CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC KĨ NĂNG TÌM HIỂU TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINHCơ sở lý luận Xã hội hiện đại có sự t
Trang 1CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC KĨ NĂNG TÌM HIỂU TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI CHO HỌC SINH TIỂU HỌC THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH
Cơ sở lý luận
Xã hội hiện đại có sự thay đổi toàn diện về kinh tế,văn hóa, xã hội và lối sống với tốc độ nhanh đã làm nảysinh những vấn đề mà trước đây con người chưa gặp, chưatrải nghiệm, chưa phải ứng phó, đương đầu Hoặc có nhữngvấn đề đã xuất hiện trước đây, nhưng nó chưa phức tạp, khókhăn và đầy thách thức như trong xã hội hiện đại, nên conngười dễ hành động theo cảm tính và không tránh khỏi rủi
ro Nói cách khác, để đến bến bờ thành công và hạnh phúctrong xã hội hiện đại, con người cần phải có kĩ năng sống,
cụ thể hơn là kỹ năng tìm hiểu TNXH Và để tồn tại đượctrong xã hội ấy, trước hết con người cần phải rèn luyện kỹnăng tìm hiểu tự nhiên và xã hội
Nhu cầu vận dụng kĩ năng sống một cách trực tiếp,hay gián tiếp được nhấn mạnh trong nhiều khuyến nghịmang tính quốc tế, bao gồm cả trong Diễn đàn giáo dục chomọi người (thể hiện trong chương trình hành động Dakar)
Trang 2trong việc thực hiện Công ước Quyền trẻ em; trong Hộinghị quốc tế về dân số và phát triển và giáo dục cho mọingười Gần đây nhất là trong Tuyên bố về cam kết của Tiểuban đặc biệt của Liên Hiệp Quốc về HIV/AIDS (tháng 6năm 2001), các nước đó đồng ý rằng “Đến năm 2005 đảmbảo rằng ít nhất có 90% và vào năm 2010 ít nhất có 95%thanh niên và phụ nữ tuổi từ 15 đến 24 có thể tiếp cận thôngtin, giáo dục và dịch vụ cần thiết để phát triển kĩ năng sống
để giảm những tổn thương do sự lây nhiễm HIV” (Nguồn:
Unicef life skills ).
Cũng tại Diễn đàn Giáo dục Thế giới Dakar, tháng5/2000 trường học thân thiện với người học được phản ánhtrong quan điểm toàn diện về chất lượng được nêu trongKhuôn khổ Hành động Dakar UNESCO và UNICEF đó
nhận thấy mô hình “trường học thân thiện” với các yếu tố
của nó là một giải pháp nâng cao chất lượng và đảm bảocông bằng giáo dục Vì vậy mô hình này đó được phổ biến,
áp dụng ở 40 quốc gia trên thế giới Trong mô hình trườnghọc thân thiện tiêu chí giáo dục kỹ năng sống vừa như làmột biểu hiện của chất lượng giáo dục, vừa để giúp HSsống an toàn
Ở Việt Nam, một trong những cơ sở nghiên cứu đưa
Trang 3GDkỹ năng tìm hiểu TNXH vào giáo dục đào tạo, trước hết làbậc tiểu học là “Trung tâm nghiên cứu giáo dục đạo đức côngdân”, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam Để đổi mới giáo dụcđào tạo năm 2000, trung tâm đã cử cán bộ tiếp cận vớichương trình GDKNS và tích hợp vào chương trình môn Đạođức ở tiểu học và môn Giáo dục công dân cũng như chươngtrình Hoạt động GD KỸ NĂNG TÌM HIỂU TNXHở trườngphổ thông (từ tiểu học đến THPT) ngay từ năm 1998.
Một trong những người có những nghiên cứu mangtính hệ thống về kĩ năng sống và GDKNS ở Việt Nam là tácgiả Nguyễn Thanh Bình Tác giả và cộng sự đã triển khainghiên cứu tổng quan về quá trình nhận thức về kĩ năngsống và đề xuất yêu cầu tiếp cận kĩ năng sống trong giáodục và GDKNS ở nhà trường phổ thông, đồng thời tìm hiểuthực trạng GDKNS cho người học từ trẻ mầm non đếnngười lớn thông qua giáo dục chính quy và giáo dục thườngxuyên ở Việt Nam
Trên cơ sở phân tích, so sánh, tổng kết kinh nghiệmthực tiễn và tổng hợp, khái quát hoá qua nghiên cứu 2 chu
kì đề tài cấp Bộ về Giáo dục KNS cho học sinh THPT tácgiả Nguyễn Thanh Bình đã xây dựng được khung lí luận vềgiáo dục KNS từ xác định thuật ngữ, mục tiêu, nhiệm vụ,
Trang 4nội dung, nguyên tắc, phương pháp giáo dục cho đến đánhgiá kết quả và tác động của giáo dục KNS.
Một số kết quả nghiên cứu khác có giá trị quan trọngtrong việc lập quan điểm phương pháp luận cũng như địnhhướng và tiếp cận trong việc nghiên cứu kĩ năng sống, KNScho thế hệ trẻ Đó là các nghiên cứu của các tác giả ĐặngQuốc Bảo, Phạm Minh Hạc nhưng không trực tiếp đề cậpđến vấn đề kĩ năng sống, GD kỹ năng tìm hiểu TNXH nhưđối tượng nghiên cứu
Ngành giáo dục đã triển khai chương trình GD KNSvào hệ thống giáo dục chính quy và không chính quy Nộidung giáo dục của nhà trường phổ thông được định hướngbởi mục tiêu GD KNS Theo đó, các nội dung GDKNSđược triển khai theo các cấp học như:
+ Chương trình cải cách của giáo dục mầm non (1994)
đã chú ý đến giáo dục hành vi, kĩ năng tự phục vụ, kĩ nănggiao tiếp ứng xử Chương trình khung chăm sóc giáo dục trẻ
đã chú trọng các nội dung như: phát triển thể chất, nhậnthức, phát triển ngôn ngữ, tình cảm, nghệ thuật của trẻ
+ GDKNS ở bậc tiểu học tập trung vào các kĩ năngchính, kĩ năng cơ bản như đọc, viết, tính toán, nghe, nói; coitrọng đúng mức các kĩ năng sống trong cộng đồng, thích
Trang 5ứng với những thay đổi diễn ra hàng ngày trong tự nhiên, xãhội hiện đại (kỹ năng tìm hiểu TNXH), hình thành các kĩnăng tư duy sáng tạo, phê phán, giải quyết vấn đề, ra quyếtđịnh, trí tưởng tượng.
Với các bậc học trên, việc GDKNS và kỹ năng tìmhiểu TNXH được chủ yếu thông qua chương trình các mônhọc và các hoạt động GDkỹ năng tìm hiểu TNXH của nhàtrường cùng với một số chương trình dự án do nước ngoàitài trợ
Tuy nhiên, theo tác giả Hà Nhật Thăng: “GDkỹ năng tìm hiểu TNXH cho học sinh là một quá trình tổ chức hoạt động bằng nhiều hình thức, phương pháp khác nhau thông qua nhiều lực lượng xã hội nhằm giúp các em có hiểu biết
về những việc cần phải làm, phải tránh, đặc biệt giúp các
em rèn luyện để có kĩ năng ứng xử phù hợp với các tình huống tốt, xấu có thể gặp trong cuộc sống ”
Hơn nữa, qua tập hợp nghiên cứu, phân tích tổng hợp vàtổng quan vấn đề từ việc khảo sát các đề tài liên quan ở trongnước và có thể đưa ra nhận định:
- Chủ yếu các đề tài phân tích làm rõ tính cấp bách củavấn đề kĩ năng sống, KD KNS, chưa tập trung nghiên cứusâu về kỹ năng tìm hiểu TNXH và giải quyết nhiệm vụ
Trang 6nghiên cứu lý luận một cách có hệ thống về phương pháp,hình thức GDkỹ năng tìm hiểu TNXH cho học sinh, sinhviên nói chung và học sinh tiểu học nói riêng.
- Hoạt động Đội TNTP HCM vốn có rất nhiều hoạtđộng rèn luyện kỹ năng tìm hiểu TNXH Nếu quản lí nhàtrường đổi mới hoạt động Đội TNTP HCM, tích hợp những
kỹ năng tìm hiểu tự nhiên – xã hộicần giáo dục vào hoạtđộng Đội TNTP HCM để học sinh lựa chọn, trải nghiệm vàphát huy vài trò của mình với tập thể và xã hội, giúp các embiết cách chủ động ứng phó với những hiện tượng tự nhiên– xã hội xảy ra xung quanh cuộc sống của mình, rèn cho các
em lối sống biết tôn trọng, yêu quý tập thể, hình thành tácphong nhanh nhẹn và nề nếp kỉ luật thì hiệu quả chất lượng
GD của nhà trường nói chung và giáo dục kỹ năng nói riêng
sẽ được nâng cao
GD kỹ năng tìm hiểu tự nhiên – xã hội là việc đòi hỏi
sự tham gia của rất nhiều lực lượng xã hội bao gồm cả giađình, nhà trường và xã hội với bằng nhiều hình thức khácnhau Tuy nhiên, việc GD kỹ năng tại các trường học chỉmới dừng lại ở trên lớp, trong các tiết học như: Đạo đức, Tựnhiên xã hội hay sự lồng ghép trong một số hoạt động KGKNS nói chung Mục đích của GDkỹ năng tìm hiểu
Trang 7TNXHnói chung cho học sinh trong giờ giảng, trong cáchoạt động chưa được xác định đúng mức, rõ ràng.Vì thếhiệu quả của việc GDkỹ năng tìm hiểu TNXH cho các emcòn nhiều hạn chế Do vậy, cần thiết phải khai thác nội lựccủa chính hoạt động Đội TNTP HCM nhằm thực hiện cóhiệu quả nội dung giáo dục kỹ năng tìm hiểu TNXH chohọc sinh ở bậc tiểu học.
Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, tác giả nhận thấychưa có một đề tài hay công trình nào nghiên cứu về GD kỹnăng tìm hiểu tự nhiên xã hội thông qua hoạt động ĐộiTNTP HCM ở các trường tiểu học trên địa bàn huyện MỹĐức Vì vậy với hy vọng đem đến những đổi mới, giúp các
em HS Tiểu học trên địa bàn huyện Mỹ Đức có những kỹnăng cơ bản nhất để thích ứng với xã hội hiện đại ngày nay,cũng như góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục địa phương,tác giả tiến hành nghiên cứu và thực hiện đề tài “Quản lýgiáo dục kĩ năng tìm hiểu tự nhiên và xã hội cho học sinhcác trường tiểu học huyện MỹĐức, Hà Nội thông qua hoạtđộng Đội TNTP HCM” làm đề tài luận văn của mình
Trang 8Các khái niệm cơ bản
Quản lý, Quản lý giáo dục, kĩ năng, tự nhiên và xã hội
Quản lý, quản lý giáo dục
Quản lý, chức năng quản lý
Cụm từ “Quản lý” được thường xuyên sử dụng trong
nghiên cứu khoa học của xã hội loài người Ngay từ buổi sơkhai, để đương đầu với sức mạnh của tự nhiên, để tồn tại vàphát triển, con người đã phải hình thành các nhóm hợp táclao động để nhằm thực hiện những mục tiêu mà từng cánhân riêng lẻ không thể thực hiện được, điều này đòi hỏiphải có tổ chức, phải có sự phân công và hợp tác trong laođộng, và từ đó xuất hiện sự quản lý
Các Mác đã nói: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân và thực hiện chức năng chung phát sinh
từ vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất, khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó Một người độc tấu
vĩ cầm thì tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì
cần phải có nhạc trưởng”[11; 480].
Trang 9Trong nghiên cứu khoa học có rất nhiều quan niệm về
QL, theo những cách tiếp cận khác nhau Chính từ sự đadạng về cách tiếp cận, dẫn đến sự phong phú về các quanniệm QL Sau đây là một số khái niệm của các tác giả trongnước và nước ngoài
Tác giả H.Koontz (Mỹ): QL là một hoạt động thiết yếunhằm đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của các cá nhân đểđạt được mục đích của nhóm (tổ chức)
Một tác giả khác là W.Taylor lại quan niệm: Quản lý lànghệ thuật biết rõ ràng chính xác cái gì cần làm và làm cái
đó như thế nào bằng phương pháp tốt nhất và rẻ tiền nhất
Quan niệm của Kozlova O.V và Kuzenetsov I.N: quản
dự kiến [31; 31]
Trang 10Tác giả Trần Kiểm quan niệm: QL nhằm phối hợp
nỗ lực của nhiều người, sao cho mục tiêu của từng cánhân biến thành những thành tựu của xã hội [29; 45]
Từ những quan niệm trên, có thể hiểu QL là nhữngtác động có chủ đích của chủ thể QL đến đối tượng QLnhằm đạt được mục tiêu QL
* Chức năng quản lý
Từ những quan niệm chung về QL, chúng ta thấy QL
là một thuộc tính gắn liền với XH ở một giai đoạn phát triểncủa nó, khi XH phát triển đến một trình độ nhất định thì QLđược tách ra thành một chức năng riêng của lao động XH,
từ đó xuất hiện những bộ phận người, những tổ chức và cơquan chuyên hoạt động QL - đó là những chủ thể QL; sốcòn lại là những đối tượng QL hay còn gọi là khách thể QL
Vì là một thuộc tính gắn liền với XH nên QL có haichức năng cơ bản: duy trì và phát triển Để đảm bảo thựchiện được hai chức năng này hoạt động QL bao gồm bốnchức năng cụ thể: Lập kế hoạch; Tổ chức thực hiện kếhoạch; Chỉ đạo, điều hành thực hiện kế hoạch; Kiểm trađánh giá kết quả thực hiện kế hoạch
Trang 11Lập kế hoạch
Chỉ đạo
Tổ chức Kiểm tra, đánh giá
Các chức năng này vừa mang tính độc lập tương đối,vừa liên quan mật thiết với nhau, tạo thành một chu trình
xã hội"[4]
QLGD là những tác động có hệ thống có ý thức hợpquy luật của chủ thể QL ở các cấp khác nhau lên tất cả cácmắt xích của hệ thống GD nhằm đảm bảo cho hệ thống GDvận hành bình thường và liên tục phát triển, mở rộng cả về
số lượng cũng như chất lượng Hay nói cách khác, QLGD là
hệ thống những tác động có chủ đích, có kế hoạch hợp quyluật của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, nhân viên, học
Trang 12sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoàinhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mụctiêu GD.
Kỹ năng, kỹ năng tìm hiểu tự nhiên xã hội
Kỹ năng
Theo L Đ.Lêvitôv nhà tâm lý học Liên Xô cho rằng:
“Kỹ năng là sự thực hiện có kết quả một động tác nào đóhay một hoạt động phức tạp hơn bằng cách lựa chọn và ápdụng những cách thức đúng đắn, có tính đến những điềukiện nhất định” [13, tr.45] Theo ông, người có kỹ nănghành động là người phải nắm được và vận dụng đúng đắncác cách thức hành động nhằm thực hiện hành động có kếtquả Ông còn nói thêm, con người có kỹ năng không chỉnắm lý thuyết về hành động mà phải vận dụng vào thực tế
Theo tác giả Vũ Dũng thì: “Kỹ năng là năng lực vậndụng có kết quả tri thức về phương thức hành động đã đượcchủ thể lĩnh hội để thực hiện những nhiệm vụ tương ứng”[16, tr.36]
Theo tác giả Thái Duy Tuyên, “Kỹ năng là sự ứngdụng kiến thức trong hoạt động” [17, tr.28] Mỗi kỹ năngbao gồm một hệ thống thao tác trí tuệ và thực hành, thựchiện trọn vẹn hệ thống thao tác này sẽ đảm bảo đạt đượcmục đích đặt ra cho hoạt động Điều đáng chú ý là sự thực
Trang 13hiện một kỹ năng luôn luôn được kiểm tra bằng ý thức,nghĩa là khi thực hiện bất kỳ một kỹ năng nào đều nhằmvào một mục đích nhất định.
Từ sự phân tích trên ta có thể hiểu kỹ năng một cáchchung nhất: Kỹ năng là năng lực thực hiện một hành độnghay một hoạt động nào đó bằng cách lựa chọn và vận dụngnhững tri thức, cách thức hành động đúng đắn để đạt đượcmục đích đề ra
Kỹ năng tìm hiểu tự nhiên xã hội
Kỹ năng tìm hiểu tự nhiên xã hội chính là kĩ năng tựtìm tòi, khám phá nhữn kiến thức về tự nhiên và kĩ năng xãhội cần thiết để cá nhân biết cách tự lực ứng phó với cáctình huống trong cuộc sống, học tập và làm việc hiệu quả.Nói một cách khác, kỹ năng tìm hiểu tự nhiên xã hội là khảnăng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng xử phùhợp với thế giới tự nhiên, với những người khác, với xãhội, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống củacuộc sống
Giáo dục kĩ năng, Quản lý hoạt động giáo dục kĩ năng tìm hiểu tự nhiên và xã hội
Giáo dục kỹ năng tìm hiểu tự nhiên xã hội là quá trìnhhình thành, rèn luyện và phát triển cho các em khả năng làmchủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng xử phù hợp với
Trang 14thế giới tự nhiên, với những người khác, với xã hội, khảnăng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống.
Quản lí hoạt động giáo dục kỹ năng tìm hiểu tự nhiên
xã hội chính là quản lí kế hoạch, nội dung chương trình,phương pháp, hình thức tổ chức, sự phối hợp các lực lượngtrong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện mục tiêu cácnhiệm vụ GD rèn luyện kỹ năng tìm hiểu tự nhiên xã hội ở
HS
Quản lý hoạt động GDkỹ năngtìm hiểu tự nhiên xãhội thông qua hoạt động Đội TNTP HCM là quá trình tácđộng của chủ thể quản lý (hiệu trưởng và bộ máy giúp việccủa hiệu trưởng) đến tập thể giáo viên và học sinh đượctiến hành hoạt động GDkỹ năngtìm hiểu tự nhiên xã hộithông qua hoạt động Đội theo chương trình kế hoạch nhằmđạt mục tiêu giáo dục học sinh một cách toàn diện Quản lýhoạt động GDkỹ năng tìm hiểu tự nhiên xã hội thông quahoạt động Đội của Hiệu trưởng nhà trường thực chất làquản lý về mục tiêu giáo dục, quá trình giáo dục, là quản lý
về kế hoạch, đội ngũ, các điều kiện, công tác kiểm tra,đánh giá, công tác phối hợp các lực lượng giáo dục thựchiện hoạt động GDkỹ năng tìm hiểu tự nhiên xã hội thôngqua hoạt động Đội
Trang 15Đội và ưu thế của hoạt động Đội TNTP HCM trong việc thực hiện GD kỹ năng tìm hiểu tự nhiên – xã hội
Hoạt động Đội TNTP HCM là cách nói tắt của cụm từhoạt động của Đội Thiếu niên Tiền phong
Khái niệm hoạt động Đội TNTP HCM được nêu lênthành văn bản chính thức lần đầu tiên trong cuốn Giáo trìnhcông tác Đội do Khoa Công tác Đội, trường Cán bộ ĐoànTrung ương và Trung tâm Khăn Quàng Đỏ xuất bản năm
1986, cụ thể như sau:
"Hoạt động của Đội TNTP gọi tắt là hoạt động Đội TNTP HCM là một mặt sinh hoạt Đội Dưới sự lãnh đạo của Đoàn và sự điều khiển của Ban chỉ huy Đội (chi đội, liên đội) hoạt động Đội TNTP HCM tập hợp và hướng dẫn những hoạt động tự nguyện của đội viên và các em thiếu nhi, nhằm tạo một hiệu quả tốt phục vụ cách mạng, cho tổ chức Đội và cho việc học tập, rèn luyện của các em "
Qua một số tài liệu, Hoạt động Đội TNTP HCM đượcphân biệt với các loại hoạt động khác qua 2 điểm Một làhoạt động Đội TNTP HCM phải là những hoạt động củachính các em đội viên hoặc tập thể Đội Các hoạt động họctập, giáo dục của học sinh theo mục tiêu, kế hoạch của nhàtrường, các hoạt động của gia đình với các em, các hoạtđộng tập hợp lôi kéo trẻ em của các lực lượng chính trị, tôn
Trang 16giáo đều không phải là hoạt động Đội TNTP HCM; hai làchỉ những hoạt động của người lớn có ảnh hưởng trực tiếphoặc gián tiếp đến các em và tổ chức Đội của các em thôngqua hệ thống tổ chức Đội TNTP mới được coi là thuộc vềhoạt động Đội TNTP HCM.
Đội có đầy đủ điều kiện để tổ chức các hoạt động theokiểu nhóm nhỏ, vừa chơi, vừa học Nhưng hoạt động đóphải xuất phát từ hơi thở của chính cuộc sống và nhu cầucủa Đội viên
- Hoạt động Đội TNTP HCM là những hoạt động củachính các em đội viên hoặc tập thể Đội
- Một số tổ chức Đoàn, Hội ở một số tỉnh thành đã cócác câu lạc bộ kĩ năng sống
- Các tổ chức Đoàn, Hội, Đội đã có rất nhiều hoạtđộng rèn luyện KNS
Ví dụ:
+ Hoạt động nghi thức Đội Tổ chức Đội đã thông qua
đó rèn cho trẻ em lối sống biết tôn trọng, yêu quý tập thể,hình thành tác phong nhanh nhẹn và nề nếp kỷ luật
+ Phương pháp hoạt động dã ngoại trong các tổ chứcthanh, thiếu nhi với các kĩ năng như cắm trại, tìm dấuđường, truyền tin liên lạc, nấu ăn nhằm dạy cho trẻ biếtcách tồn tại giữa thiên nhiên hoang dã
Trang 17+ Chương trình rèn luyện đội viên, chuyên hiệu kĩnăng đó chính là những nội dung giáo dục rèn luyện KNSphong phú, đa dạng để cho thiếu nhi lựa chọn, trải nghiệm
và phát huy vai trò của mình với tập thể và xã hội
Những vấn đề cơ bản của hoạt động GD Kỹ năng tìm hiểu TNXH thông qua hoạt động Đội TNTP HCM
Muốn nâng cao hiệu quả của việc QLGDkỹ năng tìm hiểu TNXHthông qua hoạt động Đội TNTP HCM, đòi hỏi
Hiệu trưởng, Ban giám hiệu và Tổng phụ trách cần nhận thứcđầy đủ những yếu tố có ảnh hưởng tới việc QLGDKNSnóichung ở trường tiểu học để có những biện pháp quản lí tácđộng vào các yếu tố nhằm phát huy được những yếu tố tíchcực, khắc phục những ảnh hưởng tiêu cực trong quá trình GD
kỹ năng nói chung và kỹ năng tìm hiểu TNXH nói riêng
thông qua hoạt động Đội TNTP HCM ở trường tiểu học
Vị trí, vai trò của hoạt động GDKỹ năng tìm hiểu TNXH thông qua hoạt động Đội TNTP HCM
Vị trí
Kết quả giáo dục cuối cùng được đánh giá qua hành
vi, kỹ năng của học sinh Nếu chỉ qua việc học tập các mônhọc ở trên lớp thì việc hình thành hành vi, rèn luyện các kỹnăng sẽ gặp nhiều khó khăn Bởi vì với thời gian quy địnhcủa một tiết học, học sinh khó có khả năng thể nghiệm
Trang 18những tri thức thu nhận được qua các bài học Vì vậy, việc
tổ chức các hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thôngqua hoạt động Đội là điều kiện quan trọng để rèn luyệnhành vi, kỹ năng cho học sinh
Như vậy, tổ chức hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông qua hoạt động Đội thực sự là cần thiết, là một
đòi hỏi tất yếu của quá trình giáo dục và không có gì có thểthay thế được Có thể nói, hoạt động GDKNS nói chung và
kỹ năng tìm hiểu TNXH nói riêng thông qua hoạt động ĐộiTNTP HCM đối với lứa tuổi tiểu học chiếm một vị trí quantrọng trong quá trình giáo dục
Trang 19Quá trình sư phạm trong nhà trường
Hoạt động GDKNS thông qua hoạt động Đội TNTP HCM Hoạt động dạy và học trên lớp
Nhân cách HS phát triển toàn diện
Vai trò của hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông
qua hoạt động Đội
Vai trò
Từ vị trí quan trọng nêu trên, có thể thấy rõ vai trò của
hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông qua hoạt động
Đội trong trường tiểu học thể hiện ở những điểm sau:
- Đây là dịp để học sinh củng cố kết quả hoạt động dạy
- học ở trên lớp, biến tri thức thành kĩ năng Thông qua các
hình thức hoạt động cụ thể, học sinh có dịp để đối chiếu, để
kiểm nghiệm tri thức đã học, bổ sung, cập nhật thông tin
làm cho tri thức đó trở thành của chính các em Hoạt động
GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông qua hoạt động Đội với
nhiều nội dung hấp dẫn, kiến thức tích hợp có tác dụng bổ
Trang 20trợ cho hoạt động dạy học ở trên lớp, nâng cao hiểu biết vềhiện tượng tự nhiên, xã hội từ đó giúp các em có kỹ năngbiết chủ động ứng phó với những hiện tượng, sự việc xảy ratrong cuộc sống.
- Hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông qua hoạtđộng Đội không chỉ là sự tiếp nối hoạt động dạy học, do đó tạonên sự hài hoà, cân đối trong quá trình sư phạm tổng thể nhằmthực hiện mục tiêu giáo dục của cấp học
- Hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông quahoạt động Đội vừa củng cố, vừa phát triển quan hệ giao tiếpgiữa các lớp trong trường và với cộng đồng xã hội, gópphần giáo dục tinh thần hợp tác vì mục tiêu chung Để thựchiện tốt các hoạt động GDKNS nói chung và kỹ năng tìmhiểu TNXH nói riêng thông qua hoạt động Đội đòi hỏi tậpthể học sinh phải có sự hợp tác, đoàn kết giúp đỡ nhau cùnghoàn thành nhiệm vụ, phải có sự tương tác giữa các thànhviên
- Hoạt động GDKNS nói chung và kỹ năng tìm hiểuTNXH nói riêngthông qua hoạt động Đội thu hút và pháthuy được tiềm năng của các lực lượng giáo dục trong vàngoài nhà trường để nâng cao hiệu quả giáo dục học sinh.Đồng thời cũng giúp các nhà giáo dục phát hiện được năngkhiếu của học sinh, giúp các em phát triển năng khiếu, sở
Trang 21Trí tuệ
Nhân
Thể lực
thích của bản thân trong học tập và cuộc sống
Mối quan hệ giữa các thành tố của con người
Mục tiêu của hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông qua hoạt động Đội TNTP HCM
Với lứa tuổi học sinh Tiểu học, các em đang phát triển
về mặt thể chất, đây là thời kỳ các em rèn luyện thói quenhành vi và kĩ năng Do vậy, mục tiêu của hoạt động GD kỹnăng tìm hiểu TNXH thông qua hoạt động Đội giúp các emngày một trưởng thành và có hiểu biết một cách toàn diệnhơn về cuộc sống xung quanh
* Mục tiêu về nhận thức:
- Hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông quahoạt động Đội giúp học sinh củng cố, bổ sung và nâng caothêm hiểu biết về các lĩnh vực khác nhau của tự nhiên vàđời sống xã hội, hoàn thiện những tri thức đã được học trênlớp, mở rộng nhãn quan với thế giới xung quanh, với cộng
Trang 22đồng xã hội Những tri thức tiếp thu được ở trên lớp mới chỉ
là một phần kho tàng tri thức của loài người Muốn bổ sungthêm, muốn làm sâu sắc thêm những tri thức ấy thì cần phảithông qua hoạt động GDKNS nói chung và kỹ năng tìmhiểu TNXH nói riêng
- Hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông quahoạt động Đội giúp học sinh biết vận dụng những tri thức
đã học để giải quyết các vấn đề do thực tiễn đời sống đặt ra,tạo cơ hội kiểm nghiệm những tri thức đó, làm cho nó đivào tiềm thức của học sinh một cách chắn chắn và lâu bền,kích thích sự phát triển tư duy của các em
* Mục tiêu về giáo dục thái độ
- Hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông quahoạt động Đội phải tạo cho học sinh hứng thú và ham muốnđược hoạt động Thực tế, hoạt động phải mang lại lợi íchcho học sinh để thu hút, lôi cuốn các em tự giác tham gia thìmới đạt được hiệu quả giáo dục
- Hoạt động GDKNS thông qua hoạt động Đội từngbước hình thành cho học sinh tinh thần học hỏi, sáng tạo,khám phá và chinh phục tự nhiên từ đó hướng đến yêu thíchkhoa học và nuôi dưỡng cho các em những mong muốnvươn lên thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tích cực để trởthành những công dân có ích cho đất nước sau này
Trang 23- Hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông quahoạt động Đội bồi dưỡng tính tích cực, tính năng động, sẵnsàng tham gia những hoạt động xã hội, hoạt động tập thểcủa trường, của lớp vì lợi ích chung, vì sự tiến bộ của bảnthân.
- Hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông quahoạt động Đội góp phần giáo dục cho học sinh tình đoàn kếthữu nghị với tập thể, với các bạn thiếu nhi quốc tế, với cácdân tộc khác trên thế giới
* Mục tiêu về rèn luyện kỹ năng
- Hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông quahoạt động Đội bồi dưỡng cho học sinh những kỹ năng cơbản để các em biết cách chủ động ứng phó với những tìnhhuống xảy ra trong tự nhiên và cuộc sống
- Hoạt động GD kỹ năng tìm hiểu TNXH thông quahoạt động Đội rèn cho học sinh những kỹ năng giao tiếp,ứng xử có văn hoá Giao tiếp là hình thức đặc trưng chomối quan hệ giữa con người với con người mà qua đó nảysinh sự tiếp xúc tâm lý và được biểu hiện ở các quá trìnhthông tin, hiểu biết, rung cảm, ảnh hưởng và tác động qualại lẫn nhau Giao tiếp là nhu cầu của con người muốntiếp xúc với con người Nhu cầu tiếp xúc với những