Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa Trước những thay đổi do yêu cầu thực hiện mục tiêu của đổi mới giáo dục phổ thông, nhất là thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới công tác quản lý
Trang 1BIỆN PHÁP QUẢN LÝ DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN THANH OAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGÔN NGỮ CHO HỌC SINH
Nguyên tắc đề xuất biện pháp
Nguyên tắc bảo đảm về mặt pháp lí
Phải dựa vào các văn bản pháp qui về giáo dục và đào tạo để đề xuất các biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ học sinh ở các trường THCS huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội Các văn bản đó là: Căn cứ vào Luật giáo dục; Căn cứ vào Điều lệ trường phổ thông; Căn cứ vào chiến lược phát triển, mục tiêu giáo dục và yêu cầu đổi mới giáo dục; Căn cứ vào nội dung chương trình dạy học Ngữ Văn theo chương trình giáo dục phổ thông mới các Văn bản, Chỉ thị, Nghị quyết của đảng và Nhà nước về giáo dục.
Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
Căn cứ vào thực trạng quản lý dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ học sinh ở các trường THCS huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội và căn
Trang 2cứ vào tình hình đặc điểm cụ thể của từng trường và từng địa phương để đề ra các biện pháp đảm bảo thiết thực và có tính khả thi cao, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương
Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
Trước những thay đổi do yêu cầu thực hiện mục tiêu của đổi mới giáo dục phổ thông, nhất là thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới công tác quản lý dạy học môn Ngữ văn ở các trường THCS huyện Thanh Oai, thành phố
Hà Nội cũng cần phải thay đổi theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ học sinh Những thay đổi này là sự kế thừa những kết quả đã được nghiên cứu trước đó và có sự sáng tạo đổi mới hơn so với trước Không được phủ định sạch trơn
Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
Quản lý dạy học là quản lý một hoạt động với tư cách
là một hệ thống toàn vẹn, bao gồm các nhân tố cơ bản: mục đích, nhiệm vụ, nội dung dạy học, thầy với hoạt động dạy, trò với hoạt động học, các phương pháp và các phương tiện dạy học, các hình thức tổ chức dạy học, phương thức kiểm tra đánh giá kết quả học tập Điều này đòi hỏi các biện pháp
Trang 3quản lý dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ học sinh ở các trường THCS huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội được đưa ra phải đồng bộ và cân đối, đồng thời phải xác định trọng tâm và ưu tiên hợp lí
Nguyên tắc đảm bảo tính phát triển
Mọi sự vật, hiện tượng đều phát triển không ngừng Khi xã hội phát triển thì giáo dục phải thích ứng với sự đòi hỏi của xã hội Do vậy giáo dục và đào tạo muốn tồn tại và phát triển thì phải đổi mới Các nhà quản lý giáo dục khi đưa
ra các biện pháp quản lý phải tuân theo qui luật phát triển, hay nói cách khác phải tìm ra những lỗi hệ thống, các biện pháp lỗi thời, lạc hậu kìm hãm sự phát triển để thay thế bằng những biện pháp phù hợp thúc đẩy sự phát triển
Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
Các biện pháp đề xuất phải giải quyết tốt những tồn tại hiện có trong công tác quản lý dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ học sinh ở các trường THCS huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội Hiệu quả của biện pháp thể hiện cụ thể là: các biện pháp đưa ra phải phù hợp hơn, thuận lợi hơn cho giáo viên và học sinh, đồng thời
Trang 4phải thiết thực phục vụ cho đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay ở các trường THCS.
Các biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn tại các trường trung học cơ sở huyện Thanh Oai, thành phố
Hà nội theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh
Tuyên truyền vai trò quản lý dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ học sinh
* Mục tiêu của biện pháp
Đây là biện pháp quan trọng, là cơ sở để thực hiện các biện pháp quản lý dạy học môn Ngữ văn các trường trung học cơ sở huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh Do đó, tổ chức giáo dục nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan trong dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh hiện nay
là biện pháp rất quan trọng, có ý nghĩa thiết thực.
* Nội dung của biện pháp
Tổ chức phổ biến kịp thời các chế định giáo dục cho cán bộ giáo viên, nhân viên vào đầu mỗi năm học và mỗi
Trang 5khi có văn bản mới để thống nhất cách hiểu và cách thực hiện Thông qua chiến lược phát triển nhà trường, chia sẻ với giáo viên về tầm nhìn, sứ mạng, những mục tiêu và cam kết chất lượng của nhà trường để mọi người hiểu và cộng đồng trách nhiệm thực hiện Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh về tầm quan trọng và
sự cần thiết của việc đổi mới quản lý dạy học nói chung
và quản lý dạy học môn Ngữ văn nói riêng trong nhà trường Hình thành ý thức tự giác chấp hành các quy định, điều lệ, quy chế, nội quy… về hoạt động giảng dạy của giáo viên Ngữ văn, hoạt động học tập của học sinh Thông qua việc chỉ đạo, kiểm tra của ban giám hiệu và tổ trưởng chuyên môn Ngữ văn để các hoạt động đó được tiến hành một cách tự giác, có nề nếp ổn định, có chất lượng và hiệu quả cao Xây dựng và phổ biến cho học sinh nắm được nội quy học tập của trường, của lớp, điều lệ của Đội, tiêu chí đánh giá phong trào thi đua học tập giữa các lớp, tiêu chí đánh giá giờ học qua sổ đầu bài để từ đó các em có hành
vi phù hợp theo quy định Nắm vững tầm quan trọng, tính cấp thiết của dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh; nắm vững các quan điểm, nguyên tắc và nội dung, hình thức, phương pháp tiến hành Hình thành ý thức tự quản, tự giác chấp hành
Trang 6kỷ luật học tập của học sinh thông qua quản lý của giáo viên chủ nhiệm, của cán bộ lớp, cán bộ đội
* Cách thức thực hiện biện pháp
Một là, nâng cao nhận thức cho các lực lượng sư phạm
trong nhà trường về nội dung yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông trong giai đoạn hiện nay
Tổ chức cho giáo viên học tập các Nghị quyết của Đảng về giáo dục, về nâng cao chất lượng dạy và học; học tập, nghiên cứu Chỉ thị nhiệm vụ năm học Trong khi báo cáo, cần khắc sâu các vấn đề mới Qua các đợt học, tập huấn giáo viên phải viết thu hoạch, nêu nhận thức của mình
về những nội dung được bồi dưỡng, để phục vụ tốt hơn cho công tác giảng dạy Từ đó, giáo viên thấy được vai trò, vị trí của mình trong nhà trường để không ngừng phấn đấu, rèn luyện trở thành người thầy có đủ phẩm chất, năng lực hoàn thành nhiệm vụ giáo dục đặt ra
Tổ chức học tập, nghiên cứu đầy đủ, kịp thời các chế định về giáo dục và đào tạo, đặc biệt là các văn bản mới như: Nội dung chương trình giáo dục tổng thể giáo dục phổ thông (trong đó có môn Ngữ văn); tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giờ dạy tốt ở các trường trung học cơ sở, chuẩn nghề
Trang 7nghiệp giáo viên trung học cơ sở, tiêu chuẩn trường trung học đạt chuẩn quốc gia, phòng học bộ môn, thư viện chuẩn để mọi người hiểu cần đổi mới quản lý dạy học để hướng tới chuẩn hoá trường học một cách toàn diện.
Hai là, tăng cường giáo dục, quán triệt nhiệm vụ của
nhà trường, của tổ bộ môn Ngữ văn và nhiệm vụ chức trách của giáo viên Theo đó, cần tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên , học sinh trong nhà trường thực hiện tốt các chế định giáo dục như: Điều lệ trường trung học cơ sở và trung học phổ thông ban hành kèm theo thông tư số 12/2011/TT- BGD&ĐT; phân phối chương trình, Thông tư số 28/2009/TT-BGD&ĐT ban hành quy định chế độ làm việc đối với giáo viên phổ thông; Thông tư số 30/2009/TT- BGD&ĐT ban hành Quy chế Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở v.v Các quy định này được phổ biến đến từng cán bộ giáo viên để thống nhất cách hiểu và thực hiện Việc thực hiện chế độ điểm đối với từng môn học, cách tính điểm, dạy học tự chọn, dạy đúng, đủ theo phân phối chương trình phải được cán bộ quản lý, giáo viên thực hiện nghiêm túc Hiệu trưởng thường xuyên kiểm tra việc thực hiện các chế định, tránh để tình trạng vi phạm rồi mới xử lý.
Trang 8Ba là, thông qua hoạt động thực tiễn ở nhà trường
để bồi dưỡng nâng cao nhận thức, trách nhiệm của mỗi cá nhân và tổ chức đối với quản lý dạy học môn Ngữ văn Cần tập trung tuyên truyền cho giáo viên hiểu được mục đích, ý nghĩa của các cuộc vận động, các phong trào thi đua do ngành phát động, như; cuộc vận động “Hai không” với 4 nội dung: Nói không với tiêu cực trong thi
cử và bệnh thành tích trong giáo dục; nói không với vi phạm đạo đức nhà giáo và việc ngồi nhầm lớp; phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”; cuộc vận động “Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” Gắn việc thực hiện các cuộc vận động, các phong trào thi đua với những việc làm cụ thể, thiết thực nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi cán bộ giáo viên trong việc thực hiện kỷ cương, nền nếp, nâng cao chất lượng dạy học Thường xuyên sơ kết, nhân rộng điển hình tiên tiến trong mỗi học
kỳ, mỗi năm học.
Đối với học sinh cần tuyên truyền cho các em hiểu và
tổ chức ký cam kết trách nhiệm thực hiện cuộc vận động
“Hai không” vào đầu mỗi năm học Tuyên truyền để các
em nắm được mục đích, ý nghĩa phong trào thi đua “Xây
Trang 9dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, đặc biệt là trách nhiệm của các em trong việc học tập môn Ngữ văn, biết cách biểu đạt chính kiến của bản thân mình trong học tập đối với thầy cô và nhà trường.
Lập kế hoạch dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ học sinh
* Mục tiêu của biện pháp
Đây là biện pháp cơ bản quan trọng nhất trong hệ
thống các biện pháp Biện pháp này chỉ ra để quản lý dạy học môn Ngữ Văn theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh cần xây dựng một kế hoạch, tức là chu trình và thứ tự các khâu các bước của quá trình quản lý dạy học, kế hoạch nội dung, chương trình của môn học phù hợp với thực tiễn của nhà trường Lập kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch là chức quan trọng nhất của công tác quản lý Muốn chỉ đao, tổ chức kiểm tra tốt đều phải dựa vào việc xây dựng kế hoạch Việc xây dựng kế hoạch
và thực hiện chương trình môn học có tầm quan trọng đặc biệt trong công tác quản lý hoạt động dạy học.
Ngoài ra, lập kế hoạch dạy học môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh nhằm tạo
Trang 10điều kiện giúp cho GV có tính chủ động, tự chịu trách nhiệm trong kế hoạch dạy học của mình Kế hoạch dạy học vừa đảm bảo thực hiện đúng mục tiêu, chương trình dạy học THCS do Bộ GD - ĐT qui định, vừa phù hợp với đối tượng
HS Kế hoạch dạy học sẽ giúp cho GV đứng lớp triển khai
thực hiện đúng chương trình, bám sát đối tượng HS để có PPDH phù hợp
Xây dựng và thực hiện tốt kế hoạch dạy học môn Ngữ Văn của giáo viên, thực chất là hiện thực hoá mục đích, nhiệm vụ, nội dung quản lý trong chương trình, kế hoạch dạy học môn Ngữ Văn nhằm thực hiện tốt các tác động quản lý, thúc đẩy chất lượng dạy học môn Ngữ Văn của giáo viên đạt tới mục tiêu đã xác định
* Nội dung biện pháp
Thứ nhất, hiệu trưởng phải xây dựng các quyết định, kế hoạch dạy học môn Ngữ Văn theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh của giáo viên một cách khoa học, thiết thực, khả thi trong điều kiện cụ thể đối với mỗi đối tượng giáo viên
Các Quyết định, Kế hoạch dạy học môn Ngữ Văn của giáoviên được hiểu là những văn bản pháp quy, cụ thể hoá mục đích,yêu cầu, nội dung, biện pháp quản lý nhằm đảm bảo thực hiện cóhiệu quả và chất lượng giảng dạy của giáo viên trong quá trình
Trang 11giảng dạy Kế hoạch dạy học môn Ngữ Văn được phân chia theothời gian, nội dung hoặc theo cấp độ quản lý
Theo thời gian, bao gồm nội dung quản lý trong kế hoạch dạy
học bao gồm: kế hoạch năm học, kế hoạch học kỳ, kế hoạch tháng, kếhoạch tuần (lịch giảng dạy);
Theo nội dung dạy học, việc quản lý được thể hiện thông qua
nội dung kế hoạch môn học Ngữ Văn, kế hoạch học phần và kếhoạch bài học, tiết học;
Theo cấp độ quản lý, Hiệu trưởng các trường có các quyết
định quản lý, kế hoạch dài hạn, trung hạn, ngắn hạn cho từng đốitượng học sinh, bồi dưỡng theo các khoá học; tổ chuyên môn Ngữvăn có kế hoạch công tác chuyên môn riêng sát với từng đối tượnghọc sinh, chú trọng mục tiêu giáo dục theo chương trình tổng thể,trong đó có phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh; giáo viênchủ nhiệm có kế hoạch cho từng đối tượng học sinh của lớp mình;từng giáo viên bộ môn Ngữ Văn có kế hoạch quản lý dạy học hàngtháng, tuần, ngày, từng môn học…
Thứ hai, phải xây dựng kế hoạch dạy học môn Ngữ Văn theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh một cách nhất quán, chặt chẽ, phát huy tính chủ động, sáng tạo, linh hoạt của giáo viên, tránh sự cứng nhắc, dập khuôn máy móc.
Sự nhất quán, chặt chẽ trong xây dựng kế hoạch dạy học bộ môn thể hiện ở hệ thống kế hoạch của các cấp, các bộ phận mang
tính chỉnh thể thống nhất về mục tiêu từ tổ chức đến cá nhân, kếhoạch cấp dưới phải phục tùng kế hoạch cấp trên Kế hoạch đã được
Trang 12phê duyệt phải phải được phổ biến cho mọi lực lượng sư phạm và tổchức thực hiện nghiêm túc, chặt chẽ.
Sự linh hoạt, sáng tạo, mềm dẻo của kế hoạch dạy học môn
Ngữ Văn của giáo viên xuất phát từ đặc điểm, điều kiện, phẩm chất
và năng lực sư phạm của giáo viên Người giáo viên có thể điềuchỉnh hoạt động giảng dạy của mình theo kiến thức, kinh nghiệmgiảng dạy trong phạm vi nhất định để đạt được hiệu quả cao Sự sángtạo, linh hoạt phải nằm trong khuôn khổ cho phép về thời gian,không gian, hành động và không vượt quá giới hạn của tổ chức
Các bước cơ bản để lập kế hoạch quản lý dạy học môn Ngữ
Văn của giáo viên:
Quán triệt sâu sắc, đầy đủ những yêu cầu trong các Nghị
quyết, Chỉ thị, mệnh lệnh của cấp trên về dạy học Ngữ văn; mụctiêu dạy học môn Ngữ Văn và bám sát vào chương trình giáo dụcphổ thông môn Ngữ văn mà Bộ GD&ĐT vừa ban hành
Phân tích, đánh giá thực trạng, điều kiện về các nguồn lực
của nhà trường, đặc điểm bộ môn Ngữ Văn, đặc điểm đối tượng họcsinh làm căn cứ để xác định nội dung kế hoạch Nội dung kế hoạchdạy học môn Ngữ Văn cần đi từ việc nhận định những yếu tố tácđộng khách quan, chủ quan; rút ra những thuận lợi, khó khăn đốivới việc thực hiện các hoạt động dạy học theo hướng phát triểnnăng lực ngôn ngữ cho học sinh
Hình thành kế hoạch, xây dựng sơ đồ khung của kế hoạch dạy học môn Ngữ Văn theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ cho học
sinh Tuỳ theo tính chất từng loại kế hoạch và cấp quản lý cụ thể mà
thể hiện nội dung, sơ đồ cho phù hợp Kế hoạch cần phải xác định
Trang 13rõ được mục tiêu yêu cầu dạy học môn Ngữ Văn của giáo viên theotừng cấp quản lý, từng giai đoạn, từng chu kỳ, từng năm học, họckỳ…; xác định thứ tự thời gian tiến hành, nội dung giảng dạy,nguồn nhân lực, cơ sở vật chất kỹ thuật, cá nhân phụ trách Quyđịnh hiệp đồng, phối hợp giữa các lực lượng Trong các nội dung
đó, việc xác định mục tiêu dạy học môn Ngữ Văn là vấn đề cốt lõinhất Mục tiêu dạy học là mục tiêu trực tiếp mà chủ thể quản lýmong muốn đạt được
Trong xây dựng kế hoạch dạy học môn Ngữ Văn cần phảiquán triệt sâu sắc mục tiêu dạy học bộ môn nói riêng, mục tiêu dạyhọc bậc học THCS nói chung và các quyết định, kế hoạch của trên;vận dụng một cách khoa học, linh hoạt, sáng tạo ở cấp mình Kếhoạch phải xác định rõ mục tiêu, yêu cầu, NDDH; nội dung kế hoạchphải rõ ràng, thống nhất, phù hợp với quá trình dạy học; được phêchuẩn trước khi phổ biến, triển khai cho các lực lượng sư phạm.Đồng thời, cần xác rõ lực lượng tham gia và biện pháp tiến hànhtrong từng hoạt động; kế hoạch phải định tính, định lượng được yêucầu về chất lượng HĐDH
* Cách thức thực hiện biện pháp
Để lập kế hoạch dạy học môn Ngữ Văn theo hướng phát triển
năng lực ngôn ngữ cho học sinh, cần thực hiện tốt các nội dung cụthể sau:
Cấp ủy, ban giám hiệu các trường THCS, căn cứ yêu cầu mục
tiêu dạy học bộ môn, khung chương trình đào tạo đã được ban hành,chỉ đạo hướng dẫn, xây dựng các kế hoạch chung, trong đó có kếhoạch dạy học môn Ngữ Văn theo hướng phát triển năng lực ngôn
Trang 14ngữ cho học sinh Chỉ đạo, hướng dẫn bộ môn Ngữ văn xây dựng
kế hoạch giảng dạy, kiểm định chất lượng dạy học môn Ngữ Văncủa giáo viên Quá trình tổ chức thực hiện, điều hành cần quản lýmột cách chặt chẽ; tổ chức thanh tra, kiểm tra thường xuyên, kịpthời phát hiện những thiếu sót; đồng thời, có biện pháp giúp đỡ tổ
bộ môn Ngữ Văn giải quyết các vướng mắc khó khăn, chấn chỉnhnhững sai phạm hoặc thiếu sót trong việc triển khai thực hiện kếhoạch Sau mỗi học kỳ, năm học cần sơ tổng kết, rút kinh nghiệm
về công tác xây dựng, điều hành thực hiện kế hoạch dạy học mônNgữ Văn của giáo viên Việc sơ tổng kết công tác này có thể làmriêng hoặc tiến hành cùng với sơ tổng kết GDĐT của từng nhàtrường
Tổ bộ môn Ngữ văn, quán triệt sâu sắc kế hoạch giảng dạy của
nhà trường, căn cứ vào chương trình, nội dung môn học (học phần)Ngữ Văn, phân tích đánh giá số lượng, chất lượng đội ngũ giáo viêntrong tổ, phối hợp với các tổ chức, cá nhân trong nhà trường nắmchắc thực trạng phát triển năng lực ngôn ngữ của học sinh Tiếnhành xây dựng kế hoạch dạy học, phân công, chỉ đạo, hướng dẫncác giáo viên tổ bộ môn Ngữ Văn xây dựng kế hoạch dạy học mônNgữ Văn hướng vào phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh, xácđịnh rõ mục tiêu, yêu cầu, nội dung, hình thức, phương pháp,phương tiện, thời gian và biện pháp quản lý kế hoạch dạy học
Quá trình thực hiện kế hoạch, tổ bộ môn cần phân công, giaonhiệm vụ rõ ràng, xác định rõ trách nhiệm của giáo viên, có biệnpháp kích thích, động viên, giúp đỡ, tạo điều kiện cho giáo viênhoàn thành tốt nhiệm vụ tổ trưởng, tổ phó chuyên môn thường
Trang 15xuyên theo dõi kiểm tra quá trình giảng dạy, kịp thời bổ sung, điềuchỉnh, tổ chức rút kinh nghiệm khâu quản lý quá trình dạy học củagiáo viên, chú trọng bồi dưỡng giáo viên trẻ còn ít kinh nghiệm.
Từng giáo viên, cần xây dựng kế hoạch cá nhân hàng tuần,
hàng tháng một cách cụ thể, tỉ mỉ; nhất là kế hoạch dạy học Trong
đó, xác định rõ mục tiêu dạy học môn học, lựa chọn phương phápgiảng dạy; chuẩn bị chu đáo, đầy đủ cả về tâm thế, cơ sở vật chất,tài liệu Quá trình dạy học phải cố gắng thực hiện đầy đủ nội dungdạy học theo chương trình đào tạo.v.v ; chấp hành nghiêm quy chếGDĐT; tích cực rèn luyện tư duy độc lập, sáng tạo, nâng cao trình
độ chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng với mục tiêu yêu cầu dạy học đềra
Để xây dựng và thực hiện tốt kế hoạch dạy học môn Ngữ Văntheo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh cần phải tiếnhành một cách đồng bộ, khoa học, nền nếp Việc thực hiện quản lýtheo kế hoạch cần chặt chẽ, nghiêm túc và vận dụng sáng tạo, linhhoạt, mềm dẻo; tập trung nâng cao tính “tích cực hoá” trong tự quản
lý, tránh hình thức, đối phó, dập khuôn, cứng nhắc
Tổ chức thực hiện kế hoạch dạy học Ngữ Văn theo mục tiêu chương trình giáo dục phổ thông mới
*Mục tiêu của biện pháp
Đây là biện pháp quan trọng trong việc quản lý dạy họcmôn Ngữ văn ở trường THCS, việc quản lý chặt chẽ việc nộidung chương trình dạy học môn Ngữ văn cần hướng vào mụctiêu phát triển năng lực ngôn ngữ, năng lực văn học và năng lựcthẩm mỹ cho học sinh Điều này sẽ giúp cho giáo viên và cán bộ
Trang 16quản lý giáo dục có những phương hướng hoạt động cụ thể trongquá trình dạy học môn Ngữ Văn.
* Nội dung biện pháp
Để quản lý thực hiện kế hoạch dạy hoạch dạy học nhất làquản lý đầy đủ nội dung chương trình môn học Ngữ văn theo hướngphát triển NLNN học sinh, Hiệu trưởng phải thường xuyên theo dõi,đánh giá việc thực hiện chương trình giảng dạy qua lịch giảng, quachuẩn bị giáo án hàng tuần, hàng tháng và thông qua tổ trưởng bộmôn để quản lý
Khi quản lý thực hiện chương trình, nội dung dạy học cầnđảm bảo tính hệ thống liên tục của chương trình Ngữ văn, tính toàndiện trong giáo dục phổ thông (mối quan hệ giữa các bộ môn); đồngthời đảm bảo đúng nội dung đã quy định theo chương trình giáo dụcphổ thông mới với các yêu cầu về chuẩn kiến thức, kỹ năng, thái độtrong môn học Ngữ Văn
Ngoài ra, cần ngăn chặn việc dạy học tuỳ tiện, cắt xénchương trình, qua đó cũng giúp hiệu trưởng trong việc bố trí thờigian, xây dựng kế hoạch phục vụ và chỉ đạo tốt dạy học Ngữ Văntheo hướng phát triển NLNN học sinh Mặc khác sớm phát hiệnnhững sai sót của giáo viên trong việc thực hiện chương trình để kịpthời điều chỉnh cho phù hợp theo kế hoạch giảng dạy chung của nhàtrường
Trang 17đổi mới công tác quản lý nội dung, phương pháp và hình thức dạyhọc Ngữ văn.
Nâng cao nhận thức, năng lực và trình độ quản lý của Hiệutrưởng, Hiệu phó và tổ trưởng bộ môn Ngữ Văn về quản lý hoạtđộng giảng dạy của GV Ngữ văn theo hướng phát triển năng lựcngôn ngữ cho học sinh
Luôn trao đổi, học tập kinh nghiệm quản lý dạy học môn NgữVăn theo nội dung chương trình mới với các trường trong thành phốcũng như trong tỉnh và cả nước, vận dụng sáng tạo vào điều kiệnhoàn cảnh thực tế của trường và bộ môn mình quản lý
Để thực hiện tốt việc quản lý thực hiện chương trình dạy họcNgữ Văn theo hướng phát triển NLNN học sinh, thì ngay từ đầunăm học hiệu trưởng phải tổ chức cho giáo viên nắm vững yêu cầuthực hiện chương trình giáo dục phổ mới, các văn bản về công tácchuyên môn, trong đó việc thực hiện chương trình dạy học là mộtyêu cầu tất yếu các giáo viên phải thực hiện đầy đủ, nghiêm túc
Hàng năm cử giáo viên Ngữ văn tham gia đầy đủ các lớp bồidưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ (nhất là tập huấn về nội dungchương trình giáo dục phổ thông mới) do Bộ GD&ĐT và của SởGD&ĐT, Phòng GD&ĐT tổ chức Cần hạn chế việc không cho GV
đi tập huấn vì lý do tài chính của nhà trường;
Cho GV Ngữ Văn xây dựng kế hoạch chương trình giảng dạy,
kế hoạch thí nghiệm thực hành năm, tháng, tuần của cá nhân vàđược tổ trưởng ký duyệt vào đầu năm học, đầu tháng và đầu tuầntrước khi GV thực hiện chương trình dạy học theo tiến độ mà nhàtrường thông báo;
Trang 18Thống nhất với GV từ việc lên lịch báo giảng, sổ đầu bài và
vở học của HS khớp nhau và khớp với kế hoạch chương trình đãxây dựng;
Xây dựng kế hoạch kiểm tra việc thực hiện tiến độ chương từđầu năm học, tổ chức rà soát việc thực hiện chương trình vào tuầncuối mỗi tháng để kịp thời chỉ đạo việc dạy bù;
Chỉ đạo tổ chuyên môn ký xác nhận lịch báo giảng hàng tuầncủa GV để làm căn cứ kiểm tra hàng tháng của hiệu trường và để tổchức các hoạt động khác như thi thao giảng, dự giờ, ;
Tổ chức dự giờ đột xuất giáo viên để nắm bắt tiến độ thựchiện chương trình Nếu có vi phạm thì cần tìm hiểu nguyên nhân và
có biện pháp khắc phục và kịp thời chấn chỉnh GV trong việc thựchiện chương trình để đưa họ vào nền nếp giảng dạy chung của nhàtrường;
Để phục vụ công tác quản lý thực hiện chương trình, hiệutrưởng duy trì công tác kiểm tra nội bộ trường học hàng tháng, phốihợp với tổ trưởng chuyên môn, thư ký hội đồng tổ chức kiểm tra hồ
sơ chủ nhiệm, hồ sơ giáo viên bao gồm: kiểm tra giáo án, kiểm tralịch báo giảng, sổ đầu bài, việc vào điểm trong sổ điểm, hồ sơ thínghiệm, thực hành, sổ dự giờ, hồ sơ của tổ chuyên môn
* Điều kiện thực hiện biện pháp
Điều kiện để thực hiện việc quản lý thực hiện đầy đủ nộidung, chương trình dạy học dạy học Ngữ Văn theo hướng phát triểnNLNN học sinh đó là giáo viên và học sinh phải quát triệt mục tiêu
và yêu cầu nội dung chương trình giáo dục phổ thông mới, đồngthời phải thấm nhuần việc chấp hành tốt và đầy đủ nội dung chương
Trang 19trình có liên quan chặt chẽ đến vấn đề giáo dục trong nhà trường(tránh trình trạng chỉ dạy và học những nội dung có liên quan đếnthi, kiểm tra còn các nội dung khác chỉ dạy và học qua loa)
Hiệu trưởng cần phải coi trọng tất cả các môn học, đảm bảophân phối chương trình như: số tiết học, số bài học và trình tự thựchiện những nội quy về ôn tập, tổng kết, kiểm tra, thi,
Kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học môn Ngữ Văn theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ
* Mục tiêu của biện pháp
Kiểm tra đánh giá hoạt động dạy của giáo viên nhằm pháthiện và giúp giáo viên nâng cao chất lượng giáo dục và giảng dạy,giữ vững kỷ luật, khuyến khích sự cố gắng của giáo viên, giúp hiệutrưởng và các cấp quản lý giáo dục, sử dụng bồi dưỡng, đãi ngộgiáo viên một cách hợp lý Do đó, kiểm tra, giám sát, đánh giá làchức năng, khâu quan trọng không thể thiếu của hệ thống tổ chứcquản lý nói chung và quản lý giáo dục nói riêng, nhằm đảm bảo sựlãnh đạo và đánh giá chính xác mức độ đạt được kết quả, chất lượngquản lý hoạt động dạy học môn Ngữ Văn theo hướng phát triểnnăng lực ngôn ngữ học sinh
* Nội dung của biện pháp
Cần tập trung vào việc đánh giá việc xây dựng kế hoạch và tổchức thực hiện kế hoạch quản lý Kiểm tra, giám sát, đánh giá việc
sử dụng các nguồn lực, đánh giá nội dung, hình thức, phương phápquản lý chuẩn hóa đội ngũ giáo viên trong nhà trường Kiểm tra,giám sát, đánh giá việc ra quyết định quản lý của chủ thể quản lýđối với hoạt động này Đồng thời, xây dựng kế hoạch kiểm tra bao
Trang 20quát toàn bộ các nội dung hoạt động dạy học trong đó có xác định
rõ trọng tâm, phân bố đều các tháng trong năm học; đảm bảo địnhmức kiểm tra toàn diện và kiểm tra chuyên đề Dự kiến số lượngđược kiểm tra, hình thức kiểm tra và lực lượng phương tiện phục vụcho kiểm tra Thực hiện công tác kiểm tra đúng theo kế hoạch đãđịnh, trong trường hợp cần thiết có thể tăng cường thêm một số nộidung kiểm tra dưới hình thức kiểm tra chuyên đề, kiểm tra đột xuất
Tự đọc, tự tìm hiểu để nắm vững các vấn đề định kiểm tra Nâng caonghiệp vụ kiểm tra để phát hiện đúng thực trạng vấn đề, có nhận địnhchính xác Sử dụng các lực lượng tổ trưởng, cốt cán chuyên môntrong trường hỗ trợ hoạt động kiểm tra để đảm bảo tính chính xáckhoa học trong kiểm tra và tư vấn hiệu quả, đúng những điều màngười thực hiện đang gặp khó khăn
* Cách thức thực hiện biện pháp
Để công tác kiểm tra hoạt động dạy học phát huy được hiệuquả, Hiệu trưởng phải quan tâm toàn diện tất cả các khâu từ lập kếhoạch kiểm tra, tiến hành kiểm tra, tư vấn, thúc đẩy, điều chỉnh saukhi kiểm tra Phải gắn kết quả kiểm tra với việc đánh giá thi đua cán
bộ giáo viên.Về nội dung kiểm tra hoạt động dạy học cần bao quátđầy đủ các nội dung nhà trường chỉ đạo giáo viên thực hiện từ khâusoạn bài, thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học, sử dụng đồdùng dạy học, thực hiện hoạt động kiểm tra đánh giá, thực hiện cácloại hồ sơ quy định, thực hiện giờ dạy trên lớp Phạm vi kiểm tra cóthể kiểm tra chuyên đề hoặc kiểm tra toàn diện hoạt động sư phạmcủa giáo viên Hình thức kiểm tra có thể báo trước hoặc kiểm tra độtxuất Kiểm tra toàn diện lao động sư phạm của giáo viên vận dụngtheo thông tư số 43/2006/TT-GD&ĐT ngày 20 tháng 10 năm 2006
Trang 21của Bộ giáo dục và Đào tạo Về số lượng kiểm tra cần đảm bảokiểm tra toàn diện được 1/3 số cán bộ giáo viên, số còn lại phải đượckiểm tra chuyên đề.
Một là, kiểm tra chuyên đề
Kiểm tra thực hiện chương trình dạy học môn Ngữ văn: Cần
huy động các tổ trưởng chuyên môn hỗ trợ kiểm tra dưới hình thứcđột xuất Về cách thức kiểm tra cần đối chiếu giáo án, sổ chi đầubài, thời khóa biểu, lịch báo giảng, vở ghi của học sinh để xem xéttiến độ thực hiện chương trình, quy định của phân phối chươngtrình Cần đối chiếu kỹ trong giáo án, vở ghi của học sinh để xemxét việc giáo viên đã thực hiện đúng những vấn đề điều chỉnh nộidung dạy học chưa và đã tiến dạy học môn Ngữ văn theo hướngphát triển năng lực ngôn ngữ học sinh hay chưa
Kiểm tra việc soạn bài dạy môn Ngữ văn theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ: Việc chuẩn bị giờ lên lớp quyết định đến
chất lượng giờ lên lớp và chất lượng quá trình dạy học Ngữ văn.Việc giáo viên tự chuẩn bị cho các giờ lên lớp là việc quan trọngnhất trong qui trình lao động sư phạm
Quản lý việc chuẩn bị giờ lên lớp là một hoạt động quản lýcần thiết để nâng cao hiệu quả của việc dạy và học Do đặc điểmđặc thù của lao động sư phạm nên công tác chuẩn bị giờ lên lớp dogiáo viên thực hiện ở nhà và gắn với thời gian rảnh rỗi Vì vậy, đây
là khâu khó quản lý đối với hiệu trưởng mà chủ yếu được thực hiệnthông qua kiểm tra và tư vấn thúc đẩy sau kiểm tra
Hiệu trưởng phải có quan niệm đúng đắn về giáo án dạy họcNgữ Văn theo hướng phát triển năng lực ngôn ngữ và quan trọng