Một số giải pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2

Thông qua phân môn Tập đọc rèn cho các em kĩ năng đọc như: Đọc đúng, đọc nhanh, đọc chính xác, rõ ràng, diễn cảm để học sinh có những hiểu biết về kiến thức văn học, ngôn ngữ và ngược lạ

MỤC LỤC

I MỞ ĐẦU Trang 2

1 Lí do chọn đề tài Trang 2

2 Mục đích nghiên cứu Trang 3

3 Đối tượng nghiên cứu Trang 3

4 Phương pháp nghiên cứu Trang 3

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:……… ……….Trang 3

1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm Trang 3

2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm… Trang 4

3 Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề Trang 6 3.1 Giải pháp thứ nhất ……… …… Trang 6 3.2 Giải pháp thứ hai ……… …… Trang 8 3.3 Giải pháp thứ ba ……… Trang 9 3.4 Giải pháp thứ tư… ……… ……… … Trang 10 3.5 Giải pháp thứ năm ……… ……… Trang 12 3.6 Giải pháp thứ sáu ……… ……… Trang 13

4 Kết quả nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm Trang 15

III KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ: Trang 16

1 Kết luận: Trang 16

2 Kiến nghị: Trang 17

I MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Bác Hồ đã dạy: “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng Người” Lời dạy đó là “Kim chỉ nam” cho mục tiêu giáo dục của Đảng Chính vì thế, mà Đảng ta luôn coi “Giáo dục - Đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân”, đặc biệt là đối với Tiểu học vì đây là bậc học đặt nền móng cho sự phát triển toàn diện sau này của các em Cùng với môn Toán, môn Tiếng Việt ở Tiểu học có nhiệm vụ hình thành năng lực hoạt động ngôn ngữ cho học sinh Năng lực hoạt động này thể hiện sự phát triển ngôn ngữ được thông qua bốn kĩ năng: “Nghe - nói - đọc - viết”

Như chúng ta đã biết: Ngôn ngữ là phương tiện giao tiếp quan trọng của loài người Thật vậy những kinh nghiệm của đời sống, những thành tựu văn hoá khoa học tư tưởng tình cảm của các thế hệ trước và của những người đương thời phần lớn được ghi lại bằng chữ viết Đọc là một kĩ năng quan trọng hàng đầu của con người Nếu không biết đọc thì con người không thể tiếp thu nền văn minh của loài người không thể sống một cuộc sống một cuộc sống bình thường,

có hạnh phúc với đúng nghĩa của nó trong xã hội hiện đại Nhờ biết đọc, con người có khả năng chế ngự một số phương tiện văn hoá cơ bản giúp họ giao tiếp với thế giới bên trong của người khác

Đặc biệt là ở Tiểu học nói chung và ở lớp 2 nói riêng, kĩ năng đọc có ý nghĩa sâu sắc, đọc để nắm được ý chính của đoạn văn, biết đặt đầu đề cho đoạn văn, biết nhận xét về một số hình ảnh, nhân vật hoặc chi tiết trong bài học Môn này giúp học sinh trau dồi vôn từ Tiếng việt, vốn văn học, phát triển tư duy, mở rộng hiểu biết của học sinh trong cuộc sống Muốn học tốt thì trước hết phải đọc thông, viết thạo thì các em mới nắm được nội dung bài, yêu cầu của đề Từ đó các em mới cảm thụ được cái hay, cái đẹp, biết suy luận, tìm tòi để làm bài tốt

Thông qua phân môn Tập đọc rèn cho các em kĩ năng đọc như: Đọc đúng, đọc nhanh, đọc chính xác, rõ ràng, diễn cảm để học sinh có những hiểu biết về kiến thức văn học, ngôn ngữ và ngược lại Dạy đọc đúng, đọc hay để phát triển

kĩ năng giao tiếp và hoạt động học tập tốt Nó là điều kiện để cho học sinh có khả năng tự học và tinh thần học tập cho cả đời

Phân môn Tập đọc còn trau dồi cho học sinh kiến thức Tiếng Việt, kiến thức văn học, kiến thức đời sống giáo dục tình cảm, thầm mĩ… Tập đọc là môn khởi đầu, đồng thời cũng là công cụ học tập không chỉ trong nhà trường mà còn trong cuộc sống nói chung Trước hết môn tập đọc giúp cho học sinh rèn kĩ năng đọc đúng, ngắt giọng, nhấn giọng, đọc diễn cảm một bài văn, khổ thơ làm tiền

đề cho việc tìm hiểu bài Các quá trình đó có liên quan mật thiết với nhau, bổ sung và hỗ trợ cho nhau Qua việc đọc, học sinh chiếm lĩnh được tri thức văn hóa của dân tộc, tiếp thu nền văn minh của loài người thông qua sách vở, biết đánh giá cuộc sống xã hội, tư duy Qua hoạt động học, tình cảm thẩm mĩ của các

em được nâng cao lên tầm hiểu biết để nhìn ra thế giới xung quanh và quá trình nhận thức của các em có chiều sâu hơn Đọc đúng, đọc hay cũng là kĩ năng của ngôn ngữ văn học, bồi dưỡng tình cảm, đạo đức cao đẹp cho người học sinh Đồng thời phát huy óc sáng tạo và khả năng tư duy quá trình phân tích tổng hợp cho các em

Từ những vấn đề trăn trở nêu trên, khi thực hiện tôi phải rút kinh nghiệm qua từng năm, xoay chuyển mọi cách, suy nghĩ tìm tòi, học hỏi những đồng nghiệp có uy tín, có năng lực trong chuyên môn vững Xuất phát từ những lý do

đó tôi đã mạnh dạn tìm ra một số giải pháp nhỏ để góp phần dạy đọc tốt Là một giáo viên Tiểu học có bề dày trong công tác giảng dạy, đã trực tiếp giảng dạy nhiều khối lớp, tôi luôn xác định trọng trách, nghiên cứu mục tiêu giáo dục

Chính vì những lý do ấy tôi đã chọn sáng kiến kinh nghiệm: “Một số giải pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2 ở Tiểu học” Với mong muốn sẽ góp phần

giúp học sinh biết đọc đúng, đọc diễn cảm, nâng cao chất lượng dạy và học môn Tiếng Việt ở Tiểu học

2 Mục đích nghiên cứu

Tiếng Việt là một môn khoa học xã hội cơ bản liên quan đến các môn học khác và hoạt động giao tiếp trong cuộc sống Học phân môn Tập đọc là để đọc thông, viết thạo đối với các em học sinh Tiểu học Vì vậy, phân môn Tập đọc góp phần cho việc hình thành và phát triển nhân cách của học sinh Khi tôi bắt tay vào nghiên cứu nội dung này nhằm mục đích:

- Tìm ra phương pháp và hướng đi, giúp học sinh đọc tốt hơn Qua đó từng bước nâng cao năng lực đọc đúng, đọc hay, bước đầu biết đọc diễn cảm của mỗi học sinh

- Tìm hiểu yêu cầu nhiệm vụ và thực trạng dạy học của phân môn tập đọc ở lớp 2

3 Đối tượng nghiên cứu

Một số giải pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 2 ở trường Tiểu học Triệu Thành, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa

4 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện mục đích đề ra của sáng kiến này, tôi đã áp dụng các giải pháp sau:

- Nghiên cứu lí luận

- Phương pháp khảo sát

- Phương pháp thống kê

- Phương pháp phân tích, tổng hợp

- Phương pháp thực nghiệm

- Tổng kết và trao đổi kinh nghiệm

- Phương pháp kiểm tra, đánh giá

- Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp trò chuyện

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

Phân môn Tập đọc ở trường Tiểu học có nhiệm vụ hình thành năng lực

hoạt động ngôn ngữ cho học sinh Năng lực này được thể hiện thống nhất trong

4 hoạt động tương ứng với chúng là 4 kĩ năng: Nghe, nói, đọc, viết Như vậy, đọc là một hoạt động ngôn ngữ, là quá trình chuyển dạng thức viết sang lới nói

có âm thanh và thông hiểu chúng Đọc không chỉ là công việc giải quyết một bộ

mã (gồm 2 phần) chữ viết và âm thanh nghĩa là nó không phải chỉ là sự đánh vần lên thành tiếng theo đúng như kí hiệu chữ viết mà còn là quá trình nhận

thức, để có kĩ năng thông hiểu những gì đọc được Trên thực tế nhiều khi người

ta đã không hiểu khái niệm đọc một cách đầy đủ Nhiều chỗ, người ta chỉ nói đến đọc như nói việc sử dụng bộ mã chữ âm còn việc chuyền từ âm sang nghĩa

đã không được chú ý đúng mực

Bởi vậy, nâng cao năng lực đọc cho học sinh nhất là đọc đúng, đọc diễn cảm là hết sức cần thiết đối với giáo viên ở bậc Tiểu học

- Dạy tốt phân môn Tập đọc còn tạo cho học sinh một nền tảng vững chắc

để học tốt môn Tiếng Việt và tất cả các phân môn khác Có đọc đúng, đọc trôi chảy mới cảm thụ được bài văn và đọc đúng sẽ hiểu tất cả các văn bản khác Nhưng năng lực này không phải tự nhiên mà có Năng lực này phải từng bước hình thành và trường Tiểu học nhận nhiệm vụ đặt viên gạch đầu tiên

- Tập đọc là một phân môn thực hành, nhiệm vụ quan trọng nhất là hình thành những năng lực đọc cho học sinh từ 4 yêu cầu về chất lượng “đọc”: Đọc đúng, đọc nhanh, đọc có ý thức và đọc diễn cảm Cụ thể:

+ Đọc đúng, đọc nhanh là đọc lưu loát, trôi chảy

+ Đọc có ý thức là đọc thông, hiểu được nội dung

+ Đọc diễn cảm là ngắt, nghỉ hợp lí, giọng đọc phù hợp với từng nội dung, câu đọc, bài đọc, thể hiện nội tâm trong từng lời nói nhân vật hay nội tâm toàn bộ bài đọc Các kĩ năng đọc tác động tích cực qua lại lẫn nhau vì vậy trong dạy học không thể xem nhẹ yếu tố nào

- Phân môn tập đọc còn hình thành ở các em phương pháp và thói quen làm việc với văn bản, giúp các em thấy được lợi ích của việc đọc trong học tập

và cuộc sống

- Ngoài ra, phân môn Tập đọc còn có nhiệm vụ: Làm giàu kiến thức về ngôn ngữ, đời sống và kiến thức văn học cho học sinh Phát triển ngôn ngữ và tư duy cho học sinh Giáo dục tư tưởng, đạo đức, thị hiếu thẩm mĩ cho học sinh

Chính vì vậy, đọc giúp trẻ chiếm lĩnh được ngôn ngữ trong giao tiếp và học tập nó cũng là một công cụ để học các môn học khác nó tạo ra hứng thú và động cơ học tập Đồng thời nó tạo điều kiện để học sinh có khả năng tự học Biết đọc sẽ giúp các em hiểu biết nhiều hơn, hướng các em tới cái thiện, cái đẹp, dạy cho học sinh biết cách suy nghĩ lô gíc, tư duy có hình ảnh

2.Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiên kinh nghiệm

Hiện nay, với sự phát triển ngày càng càng cao, đặc biệt là sự đổi mới đáng đề cập đến là vấn đề đổi mới về chương trình và sách giáo khoa lớp 1, 2, 3,

4, 5 thì vấn đề giáo dục phải ngày càng được phát triển, đổi mới không ngừng

Do vậy, đòi hỏi người giáo viên phải không ngừng học hỏi để theo kịp sự phát triển và đổi mới của xã hội

2.1 Thực trạng về tâm sinh lí lứa tuổi học sinh lớp 2

Để sửa lỗi phát âm và rèn kỹ năng phát âm chuẩn trong dạy học tập đọc cho học sinh lớp 2 ngoài việc nắm được các lỗi mà các em thường mắc dẫn đến việc phát âm sai, chưa chuẩn, nắm được bản chất hay nguyên nhân mắc lỗi phát

âm chúng ta cần hiểu được đặc điểm tâm sinh lí các em học sinh Việc sửa lỗi phát âm trong dạy học tập đọc cho học sinh lớp 2 phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố tâm lí của học sinh Ở giai đoạn Tiểu học, do các cơ quan cảm giác chưa phát triển hoàn thiện nên bộ máy phát âm của các em chưa chuẩn, các em thường đọc

lẫn l/n, r/d/gi, s/x hoặc đọc các từ khó còn lệch lạc như khúc khuỷu, ngoằn ngoèo Do đặc điểm tâm lý của các em còn chưa cao: Đọc ấp úng, ngân nga, nhát gừng, chưa thông hiểu văn bản, do ảnh hưởng cách phát âm của phương ngữ địa phương vì nhiều phụ huynh là dân mạn ngoài vào xã Triệu Thành sinh sống, lập nghiệp Chính vì vậy, khi dạy tập đọc cho học sinh lớp 2, giáo viên cần phải chú ý đến cách phát âm, chú ý sửa lỗi phát âm cho học sinh một cách có định hướng, toàn diện nhằm giúp các em sử dụng Tiếng Việt hiệu quả trong học tập cũng như trong giao tiếp

Qua thực tế dạy lớp 2, tôi nhận thấy học sinh chưa hoàn thành các môn là

do đọc chậm, đọc sai, phát âm không đúng và đọc không mạch lạc dẫn đến không hiểu nội dung văn bản Vì thế việc tiếp thu nội dung, kiến thức mà văn bản đem lại không hiệu quả Vậy để giúp học sinh sửa lỗi phát âm, rèn luyện kỹ năng phát âm chuẩn để học tốt phân môn này, giáo viên cần có sự quan tâm sát sao, có những định hướng tích cực trong việc sửa lỗi phát âm cho học sinh, nhưng cũng cần có sự am hiểu sâu sắc tâm sinh lí học sinh nhất là học sinh lớp 2

vì các em mới chuyển từ lớp 1 lên

2.2 Khái quát về tình hình học sinh

Năm học 2020 - 2021 tôi được giao nhiệm vụ giảng dạy và chủ nhiệm lớp 2A với tổng số 37 học sinh.Với môn Tập đọc, sau vài tuần nhận lớp tôi thấy chất

lượng đọc của học sinh chưa cao Khi gặp tiếng có phụ âm “l” thì các em đọc thành “n” và ngược lại Một số em lại đọc vần “uyên” là “uên” hay “anh” thành

“ăn”, “sởi” là “sọi” Chính vì sự hạn chế đó dẫn đến kết quả học tập của các

em chưa cao Đề nâng cao chất lượng học tập của học sinh và hoàn thành nhiệm

vụ được giao tôi đã tìm hiểu và nắm rõ tình hình học sinh lớp ngay khi được phân công bằng cách xem sổ chủ nhiệm năm học trước đồng thời trao đổi với giáo viên chủ nhiệm cũ để nắm rõ từng em, từng đối tượng học sinh trong lớp 2A của tôi chủ nhiệm Trong quá trình giảng dạy tôi đã tìm hiểu những nguyên nhân các em thường hay mắc phải khi đọc, từ đó đặt ra mục tiêu là phải hình thành và giúp các em có kĩ năng đọc tốt Sau đây là một số những sai lầm mà học sinh lớp tôi thường hay mắc phải khi đọc:

* Lỗi phát âm: Tiếng có phụ âm đầu: Học sinh rất hay đọc nhầm các

tiếng có phụ âm đầu như: l - n; ch - tr; d -r - gi Học sinh ở lớp tôi hầu như các

em ông bà, bố mẹ là dân mạn ngoài “Nam Định” định cư vào trong đây sinh

sống nên việc phát âm sai l - n; ch - tr; d - r - gi nhiều Ví dụ: “long lanh” thì

đọc là “nong nanh” Các lỗi về vần: Ví dụ: “khuỷu tay” thì đọc là “khyủ tay”

“xe buýt" thì đọc là “xe být” Các lỗi về thanh: Các em còn đọc nhầm lẫn giữa thanh ngã và thanh hỏi như: “nghỉ ngơi” thì đọc là “nghị ngơi”.

* Học sinh đọc ê a, ngắc ngứ chưa lưu loát: Trong quá trình dạy học

sinh đọc tôi thấy các em mắc lỗi này khá nhiều Các em đọc vấp và ngắc ngứ

* Học sinh đọc thiếu từ hoặc thêm từ không có trong văn bản

* Học sinh đọc vẹt, không hiểu văn bản: Chúng ta đều biết đọc vẹt là

cách nói ẩn dụ, vì cách đọc của học sinh giống con vẹt - bắt chước nói nhại lại nhưng không hiểu gì Trong lớp tôi có khá nhiều học sinh đọc như vậy Học sinh đọc rất trôi chảy nhưng không hiểu văn bản, không nắm chắc nội dung bài, đọc một cách máy móc thụ động

* Học sinh đọc đúng văn bản mà chưa hay: Một số em chưa biết nhấn

giọng ở những từ ngữ gợi tả, gợi cảm Ngoài ra học sinh còn chưa xác định đúng giọng đọc trong bài Bên cạnh đó còn nhiều học sinh đọc bài với tốc độ chưa phù hợp, có em đọc quá nhanh nhưng có em lại đọc quá chậm

2.3 Nguyên nhân dẫn đến học sinh mắc những lỗi sai trên

* Về phía giáo viên

Bản thân tôi và một số giáo viên trong khối đã mắc những sai lầm sau:

- Chưa biết dựa vào kiến thức cũ, kiến thức thực tế của học sinh để hướng dẫn học sinh tự tìm hiểu kiến thức mới dẫn đến học sinh thụ động tiếp thu kiến thức mà thiếu đi sự liên kết các mạch kiến thức đồng thời ít có sự liên hệ với thực tế cuộc sống hàng ngày của học sinh

- Giáo viên còn lệ thuộc vào sách giáo khoa và tài liệu tham khảo mà chưa biết sáng tạo sao cho phù hợp với nội dung bài học, đối tượng học sinh, tài năng của giáo viên, phương tiện dạy học, của trường, của lớp mình

* Về phía học sinh

- Học sinh ít đọc sách, chưa có thói quen say mê đọc sách Nếu có đọc thì học sinh cũng chưa biết cách đọc, chỉ đọc qua loa, đại khái, đọc cho có cho xong

mà không chịu tìm hiểu Xuất hiện việc các em bị tái mù ở lớp 2 là nhiều

- Đa số học sinh đọc chưa lưu loát, còn đánh vần, chưa ý thức được thói quen tập trung chú ý khi đọc thầm

- Học sinh chưa có thói quen chuẩn bị bài ở nhà trước khi đến lớp Khả năng ngôn ngữ của các em còn yếu, tư duy của các em chưa cao.Các em thường phát âm lẫn các phụ âm đầu, vần, thanh

Từ những thực trạng nêu trên, tôi đã thực hiện khảo sát chất lượng đọc của các em học sinh lớp 2A Trường Tiểu học Triệu Thành, huyện Triệu Sơn sau một tháng học như sau:

Lớp sốSĩ

Luyện phát âm Ngắt giọng Nhấn giọng Đọc diễn cảm

SL % SL % SL % SL % SL % SL % SL % SL % SL % SL % SL % SL % 2A 37 12 32 15 41 10 27 10 27 12 32 15 41 10 27 12 32 15 41 2 5 18 49 17 46

Xuất phát từ thực tiễn trên, tôi đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả về khả năng rèn đọc cho học sinh lớp 2 trong trường Tiểu học

3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

Trên cơ sở lí luận của việc dạy học nói chung và thực trạng dạy tập đọc ở lớp 2A nói riêng Tôi nhận thấy thực tiễn dạy học chưa đáp ứng được yêu cầu dạy học ở Tiểu học Để khắc phục những hạn chế, phát huy những ưu điểm có trong thực tế, tôi xin đưa ra: “Một số giải pháp mà tôi áp dụng có hiệu quả của việc dạy học” (đọc thầm, đọc thành tiếng) Từ thực trạng và nguyên nhân nêu trên, tôi mạnh dạn nghiên cứu và áp dụng các giải pháp như sau:

3.1.Giải pháp thứ nhất: Rèn kĩ năng đọc đúng cho học sinh lớp 2

* Mục tiêu của biện pháp: Chức năng của phân môn Tập đọc Lớp 2 là luyện

đọc cho các em từ đang đọc đánh vần (Lớp 1) chuyển sang đọc trơn (Lớp 2) nên rèn cho học sinh đọc đúng, đọc trôi chảy là mục tiêu đầu tiên của tiết học Vì vậy, đây là giải pháp đầu tiên mà tôi áp dụng và áp dụng trong tất cả các giờ tập đọc trên lớp

* Cách thực hiện giải pháp: Rèn phát âm đúng từ chứa tiếng khó

Để rèn luyện cho học sinh phát âm chuẩn giáo viên phải hướng dẫn học sinh phát hiện lỗi và sửa lỗi cho học sinh Giáo viên cần nắm được cụ thể học sinh nào hay phát âm sai và sai ở chỗ nào để kịp thời sửa chữa Rèn cho học sinh

có ý thức nói và đọc thật đúng, chuẩn Luôn luôn nhắc nhở các em rèn đọc đúng không chỉ trong các tiết rèn đọc mà cả trong các giao tiếp hàng ngày Trong giờ tập đọc giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh kèm cặp nhau đọc, đọc trong nhóm, giáo viên yêu cầu học sinh đọc tốt kèm cho học sinh đọc chưa tốt Nhắc nhở các em cùng giúp nhau có ý thức phát âm đúng trong mọi tình huống Tập cho học sinh quan sát lời nói của giáo viên, của bản thân mình để đọc, nói cho đúng Trong các giờ Tập đọc tôi đã gọi học sinh đọc hay để đọc mẫu bài và yêu cầu các em cả lớp đọc thầm theo, tìm những tiếng khó đọc, các phụ âm hay đọc sai

Ví dụ: Trong lớp có nhiều em khi đọc luôn phát âm sai âm “n” thành “l”.

Trường hợp này tôi đã gọi học sinh đọc tốt phát âm chuẩn đọc trước, các em phát âm sai nghe và đọc lại nhiều lần cho đến khi đọc đúng Trong những tiết học khác, tôi cho các em đó đọc nội dung hoặc yêu cầu của bài, chú ý xem các

em đó có mắc lỗi nữa không để kịp thời uốn nắn hoặc sửa chữa Đây chính là minh họa tiết dạy của tôi, các em đang chăm chú tìm tòi, phát hiện tiếng khó dễ sai

Hình ảnh: Học sinh Lớp 2A đang học Tiếng Việt

3.2 Giải pháp thứ hai: Luyện phát âm.

Muốn học sinh đọc đúng, đọc ngắt giọng, nhấn giọng dẫn đến đọc diễn cảm người giáo viên phải giúp các em phát âm chuẩn, đọc đúng loại câu, đúng ngữ điệu câu Giúp các em tự hiểu nội dung bài, xác định đúng loại câu, ngữ điệu, giúp các em phải biết đặt mình vào vị trí của nhân vật, của tác giả Ngoài ra còn phải biết cách tổ chức một giờ học nhẹ nhàng, sinh động Xây dựng phong trào thi đua đọc đúng, đọc hay, ngoài ra kết hợp với việc rèn đọc trong tất cả các môn học khác giúp các em tích cực hoá việc học môn Tiếng Việt Như chúng ta đã biết cả giáo viên, học sinh huyện Triệu Sơn nói chung và học sinh Tiểu học nói riêng khi nói và đọc thường mắc lỗi phát âm sai chủ yếu là thanh hỏi, thanh ngã, nguyên âm đôi iê- ươ- uô và những tiếng có phụ âm s/x; ch/tr; r/d Với những tiếng có phụ âm quặt lưỡi như s/x; r/d; ch/tr đều đọc cố nhấn để phát âm cho rõ nên làm mất cái hay, cái tự nhiên khi đọc Điều này làm cho các em cảm thấy xấu hổ mất tự tin khi đọc, hạn chế việc đọc của các em mất đi sự hứng thú với môn học này Mà quy trình dạy tập đọc theo hướng đổi mới của lớp 2 như chúng

ta đều nắm được gồm các bước chính sau:

+ Luyện đọc đúng

+ Tìm hiểu nội dung

+ Luyện đọc nâng cao (rèn đọc hay, dọc diễn cảm)

Chính vì vậy khi dạy Tập đọc chúng ta phải chú ý quan tâm đến tất cả các đối tượng học sinh trong lớp mình và khi dạy học chúng ta phải phụ thuộc vào trình độ của học sinh, phải hướng dẫn cho các em đọc đúng, phát âm chuẩn Nếu học sinh đọc chưa tốt, đọc còn ngọng, sai và ấp úng thì giáo viên phải dừng lại ở (bước 1) là luyện đọc đúng Nếu học sinh đọc đúng, đọc tốt rồi thì giáo viên dành cho luyện đọc nâng cao (bước 3) Động viên các em và giao nhiệm vụ cho

cả lớp cùng giúp bạn bằng cách không trêu ghẹo, đùa mà tạo cơ hội cho bạn sửa chữa

Qua tìm hiểu tôi thấy đại đa số các em đọc sai là do các nguyên nhân sau:

+ Do môi trường sống (nhiều hơn)

+ Do bộ máy phát âm (ít hơn)

+ Do phương ngữ

Chính vì vậy để sửa cho các em đọc đúng người giáo viên phải kiên trì liên tục và có hệ thống Thông thường các em rất ngại đọc vì sợ các bạn chê cười, chế nhạo cho nên người giáo viên phải giải toả tâm lí cho học sinh bằng lời lẽ của mình Đồng thời phải giải thích cho học sinh cùng lớp để các em cùng giúp bạn sửa chữa

*Cách sửa lỗi phát âm cho học sinh:

Trước hết giáo viên phải đọc chính xác tiếng có chứa thanh hỏi và tiếng có thanh ngã, sau đó hướng dẫn học sinh lắng nghe để tìm ra sự khác nhau về âm thanh của tiếng có chứa thanh hỏi với tiếng chứa thanh ngã bằng cách đưa ra một số cặp từ:

Ví dụ: lẻ (loi) / (lặng) lẽ: (se) sẽ / (chia) sẻ

Giáo viên cần phải luyện cho học sinh bằng thời gian dài và phải kiên trì Khi học sinh đọc sai giáo viên dừng lại sửa cho các em bằng cách: tiếng có chứa thanh ngã phát âm ra nhẹ hơn, âm thanh vang hơn, ngân hơn Những tiếng có

nguyên âm đôi “iê - ươ - uô” khi đọc độ mở của miệng phải rộng hơn tiếng có nguyên âm đơn và trọng tâm phải rơi vào cả “iê - ươ - uô” thì mới đọc đúng được Những tiếng có âm quặt lưỡi như s/x; r/d; tr/ch thì hướng dẫn các em đọc

tự nhiên cho hay (không cố gắng đọc nhấn) Nhưng trong Tiếng Việt có phụ âm đầu là r (là phụ âm quặt lưỡi) thì chúng ta đọc không rung

Ví dụ: Như từ: ra vào, rang lạc, rực rỡ, rung rinh giáo viên đọc rung những

tiếng là tiếng nước ngoài, ví dụ: Ra - đi - ô

Ngoài việc sửa chữa trong mỗi tiết Tập đọc và các môn học khác, thì cuối mỗi buổi học tôi còn giao những bài tập đọc nhỏ để học sinh tự luyện đọc ở nhà

và về nhà đọc trước bài của ngày hôm sau Quá trình này tôi thực hiện thường xuyên, liên tục và luôn khuyến khích các em bằng cách thi đua giữa các nhóm

3.3 Giải pháp thứ ba: Luyện đọc ngắt giọng.

Qua điều tra thực tế tôi thấy ở học sinh lớp 2 nói chung chưa biết cách đọc ngắt giọng Để học sinh biết ngắt giọng trong khi đọc, trước hết phải hướng dẫn các em đọc đúng Từ việc đọc đúng đó sẽ hướng dẫn các em đọc đúng cách ngắt giọng Muốn đạt được điều đó cần phải dựa vào nghĩa và quan hệ ngữ pháp giữa các tiếng, từ để ngắt hơi cho đúng Khi đọc tuyệt đối không được tách từ ra làm hai, không tách từ chỉ loại với danh từ nó đi kèm theo Không tách quan hệ từ

là với danh từ đi sau nó.

Ví dụ: Không được đọc ngắt giọng:

Tự xa / xưa thưở nào

Trong rừng / xanh sâu thẳm

(Bài: Gọi bạn - Tiếng Việt 2 tập 1 trang 28)

Hay:

Con ve cũng / mệt vì hè nắng oi

Mẹ là / ngọn gió của con suốt đời

(Bài: Mẹ - Tiếng Việt 2 tập 1 trang 101)

Mà phải đọc:

Tự xa xưa / thuở nào

Trong rừng xanh / sâu thẳm

Con ve cũng mệt / vì hè nắng oi…

Mẹ là ngọn gió / của con suốt đời

Khi đọc các bài văn xuôi cũng vậy, việc ngắt giọng phải phù hợp với dấu câu Nghỉ ít ở dấu phẩy, nghỉ lâu hơn ở dấu chấm, trùng hợp với danh giới ngữ đoạn Trên thực tế học sinh thường mắc lỗi ngắt giọng ở những câu văn dài có cấu trúc phức tạp Nhưng các em chưa nắm được quan hệ ngữ pháp giữa các từ

Ví dụ: Ông già bẻ bó đũa một / cách dễ dàng

Bàn tay mẹ / quạt mẹ đưa gió về

Mà phải đọc:

Ông già bẻ bó đũa/ một cách dễ dàng

Bàn tay mẹ quạt/ mẹ đưa gió về

Vì vậy trước khi giảng một bài cụ thể giáo viên cần dự tính những chỗ học sinh hay ngắt giọng sai để xác định điểm cần luyện ngắt giọng

Ví dụ: Bài “Dậy sớm” Phải lưu ý về cách ngắt nhịp vì theo dự tính học sinh

sẽ ngắt sai như: Tinh mơ em / thức dậy; Rửa mặt rồi / đến trường

Mà phải đọc là: Tinh mơ / em thức dậy

Rửa mặt / rồi đến trường Trong khi đó xét về mặt ý nghĩa và lí thuyết trọng âm hai câu đầu ngắt nhịp 2/3 và câu sau ngắt nhịp 3/2 Tôi đã gần gũi xuống từng nhóm hướng dẫn để các

em vạch nhịp và cử một bạn nhóm trưởng đọc hay nhất (đọc mẫu), cả nhóm lắng nghe, nhận xét, tuyên dương bạn

Hình ảnh: Cô hướng dẫn học sinh luyện đọc nhóm.

3.4 Giải pháp thứ tư: Luyện đọc nhấn giọng.

Qua việc giảng dạy và thực tế trên lớp để giúp học sinh đọc diễn cảm, đọc nhấn giọng người giáo viên cần phải thực hiện các nội dung như: Chuẩn bị kĩ cho việc dạy nhấn giọng Tìm hiểu kĩ nội dung bài dạy để hiểu rõ và cảm thụ sâu sắc bài, giúp học sinh đọc có hiệu quả hơn Bài đọc trong sách giáo khoa của giáo viên cần nghi vắn tắt cách đọc, cách ngắt nhịp, cách nhấn giọng, sắc thái tình cảm đọc

Ví dụ: Bài: Thương ông (Tiếng Việt 2- tập 1 trang 83)

Ở bài này giáo viên hướng dẫn học sinh đều đọc ở nhịp 2/2, các câu thơ đọc giọng vui, cần ghi rõ từ nhấn mạnh ( hoặc gạch chân) những đoạn câu cần ghi trọng âm, kí hiệu ngắt ( / ), nghỉ ( // ), lên giọng (  ), xuống giọng (  ), kéo dài (

 ) Trong từng bài giáo viên sẽ dự tính những lỗi học sinh sẽ mắc, giọng đọc cả bài, đoạn cần nhấn mạnh, tốc độ đọc

Giáo viên cần chuẩn bị đồ dùng dạy học Phương tiện trực quan chủ yếu trong giờ tập đọc là bài đọc và ngôn ngữ của giáo viên Vì vậy, giáo viên cần sử dụng triệt để sách giáo khoa để học phân môn Tập đọc đạt kết quả tốt Đồ dùng dạy học thông thường trong tiết Tập đọc là tranh mẫu và một số vật thực mô