nước Đây là phương pháp vận động quần chúng có tác dụng nâng cao tính chủ động, tính tích cực sáng tạo, cách mạng của quần chúng V.I.Lênin rất coi trọng ý kiến của quần chúng, xem tâm tư, nguyện vọng của quần chúng nhân dân là những nguồn thông tin cực kỳ quý báu để hình thành chính sách Vì vậy, Người đề nghị tìm mọi cách

để duy trì, phát triển và mở rộng hội nghị công nhân, nông dân ngoài Đảng Như vậy, chủ nghĩa Mác – Lênin là thế giới quan khoa học, là cơ cở phương pháp luận giúp Hồ Chí Minh tổng kết, tiếp thu có chọn lọc các học thuyết tư tưởng của nhân loại, đường lối của cách mạng thế giới Với ý nghĩa

đó, chủ nghĩa Mác – Lênin là cơ sở, là nguồn gốc lý luận chủ yếu nhất để Người nâng cao truyền thống yêu nước của dân tộc theo hướng “Giải phóng dân tộc bằng con đường cách mạng vô sản”, hình thành và hoàn chỉnh tư tưởng về con đường cách mạng Việt Nam nói chung, về tư tưởng dân vận nói

riêng để vận động, giáo dục, tổ chức nhân dân hành động dưới ngọn cờ của Đảng nhằm giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người

Là lãnh tụ thiên tài của Đảng và dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho muôn đời sau một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn

đề cơ bản của Cách mạng Việt Nam, trong đó có công tác dân vận Người kế thừa và phát triển tư tưởng "trọng dân", "yêu dân", "dựa vào dân" của ông cha

ta trên cơ sở tư duy khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đưa lý luận vào thực tiễn công tác vận động nhân dân lên tầm cao mới Chính chủ nghĩa Mác - Lênin đã giúp Hồ Chí Minh nâng cấp tư tưởng dân vận của mình từ gần dân, tin tưởng vào sức mạnh và khả năng tự giải phóng của nhân dân nước mình lên một trình độ mới: gần gũi, tin tưởng vào sức mạnh và khả năng tự giải phóng của những người nô lệ, người bị áp bức trên toàn thế giới, đồng thời nhận rõ vai trò của công tác dân vận trong thời kỳ mới là gắn bó những người bị áp bức trên thế giới trong cuộc đấu tranh chung

1.1.4 Thực tiễn thực hiện công tác dân vận trong quá trình hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh

Từ người dân yêu nước, Hồ Chí Minh đã ra đi tìm đường cứu nước giải phóng dân tộc Quá trình ấy giúp Hồ Chí Minh khẳng định rằng: “Cách mệnh

là việc chung của dân chúng chứ không phải là của một hai người” 20,262

Từ thời kỳ thơ ấu đến năm 1920 đã đánh dấu quá trình hình thành tư tưởng yêu nước, tham gia các hoạt động cứu nước Tư tưởng dân vận của Hồ Chí Minh đã từng bước được hình thành Người đã tiếp thu truyền thống yêu nước và lòng nhân ái từ quê hương, gia đình; chứng kiến cảnh đàn áp dã man của thực dân Pháp đối với những người yêu nước, cảnh sống cơ cực, đói rách của nhân dân lao động Người cũng đã dành nhiều thời gian nghiên cứu các phong trào đấu tranh cứu nước của các bậc tiền bối và chỉ ra nguyên nhân dẫn các phong trào này đến thất bại là do đường lối cứu nước của hộ đã chưa thể

tập hợp được sức mạnh của toàn dân tộc Chính vì vậy, ngày 5 – 6 – 1911, Nguyễn Tất Thành đã ra đi tìm đường cứu nước, cứu dân

Sau một thời gian sống và tìm hiểu thực tiễn ở nước Pháp và các nước phương tây, Hồ Chí Minh đã rút ra một kết luận quan trọng: Ở đâu cũng có hai giống người, giống người bị áp bức và giống người đi áp bức và cũng chỉ

có một mối tình hữu ái là thật mà thôi, tình hữu ái vô sản Kết luận này là cơ

sở để Hồ Chí Minh nâng cấp tư tưởng dân vận từ “người trong một nước phải thương nhau cùng” lên một trình độ mới về chất: “ ốn phương vô sản đều là anh em”

Năm 1920, Người đọc Luận cương Lênin về vấn đề dân tộc và thuộc địa

Hồ Chí Minh đã tìm thấy con đường chân chính cho sự nghiệp cứu nước, tìm thấy lực lượng cách mạng hùng hậu cho thắng lợi của cách mạng thuộc địa Trong thời kỳ từ năm 1921 đến năm 1930 là giai đoạn hình thành cơ bản

tư tưởng về con đường cách mạng Việt Nam và tư tưởng dân vận Người đã xúc tiến hàng loạt các hoạt động trên đất Pháp như ra báo “Người cùng khổ” (Le Paria), thành lập Hội Liên hiệp thuộc địa nhằm gắn kết các dân tộc bị mất nước trong cuộc đấu tranh chung chống chủ nghĩa thực dân… Tư tưởng dân vận của Hồ Chí Minh ở giai đoạn này đã góp phần định hướng cho cách mạng thuộc địa Sự định hướng đó thể hiện ở chỗ: Người đã đánh giá đúng sức mạnh của nhân dân thuộc địa và khẳng định con đường duy nhất giải phóng dân tộc là con đường cách mạng vô sản

Trong những năm Người hoạt động ở Quảng Châu, Người đã vận động,

tổ chức Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, ra báo Thanh niên và viết tác phẩm “Đường cách mệnh”, mở các lớp huấn luyện chính trị đào tạo cán bộ rồi đưa họ về nước hoạt động Trong tác phẩm “Đường cách mệnh”, Hồ Chí Minh nói rõ “Vì sao phải viết sách này” xuất phát từ thực tiễn rất tiêu biểu Quan điểm này là nền tảng của dân vận, của khoa học chính trị vận động quần chúng Tác phẩm này là ngọn cờ chỉ đạo, là bước chuẩn bị rất cơ bản về chính

trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam Hồ Chí Minh đã chủ trì Hội nghị hợp nhất và các tổ chức cộng sản trong nước, sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam và các đoàn thể cách mạng Việt Nam Hội nghị

đã thông qua “Chính cương vắn tắt”, “Sách lược vắn tắt”, “Chương trình tóm tắt”, “Điều lệ vắn tắt” Chính cương lĩnh vắn tắt, Sách lược vắn tắt do Hồ Chí Minh khởi thảo là bản Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Nó đã thể hiện nhận thức sâu sắc và đúng đắn của chủ tịch Hồ Chí Minh và của Đảng ta về nhiều vấn đề cơ bản của cách mạng trong đó có vấn đề dân vận

Từ khi Người trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1941), Người đã chủ trương thành lập Mặt trận Việt Minh, vận động toàn dân thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc, tiến tới giành chính quyền, giải phóng dân tộc Nhờ những chủ trương đúng đắn, sáng tạo đó đã làm nên thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng 8 Đó là thắng lợi đầu tiên của tư tưởng Hồ Chí Minh, trong đó

có tư tưởng dân vận của Người và tư tưởng đó đã có sức sống mãnh liệt trong thực tiễn đấu tranh vì độc lập, tự do cho dân tộc Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng 8 năm 1945, thì nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đứng trước nhiều khó khăn, thử thách hiểm nghèo Đứng trước tình hình đó, Đảng và Chủ tịch

Hồ Chí Minh bình tĩnh khôn khéo đề ra nhiều biện pháp linh hoạt, phát huy được sức mạnh của cả dân tộc để giải quyết những vấn đề vừa cơ bản, vừa cấp thiết của cách mạng Người đã ra “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” đúng đắn sáng tạo, phù hợp với thực tiễn đất nước do đó đã vận động tập hợp đoàn kết và phát huy cả dân tộc Việt Nam vào cuộc kháng chiến vĩ đại bảo vệ nền độc lập tự do, từng bước xây dựng chế độ dân chủ nhân dân

Năm 1947, Hồ Chí Minh viết tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” Qua tác phẩm, Người ý thức cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân sự cần thiết phải có phải có phương pháp và cách thức làm việc, cách thức giải quyết vấn đề trong điều kiện kháng chiến Năm 1949, Hồ Chí Minh viết tác phẩm “Dân vận” Người đã nêu lên những quan điểm và phương pháp chỉ đạo công tác dân vận

với một tầm nhìn rộng lớn, khoáng đạt, với cách nghĩ, cách làm dân vận hết sức mới mẻ, hiện đại Sau tác phẩm “Dân vận” của Người, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân chú tâm vào công tác dân vận Tác phẩm này đã đưa cuộc kháng chiến chống Pháp đến thắng lợi và cổ vũ nhân dân giành thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống M cứu nước Trong thời gian M nhảy vào xâm lược miền Nam, Hồ Chí Minh đã có hàng trăm bài viết, bài nói chuyện

để giải thích, tuyên truyền đường lối của Đảng, đồng thời cổ vũ động viên cán

bộ và nhân dân ta hăng hái xây dựng, bảo vệ miền ắc, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước

Với bản “Di chúc” Người viết: “Để giành lấy thắng lợi trong cuộc chiến đấu khổng lồ này cần phải động viên toàn dân, tổ chức và giáo dục toàn dân, dựa vào lực lượng vĩ đại của toàn dân” 30,505

Tư tưởng dân vận của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có tác động tích cực, to lớn đối với cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam cũng như của nhân loại tiến bộ chống lại mọi hình thức áp bức, nô dịch để giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng con người Tư tưởng của Người là sự phát triển sáng tạo luận điểm “cách mạng là sự nghiệp quần chúng” của các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác – Lênin vào giải quyết những vấn đề thực tiễn của cách mạng Việt Nam và đã đưa cách mạng đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung, tư tưởng dân vận nói riêng vẫn “soi đường cho cuộc đấu tranh của nhân dân ta giành thắng lợi, là tài sản tinh thần to lớn của Đảng và dân tộc ta” 6,82

1.2 Nội dung công tác dân vận trong tư tưởng Hồ Chí Minh

1.2.1 Khái niệm và vai trò của công tác dân vận trong sự nghiệp cách mạng

Trong bài Dân vận đăng trên báo Sự thật ra ngày 15/10/1949, Chủ tịch

Hồ Chí Minh đã đưa ra khái niệm dân vận: “Dân vận là vận động tất cả các lực lượng của mỗi người dân không để sót một người nào, góp thành lực

lượng toàn dân để thực hiện những công việc nên làm, những công việc mà Đoàn thể và Chính phủ giao cho”[23,698]

Như vậy, khái niệm “Dân vận” theo Chủ tịch Hồ Chí Minh cần được hiểu theo cả chiều rộng và cả chiều sâu Theo chiều rộng, “Dân vận” là vận động tất cả mọi người dân, không để sót một người nào nhằm tập hợp, đoàn kết lực lượng toàn dân thực hiện những công việc chung, những công việc nên làm Còn hiểu theo chiều sâu, “Dân vận” là phải hiểu rõ năng lực, tâm tư, nguyện vọng hoàn cảnh cụ thể của từng đối tượng để có hình thức vận động cho phù hợp

Dận vận không phải tuyên truyền suông bằng sách báo, mít tinh, khẩu hiệu, truyền đơn, chỉ thị mà phải được thể hiện bằng hành động cụ thể Để thực hiện công tác dân vận, trước hết cần phải tìm mọi cách giải thích cho mỗi người dân hiểu rằng: Việc đó là nhằm mang lại lợi ích cho họ, là nhiệm

vụ của họ, họ phải hăng hái làm cho kì được Điểm thứ hai là bất cứ việc gì đều phải bàn bạc với dân, hỏi ý kiến và kinh nghiệm của dân, cùng với dân đặt kế hoạch cho thiết thực với hoàn cảnh của địa phương rồi động viên và tổ chức toàn dân ra thi hành Trong lúc thi hành phải theo dõi, giúp đỡ, đôn đốc, khuyến khích nhân dân Khi thi hành xong phải cùng với người dân kiểm thảo lại công việc, rút kinh nghiệm, khen thưởng, phê bình

Mục tiêu cao nhất của dân vận theo tư tưởng Hồ Chí Minh chính là vì dân Do đó mọi hành động của chúng ta phải vì dân và mang lại hiệu quả thiết thực cho dân Việc thực hiện tốt công tác dân vận là sự thể hiện trách nhiệm của Đảng, Nhà nước với nhân dân

Như vậy, dân vận là công tác vận động nhân dân của cán bộ đảng viên thuộc các tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể trong hệ thống chính trị nhằm thực hiện các mục tiêu của cách mạng trong từng giai đoạn cụ thể Công tác dân vận được xem là công việc, nhiệm vụ chính trị của các tổ chức đảng, nhà nước, các đoàn thể chính trị - xã hội và của mỗi cán bộ, đảng viên cần phải

làm tr n trước Đảng, nhân dân Ví dụ như công tác tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt đạo đức, tác phong, lối sống văn hóa, văn hóa…theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Đối tượng của công tác dân vận là tất cả quần chúng nhân dân, không phân biệt tôn giáo, độ tuổi, giới tính, đồng bào miền núi, đồng bằng, hải đảo… Như Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quán triệt: Cách mạng tức là đổi xã hội cũ thành xã hội mới, đó là một công việc lâu dài, khó khăn, gian khổ, đòi hỏi phải có sự đồng tâm hợp lực, nhất trí của toàn dân tộc, không phân biệt giai cấp từng lớp, không phân biệt già, trẻ, gái, trai, tôn giáo, giàu nghèo… Để tập hợp mọi giai cấp từng lớp, mọi người dân thành một lực lượng hướng đến mục tiêu chung là giành độc lập dân tộc và xây dựng một xă hội mới tốt đẹp thì chúng ta phải luôn đi sâu, đi sát vào quần chúng, khơi dậy và phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo và ý thức tự giác của mỗi người dân để huy động tối đa sức lực, trí lực, tài lực của nhân dân vào sự nghiệp cách mạng Nhân dân có vai trò rất quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng nhưng để dân nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm của mình thì Đảng phải thực hiện công tác tuyên truyền, vận động Từ đó, người dân mới có thể giác ngộ, tự nguyện làm tốt bổn phận và trách nhiệm của mình Đó chính là công tác dân vận của Đảng Công tác dân vận giữ vai trò rất quan trọng trong hệ thống các công tác Đảng Thực hiện tốt công tác dân vận sẽ giúp cho Đảng ta gần gũi, gắn bó, nhận thức được tâm tư, nguyện vọng của quần chúng nhân dân Trên cơ sở

đó, Đảng và Nhà nước mới vạch ra được những chính sách phù hợp với việc nâng cao lợi ích vật chất và tinh thần của quần chúng nhân dân Vai trò của công tác dân vận thể hiện cụ thể ở các nội dung sau:

hứ nhất, góp phần truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí

Minh vào quần chúng nhân dân

Để góp phần làm cho Đảng ta ngày càng vững mạnh hơn, xứng đáng là hạt nhân lãnh đạo, phát huy trí tuệ và sức mạnh của dân tộc thì công tác dân

vận có vai trò rất quan trọng đối với việc truyền bá hệ tư tưởng của Đảng trong nhân dân Để khẳng định giá trị bền vững và sức sống của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đòi hỏi Đảng ta phải phát triển, truyền

bá, phổ biến sâu rộng trong toàn Đảng, toàn dân để củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và truyền bá hệ tư tưởng sâu rộng của mình Cần thực hiện tốt công tác dân vận trong việc truyền bá tư tưởng giáo dục đạo đức cho cán bộ, Đảng viên đểhọ tự giác thực hiện những nhiệm vụ chính trị đặt ra trong từng giai đoạn lịch sử Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: Giáo dục tư tưởng

và lãnh đạo tư tưởng là việc quan trọng nhất của Đảng, phải kiên quyết chống thói xem nhẹ tư tưởng Để truyền bá hệ tư tưởng đó đến người dân thì không thể thiếu vai trò của công tác dân vận

Tuy nhiên, trong tình hình tư tưởng có nhiều diễn biến phức tạp cùng với

sự bùng nổ của công nghệ thông tin như hiện nay thì việc truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh gặp nhiều khó khăn đòi hỏi người làm công tác tuyên truyền phải thường xuyên cập nhật, phân tích kĩ các thông tin

và lựa chọn, chọn lọc những thông tin có lợi cho Đảng, Nhà nước để truyền

bá vào quần chúng nhân dân ên cạnh đó cần phê phán loại bỏ những thông tin xấu làm ảnh hưởng đến sự trong sáng của Chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

hứ h i, góp phần truyền bá cương lĩnh, chủ trương, đường lối của Đảng,

và chính sách, pháp luật của Nhà nước vào quần chúng nhân dân

Một trong những nội dung quan trọng nhất của công tác dân vận là truyền bá cương lĩnh, chủ trương, đường lối của Đảng, và chính sách, pháp luật của Nhà nước vào quần chúng nhân dân Từ đó giúp người dân có nhận thức đúng đắn, tin tưởng, ủng hộ và thực hiện tốt các chủ trương, đường lối, chính sách đó Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “Chúng ta phải ghi tạc vào đầu cái chân lý này, dân rất tốt, lúc họ đã hiểu thì việc gì khó khăn mấy họ cũng làm được, hy sinh mấy họ cũng không sợ Nhưng trước hết phải chịu khó tìm đủ

mọi cách giải thích cho họ hiểu rằng: những việc đó vì lợi ích của họ mà họ phải làm” 23,246 Mọi chủ trương, chính sách pháp luật của Nhà nước muốn được nhân dân nhất trí, tin tưởng, thực hiện tốt thì nó phụ thuộc rất lớn vào công tác dân vận Nhiệm vụ của công tác dân là phải đưa nó vào cuộc sống, biến thành hành động cách mạng sôi nổi, tự giác của các tầng lớp nhân dân, giải quyết các vấn đề thực tiễn và đem lại lợi ích cho nhân dân

Trong điều kiện Đảng cầm quyền, mối quan hệ chủ yếu của Đảng với nhân dân chủ yếu thông qua Nhà nước, cụ thể là thông qua hệ thống luật pháp, chính sách, tổ chức điều hành, thực thi luật pháp, chính sách; thông qua mối quan hệ phối hợp giữa mặt trận và các đoàn thể nhân dân để thực hiện luật pháp và chính sách; thông qua các phương tiện thông tin đại chúng; thông qua cán bộ, công chức Nhà nước Thực chất của quá trình này là thực hiện ý chí, mục tiêu chính trị của Đảng Do đó, công tác dân vận là một cơ chế thực thi quyền lực chính trị của Đảng Trong quá trình này cần phối hợp tốt giữa công tác dân vận của của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức thực hiện chặt chẽ, kiên quyết nhằm biến đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thành các phong trào cách mạng của nhân dân, là điều kiện quyết định thành công đối với công tác dân vận

hứ b , giúp Đảng và Nhà nước nắm bắt được trình độ mức sống, tâm

tư, nguyện vọng của quần chúng nhân dân

Công tác dân vận không chỉ là sự tuyên truyền, vận động người dân làm theo các chủ trương của Đảng, Nhà nước mà công tác dân vận còn nhằm phát huy các sáng kiến, sáng tạo từ phía quần chúng nhân dân Đúng như Đại hội lần thứ VIII của Đảng đã khẳng định: “Chính những ý kiến, nguyện vọng và sáng kiến của nhân dân là nguồn gốc hình thành đường lối đổi mới của Đảng Cũng do nhân dân hưởng ứng đường lối đổi mới, dũng cảm phấn đấu vượt qua bao khó khăn, thử thách mà công cuộc đổi mới đạt những thành tựu hôm nay” 7,73

Cương lĩnh, đường lối chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước phải phản ánh được ý chí, nguyện vọng, lợi ích của nhân dân Người làm công tác dân vận muốn hiểu, biết được ý chí nguyện vọng của nhân dân thì phải gắn bó, phát huy quyền làm chủ của quần chúng nhân dân, tạo điều kiện để nhân dân tham gia vào công việc của Nhà nước và xã hội, tham gia vào quá trình hoạch định đường lối của Đảng, chính sách phát luật của Nhà nước Công tác dân vận chỉ có thể đóng vai trò chủ động khi những người làm công tác dân vận thâm nhập vào cuộc sống, có hiểu biết sâu sắc thực tiễn, nắm được ý nguyện chân chính của nhân dân từ đó phản ánh với Đảng, biến

nó thành đường lối để lãnh đạo quần chúng, thực hành những ý kiến của chính mình đã được phân tích, nghiên cứu, sàng lọc, sắp đặt thành hệ thống

Hồ Chí Minh viết: “Muốn thực sự gần gũi quần chúng thì phải cùng ăn, cùng

ở, cùng làm mới biết được sinh hoạt của quần chúng như thế nào, mới biết khó khăn, biết chí khí của quần chúng như thế nào, mới biết nguyện vọng của quần chúng như thế nào” 27,251

hứ t , tạo nên sự đồng thuận, nhất trí, đoàn kết, thúc đẩy tính tích cực

chính trị của nhân dân trong việc thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ của cách mạng

Công tác dân vận có vai trò rất quan trọng trong quá trình tạo ra sự đồng thuận xã hội Công tác dân vận của Đảng ta luôn nhất quán tư tưởng dân là chủ, dân làm chủ Vì vậy, trong quá trình hoạt động, đội ngũ làm công tác dân vận phải làm cho quần chúng nhân dân thấy được vai trò trách nhiệm của mình đối với đất nước Muốn nhân dân đồng thuận, nhất trí, đoàn kết, thúc đẩy tính tích cực chính trị của nhân dân thì trước hết Đảng và Nhà nước cần phải quan tâm đến lợi ích của nhân dân, phải lấy lợi ích thiết thực của nhân dân lao động làm cơ sở để xây dựng chủ trương, chính sách, xây dựng và phát triển đất nước Khi nhân dân đã hiểu đúng, đầy đủ thì nó sẽ tạo được sự tự

giác trong thực hiện, đồng thời củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước

1.2.2 Nội dung công tác dân vận trong tư tư ng Hồ Chí Minh

Nội dung cơ bản trong công tác dân vận của Hồ Chí Minh được thể hiện:

hứ nhất, t t ng hỉ đạo xuyên suốt ng tá n v n h

Minh: ất vì lợi h nh n n

Lợi ích của nhân dân là vấn đề cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh và trở thành mục tiêu duy nhất của Đảng Người nói: “Ngoài lợi ích của giai cấp, của nhân dân, của dân tộc, Đảng ta không có lợi ích gì khác.” 28,4 Hồ Chí Minh đã hy sinh cả cuộc đời để phấn đấu cho mục tiêu cao cả là nước nhà độc lập, nhân dân được tự do, hạnh phúc “Cả đời tôi chỉ có một mục đích, là phấn đấu cho quyền lợi của Tổ quốc, và hạnh phúc của nhân dân… ất kỳ bao giờ, bất kỳ ở đâu, tôi cũng chỉ theo đuổi một mục đích, làm cho ích quốc lợi dân” 22,240 Trong tư tưởng của Hồ Chí Minh, ngay từ đầu Người đã đặt vấn đề vận động quần chúng vì ấm no, hạnh phúc, vì quần chúng nhân dân trước hết là cho nhân dân lao động Sau khi nước nhà độc lập, Người cho rằng: “Nếu nước độc lập mà dân không được hưởng hạnh phúc tự do thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” 22,56

Theo Hồ Chí Minh muốn vận động quần chúng thì mọi chủ trương, chính sách, mọi quy định của luật pháp đều phải xuất phát từ lợi ích của nhân dân, lợi ích trước mắt cũng như lợi ích lâu dài, lợi ích của cá nhân cũng như của xã hội có như vậy thì nhân dân mới hưởng ứng và tham gia tích cực, mới tập hợp được quần chúng và tham gia vào phong trào quần chúng Lợi ích của nhân dân phải được thể hiện trong đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Người rất quan tâm đến vấn đề nhân dân đóng góp ý kiến để xây dựng đường lối, chủ trương, chính sách và pháp luật

Đối với Người, lợi ích chung luôn luôn gắn với lợi ích cụ thể Người cho rằng, việc quan tâm lợi ích của quần chúng phải rất thiết thực, cụ thể, không

thể chung chung được Vì: “…nhân dân cần trong thấy lợi ích thiết thực (lợi ích gần và lợi ích xa, lợi ích riêng và lợi ích chung, lợi ích bộ phận và lợi ích toàn cục) Đối với nhân dân, không thể lý luận suông, chính trị suông” 24,292 Trong bài viết “Sao cho được lòng dân”, Người nói: “Muốn cho dân yêu, muốn được lòng dân, việc gì có lợi cho dân thì hết sức làm, việc gì có hại cho dân thì hết sức tránh” 22,46 Như vậy, theo Hồ Chí Minh muốn được dân yêu thì cán bộ Đảng viên phải thực hiện rõ trách nhiệm của mình đối với nhân dân Người cho rằng, vấn đề quan trọng bậc nhất là vấn đề lợi ích của người dân Nếu lãnh đạo mang lại lợi ích thiết thực cho dân thì sẽ làm cho dân tin Ðảng, tin chế độ Nguyên tắc chung của chính sách với dân là tạo sự hài hòa giữa ba lợi ích: Lợi ích công dân, lợi ích tập thể, lợi ích xã hội, trong

đó phải hết sức coi trọng lợi ích của người lao động chân chính Ðiều tiết thu nhập hợp lý và phân chia công bằng lợi ích giữa các tầng lớp nhân dân là việc làm có ý nghĩa nhằm củng cố niềm tin của nhân dân vào Ðảng và Nhà nước Muốn mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân, trước hết phải có chính sách đúng Quan điểm của Hồ Chí Minh là tất cả đường lối, chính sách của Ðảng và Nhà nước đều có ảnh hưởng trực tiếp đến dân, đều phải hướng vào dân và nhằm nâng cao đời sống của nhân dân

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, quan tâm lợi ích của nhân dân cũng có nghĩa là phải luôn chăm lo, hướng dẫn, giúp đỡ nhân dân về mọi mặt để nhân dân đẩy mạnh sản xuất, phát triển kinh tế, văn hóa nhằm cải thiện và nâng cao đời sống Người nói: “Lâu nay, nhân dân đòi hỏi chúng ta đóng góp Từ đây, chúng ta phải ra sức hướng dẫn và giúp đỡ nhân dân hơn nữa trong việc sản xuất và tiết kiệm, để cải thiện cuộc sống của bộ đội và nhân dân, để làm cho dân giàu nước mạnh Có như thế, nhân dân mới càng thấy chính phủ hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân” 24,292 Và trước khi đi xa, trong Di chúc của mình, Hồ Chí Minh dặn lại: “Đảng cần phải có kế hoạch thật tốt để phát triển

kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân” [30,511]

hứ h i, n h là t t ng ơ b n v là m tiêu v là ph ơng pháp trong th hiện ng tá n v n h Minh

Dân chủ là nguyên tắc quan trọng trong tổ chức sinh hoạt Đảng nhưng trong tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác dân vận thì dân chủ là tư tưởng cốt lõi và xuyên suốt trong quá trình thực hiện công tác dân vận Người đánh giá rất cao về dân chủ và thực hành dân chủ Người cho rằng: “Dân chủ là dựa vào lực lượng quần chúng, đi đúng đường lối quần chúng” 24,495 , “Có dân chủ mới làm cho cán bộ và quần chúng đề ra sáng kiến” 23,244 “Dân là gốc” và mọi công việc đều là phục vụ nhân dân do đó mọi công việc đều là của dân Theo Hồ Chí Minh muốn phát huy vai trò to lớn của quần chúng nhân dân, đoàn kết được mọi lực lượng của dân thì phải phát huy dân chủ, phát huy vai trò làm chủ của nhân dân trong tất cả các lĩnh vực ởi vì “ Nước

ta là nước dân chủ, địa vị cao nhất là dân, và dân làm chủ” 24,515 Muốn củng cố và phát triển sự đoàn kết và thống nhất của Đảng thì: “Trong Đảng thực hành dân chủ rộng rãi, thường xuyên và nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình” 30,497 Hồ Chí Minh cho rằng: “Dân chủ là quý báu nhất của nhân dân” 26,279 Để làm cho dân thực sự được dân chủ và biết được quyền dân chủ của mình, dám nói dám làm thì Hồ Chí Minh luôn khẳng định và làm rõ nội dung cốt lõi của nó Đó là trước hết phải “phải ra sức thực hiện những cải cách xã hội, để nâng cao đời sống của nhân dân, thực hiện dân chủ thực sự” 25,323 và “chế độ kinh tế và xã hội của nước ta nhằm thực hiện đầy đủ quyền dân chủ của nhân dân…” 27,592 Người rất coi trọng và đề cao dân chủ, tức là đề cao và tôn trọng nhân dân Hồ Chí Minh nói nhiều đến lòng tin của người dân với Ðảng và Nhà nước, cụ thể là với những người lãnh đạo, quản lý Người cho rằng, muốn được dân tin Ðảng, tin Nhà nước của mình, thì người lãnh đạo và quản lý, trước hết phải dân chủ với dân, tôn trọng dân

như tôn trọng chính bản thân mình Không tôn trọng dân, không dân chủ với dân sẽ làm khoảng cách giữa Ðảng, Nhà nước với dân ngày một xa, làm cho lãnh đạo và người dân cách biệt, xa rời nhau Người chỉ ra: Trên thì tưởng cái gì cũng tốt đẹp Dưới thì có gì không dám nói ra Họ không nói, không phải vì họ không có ý kiến, nhưng vì họ nói ra, cấp trên cũng không nghe, không xét, có khi lại bị trù dập Họ không dám nói ra thì họ cứ để trong lòng, rồi sinh ra uất ức, chán nản Rồi sinh ra thói không nói trước mặt, chỉ nói sau lưng, sinh ra thói thậm thà thậm thụt và những thói xấu khác Vì vậy,

Hồ Chí Minh yêu cầu mỗi cán bộ cần phải nâng cao, mở rộng dân chủ để cho người dân được nói lên tiếng nói của mình, động viên mọi người suy nghĩ để làm những việc ích lợi cho dân Người nói: Chúng ta phải ghi tạc vào đầu cái chân lý này: Dân rất tốt Theo Người: Mỗi công việc của Ðảng phải giữ nguyên tắc và phải liên hợp chặt chẽ với dân chúng Nếu không vậy, thì chẳng những không lãnh đạo được dân chúng mà cũng không học được dân chúng Liên hệ chặt chẽ với nhân dân, đó là trọng dân

Hồ Chí Minh cho rằng, nhiệm vụ của chính quyền nhà nước dân chủ là phục vụ nhân dân Người luôn khẳng định bản chất nhân dân và chuyên chính của chính quyền Nhà nước “Mở rộng dân chủ đi đôi với tăng cường chuyên chính để cho chính quyền ta ngày càng thực sự là chính quyền của nhân dân, phục vụ nhân dân, chống lại kẻ thù của nhân dân” 26,216 Tuy nhiên, trong hiện thực, nếu không chú ý tạo những điều kiện để làm bộc lộ bản chất dân chủ của Nhà nước thì dễ bị lạm dụng, chuyên chính trở thành chuyên quyền, độc đoán, vi phạm dân chủ Do đó, Hồ Chí Minh luôn luôn nhắc nhở và đòi hỏi: “…Nhà nước ta phải phát triển quyền dân chủ và sinh hoạt chính trị của toàn dân…” 27,590 Người nêu lên nguyên tắc cơ bản để xây dựng một chính quyền dân chủ “vì dân và do dân” đó là Chính phủ từ Trung ương đến

cơ sở do dân bầu cử và lập ra, nhân dân có quyền giám sát, kiểm tra, phê bình chính phủ “Đưa mọi vấn đề cho dân chúng thảo luận và tìm cách giải

quyết” 23,297 Để duy trì và phát huy dân chủ cao độ, Hồ Chí Minh yêu cầu: Xây dựng một tổ chức “Đảng chân chính cách mạng và chính quyền thật sự dân chủ” vì Đảng cũng ở trong xã hội; xây dựng các đoàn thể thực sự là tổ chức của dân, phấn đấu cho dân, bênh vực quyền lợi của dân, liên lạc mật thiết với chính phủ; phải thực hiện những cải cách xã hội để nâng cao đời sống của nhân dân, thực hiện dân chủ thực sự

Theo Người nói dân chủ thì phải làm dân chủ, phải lắng nghe ý kiến của người dân Đó là một tiêu chuẩn quan trọng của công tác vận động quần chúng Chính Hồ Chí Minh đã nêu ra một tấm gương sáng ngời và phong cách lãnh đạo dân chủ, tập thể, đi đúng đường lối quần chúng “làm sao cho dân biết hưởng quyền dân chủ, biết dùng quyền dân chủ của mình, dám nói, dám làm” 30,223

Phương thức cơ bản của công tác dân vận là “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” Trên cơ sở nhận thức sâu sắc dân là chủ, phương thức cơ bản của công tác dân vận là phương pháp dân chủ chứ không phải là những thủ thuật chính trị Trước nhất phải tìm mọi cách giải thích cho mỗi người dân hiểu rõ rằng: Việc đó là lợi ích cho họ và nhiệm vụ của họ, họ phải hăng hái làm cho kỳ được Muốn cho quần chúng ý thức được việc đó là lợi ích của mình thì phải làm công tác tuyên truyền bằng mọi phương tiện thông tin đại chúng như tuyên truyền bằng sách báo, tuyên truyền qua đoàn thể…Để chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước phổ biến được tới tất cả người dân Điểm thứ hai là bất cứ việc gì đều phải bàn bạc với dân, hỏi ý kiến và kinh nghiệm của dân, cùng với dân đặt kế hoạch cho thiết thực với hoàn cảnh địa phương rồi động viên và tổ chức toàn dân ra thi hành Hồ Chí Minh đã từng nói: “Dễ mười lần không dân cũng chịu, khó trăm lần dân liệu cũng xong” 30,212 , do đó để có thể làm mọi việc thành công thì cần phải đưa ra trước cho dân bàn bạc Trong lúc thi hành phải theo dõi, giúp đỡ đôn đốc, khuyến khích dân, không làm qua loa đại khái Khi thi hành xong phải cùng

với dân kiểm tra đánh giá, rút kinh nghiệm, phê bình, khen thưởng Đây là công đoạn cuối cùng của công tác dân vận Nó thể hiện quyền làm chủ của nhân dân, quyền được tham gia công việc của nhân dân, đồng thời cũng chính nhân dân bồi dưỡng, phát hiện, bồi dưỡng tốt cho Đảng

Dân chủ là vấn đề thuộc bản chất của chế độ ta Vận động nhân dân thực hành dân chủ và tạo điều kiện cần thiết để bảo vệ và phát huy quyền làm chủ của nhân dân là mục đích cao nhất nước và cũng là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng của công tác dân vận

hứ b , n là gố , đoàn kết t p hợp l l ợng nh n n là nhiệm v ơ

b n ng tá n v n

Theo Hồ Chí Minh, mọi “quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân” 23,698 Trong quan niệm của Người, nhân dân là người chủ thực sự của sự nghiệp dựng nước và giữ nước, là mục tiêu và là động lực của sự phát triển, là nguồn sức mạnh vô tận của Đảng Hồ Chí Minh tiếp thu tư tưởng của các bậc tiến nhân, tư tưởng “Lấy dân làm gốc” Dân là gốc rễ, là nền tảng của nước được hiểu là mạnh hay yếu là từ dân, do dân Gốc trong dân là tài dân (trí tuệ, sáng tạo), sức dân (lực lượng), của dân (vật chất, tiền thuế), quyền hành nơi dân, dân ủy quyền cho cán bộ Người nói: “Dân là quý nhất, là quan trọng hơn hết Dân là gốc của nước Trong bầu trời không có gì quý bằng nhân dân Trong thế giới không có gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân” 26,276 Dân là gốc thì dân phải là chủ và dân phải làm chủ Người cho rằng:

“địa vị cao nhất là vì dân, vì dân là chủ” và “trong bầu trời không có gì quý bằng nhân dân” Do đó mà phải thực hiện “mọi lợi ích là vì dân, mọi quyền hành là của dân, và mọi công việc là do dân” Nhân dân có quyền lợi làm chủ thì phải có nghĩa vụ làm tròn bổn phận công dân ác đánh giá rất cao về dân chủ: Dân chủ là của quý báu nhất của nhân dân Thực hành dân chủ là cái chìa khóa vạn năng có thể giải quyết mọi khó khăn Tư tưởng “Nước lấy dân làm gốc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh là tư tưởng vì nhân dân, vì con người Dựa

vào dân, tin vào lực lượng, trí tuệ của nhân dân, chăm lo cho cuộc sống vật chất, tinh thần của nhân dân là tạo nên sức mạnh đoàn kết và mối quan hệ mật

thiết giữa Đảng với nhân dân

Hồ Chí Minh là nhà chiến lược thiên tài, một nhà tổ chức vĩ đại trong đó, Người kết nối khối đại đoàn kết toàn dân, hình thành sức mạnh toàn dân tộc Người luôn khẳng định sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và luôn luôn quan tâm tới vấn đề này vì đoàn kết là sức mạnh Để cai trị nhân dân ta, thực dân Pháp đã chia cắt đất nước ta làm ba kỳ, chúng dùng mọi thủ đoạn để chia rẽ đồng bào ta, làm cho ắc – Trung – Nam nghi ngờ, gét bỏ lẫn nhau…Vì thế, ngay từ năm 1927, trong tác phẩm “Đường cách mệnh”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết “Cách mệnh thì phải đoàn kết dân chúng bị áp bức để đánh đổ

cả cái giai cấp áp bức mình, chứ không phải chỉ có nhờ 5, 7 người giết 2, 3 anh vua; 9, 10 anh quan mà được” 20,276 Sau cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi, ở bài nói chuyện trong buổi bế mạc Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam năm 1955, Hồ Chí Minh đã tổng kết: “Lịch sử trong những năm qua đã tỏ rõ lực lượng đoàn kết của nhân dân ta là vô địch…” 26,68 Hồ Chí Minh đã phát triển luận điểm đoàn kết của chủ nghĩa Mác – Lênin và khẳng định sức mạnh tất thắng của sự đoàn kết Ở Hồ Chí Minh, đoàn kết giai cấp vô sản, đoàn kết các dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới phải thể hiện thành đoàn kết nội bộ dân tộc Việt Nam, đoàn kết trong từng giai cấp, từng giới, đoàn kết các giai cấp, các giới, đoàn kết trên dưới, đoàn kết quân dân, đoàn kết cán bộ Tư tưởng đoàn kết của Hồ Chí Minh có cơ sở vững chắc Đó

là muốn đoàn kết thì giữa họ phải có lợi ích chung – độc lập, tự do, thoát khỏi cảnh áp bức, nô lệ về kinh tế, chính rị, xã hội, dân tộc…

Trong vận động cách mạng Người coi đoàn kết, đại đoàn kết như một mục tiêu, một nhiệm vụ hàng đầu Sức mạnh của cách mệnh là ở đoàn kết toàn dân, gốc rễ nền tảng của đại đoàn kết là ở dân Sự đoàn kết ở nhân dân chính là nguồn gốc sức mạnh vô tận, vô địch của cách mạng “Lòng yêu nước

và sự đoàn kết của nhân dân là một lực lượng vô cùng to lớn, không ai thắng nổi Nhờ lực lượng ấy mà tổ tiên ta đã thắng quân Nguyên, quân Minh, đã giữ vững độc lập, tự do, dân chủ Nhờ lực lượng ấy mà sức kháng chiến của ta ngày càng mạnh Nhờ lực lượng ấy mà quân và dân ta quyết định chịu đựng muôn nỗi khó khăn thiếu thốn, đói khổ, tang tóc, quyết một lòng đánh tan quân giặc cướp nước” 24,281-282]

Tư tưởng đại đoàn kết dân tộc và xây dựng Mặt trận thống nhất rộng rãi

là một tư tưởng lớn của chủ tịch Hồ Chí Minh trong công tác vận động quần chúng Người đã tập hợp được những tổ chức cách mạng chân chính về một mối, quy tụ được sức mạnh của toàn dân tộc, tranh thủ được sự ủng hộ của toàn nhân dân, xây dựng tình đoàn kết quốc tế Người đã biến khẩu hiệu nổi tiếng của mình: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại thành công.” 28,607 thành hiện thực, thành sức mạnh vật chất và tinh thần để đưa dân tộc ta vượt qua mọi khó khăn, đánh thắng mọi kẻ thù hung bạo để giành độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc, tạo tiền đề vững chắc cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa hiện nay

Đoàn kết không chỉ là mục tiêu, là nhiệm vụ cơ bản của công tác dân vận, mà còn là nhiệm vụ cơ bản mang tính chiến lược của cách mạng Việt Nam Đoàn kết là sức mạnh, đó là nguyên nhân của mọi thành công, mọi thắng lợi trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Sự đoàn kết càng mở rộng thì sự thành công càng chắc chắn, cho nên trong quá trình lãnh đạo cách mạng ác luôn coi trọng sự đoàn kết nhân dân, xem đó là vấn đề có ý nghĩa chiến lược và quan tâm đặc biệt đến vấn đề này Trong tư tưởng đại đoàn kết toàn dân của Người có những vấn đề

cơ bản đó là giữ vai trò của Đảng Cộng sản, hạt nhân của khối đại đoàn kết dân tộc Đảng phải được xây dựng xứng đáng với vai trò vừa là người lãnh đạo, vừa là thành viên của Mặt trận Đảng của giai cấp nhưng Đảng cũng là của dân tộc, nhân dân công nhận Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng của mình

Đảng là thành viên bình đẳng trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhưng là thành viên lãnh đạo Mặt trận Đảng lãnh đạo Mặt trận bằng thuyết phục và nêu gương Đảng phải tiêu biểu cho mọi sự đoàn kết nhất trí, bảo đảm dân chủ nội bộ, thống nhất tư tưởng, tự phê bình và phê bình Đoàn kết trong Đảng, đoàn kết toàn dân tộc, đoàn kết quốc tế trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân cũng như trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội mãi là lực lượng to lớn của cách mạng Việt Nam

Theo Hồ Chí Minh, thực chất hay bản chất của công tác dân vận, chính là nhằm “Vận động tất cả lực lượng của mỗi một người dân không để sót một người dân nào, góp thành lực lượng toàn dân, để thực hành những công việc nên làm, những công việc Chính phủ và đoàn thể đã giao cho ” 23,698 Nghĩa là phải tập hợp và huy động cho được sức mạnh của toàn dân (mọi người, mọi nhà, mọi đối tượng) vào các phong trào cách mạng

Cái đích chung và cao nhất của sự nghiệp cách mạng mà Đảng ta và Hồ Chí Minh chủ trương trước sau vẫn là “từ dân, vì dân, do dân” Để đạt được điều đó, phải xây dựng cho được một nhà nước dân chủ - nhà nước mà trong

đó, người dân được thực sự làm chủ cuộc đời mình: “ ao nhiêu lợi ích đều vì dân”, “ ao nhiêu quyền hạn đều của dân”; “ ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”; đồng nghĩa với mọi người dân đều được sống trong một xã hội mà đời sống vật chất lẫn văn hóa - tinh thần không ngừng được cải thiện và nâng cao Theo đó, tuyên truyền, vận động toàn dân để xây dựng một nền dân chủ thực sự là cái đích cao nhất mà công tác dân vận hướng tới Công tác dân vận là một trong những công tác cơ bản của Đảng cộng sản Việt Nam,

là một trong những nhân tố góp phần hình thành các nhiệm vụ cách mạng, tạo nên mối quan hệ máu thịt giữa Đảng với nhân dân

Công tác dân vận có tầm quan trọng chiến lược trong các thời kỳ cách mạng, là một trong những nhân tố quyết định thắng lợi của dân tộc Nhận thức được vị trí, tầm quan trọng của công tác này trong bài “Dân vận”, Người

chỉ rõ: “Tất cả các cán bộ chính quyền, tất cả các cán bộ Đoàn thể và tất cả các hội viên của tổ chức nhân dân (Liên Việt, Việt Minh, v.v ) đều phải phụ trách dân vận” 23,669

Từ đây có thể hiểu rằng: Công tác dân vận là trách nhiệm của tất cả các cán bộ đảng, cán bộ chính quyền, cán bộ mặt trận, đoàn thể nhân dân và tất cả hội viên, đoàn viên của tổ chức nhân dân Theo chức năng, nhiệm vụ của mình thì mỗi thành viên trong hệ thống chính trị phải làm công tác dân vận theo những phương thức khác nhau đồng thời kết hợp chặt chẽ với nhau trong công tác này

Dân vận không chỉ là việc riêng của Đảng mà còn là việc của chính quyền Theo Hồ Chí Minh mọi tổ chức quyền lực, cán bộ nhân viên Nhà nước không được quên rằng: Nhiệm vụ của chính quyền ta và đoàn thể ta là phụng

sự nhân dân Nghĩa là làm đầy tớ cho nhân dân

Như vậy, lực lượng làm công tác dân vận - theo Hồ Chí Minh - không chỉ là những người chuyên trách công tác này, mà rất đông đảo, với nhiều tổ chức, cá nhân cùng tham gia Đó chính là sức mạnh tập thể trong các phong trào cách mạng nói chung, trên các mặt trận và lĩnh vực cụ thể nói riêng, trong

đó có lĩnh vực dân vận

hứ t , nh ng ph m hất ơ b n ng i làm ng tá n v n: ngh , m t tr ng, t i ngh , h n đi, miệng n i, t y làm

Đây là vấn đề được Hồ Chí Minh đặt ra với những yêu cầu hết sức nghiêm ngặt với cán bộ dân vận Đó là: “Người phụ trách dân vận phải óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm Chứ không phải chỉ nói suông, chỉ ngồi viết mệnh lệnh” 23,499

ngh , được Hồ Chí Minh đặt ở vị trí hàng đầu Điều này cho thấy

Người đặc biệt chú ý đến tầm cao trí tuệ của người làm công tác dân vận Hoạt động dân vận trước hết chính là tham gia tổ chức các phong trào cách mạng của quần chúng Để việc tổ chức đạt hiệu quả cao, rõ ràng bên cạnh am

hiểu thực tế phải có sự hiểu biết về lý luận Với người cán bộ dân vận, đó là

lý luận của chủ nghĩa Mác -Lênin, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Nắm vững lý luận và dựa trên thực tiễn để suy nghĩ ra những phương pháp, cách thức tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục quần chúng tức

là óc phải luôn luôn suy nghĩ để không chỉ biết đúng, sai, mà còn biết cách làm và làm như thế nào cho đúng và đạt hiệu quả

M t tr ng, là yêu cầu đặc biệt nghiêm ngặt đối với cán bộ dân vận Là

quan sát mọi sự việc, hiện tượng từ thực tiễn phong trào cách mạng của quần chúng Người cán bộ phải có sự nhạy cảm, tinh tế trong việc quan sát, kết hợp với “óc nghĩ” xác định được đúng, sai, nhận ra rõ bản chất và hiện tượng của từng sự việc, từng vấn đề để làm đúng và tham mưu kịp thời cho Đảng, Nhà nước những đề xuất, kiến nghị từ đó có các giải pháp đúng đắn để đưa phong trào của quần chúng đi đúng hướng Theo Hồ Chí Minh, muốn vận động quần chúng, muốn tham mưu được cho Đảng và Nhà nước về công tác vận động quần chúng cho thiết thực, đạt hiệu quả cao thì điều đặc biệt quan trọng là phải mục thị được sự việc liên quan đến chức năng nhiệm vụ công tác dân vận

Tai nghe, đây là một phương pháp khoa học của công tác dân vận Theo

Hồ Chí Minh, người làm công tác dân vận phải nắm bắt kịp thời các thông tin quần chúng, phải biết nghe dân nói, hiểu được nguyện vọng chính đáng của dân và biết loại trừ những thông tin nhiễu, thiếu chân thực, không khách quan, không đúng sự thật Nghe được dân nói, nhưng không rơi vào tình trạng theo đuôi quần chúng mà phải biểu thị được thái độ vừa cầu thị vừa định hướng dẫn dắt được quần chúng

h n đi, là một đòi hỏi bức thiết luôn đặt ra đối với cán bộ dân vận Đây

cũng là một yếu tố chống căn bệnh quan liêu, hành chính nặng về làm việc theo kiểu giấy tờ của các cơ quan, sống xa dân Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh dù bận trăm công nghìn việc nhưng vẫn luôn dành thời gian đi cơ sở để

khảo sát tình hình thực tế, lắng nghe ý kiến của dân và trực tiếp tháo gỡ những khó khăn nảy sinh trong dân Như vậy, người lãnh đạo sẽ thấu hiểu được tâm tư, nguyện vọng, cũng như gần gũi, gắn bó và tạo được niềm tin cho nhân dân hơn

Miệng n i, là một phương pháp không thể thiếu của người làm công tác

dân vận Người cán bộ dân vận phải thường xuyên có trách nhiệm tuyên truyền và cổ động nhân dân thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, pháp luật, văn hoá, xã hội và an ninh quốc phòng Theo Hồ Chí Minh, để dân hiểu, dân tin, dân ủng hộ và làm theo thì công tác tuyên truyền bằng miệng nói phải đúng và phải khéo Hơn thế, còn phải có thái độ mềm mỏng: Đối với người già, các bậc lão thành phải cung kính lễ độ, với đồng chí, đồng bào phải khiêm tốn, với phụ nữ phải đúng mực nghiêm trang, với nhi đồng phải thương yêu quý mến

Theo Hồ Chí Minh, quần chúng của ta vốn không thuần nhất, nên đến với từng đối tượng, người cán bộ dân vận phải chọn cách thức phù hợp, nhưng điều đặc biệt quan tâm mà Chủ tịch Hồ Chí Minh thường căn dặn cán

bộ dân vận là đến với dân, nói với dân phải chân thành, bình đẳng, không độc thoại

Tay làm, đây là một phương pháp hết sức quan trọng và thiết thực của

cán bộ nói chung và cán bộ làm công tác dân vận nói riêng Nói đi đôi với làm còn là phạm trù đạo đức đối với tất cả chúng ta Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến vấn đề này Người có hàng loạt bài viết, bài nói phê phán những cán bộ, đảng viên “nói không đi đôi với làm”, “đánh trống bỏ dùi” Như chúng ta đều biết, ở Hồ Chí Minh đạo đức thể hiện ở hành động, nói để làm, nói đi đôi với làm, nói về đạo đức đi đôi với thực hành bằng đạo đức, coi trọng hiệu quả công việc, lấy hiệu quả của công việc làm thước đo đạo đức Người từng nói: Phải lấy kết quả thiết thực đã góp sức bao nhiêu cho sản xuất và lãnh đạo sản xuất mà đo ý chí cách mạng của mình Hãy kiên

quyết chống bệnh nói suông, thói phô trương hình thức, lối làm việc không nhằm mục đích nâng cao sản xuất Trong cuộc sống của mình Hồ Chí Minh luôn thực hành phýõng thức “nhân nhi giáo, ngôn nhi giáo”, tức là trýớc hết phải giáo dục bằng tấm gýõng sống và làm việc của mình, sau đó mới giáo dục bằng lời nói

Như vậy, thái độ và phong cách của đội ngũ đảng viên, cán bộ, công chức là một yếu tố không thêt thiếu để cho chính quyền làm tốt công tác dân vận Xây dựng đội ngũ cán bộ đảng viên có phẩm chất năng lực thực sự

“xứng đáng làngười lãnh đạo, người đầy tớ thật trung thành của nhân dân” là phương thức làm dân vận có hiệu quả, “dân vận khéo thì việc gì cũng xong” [23,700]