THỰC TRẠNG QUẢN lý GIÁO dục kĩ NĂNG tìm HIỂU tự NHIÊN và xã hội CHO học SINH các TRƯỜNG TIỂU học HUYỆN mỹ đức, hà nội THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG đội TNTP HCM

THỰC TRẠNGQUẢN LÝ GIÁO DỤC KĨ NĂNG TÌM HIỂU TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN MỸ ĐỨC, HÀ NỘI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG ĐỘI TNTP HCMVài nét khái quát về đặc điểm tự nhiê

THỰC TRẠNGQUẢN LÝ GIÁO DỤC KĨ NĂNG TÌM HIỂU TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI CHO HỌC SINH CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN MỸ ĐỨC, HÀ NỘI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG ĐỘI TNTP HCM

Vài nét khái quát về đặc điểm tự nhiên và tình hình kinh tế, xã hội huyện Mỹ Đức, Hà Nội

Điều kiện tự nhiên

Nằm về phía Tây Nam thành phố Hà Nội, huyện Mỹ Đức có tổng diện tích tự nhiên 22625,08 ha (chiếm 6,72% tổng diện tích tự nhiên toàn thành phố); với dân số 186.760 người (mật độ dân số trung bình đạt 811 người/km2) Huyện gồm 21 xã và 1 thị trấn, trong đó có 12 xã đồng bằng dọc sông Đáy, 9 xã trung du và 1 xã miền núi Trung tâm huyện cách trung tâm thành phố Hà Nội 54 km về phía Tây Nam và cách thành phố Phủ Lý (Hà Nam) 37 km

Huyện Mỹ Đức có vị trí địa lý hết sức quan trọng về

KT - XH, thể hiện ở các vị trí tiếp giáp:

+ Phía Bắc giáp huyện Chương Mỹ;

+ Phía Đông có sông Đáy là ranh giới tự nhiên với huyện Ứng Hoà;

+ Phía Tây giáp huyện Lương Sơn, huyện Lạc Thủy (tỉnh Hoà Bình);

+ Phía Nam giáp huyện Kim Bảng (tỉnh Hà Nam) Huyện Mỹ Đức nằm trong khu vực chuyển tiếp giữa đồng bằng với miền núi, nên huyện có hai dạng địa hình chính: Địa hình núi đá xen kẽ với các khu vực úng trũng bao gồm 10 xã phía Tây huyện; Địa hình đồng bằng gồm 12

xã, thị trấn ven sông Đáy.

Nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, một năm chia thành 2 mùa khá rõ nét, mùa lạnh kéo dài từ tháng 11 năm trước đến tháng 3 năm sau, mùa nóng từ tháng 4 đến tháng 10.

Trên địa bàn huyện có 2 sông chính chảy qua:

+ Hệ thống sông Đáy: là một phân lưu của sông Hồng, đoạn sông chảy qua địa phận huyện Mỹ Đức dài khoảng 42 km.

+ Sông Thanh Hà bắt nguồn từ vùng núi đá huyện Lương Sơn, Kim Bôi (Hoà Bình) và chảy vào sông Đáy tại cửa cầu Hội Xá xã Hương Sơn Sông có chiều dài 28 km và diện tích lưu vực 390 km2 Do không có đê nên sông thường gây ngập úng cho các khu vực 2 bên bờ trong mùa mưa.

Ngoài ra trên địa bàn của huyện còn có sông Mỹ Hà và các kênh lớn như Kênh tiêu 7 xã, kênh Phù Đổng dọc trục huyện …

Thực trạng phát triển kinh tế xã hội

Trong 5 năm qua kinh tế của huyện đã có nhiều chuyển biến tích cực, tăng trưởng kinh tế ổn định, bình quân cả giai đoạn đạt 8%/năm Trong đó ngành dịch vụ có tốc độ tăng cao nhất (12%), công nghiệp và xây dựng đạt 7,01%, nông – lâm- thủy sản đạt 5%/năm Tổng giá trị sản xuất năm 2018 (theo giá cố định 2010) đạt 5.769,1 tỷ đồng, tăng 40% so với năm

2011 Thu nhập bình quân trên đầu người đạt 19,0 triệu đồng/người/năm, cao hơn 2 lần năm 2010.

Cơ cấu kinh tế của huyện trong 5 năm qua có bước chuyển biến tích cực theo hướng tăng tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ, giảm tỷ trọng ngành nông nghiệp Tỷ trọng giá trị sản xuất khu vực nông lâm nghiệp, thuỷ sản giảm từ 39,5% năm 2011 xuống 37,01% năm 2018 Tỷ trọng ngành Dịch vụ - Thương mại tăng từ 29,0% năm 2011 lên 33,41% năm 2018 Tỷ trọng ngành Công nghiệp - Xây dựng

có biến động không đáng kể, năm 2018 đạt 29,58%.

Như vậy, mặc dù cơ cấu kinh tế của huyện đã có sự chuyển dịch tích cực, song còn chậm.

Theo số liệu thống kê, năm 2018 huyện Mỹ Đức có

186760 người Mật độ dân số trung bình 812 người/km2, trong

đó dân số thành thị 7.145 người, chiếm 3,83%, dân số nông thôn 179.615 người, chiếm 96,17% dân số toàn huyện.

Số lao động của huyện có 93.900 người, chiếm 50,28% dân số, trong đó lao động nông nghiệp chiếm 65,3%; công nghiệp - xây dựng chiếm 9%; dịch vụ thương mại chiếm 25,7% Nhìn chung số lao động tham gia vào các lĩnh vực hoạt động kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện hiện nay được

sử dụng chưa thật hợp lý Tình trạng thiếu việc làm, năng suất lao động thấp vẫn còn phổ biến.

Năm 2018, thu nhập bình quân đạt 19.5 triệu đồng/người/năm, cao gấp 1,6 lần năm 2010 Những năm gần đây nhờ có sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nên số hộ có thu nhập cao ngày càng tăng Đời sống nhiều hộ gia đình

được cải thiện (cả về vật chất lẫn tinh thần), tỷ lệ hộ khá,

giàu tăng lên rõ rệt.

Khái quát đặc điểm ngành giáo dục huyện Mỹ Đức

Trong những năm gần đây, ngành giáo dục và đào tạo huyện đã phát triển từng bước vững chắc và có sự đột phá Công tác phát triển số lượng và chất lượng giáo dục năm sau cao hơn năm trước ở các cấp học Mạng lưới trường, lớp

được mở rộng đúng quy hoạch; cơ sở vật chất, thiết bị đồ dùng học tập được tăng cường đầu tư; cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin được đầu tư đồng bộ Khung cảnh sư phạm các trường ngày càng khang trang hiện đại Đội ngũ cán bộ, giáo viên nhân viên được tăng cường, đảm bảo chất lượng chuyên môn và năng lực sư phạm Tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn

và trên chuẩn cao Các hoạt động phong trào thi đua được tổ chức sôi nổi, thiết thực, có ý nghĩa Công tác quản lý giáo dục trên địa bàn có nhiều biện pháp linh hoạt, hiệu quả.

Chất lượng đại trà được nâng lên trong từng năm học;

Số lượng học sinh giỏi các cấp được tăng theo từng năm học Các nhà trường đều quan tâm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường với gia đình và xã hội; chú trọng giáo dục truyền thống, đạo đức, lối sống, pháp luật, thể chất, hướng nghiệp, đảm bảo sự phát triển toàn diện lành mạnh về sức khoẻ, trí tuệ, đạo đức, tình cảm cho học sinh Phong trào văn nghệ, thể dục thể thao, hoạt động Đoàn, Hội, Đội được duy trì Công tác y tế trường học, chăm sóc sức khỏe học sinh được quan tâm

Hoạt động bồi dưỡng thường xuyên ở các nhà trường

đã được chú trọng; trình độ chuyên môn của đội ngũ nhà

giáo nâng lên đáng kể Nâng cao hiệu quả trong mỗi giờ dạy, phát động các phong trào thi đua dạy tốt- học tốt, tổ chức hội thi giáo viên giỏi cấp trường, cấp huyện, qua đó động viên, khuyến khích các thầy cô giáo có những bài giảng hay, giờ học tốt Tỷ lệ giáo viên trên chuẩn ở cấp tiểu học 95,6%.

Trong định hướng phát triển Thủ đô trở thành trung tâm lớn hàng đầu của cả nước về văn hóa, giáo dục, thực hiện tốt 3 nhiệm vụ chiến lược: Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài; từng bước tiếp cận trình độ giáo dục - đào tạo tiên tiến của các nước trong khu vực và trên thế giới, huyện Mỹ Đức với vị trí là một huyện ngoại thành của Thủ đô, có điều kiện phát triển kinh tế- xã hội chưa cao nhưng đang trên đà tăng trưởng, giáo dục Thanh Xuân sẽ có những thuận lợi cơ bản nhưng cũng đang đứng trước nhiều khó khăn, thử thách Trong những năm qua, Cấp

ủy Đảng, chính quyền từ huyện đến xã đều rất quan tâm đến

sự nghiệp giáo dục và đào tạo; kinh tế của huyện duy trì tăng trưởng; thu ngân sách hàng năm đều đạt và vượt chỉ tiêu tạo tiền đề về nguồn lực tài chính để đầu tư cho sự nghiệp giáo dục; thu nhập của người dân tăng, thuận lợi cho việc huy động các nguồn lực đầu tư giáo dục và đào tạo.

Trong bối cảnh công cuộc đổi mới căn bản toàn diện đang diễn ra mạnh mẽ, với sự chỉ đạo sát sao về chuyên môn của Sở giáo dục và đào tạo Hà Nội, ngành giáo dục huyện

Mỹ Đức có nhiều cơ hội để tiếp cận nền giáo dục tiên tiến, hiện đại, ứng dụng khoa học công nghệ và vận dụng những

cơ chế chính sách mới để tiếp tục phát triển toàn diện, vững chắc, có sự đột phá và những điểm mới Tuy nhiên, do giáo dục liên quan đến mọi mặt đời sống xã hội nên sẽ phức tạp

và đương nhiên là rất khó khăn Kinh tế xã hội phát triển, đời sống nhân dân được nâng lên đòi hỏi giáo dục và đào tạo huyện nhất thiết phải có những mô hình giáo dục mới đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân dân; tác động tiêu cực của kinh tế thị trường và các vấn đề xã hội dễ làm phát sinh những vấn đề phức tạp tác động đến môi trường giáo dục; dân số cơ học trên địa bàn quận tăng nhanh tạo áp lực về đầu

tư cơ sở vật chất trường lớp; quỹ đất dành cho phát triển giáo dục còn thiếu Mức độ phát triển và chất lượng giáo dục giữa các trường, các phường chưa đồng đều Một bộ phận đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới

và hội nhập quốc tế Để chuẩn bị cho cuộc cải cách nội dung chương trình và phương pháp giáo dục phổ thông, thực thi những cơ chế chính sách mới, giáo dục huyện Mỹ Đức cần phải có lộ trình chuẩn bị những điều kiện thiết yếu để đáp

ứng nhanh chóng việc đổi mới, tiếp tục giữ vững, nâng cao chất lượng đại trà và mũi nhọn và hiệu quả giáo dục và đào

tạo theo phương châm phát triển: Chuẩn hoá, hiện đại hoá,

xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế.

Hiện nay, trên đại bàn huyện Mỹ Đức có 29 trường Tiểu học công lập Trong đó có 20 trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia.

Thực trạng giáo dục kĩ năng tìm hiểu tự nhiên và

xã hội thông qua hoạt động Đội TNTP HCM ở trường tiểu học huyện Mỹ Đức, Hà Nội

Thực trạng nhận thức về vai trò của hoạt độngĐội TNTP HCM và việc GD kỹ năng tìm hiểu TNXH cho học sinh tiểu học thông qua hoạt động Đội TNTP HCM

Để có cơ sở khoa học xác định, phân tích thực trạng quản lý GDkỹ năng tìm hiểu TNXH thông qua hoạt động Đội TNTP HCM, đề tài tập trung điều tra ở 29 trường tiểu học.

* Nội dung điều tra gồm những vấn đề sau:

- Mức độ nhận thức của các đối tượng về hoạt động

GD kỹ năng tìm hiểu TNXH.

- Mức độ tổ chức thực hiện và quản lý chương trình hoạt động Đội TNTP HCM.

Các phiếu điều tra thu được được xử lý, phân tích theo phương pháp tính tỉ lệ phần trăm và cho các bảng số liệu theo các nội dung được khảo sát.

Đối tượng và phương pháp điều tra phục vụ đề tài nghiên

Kết quả khảo sát như sau:

Nhận thức của CB, GV và PHHS về vai trò của Đội TNTP HCM trong

việc GD kỹ năng tìm hiểu TNXH cho HS Tiểu học

Đối

tượng

Mức độ nhận thức

Điể m TB

Th ứ bậc

Rất quan

trọng

Quantrọng

Bìnhthường

Khôngquan trọngS

Trong đó, 100% GV Tổng phụ trách Đội đều đánh giá vai trò quantrọng của Đội TNTP HCM, không có GV TPT nào nhận thức ở mức độ khôngquan trọng Đặc biệt, trong số 29 GV TPT Đội thì có 36,7% GV đánh giá ởmức độ quan trọng, 17.2% đánh giá là rất quan trọng, còn lại là mức độ trungbình So với 4 nhóm đối tượng khảo sát còn lại thì điểm trung bình của nhómđối tượng là GV TPT Đội là cao nhất, xếp thứ bậc 1 Đối với đội ngũ BanGiám hiệu nhà trường, có trên 62% đánh giá ở mức độ quan trọng, nhưng vẫn

có những đồng chí đánh giá chưa đúng vai trò của Đội (6,9% đánh giá mức độkhông quan trọng) Điều này cho thấy khi nhận thức của nhà quản lý chưađúng sẽ là một cản trở rất lớn để Đội có thể phát huy hết vai trò trong nhàtrường

Không những vậy, ngay cả nhận thức của Gia đình và chính bảnthân HS cũng chưa đánh giá đúng vai trò của Đội trong việc GD kỹ năngtìm hiểu TNXH cho HS, vì vậy sự phối hợp giữa GD Gia đình – nhàtrường và xã hội còn gawoj rất nhiều khó khăn

* Các nội dung liên quan đến nhận thức của nhà quản lí về mức độ

cần thiết của việc giáo dục kỹ năng tìm hiểu TNXH cho học sinh tiểuhọc thông qua hoạt động Đội TNTP HCM.

Kết quả điều tra thể hiện qua số liệu của bảng 2.4 dưới đây:

Nhận thức về hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông qua hoạt

Th ứ bậc

Rất cần

thiết Cần thiết

Bìnhthường

Khôngcần thiếtS

Cụ thể là, đối với nhóm đối tượng là GV TPT Đội có tới 65.5% cho rằnghoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông qua hoạt động Đội TNTPHCM là cần thiết, đánh giá ở mức độ rất cần thiết có 17.2% Với kết quả

đó, điểm trung bình và thứ bậc của nhóm đối tượng TPT Đội được xếp thứbậc 1 Điểm trung bình nhận thức về hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu

TNXH thông qua hoạt động Đội TNTP HCM của đội ngũ Ban Giám hiệuđạt 2.83, xếp thứ bậc 2 Chỉ riêng nhóm đối tượng khảo sát là PHHS và bảnthân các em HS chưa đánh giá cao sự cần thiết của hoạt động này, có tớihơn 20% ở cả 2 nhóm đều cho rằng hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXHthông qua hoạt động Đội TNTP HCM là không cần thiết.

Rõ ràng việc nhận thức về vai trò hoạt động Đội TNTP HCM vàhoạt động giáo dục kỹ năng tìm hiểu TNXH của các nhà quản lý, GV và

HS còn chưa cao Từ nhận thức ấy nên việc đầu tư về nhân sự, thời gian

và vật chất cũng như quan tâm đến các yếu tố có liên quan còn nhiều hạnchế

Thực trạng về hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông qua hoạt động Đội TNTP HCM

Thực trạng về hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông qua hoạt động Đội

Trao đổi với TPT Đội các trường, hầu hết ý kiến cho rằng: BGHcác nhà trường thường giao phó cho TPT Đội trong các hoạt động ĐộiTNTP HCM; TPT Đội đa số là GV làm kiêm nhiệm, tức là vừa tham giadạy học trên lớp, vừa phụ trách công tác Đội nên rất ít thời gian để đầu

tư cho các hoạt động; mọi người cũng quen với những nội dung và hìnhthức cũ và BGH cũng chẳng yêu cầu khắt khe Hơn nữa, GV còn thiếunghiệp vụ, không được đào tạo bài bản, chuyên môn về công tác Đội Vìvậy còn rất nhiều khó khăn tồn tại trong các nhà trường hiện nay

Để nghiên cứu sâu hơn nữa thực trạng hoạt động GD kỹ năng tìmhiểu TNXH cho HS tiểu học thông qua hoạt động Đội TNTP HCM, tácgiả tiếp tục khảo sát thực trạng thực hiện hoạt động này bằng các phiếukhảo sát

Mức độ thực hiện hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH tại các

trường Tiểu học

tượng m

TB

ứ bậc

Rấtthường

xuyên

Thườngxuyên

Thỉnhthoảng

KhôngthườngxuyênS

Tiểu học Phúc Lâm) Xuất phát từ nhiều lí do, trong đó phải kể đến vìđây là 2 đơn vị xã và thị trấn có điều kiện kinh tế phát triển hơn so vớicác xã khác trong toàn huyện, sự quan tâm của gia đình đối với việc họccủa các con cũng nhiều hơn, vì vậy sự phối hợp các lực lượng trong vàngoài nhà trường được thực hiện tốt hơn, nguồn vốn huy động được từcác nguồn xã hội hóa cao vượt trội hơn so với các trường khác Đây làđiều kiện rất thuận lợi để các nhà trường tổ chức thành công các hoạtđộng giáo dục kỹ năng cho các con với nhiều hình thức phong phú.

* Khảo sát hiệu quả phối hợp thực hiện GD kỹ năng tìm hiểuTNXH cho HS của GVCN

Đánh giá hiệu quả thực hiện hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH

Th ứ bậc

động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH tại lớp của mình GVCN cũng đãquan tâm đến công tác bồi dưỡng năng lực tổ chức hoạt động cho độingũ cán sự lớp.

- Việc phối hợp với PHHS hầu như chỉ là trao đổi những khuyếtđiểm của các em thông qua sổ liên lạc chứ chưa quan tâm đến việc khaithác ở PHHS sự giúp đỡ để tổ chức cho hoạt động Hầu hết các hoạtđộng sau khi được tổ chức xong không được rút kinh nghiệm Theohướng dẫn thì sau khi kết thúc một chủ điểm hoạt động GVCN phải tiếnhành đánh giá theo đúng quy trình dựa trên tiêu chí đánh giá và mức độđánh giá Nhưng hầu như GVCN bỏ qua việc HS và tổ nhóm đánh giá,việc đánh giá của GVCN cũng không thường xuyên, kết quả đánh giácũng không công bố hàng tháng

Đối chiếu với nội dung điều tra phụ huynh học sinh, HS cho thấyviệc đánh giá của GVCN là tương đối chính xác trong việc phối hợp vớiPHHS và đánh giá kết quả hoạt động của các em

Qua trao đổi TPT Đội cho biết GVCN đã đánh giá đúng mức cácnội dung trong phiếu hỏi Phỏng vấn một số GV chúng tôi thấy: GVCNthường gặp riêng cán sự lớp trao đổi công việc mà không triển khai đến

HS cả lớp với lý do không có nhiều thời gian GV ngại không muốn làmphiền PHHS trong việc phối hợp tổ chức, một phần cũng do PHHSkhông nhiệt tình, bận rộn, một bộ phận PHHS thì kém hiểu biết,

Như vậy, một số quan điểm nhận thức của GVCN còn chưa đúngđắn, GV cũng chưa thực sự có trách nhiệm và có tâm huyết trong tổ chứchoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH Một nguyên nhân có thể kể đến

đó là công tác kiểm tra đánh giá của Hiệu trưởng về hoạt động GD kỹnăng tìm hiểu TNXH đối với GVCN còn lỏng lẻo, chưa sát sao; chưa cónhững quy định, tiêu chí bắt buộc, chặt chẽ đối với đội ngũ GVCN; nhàtrường chưa có kế hoạch thống nhất tiết sinh hoạt trong từng tháng chocác khối lớp

* Khảo sát hiệu quả thực hiện hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu