Kỹ thuật, báo cáo, đề tài, luận văn, khóa luận
Trang 1L I NÓI U
Ti p theo đ tài nghiên c u “nghi p v xu t kh u” mà tác gi đã ti n hành n m
2010, tác gi ti n hành mô ph ng ph n nghi p v còn l i trong phòng Xu t nh p kh u (XNK)- nghi p v nh p kh u Do đó, trong đ t nghiên c u khoa h c l n 8, tác gi ch n
đ tài “Mô ph ng nghi p v nh p kh u trong doanh nghi p o t i Khoa Qu n tr - Kinh t
qu c t ”
Do s v n đ ng không ng ng c a môi tr ng kinh doanh, c a các quy đ nh pháp
lu t, c a các th t c H i quan trong các th i k , giai đ an, c ng nh h n ch v kinh nghi m th c ti n, đ tài này khó tránh kh i sai sót Tác gi kính mong nh n đ c s góp
ý c a t t c nh ng ai quan tâm đ có th c i ti n ch ng trình mô ph ng ngày càng sát
v i th c t nh m h tr cho sinh viên ngày càng hi u qu h n
Trân tr ng,
Biên Hoà, tháng 05 n m 2011
Tác gi
Nguy n Thanh Lâm
Trang 2T NG QUAN TÀI
1 GI I THI U S L C V TÀI
N m 2009, m t trong nh ng đ tài nghiên c u khoa h c c a giáo viên thu c Khoa
Qu n tr - Kinh t qu c t đã đ xu t là “Xây d ng doanh nghi p o”- nh m t o đi u ki n thu n l i cho sinh viên c a Khoa n m b t m t s nghi p v th c t có liên quan đ n m t
s môn h c trong ch ng trình đào t o t i Khoa Trong các nghi p v y, nghi p v Xu t
nh p kh u đ c giao cho tác gi nghiên c u & mô ph ng Trong n m 2010, tác gi đã
ch nhi m nghiên c u đ tài “mô ph ng nghi p v xu t kh u” thành công và đ tài này
đã đ c chuy n giao cho Khoa Công ngh thông tin l p trình trên máy tính Theo s trao
đ i thông tin gi a tác gi và nhóm l p trình c a Khoa CNTT, tác gi đánh giá r t cao
ch ng trình mô ph ng nghi p v xu t kh u; c th : giao di n đ p m t, các nút ch c
n ng r t phù h p, các b c nghi p v r t logic, v.v…
Do đó, trong đ tài nghiên c u n m 2011, tác gi c n tri n khai thêm nghi p v
nh p kh u v i đ tài “Mô ph ng nghi p v nh p kh u trong doanh nghi p o t i Khoa
Qu n tr - Kinh t qu c t ” đ b sung & hoàn thi n các nghi p v c a Phòng XNK trong
mô hình doanh nghi p o
2 L CH S NGHIÊN C U
Hi n nay, t i m t s tr ng đ i h c t i Vi t Nam đã có ý t ng mô ph ng doanh nghi p o nh ng h đ u mô ph ng b ng cách t p h p r t nhi u ph n m m r i r c liên quan đ n k toán, qu n lý d án, v.v… ho c có tr ng đã đ c m t công ty tin h c tài tr
ch ng trình qu n lý doanh nghi p v i r t nhi u modules khác nhau Theo tác gi , nhóm
tr ng s d ng các ph n m m r i r c ch có th h ng d n sinh viên th c hi n các nghi p v , các thao tác c th trên t ng ph n m m ch ch a giúp sinh viên có th hình dung cách th c ho t đ ng & m i liên h gi a các công vi c th c t trong m t doanh nghi p Còn nhóm tr ng có ph n m m chuyên nghi p thì l i khá xa v i so v i kinh nghi m th c t c a sinh viên; đó là vì, t t c nh ng thông tin mà sinh viên nh p vào máy
đ u đ c x lý t đ ng và do đó, sinh viên không bi t đ c, trong th c t , h ph i làm gì
đ hoàn thành đ c công vi c đó
Chính vì th , ph n mô ph ng c a tác gi trong đ tài này s v a t o đi u ki n cho sinh viên thao tác tr c ti p trên máy, v a có đi u ki n t mình ki m tra và hoàn thi n l i c a
Trang 3chính mình thông qua s đánh giá c a h th ng máy tính Và đây c ng là đi m m i c a
đ tài mô ph ng này
3 M C TIÊU NGHIÊN C U
- Xây d ng quy trình nh p kh u
- xu t giao di n ch ng trình mô ph ng nghi p v xu t kh u
- Xây d ng cách th c ki m tra và đánh giá k t qu th c hành c a sinh viên
4 I T NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U
- i t ng: Nghi p v nh p kh u
- Ph m vi: Th c hi n các nghi p v truy n th ng
5 PH NG PHÁP NGHIÊN C U
- Ph ng pháp chuyên gia, k t h p v i kinh nghi m làm vi c tr c đây và ki n th c chuyên môn c a tác gi đ tin h c hoá các nghi p v
6 H N CH C A TÀI
- Ch a mô ph ng nghi p v làm th t c H i quan hàng nh p kh u theo hình th c đi n t
7 H NG NGHIÊN C U TI P THEO
- Trong n m 2011-2012, tác gi s m r ng đ tài theo h ng khai báo đi n t
8 K T C U TÀI
Ngoài ph n T ng quan, đ tài này g m 3 ph n:
- Ph n 1: C s khoa h c
- Ph n 2: xu t giao di n & các yêu c u mô ph ng
- Ph n 3: D li u, C s ki m tra & ánh giá c a ch ng trình
Trang 4PH N 1
C S KHOA H C
1.1 CÁC MÔN H C LIÊN QUAN
1.1.1 Môn Ti n t & Thanh toán qu c t : Môn này giúp cho sinh viên bi t các đi u kho n thanh toán, đ ng ti n thanh toán, ph ng th c thanh toán, v.v… đ đ c hi u h p
đ ng ngo i th ng c ng nh các đi u kho n trong m t th tín d ng (L/C)
1.1.2 Môn nghi p v ngo i th ng: Môn h c này giúp sinh viên có th hi u đ c các
đi u kho n trong h p đ ng ngo i th ng, các đi u ki n giao hàng trong th ng m i qu c
t , quy trình th c hi n h p đ ng Xu t Nh p kh u, v.v…
1.1.3 Môn V n t i & Giao nh n ngo i th ng: Môn h c này giúp sinh viên hi u bi t v
các ph ng th c v n t i đ có th l a ch n ph ng th c phù h p đ i v i t ng tình hu ng kinh doanh th c t , giúp sinh viên am hi u các nghi p v liên quan đ n quá trình hoàn thành th t c H i quan và giao nh n hàng xu t kh u hay nh p kh u Ngoài ra, môn h c còn giúp cho sinh viên am hi u nghi p v mua b o hi m hàng hoá xu t nh p kh u
1.2 QUI TRÌNH NGHI P V NH P KH U [1]
@ N u là hàng nguyên container (FCL)
- Khi nh n đ c thông báo hàng đ n (NOA) thì ch hàng mang v n đ n g c và gi y
gi i thi u c a c quan đ n hãng tàu đ l y D/O
- Ch hàng mang D/O đ n H i quan làm th t c và đ ng ký ki m hoá (ch hàng có th
đ ngh đ a c container v kho riêng ho c ICD đ ki m tra h i quan nh ng ph i tr v container đúng h n n u không s b ph t)
- Sau khi hoàn thành th t c h i quan, ch hàng ph i mang b ch ng t nh n hàng cùng D/O đ n V n phòng qu n lý tàu t i c ng đ xác nh n D/O
- L y phi u xu t kho và nh n hàng
@ N u là hàng l (LCL)
Ch hàng mang v n đ n g c ho c v n đ n gom hàng đ n hãng tàu ho c đ i lý c a ng i gom hàng đ l y D/O, sau đó nh n hàng t i CFS quy đ nh và làm các th t c nh trên
1.3 H NG D N KHAI BÁO T KHAI HÀNG NH P KH U [1-Trang 84]
Ng i khai H i quan ch u trách nhi m v tính đ y đ và chính xác c a thông tin khai trên
t khai H i quan; T khai H i quan là ch ng t pháp lý b t bu c dùng đ kê khai hàng
Trang 5hoá xu t nh p kh u, đ c làm theo m u th ng nh t do C c H i quan qui đ nh T khai
H i quan do đ i di n pháp lu t c a doanh nghi p/ t ch c kinh doanh ký tên và đóng d u
1.3.1 Các h s c n chu n b :
@ Ch ng t ph i n p:
+ T khai hàng hoá nh p kh u; theo m u HQ/2002-NK (màu xanh- 2 b n chính);
+ T khai H i quan đi n t (n u khai đi n t - m u HQ/2005-TK T) (2 b n chính); + H p đ ng ngo i th ng (Purchase contract- 1 b n sao);
+ Hoá đ n th ng m i (Commercial invoice: 1 b n chính & 1 b n sao);
+ Chi ti t đóng gói (Packing list- 1 b n chính & 1 b n sao);
+ Ch ng t v n t i (B/L, AWB, v.v… 1 b n sao);
+ L nh giao hàng (Delivery order D/O- 1 b n chính);
@ Ch ng t có th đ c yêu c u n p thêm:
+ Gi y phép nh p kh u- Import Licence: đ i v i hàng hoá thu c di n c m nh p ho c
nh p kh u có đi u ki n
- N u nh p kh u 1 l n: n p b n chính;
- N u nh p kh u nhi u l n: n p 1 b n sao và xu t trình b n chính đ đ i chi u; H i quan ti n hành th t c c ng d n
+ Gi y ch ng nh n xu t x (Certificate of Origin- 1 b n chính) n u ch hàng mu n đ c
h ng nh ng u đãi nh p kh u theo lu t hi n hành
+ Gi y ch ng nh n đ ng ký mã s thu doanh nghi p: n p 1 l n khi ti n hành th t c l n
đ u tiên t i n i khai báo H i quan N p 1 b n sao và xu t trình b n chính
+ K t qu giám đ nh ch t l ng s n ph m: 1 b n chính
+ Các lo i gi y t khác (n u có): Gi y ch ng nh n ki m d ch đ ng th c v t, hun trùng,
Gi y ch ng nh n thành ph n c u t o s n ph m (MDS), v.v…
1.3.2 Ti n hành khai báo trên T khai hàng hoá nh p kh u (m u HQ/2002-NK):
Các thông tin khai trên T khai hàng hoá nh p kh u th ng ch y u d a vào H p đ ng ngo i th ng (Sales Contract), Hoá đ n th ng m i (Commercial Invoice) và V n t i
đ n (Bill of Lading) ti n hành khai báo, nhân viên khai báo ph i chu n b đ y đ
nh ng thông tin sau:
- Mã HS (Harmonized System), thu su t thu nh p kh u, thu su t thu VAT (ho c thu tiêu th đ c bi t): Tham kh o trong Bi u thu Xu t nh p kh u
Trang 6- Kh i l ng (Weight: Net weight- NW và Gross weight- GW)
- Th tích (Volume: Cubic metre- CBM, Cubic feet- CBF, …)
- S l ng chính xác: cái/chi c (piece- pc), b (set), túi (bag), thùng (carton), ki n (crate, pallet), v.v…
- S th tín d ng (Letter of Credit- L/C) (n u thanh toán theo ph ng th c L/C)
- Tên tàu, s chuy n (Vessel name & Voyage number) & ETA: Theo B/L và Gi y báo
nh n hàng (Delivery notice/ Invitation to take delivery)
- N c xu t kh u, c ng b c x p hàng, c ng d hàng,
- T giá tính thu (theo t giá liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà n c VN công b ), v.v…
1.3.3 H ng d n khai báo m t s m c chính trên t khai:
+ M c 1- Ng i nh p kh u: Ghi đ y đ tên doanh nghi p/ cá nhân nh p kh u, k c đ a
ch , s đi n tho i, s fax, v.v… i n đ y đ mã s xu t nh p kh u (c ng chính là mã s thu ) c a doanh nghi p vào dãy ô vuông (đi n t trái sang ph i); N u là cá nhân thì không c n đi n dãy s này
+ M c 2- Ng i xu t kh u: Ghi đ y đ tên doanh nghi p/ cá nhân xu t kh u, k c đ a
ch , s đi n tho i, s fax, v.v… Không c n đi n mã s c a ng i xu t kh u
+ M c 5- Lo i hình: ánh d u vào ô thích h p v i lo i hình nh p kh u: kinh doanh, đ u
t , gia công, s n xu t xu t kh u, nh p tái xu t, tái nh p, v.v…
+ M c 6- Gi y phép: Ghi rõ s gi y phép, v n b n cho phép nh p kh u, v.v… cùng c quan c p, ngày c p và ngày h t h n hi u l c c a gi y phép, v n b n đó
+ M c 7- H p đ ng: Ghi rõ s h p đ ng ngo i th ng và ngày ký h p đ ng; Ngày h t
h n h p đ ng không nh t thi t ph i ghi
+ M c 8- Hoá đ n th ng m i: Ghi rõ s hoá đ n th ng m i và ngày phát hành
+ M c 9- Ph ng ti n v n t i: Ghi rõ tên & s hi u c a ph ng ti n v n t i (d a vào V n
đ n) và ghi ngày d ki n đ n (ETA) (d a vào Gi y báo nh n hàng)
+ M c 10- V n t i đ n: Ghi rõ s v n đ n và ngày phát hành
+ M c 11- N c xu t kh u: Ghi rõ tên n c xu t kh u và đi n mã n c đó theo qui đ nh
c a ISO vào hai ô vuông trong m c này N u n c đó ch a có mã theo ISO thì không
đi n vào hai ô vuông đó
+ M c 12- C ng, đ a đi m x p hàng: Ghi tên c ng b c x p hàng hoá (c ng xu t) và đi n
mã c ng theo qui đ nh c a ISO vào b n ô vuông trong m c này N u c ng ch a có mã thì
Trang 7không c n đi n vào b n ô đó
+ M c 13- C ng, đ a đi m d hàng: Ghi tên c ng d hàng hoá (c ng nh p) và đi n mã
c ng theo qui đ nh c a ISO vào b n ô vuông trong m c này N u c ng ch a có mã thì không c n đi n vào b n ô đó
+ M c 14- i u ki n giao hàng: Ghi rõ đi u ki n giao hàng qui đ nh trong h p đ ng (FOB.C ng, CIF.C ng, v.v có th ghi thêm tên thành ph hay tên qu c gia c a c ng đó) + M c 15- ng ti n thanh toán: Ghi rõ mã đ ng ti n thanh toán theo h p đ ng vào ba ô trong m c này theo đúng qui đ nh ISO (FRF, USD, GBP, JPY, EUR, v.v…) Ngoài ra,
c n ghi rõ t giá liên ngân hàng gi a ngo i t v i ti n Vi t Nam t i th i đi m m t khai + M c 16- Ph ng th c thanh toán: Ghi rõ ph ng th c thanh toán đã tho thu n trong
h p đ ng ngo i th ng (T/T, L/C, D/A, D/P, v.v…)
+ M c 17- Tên hàng, Qui cách, ph m ch t: Ghi rõ tên hàng theo h p đ ng ngo i th ng, L/C, hoá đ n th ng m i, v.v… kèm theo m t s thông tin v qui cách (kích th c) và
ph m ch t (m i, c , nguyên li u thô, v.v…) c a các m t hàng này N u danh m c hàng
xu t nhi u h n s dòng thi t k trên t khai chính thì ta nên nhóm các m t hàng cùng lo i thành nhóm hàng và ch nên ghi tên các nhóm vào m c 13; các tên hàng chi ti t trong
t ng nhóm s đ c ghi rõ trong Ph l c t khai hàng hoá xu t kh u Tên nhóm ph i đ m
b o tính đ i di n cho các m t hàng trong nhóm
+ M c 18- Mã s hàng hoá: Ghi rõ mã s hàng hoá (mã HS) theo danh m c hàng hoá
xu t nh p kh u c a Vi t Nam do B Tài chính ban hành Trong tr ng h p khai theo nhóm, n u t t c các m t hàng chi ti t trong nhóm có cùng mã HS thì nên khai mã HS cho nhóm trên t khai chính; n u không thì ta không nên khai mã HS cho nhóm trên t khai chính nh ng ta ph i khai mã HS cho t ng m t hàng c th trong nhóm trên Ph l c
t khai Vi c tra c u c n th n và áp mã HS chính xác là m t yêu c u c c k quan tr ng trong nghi p v khai báo H i quan N u không n m rõ thông tin v s n ph m xu t kh u thì s áp mã HS sai và do đó, trong nhi u tr ng h p s gây nh h ng l n v kho n thu
xu t kh u (n u có) đ i v i chính ng i xu t kh u ho c thu nh p kh u mà ng i nh p
kh u s ph i gánh ch u
+ M c 19- Xu t x : Ghi tên n c s n xu t hàng hoá đã tho thu n trong h p đ ng ngo i
th ng, c n c vào Gi y ch ng nh n xu t x (Certificate of Origin- C/O) và các ch ng t
có liên quan khác M c này s giúp H i quan xác đ nh thu su t các lo i cho m t hàng theo mã HS đã khai m c 18 Trong tr ng h p khai nhóm, n u các m t hàng trong
Trang 8nhóm đ u cùng xu t x thì ta có th ghi xu t x cho nhóm hàng trên t khai chính và ghi
rõ xu t x c a t ng m t hàng trong nhóm vào Ph l c t khai; n u khác nhau thì ta không ghi xu t x vào t khai chính nh ng ph i ghi rõ xu t x c a t ng m t hàng trên Ph l c
t khai
+ M c 20- L ng: Ghi s l ng t ng m t hàng theo tho thu n trong h p đ ng Trong
tr ng h p khai theo nhóm thì m c này không ghi nh ng s l ng t ng m t hàng chi ti t
ph i đ c ghi rõ trong Ph l c t khai
+ M c 21- n v tính: Ghi đ n v tính cho t ng m t hàng t ng ng nh đã tho thu n trong h p đ ng ngo i th ng (nh ng ph i là đ n v đo l ng chu n m c đ c Nhà n c
Vi t Nam công nh n) Trong tr ng h p khai theo nhóm, n u các m t hàng trong nhóm
có cùng đ n v tính thì ta có th ghi đ n v tính c a nhóm trên t khai chính và ghi đ n v tính c a t ng m t hàng c th trên Ph l c t khai; n u khác nhau thì m c này không ghi
nh ng đ n v t ng m t hàng ph i đ c ghi rõ trong Ph l c t khai
+ M c 22- n giá nguyên t : Ghi giá c a m t đ n v hàng hoá m c 16 b ng lo i ti n
t đã đ c ghi m c 11 Trong tr ng h p khai theo nhóm thì m c này không ghi nh ng
đ n giá c a t ng m t hàng c th ph i đ c ghi rõ trên Ph l c t khai
+ M c 23- Tr giá nguyên t : Ghi s ti n hàng (ngo i t ) t ng ng v i m i m t hàng; là
k t qu c a phép nhân các đ i l ng t ng ng m c 15 và 17 N u khai theo nhóm thì
ch ghi t ng giá tr (ngo i t ) c a nhóm đó; tr giá c a t ng m t hàng c th ph i đ c ghi
rõ trên Ph l c t khai
+ Ngay ô bên trên m c 24: Ghi rõ s l ng, s ki n, N.W, G.W, Volume, v.v…
+ M c 24- Thu nh p kh u: c t “Tr giá tính thu ”, ta qui đ i các kho n khai m c 23
v đ n v đ ng (Vi t Nam) b ng cách nhân tr giá nguyên t (m c 23) v i t giá tính thu (m c 15) Sau đó, tra bi u thu xu t nh p kh u đ bi t thu su t thu nh p kh u c a m t hàng t ng ng là bao nhiêu (v i xu t x trong m c 19) và đi n vào c t “Thu su t” Khi
đó, ti n thu nh p kh u c a t ng mã s đ c xác đ nh b ng cách nhân “Tr giá tính thu ”
v i “Thu su t” Trong tr ng h p khai nhóm, ta có th không đi n thông tin vào m c này nh ng ph i đi n thông tin c a t ng m t hàng vào Ph l c t khai
+ M c 25- Thu GTGT (ho c TT B): Tr giá tính thu trong m c này đ c xác đ nh
b ng Tr giá tính thu m c 24 c ng v i thu nh p kh u m c 24; Sau đó, tra thông tin
v thu su t thu GTGT (TT B) trong bi u thu xu t nh p kh u và ta s xác đ nh ti n thu cho m c này
Trang 9+ M c 26- Thu khác: Các kho n ph thu mà hàng hoá ph i gánh ch u S ti n thu s đ c tính d a vào tr giá tính thu nh p kh u
+ M c 27- T ng s ti n thu và thu khác: C ng t t c các kho n thu (nh p kh u, GTGT (TT B), thu khác) và ghi vào m c này v a b ng s v a b ng ch
+ M c 28- Ch ng t kèm: Li t kê các ch ng t kèm theo t khai
+ M c 29- Cam đoan: i di n theo pháp lu t c a doanh nghi p ký tên & đóng d u N u
ng i xu t kh u là cá nhân thì ch c n ký & ghi rõ h tên là đ
Chú ý:
@ M c 24, 25 và 26 là do ng i nh p kh u t khai i tính thu H i quan s ki m tra
nh ng m c này N u có sai sót, nh t là sai sót v đ n giá tính thu , i tính thu H i quan s li t kê các sai sót đó trong ph n Ki m tra thu
@ n giá tính thu đ c xác đ nh d a vào các qui đ nh c a các v n b n pháp qui do các
c quan Nhà n c có th m quy n ban hành có hi u l c t i th i đi m m t khai
Trang 10PH N 2 GIAO DI N VÀ CÁC YÊU C U MÔ PH NG
2.1 GIAO DI N NG NH P & CÁC TAB CH C N NG CHÍNH
Hình 2.1: Giao di n đ ng nh p Hình 2.2: Các tab ch c n ng chính
Ngu n: Thi t k c a tác gi sinh viên có th b t đ u quá trình th c t p, sinh viên ph i đ ng nh p (Sign In) b ng cách cung c p thông tin v Tên và Mã s ; sau đó ch n Phòng ban mà sinh viên mu n vào
th c t p- ch ng h n, đ th c hi n nghi p v nh p kh u, sinh viên s ch n Phòng XNK
Ch ng trình s 4 tab ch c n ng chính v i n i dung nh trong hình 2.2
2.2 MÔ T TAB 1- TAB THÔNG TIN CHUNG
Hình 2.3: Tab 1- Thông tin chung Hình 2.4: Thông tin v Sales Contract
Ngu n: Thi t k c a tác gi Trang này (hình 2.3) s cho nhân viên XNK bi t t t c các thông tin liên quan đ n lô hàng, đ c bi t là Sales Contract và/ho c Commercial Invoice, C/O, B/L, v.v…
Ch ng h n, đ i v i nút Sales Contract
+ Sales contract s cung c p các thông tin nh : Ng i xu t kh u, ng i nh p kh u, các
mã hàng, mô t , s l ng, đ n giá, ngày giao hàng, đi u ki n giao hàng, yêu c u đóng