Để khắc phục và củng cố tình trạng xuống cấp nhanh chóng về chấtlượng chữ viết của học sinh trường Tiểu học Tân Thành 2, Thường Xuân.Năm học 2017-2018 Ban giám hiệu nhà trường đã triệu t
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THƯỜNG XUÂN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO KHẮC PHỤC, CỦNG CỐ VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHỮ VIẾT CHO GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH TRƯỜNG
TIỂU HỌC TÂN THÀNH 2, THƯỜNG XUÂN
Người thực hiện: Trần Danh Anh Chức vụ: Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Tân Thành 2 SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lí
THANH HOÁ NĂM 2021
Trang 2NỘI DUNG TRANG
2.2 Thực trạng chất lượng chữ viết của giáo viên và học sinh trước
khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
5-7
2.3 Các giải pháp chỉ đạo khắc phục, cũng cố và nâng cao chất
Trang 3Vấn đề chữ viết đã được người xưa rất coi trọng Cha ông ta thườngdùng câu thành ngữ “văn hay chữ tốt” để khen người chữ đẹp, học rộng tàicao Những bậc hiền tài văn hay chữ tốt được tôn vinh như một môn nghệthuật chơi chữ “thư pháp” Các vị vua thường xuyên tổ chức các cuộc thi viếtcâu đối.
Nhưng chữ viết không phải tự nhiên mà có thể viết đẹp được, mà phảibắt đầu từ cách cầm bút, cách đưa nét bút sao cho ngay, cho đẹp Ví như ôngCao Bá Quát ngày xưa đâu phải ngay từ đầu ông đã viết đẹp Chữ ông rất xấu,xấu đến nỗi chính ông cũng không đọc nổi bài viết của mình Thế nhưng với
sự kiên trì khổ luyện ông đã trở thành người nổi tiếng văn hay chữ tốt, nhiềungười đến xin chữ của ông
Trong những năm gần đây chất lượng chữ viết của học sinh đang xuốngcấp chầm trọng Đặc biệt là hiện nay trong thời đại bùng nổ thông tin, côngnghệ thông tin phát triển nhanh chóng nên phần đa các bậc phụ huynh họcsinh không còn quan tâm nhiều đến chất lượng chữ viết của các con Hơn nữa
từ khi các cấp tỉnh, huyện không còn tổ chức Hội thi " Viết chữ đẹp" nữa thìchất lượng chữ viết của học sinh có thể nói là xuống cấp nhanh chóng
Để khắc phục và củng cố tình trạng xuống cấp nhanh chóng về chấtlượng chữ viết của học sinh trường Tiểu học Tân Thành 2, Thường Xuân.Năm học 2017-2018 Ban giám hiệu nhà trường đã triệu tập khẩn cấp Hộiđồng sư phạm nhà trường để họp bàn và tìm ra các giải pháp khắc phục kịpthời tình trạng trên và duy trì việc rèn chữ viết cho giáo viên và học sinhthông qua các chuyên đề và Hội thi "Viết chữ đẹp" cấp trường hàng năm
Nhờ vậy, chất lượng dạy - học nói chung và chất lượng chữ viết củagiáo viên và học sinh nói riêng ngày càng có nhiều chuyển biến tích cực
Có thể nói phong trào luyện viết chữ đẹp với phương châm “Rèn nétchữ - Luyện nết người” đang được giáo viên và học sinh trường Tiểu học TânThành 2, Thường Xuân quan tâm đúng mức Nhiều thầy cô giáo đã trăn trở,kiên trì luyện viết chữ đẹp, trình bày bảng lớp đẹp, khoa học, thẩm mĩ để họcsinh học tập và noi theo Nhiều học sinh đã có những trang viết sạch, đẹp màthầy giáo, cô giáo, bạn bè và người đọc trầm trồ, thán phục
Tuy nhiên, trong thực tế, vẫn còn không ít học sinh chữ viết chưa đạtyêu cầu cơ bản, viết chậm, viết sai lỗi chính tả, một bộ phận học sinh viết chữxấu Một số ít học sinh viết rất xấu đã thiếu tự tin, mất bình tĩnh và dẫn đến
sợ học các giờ tập viết, chính tả, tập làm văn Điều này đã làm ảnh hưởngkhông nhỏ đến chất lượng học tập môn Tiếng Việt nói riêng và các môn khoahọc cơ bản khác nói chung
Bên cạnh đó, hiện nay việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảngdạy đang được phát triển mạnh mẽ Giáo viên soạn bài bằng máy vi tính, dạyhọc sử dụng giáo án điện tử, màn hình máy chiếu Các văn bản, biểu mẫu giấy
tờ hầu như đều được làm bằng máy tính Đồng thời, theo hướng dẫn mới của
Bộ GD&ĐT các cơ sở không được tổ chức thi học sinh giỏi cho bậc Tiểu học,cho nên những cuộc thi Viết chữ đẹp các cấp không còn được tổ chức nhưtrước đây Chính điều đó đã làm tác động đến nhận thức của giáo viên và họcsinh, nhiều giáo viên và học sinh đã xem nhẹ việc luyện viết chữ Một số giáo
Trang 4viên có nhận thức sai nên chưa quan tâm đến chữ viết của học sinh, các bậcphụ huynh thì cho rằng chữ viết không quan trọng chỉ cần học giỏi toán,Tiếng Việt là được
Xuất phát từ những lý do trên, bản thân tôi thấy rằng việc khắc phục,củng cố và xây dựng nền nếp rèn luyện chữ viết cho giáo viên và học sinhnhà trường nhằm nâng cao chất lượng chữ viết nói riêng và góp phần nângcao chất lượng giáo dục toàn diện nói chung là một vấn đề cấp thiết Vì vậytôi đã lựa chọn đề tài: “Một số giải pháp chỉ đạo khắc phục, củng cố, nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh trường Tiểu học Tân Thành 2, Thường Xuân”
1.2 Mục đích nghiên cứu
Thông qua việc nghiên cứu để rút ra các giải pháp nhằm giúp giáo viên cónhận thức đúng và có biện pháp phù hợp khắc phục những tồn tại về chữ viếtcủa học sinh Giúp học sinh viết đúng, viết đẹp góp phần làm cho chất lượngchữ viết của học sinh được nâng lên nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu, tổng kết một số vấn đề về luyện viết chữ nhằm nângcao chất lượng chữ viết cho học sinh ở trường Tiểu học Tân Thành 2
1.4 Phương pháp nghiện cứu
Khi thực hiện đề tài này tôi sử dụng phối kết hợp các phương pháp dạyhọc sau:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế
- Phương pháp phỏng vấn
- Phương pháp thống kê
- Phương pháp phân tích tổng hợp
- Phương pháp tổng kết rút kinh nghiệm
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận
Chữ viết có một vai trò quan trọng Chữ viết đã phần nào phản ánhđược trình độ văn hoá của một con người cũng như của một xã hội Khôngnhững chữ viết làm phương tiện giao lưu, học tập nghiên cứu, truyền thụ trithức…mà chữ viết còn thể hiện óc sáng tạo, tính thẩm mĩ của con người Chữviết cũng là biểu hiện của nết người Viết chữ đẹp còn chứa đựng cả suy nghĩcủa một tâm hồn, một phong cách Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đó nói:
“Chữ viết cũng là biểu hiện của nết người, dạy cho học sinh viết đúng, viếtcẩn thận, viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, lòng tựtrọng đối với mình cũng như đối với thầy, cô giáo và bạn đọc bài vở củamình”
Với học sinh tiểu học chữ viết không chỉ có quan hệ mật thiết tới chấtlượng học tập các môn học khác mà còn góp phần rèn luyện một trong những
kĩ năng hàng đầu của việc học môn Tiếng Việt trong trường Tiểu học - đó là
kĩ năng viết chữ Chữ viết là công cụ cho các em sử dụng suốt đời Đọcthông, viết thạo gắn bó mật thiết với nhau, không thể tách rời “Nét chữ - Nếtngười”, nhận xét này phần nào nói lên tầm quan trọng của việc rèn chữ viết
Trang 5bên cạnh việc rèn đọc cho học sinh Tiểu học.Mục đích của việc dạy tập viết làdạy cho các em viết đúng, viết đẹp, giúp các em có được đức tính cần cù,nhẫn nại, cẩn thận Đồng thời, hình thành cho các năng lực viết thành thạo,thuần thục chữ Tiếng Việt.
Nền giáo dục của chúng ta đã lần lượt trải qua nhiều thời kỳ cải cách
Và sau mỗi lần cải cách như vậy, mẫu chữ viết cho học sinh Tiểu học lại thayđổi Đi kèm với sự thay đổi đó là các quy trình dạy, tài liệu dạy và học thayđổi Chữ viết và dạy viết được cả xã hội quan tâm Nhiều thế hệ thầy cô giáo
đã trăn trở, góp công, góp sức để cải tiến kiểu chữ, nội dung cũng nhưphương pháp dạy học chữ viết
Với những yêu cầu cấp thiết về vấn đề chữ viết nêu trên và thực hiệntheo các văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục, Sở Giáo dục và Phòng Giáo dụchướng dẫn dạy và học chữ viết trong trường Tiểu học với yêu cầu mẫu chữviết được thực hiện theo những nguyên tắc sau:
- Bảo đảm tính khoa học, tính hệ thống
- Có tính thẩm mĩ (đẹp trong sự hài hoà khi viết liền các con chữ)
- Bảo đảm tính sư phạm (phù hợp với đặc điểm tâm lý, sinh lý lứa tuổihọc sinh tiếu học)
- Có tính kế thừa và phát triển, phù hợp với thực tiễn (kế thừa vẻ đẹpcủa chữ viết truyền thống đồng thời tính đến tính thuận lợi khi sử dụng, viếtnhanh, viết liền nét: phù hợp điều kiện dạy và học ở tiểu học)
Bên cạnh những nguyên tắc trên công văn còn quy định cụ thể về dạy
và học viết chữ đó là:
- Trong trường tiểu học, học sinh học viết chữ thường, chữ số và chữ
viêt hoa theo kiểu chữ viết đứng, nét đều là chủ yếu Ở những nơi có điều
kiện thuận lợi, giáo viên có thể dạy hoặc giới thiệu thêm cách viết chữ viếtthường, chữ viết hoa theo kiểu chữ viết nghiêng, nét thanh nét đậm
- Việc dạy chữ viết hoa được tiến hành theo một quá trình từ nhận diện,tập tô, tập viết nét cơ bản đến viết từng chữ cái; Từ viết đúng đến viết thànhthạo, viết đẹp
Nội dung dạy và học viết chữ theo bảng mẫu chữ do Bộ đã ban hànhđược quy định trong văn bản Phân phối chương trình môn Tiếng Việt vàHướng dẫn chuyên môn của Vụ Tiểu học, bắt đầu từ lớp 1 năm học 2002 -2003
* Viết là một hoạt động trí tuệ phức tạp mà cơ sở tiếp nhận được thôngtin chữ viết dựa vào hoạt động của cơ quan tri giác
Quá trình vận động của mắt, sử dụng bộ mã chữ viết, được não bộ tưduy phân tích hình ảnh, cấu tạo của các con chữ, được tay tái tạo lại một cáchtrung thành những chữ viết
Để viết được chữ học sinh phải hoạt động (phải tiêu hao năng lượngcủa thần kinh và bắp thịt) Hoạt động viết của học sinh được thực hiện quamột số thao tác:
+ Làm quen với đối tượng: Khi giáo viên hướng dẫn thì trẻ sẽ tri giácbằng mắt, tai và tay sẽ làm theo
Trang 6+ Nói điều mình tri giác được, vừa nói vừa đưa tay theo các đường nétcủa chữ để nhấn mạnh cách viết đồng thời nhận ra tên gọi, hình dáng của chữđó.
+ Nói thầm kiến thức mới thu thập được để tái hiện hình ảnh đó trong
óc khi viết
+ Làm thử: Hình ảnh đã có trong óc cần được thể hiện trên bảng, trêngiấy bằng các dụng cụ như bút, bảng, phấn, bút mực
+ Kiểm tra lại kết quả so với mẫu để rút kinh nghiệm cho lần sau
* Tay trực tiếp điều khiển quá trình viết của trẻ Các cơ và xương bàntay của trẻ đang độ phát triển nhiều chỗ còn sụn nên cử động các ngón tayvụng về, chóng mệt mỏi
- Khi cầm bút các em có tâm lý sợ rơi Điều này gây nên một phản ứng
tự nhiên là các em cầm bút chặt, các cơ tay cứng nên khó di chuyển
- Muốn có thói quen viết chữ nhẹ nhàng, thoải mái, trước hết học sinhphải biết kỹ thuật cầm bút bằng ba ngón tay (ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa),bàn tay phải có điểm tựa là mép cùi của bàn tay Cầm bút phải tự nhiên, đừngquá chặt sẽ khó vận động, nếu lỏng quá sẽ không điều khiển được bút
- Nếu các em cầm bút sai kỹ thuật bằng 4 đến 5 ngón tay, khi viết vậnđộng cổ tay, cánh tay thì các em sẽ mau mệt mỏi, sức chú ý kém, kết quả chữviết không đúng và nhanh được
* Trẻ tiếp thu hình ảnh chữ viết qua mắt nhìn Vì vậy, nếu chữ viếtđược trình bày với kích thước quá nhỏ hoặc ánh sáng kém thì các em phải cúisát xuống để nhìn cho rõ chữ, từ đó dẫn đến cận thị
- Trong thời gian đầu, có thể các em nhận ra đúng hình chữ nhưng bàntay chưa ghi lại đầy đủ hình dáng của mẫu chữ Chỉ sau khi luyện tập, số lầnnhắc đi nhắc lại nhiều hay ít tuỳ theo từng học sinh, thì các em mới chép đúngmẫu
2.2 Thực trạng chất lượng chữ viết của giáo viên và học sinh trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
* Tình hình địa phương:
Tân Thành là một xã thuần nông bán sơn địa Người dân ở đây sốngchủ yếu bằng nghề nông và trồng cây công nghiệp ngắn ngày, một số hộ giađình tham gia buôn bán Trong những năm gần đây cùng với sự phát triểnchung của xã hội địa phương đã có sự thay đổi nhiều, cơ sở hạ tầng đang dầntừng bước phát triển, chính trị xã hội ngày một ổn định, dân trí ngày càngđược nâng cao, đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện, số hộ có mứcsống khá tăng lên, tỉ lệ hộ đói nghèo ngày một giảm
Cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội thì lĩnh vực giáo dục cũngđược quan tâm Địa phương đã đầu tư xây dựng cơ sở vật chất cho các trườnghọc, quan tâm đến chất lượng giáo dục của các nhà trường Hàng năm cáctrường học trong xã đều nằm trong số các trường có thành tích cao của huyện,hiện đã có 03/04 trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1
* Tình hình nhà trường:
Trang 7Trường Tiểu học Tân Thành 2 là một trong những trường có bề dàythành tích trong dạy và học Hàng năm nhà trường đều có giáo viên giỏi cấphuyện, chất lượng đại trà đảm bảo, chất lượng học sinh Câu Lạc Bộ hàng nămđảm bảo đạt chỉ tiêu đề ra Trường nhiều năm liền đạt trường tiên tiến, Chủtịch UBND huyện, tỉnh tặng Giấy khen.
Bên cạnh những mặt mạnh và thành tích đạt được thì nhà trường vẫncòn những khó khăn nhất định như một số giáo viên tuy đã có trình độ đạtchuẩn nhưng mức độ tiếp cận với vấn đề đổi mới giáo dục phổ thông hiện naychưa kịp thời do năng lực còn hạn chế
Nhiều phụ huynh phải đi làm ăn xa nhà nên sự quan tâm đến việc họccủa con cái là chưa kịp thời Một số phụ huynh khác (các phụ huynh thuộcvùng dân tộc thiểu số) do nhận thức hạn chế còn phó mặc nhà trường, không
để ý đến việc học tập của con em mình
- Do điều kiện địa phương nên CSVC nhà trường (Khuôn viên, sânchơi, bãi tập, một số trang thiết bị dạy học) còn hạn chế, chưa thực sự đápứng yêu cầu của công tác dạy và học
* Thực trạng về chất lượng chữ viết của nhà trường:
Trong những năm trước đây, chất lượng chữ viết của học sinh nhà trườngnhìn chung không đồng đều, nhiều em chữ viết chưa đẹp, chưa đúng quy định.Hiện tượng học sinh viết chưa đúng mẫu, chưa đều, chưa đẹp, hay sai lỗi chính tảcòn nhiều; việc giữ gìn vở của một số đông học sinh chưa tốt, vở quăn mép, sờngóc, trình bày còn cẩu thả
Trong các đợt kiểm tra về vở sạch chữ đẹp, số học sinh được xếp loại A
về chữ viết còn ít, số học sinh xếp loại C về chữ viết nhiều, cá biệt có những
Nguyên nhân của kết quả trên là:
+ Công tác quản lí, chỉ đạo của nhà trường chưa thực sự chặt chẽ, chưathường xuyên Nhà trường chỉ đi sâu vào công tác chỉ đạo chất lượng văn hóacòn công tác thi đua giữ vở sạch, viết chữ đẹp chưa được quan tâm đúng mức
+ Giáo viên chưa chu đáo, chưa kèm cặp, giáo dục học sinh ý thức giữgìn sách vở và trình bày vở ngay ngắn khoa học; công tác chấm vở sạch, viếtchữ đẹp chưa được giáo viên quan tâm đúng mức
+ Học sinh chưa chăm chỉ học tập và ý thức rèn luyện chữ viết, giữ vởsạch chưa cao
Trang 8+ Phụ huynh học sinh xem nhẹ vấn đề chữ viết chỉ quan tâm đến việc conmình học Toán, học Tiếng Việt như thế nào chứ chưa chú ý đến chữ viết của con em.
+ Trong đánh giá thi đua việc thực hiện rèn chữ viết cho học sinh còn bị xemnhẹ, chưa kịp thời Việc thưởng cho những cá nhân giáo viên, học sinh có thànhtích trong chữ viết rất ít chưa khích lệ được sự cố gắng của giáo viên, học sinh
Trên cơ sở lý luận, cơ sở thực tế và thực trạng về chất lượng chữ viếttrong nhà trường, để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trongnhà trường thì việc nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh cũng hết sứcquan trọng Chính vì vậy tôi đã mạnh dạn tìm ra những giải pháp, áp dụngnhững biện pháp chỉ đạo nâng cao chữ viết cho học sinh trong quá trình quản
lý công tác chuyên môn của mình
2.3 Các giải pháp chỉ đạo khắc phục, cũng cố và nâng cao chất lượng chữ viết cho giáo viên và học sinh
Giải pháp thứ nhất: Nâng cao nhận thức cho giáo viên, học sinh và phụ huynh về vai trò, tác dụng của việc nâng cao chất lượng chữ viết
Nâng cao nhận thức cho CBGV, học sinh và các lực lượng xã hội về vaitrò, tác dụng của việc nâng cao chất lượng chữ viết nhằm phát triển ý thức tựgiác, tính kiên trì, khéo léo, tinh thần trách nhiệm của cá nhân và cộng đồng.Thông qua việc rèn chữ viết để hình thành nhân cách cho học sinh Đây làgiải pháp tiền đề đề nâng cao chất lượng chữ viết trong nhà trường
Đây là khâu quan trọng có ảnh hưởng rất lớn đến việc luyện chữ viếtcho học sinh Thực tế cho thấy chúng ta đang sống trong một thời đại mới,thời đại của công nghệ thông tin Mọi người thường ngồi với chiếc máy vitính để soạn thảo một văn bản thay vì cầm bút viết trên giấy Vì vậy không ítphụ huynh học sinh cho rằng chỉ cần học giỏi còn chữ viết thì đã có máy vitính nên chưa thực sự quan tâm đúng mức đến chất lượng chữ viết của conmình
Vì vậy chúng tôi đã tổ chức quán triệt và nâng cao nhận thức cho giáoviên, học sinh và cha mẹ các em về vai trò của chữ viết, vị trí, tầm quan trọngcủa việc rèn chữ đối với việc hình thành nhân cách, tính kỉ luật, chịu khó củacác em trong quá trình học tập Chữ viết đẹp sẽ tạo hứng thú cho học sinhtrong việc học các môn học khác
Vào đầu năm học, trong các kì họp phụ huynh, cùng với việc triển khaicác nội dung khác chúng tôi luôn dành một thời gian để tuyên truyền cho phụhuynh việc cần phải quan tâm rèn chữ viết cho học sinh, xoá bỏ quan điểmkhông cần rèn chữ viết khi nền khoa học và công nghệ ngày càng hiện đại.Yêu cầu phụ huynh mua sắm đủ các loại đồ dùng học tập cho học sinh như:bút, vở, mực, thước kẻ…Hướng dẫn phụ huynh mua các loại bút phù hợp chocon em, dựa vào mẫu chữ ở vở tập viết để kiểm tra và thường xuyên đồngthời quan tâm hơn đến việc sửa chữa các sai sót của con em mình
Với giáo viên, chúng tôi tổ chức quán triệt về tầm quan trọng của phânmôn Tập viết, Chính tả, Tập làm văn trong môn Tiếng Việt, để giáo viên có ýthức, trách nhiệm và quan tâm đúng mức khi dạy các phân môn này Đồngthời giúp cho giáo viên nắm vững về yêu cầu của công tác viết chữ đẹp Viếtchữ đẹp, trước hết là viết đúng mẫu chữ, rõ ràng, rành mạch và đúng tốc độ,
Trang 9các nét chữ mềm mại, thanh thoát, uyển chuyển Học sinh không chỉ viết chữđẹp mà còn phải biết giữ vở sạch Giữ vở sạch là vở được giữ đúng quy định,phẳng phiu, không quăn mép, không để bẩn, không tẩy xoá, sách vở đủ trang,không bị xé… Từ đó, mỗi giáo viên thấy được tầm quan trọng của việc rènluyện chữ viết cho học sinh đối với chất lượng các môn học khác để hàngngày giáo viên thường xuyên có ý thức quan tâm rèn chữ viết cho học sinh.
Thông qua công tác chủ nhiệm lớp, các hoạt động Đội, Sao nhi đồng…chúng tôi tuyên truyền cho học sinh tác dụng của việc rèn chữ viết đẹp, sựảnh hưởng của chữ viết đẹp đối với các môn học khác và việc hình thànhnhân cách của các em sau này Phát động phong trào học tập gương rèn luyệnchữ viết của các danh nhân nước ta như: Cao Bá Quát, Nguyễn Văn Siêu…để
từ đó khơi dậy trong các em lòng say mê và ý thức luyện chữ đẹp
Giải pháp thứ hai: Sắp xếp, phân công giáo viên hợp lý, phát huy tối
đa năng lực, sở trường, năng khiếu của giáo viên.
Việc sắp xếp, phân công lao động hợp lý nhằm phát huy tối đa nănglực, sở trường, năng khiếu của giáo viên là rất cần thiết; lựa chọn những giáoviên viết chữ đều, đẹp, cẩn thận để dạy các lớp đầu cấp Đây là khâu nền tảng
để nâng cao chất lượng chữ viết
Giáo viên có vai trò rất quan trọng trong việc rèn chữ viết cho học sinh.Giáo viên viết chữ ngay ngắn, đúng mẫu chính là trực quan sinh động nhấtgiúp học sinh học tập nét chữ, cách trình bày của thầy, cô Đặc biệt với họcsinh Tiểu học nói chung và học sinh lớp 1, lớp 2 nói riêng thì thầy cô luônđược xem như là một tấm gương phản chiếu để các em soi rọi Thầy, cô viếtnhư thế nào thì các em viết như thế, các em luôn “bắt chước” và làm theothầy cô
Vì vậy, ngay vào đầu năm học, ban giám hiệu nhà trường đã họp bàn,lấy ý kiến của các thành viên trong hội đồng nhà trường để phân công chuyênmôn cho giáo viên thật sự hợp lí Lựa chọn những giáo viên viết chữ đều,đẹp, cẩn thận dạy các lớp đầu cấp (lớp 1, lớp 2) Những giáo viên có năng lựcchuyên môn, chuyên sâu kiến thức được phân công dạy các lớp cuối cấp (Lớp4,5) Việc phân công trên đã phát huy tối đa năng lực, sở trường của từnggiáo viên, đồng thời cũng giúp giáo viên khắc phục được những hạn chế củabản thân
Giải pháp thứ ba: Chỉ đạo cán bộ, giáo viên và học sinh thực hiện
nghiêm các quy định về chuyên môn, chú ý hơn đến nội dung rèn chữ viết cho học sinh.
Ban giám hiệu nhà trường đã chỉ đạo cán bộ giáo viên và học sinh thựchiện nghiêm túc các quy định về chuyên môn, chú ý tập trung rèn chữ viếtcho học sinh Tăng cường công tác kiểm tra về chất lượng chữ viết của giáoviên cũng như của học sinh, việc chấm chữa bài trong vở cho học sinh củagiáo viên…Đây là khâu quan trọng, quyết định trong việc nâng cao chấtlượng chữ viết của học sinh toàn trường
Bước 1: Xây dựng kế hoạch cụ thể, sát thực.
Trang 10Để nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh, ngay vào đầu năm học, cùngvới việc xây dựng kế hoạch chuyên môn tổng thể chúng tôi đã xây dựng riêng kếhoạch luyện viết một cách cụ thể, rõ ràng đến từng tổ, từng giáo viên Thành lậpBan chỉ đạo, phân công trách nhiệm cho từng bộ phận, từng thành viên Để các bộphận có trách nhiệm thường xuyên đôn đốc, giám sát, kiểm tra và đánh giá rútkinh nghiệm kịp thời khắc phục những hạn chế yếu kém
Sau khi giáo viên nhận lớp, chúng tôi đã ra đề để khảo sát chất lượngđầu năm, chỉ đạo cho giáo viên kết hợp phân loại học sinh theo từng đốitượng(cả về chất lượng văn hóa và chất lượng chữ viết) Bên cạch đó yêu cầugiáo viên phân loại chữ viết của các em thành các loại như: viết đúng mẫuchữ theo quy định, đều đẹp; viết đúng mẫu chữ theo quy định nhưng chưa đềuđẹp, viết chưa đúng mẫu chữ quy định, viết còn sai nhiều lỗi chính tả Thôngqua đó giáo viên cần nắm vững, cụ thể trong lớp mình những em nào viết cònthiếu nét, gãy nét, sai lỗi chính tả, chưa biết cách trình bày để phân loại họcsinh thành các nhóm cụ thể…Thông qua khảo sát, giáo viên tổng hợp lậpdanh sách báo cáo với Ban giám hiệu Trên cơ sở thực tế, Ban giám hiệu tổchức họp Ban chỉ đạo và các thành viên cốt cán để bàn bạc đề ra những biệnpháp cụ thể trong tổ chức dạy học và rèn chữ viết cho học sinh như: rèn luyệncho học sinh viết đúng theo mẫu chữ quy định, viết đúng cỡ chữ, đảm bảochiều cao, độ rộng, khoảng cách; giúp cho học sinh nắm được chính âm chính
tả để tránh viết sai do phát âm không chuẩn
Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, khi thao giảng, dự giờ chúng tôiluôn quan tâm góp ý cho giáo viên về chữ viết, cách trình bày của giáo viên
và đôn đốc nhắc nhở giáo viên tăng cường kiểm tra, kèm cặp cho học sinh rènluyện chữ viết đi đôi với trau dồi kiến thức
Bước 2: Chỉ đạo các tổ chuyên môn, giáo viên tổ chức dạy tốt các phân môn Tập viết, Chính tả.
Trước hết để giúp giáo viên tổ chức dạy học tốt phân môn Tập viết, Chính
tả, chúng tôi đã đi sâu triển khai chuyên đề về đổi mới phương pháp dạy học phânmôn Tập viết, Chính tả Qua chuyên đề cũng cố cho giáo viên về các biện phápchủ yếu trong giờ tập viết, chính tả Đó là phải có các biện pháp kĩ thuật phù hợp
để hướng dẫn cho học sinh viết chữ cái, chữ, câu, đoạn bài; cách viết liền mạch,cách đặt dấu thanh… Chấm chữa bài tập viết, chính tả cho học sinh một cách cụthể, giúp các em tự rút ra ưu nhược điểm của mình để khắc phục, sửa chữa Kịpthời động viên những cố gắng nổ lực của từng học sinh trong quá trình viết chữ
Trong các giờ học yêu cầu giáo viên tổ chức dạy học đúng, đủ quy trình
và các bước Chú ý đặc trưng của môn học, tích cực rèn luyện kĩ năng chohọc sinh, tránh học lí thuyết dài dòng, nói nhiều Tập trung kèm cặp, nhắcnhở học sinh tư thế ngồi viết, cách cầm bút, kĩ năng viết Chữ mẫu của giáoviên trên bảng phải đúng mẫu, đều và đẹp vì chữ mẫu của cô có vai trò quantrọng trong việc giáo dục học sinh ý thức rèn chữ viết
Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm thực hiện nghiên túc công tác chấm chữabài, đặc biệt là trong các giờ Tập viết, Chính tả và Tập làm văn Giáo viên khichấm bài phải sửa lỗi cụ thể cho học sinh, ghi nhận xét cụ thể rõ ràng để học
Trang 11sinh kịp thời sửa chữa, khắc phục những sai sót đồng thời động viên, khích lệtính thi đua của các em.
Ngoài ra, nhà trường còn tổ chức cho giáo viên sử dụng tối đa và cóhiệu quả bộ đồ dùng dạy học của phân môn tập viết Trong các giờ dạy tậpviết giáo viên phải chuẩn bị chữ mẫu in sẵn (mẫu chữ to) treo trên bảng, gợi ýhọc sinh phân tích cấu tạo của chữ, hình dáng, kích thước của các nét để họcsinh nắm được cấu tạo từng chữ cái, cách nối nét các con chữ, điểm đặt bút,điểm dừng bút; hoặc có thể sử dụng cách hướng dẫn tập viết trên mạngintenet thông qua việc sử dụng máy chiếu(CNTT) một cách khoa học, hiệuquả, không lạm dụng……từ đó mà viết cho đúng mẫu
Trong các lớp học, yêu cầu giáo viên treo các bảng chữ mẫu(cả chữthường và chữ hoa) trên tường lớp học nhằm giúp các em có những trực quanchính xác nhất, ghi nhớ các mẫu chữ này lâu hơn, chính xác hơn, từ đó các
em có cảm nhận và viết theo đúng chữ mẫu
Biện pháp 4: Tổ chức bồi dưỡng kĩ thuật viết chữ cho giáo viên và học sinh.
a Đối với giáo viên
Muốn học sinh viết đúng, viết đẹp người giáo viên phải tích cực, kiêntrì, chịu khó, có phương pháp khoa học và kinh nghiệm được đúc rút trongquá trình rèn học sinh Muốn dạy cho học sinh kĩ năng viết chữ đúng yêu cầu,luyện cho học sinh viết chữ ngày càng đẹp ngoài việc nắm vững nội dungphương pháp dạy học, giáo viên cần có năng lực thẩm mĩ để cảm nhận được
vẻ đẹp của chữ viết, có khả năng viết chữ đẹp để học sinh noi theo Vì thế,trong năm học, chúng tôi đã mở các chuyên đề, hội thảo về phương pháp dạy– học môn Tập viết, Chính tả, tổ chức các tiết thao giảng để giáo viên có điềukiện trao đổi và tìm ra những biện pháp tối ưu nhất giúp đỡ học sinh viếtđúng, viết đẹp
Để làm gương cho học sinh, ngoài việc yêu cầu giáo viên phải viếtđúng, viết đẹp bất kì mọi lúc, mọi nơi, chúng tôi đã chỉ đạo thống nhất cáchtrình bày bảng của giáo viên ở từng phân môn và thể loại bài dạy Các trìnhbày bảng của giáo viên cũng là cách trình bày trong vở của học sinh Đây làvấn đề có tính quyết định, là nền tảng cho việc thực hiện phong trào vở sạchchữ đẹp của nhà trường Việc ghi và trình bày bảng luôn đòi hỏi những yêucầu về tính khoa học, tính sư phạm và tính thẩm mĩ Muốn thực hiện tốtnhững yêu cầu trên, người giáo viên cần thường xuyên có ý thức luyện tập,rút kinh nghiệm trong viết chữ và trình bày bảng sao cho đạt hiệu quả caonhất
Mục đích quan trọng của việc dạy viết là học sinh viết đúng mẫu chữquy định, có kĩ năng viết nhanh, viết đẹp và biết trình bày một bài viết sạch
sẽ Do vậy, trong qua trình bồi dưỡng giáo viên chúng tôi đã chú trọng bồidưỡng cho giáo viên nắm chắc các yêu cầu sau:
Yêu cầu 1: Tên gọi các nét cơ bản trong khi hướng dẫn học sinh:
Nét thẳng (thẳng đứng, thẳng ngang, thẳng xiên);
Nét cong (cong kín, cong hở, cong phải, cong trái);
Nét móc (móc trên, móc dưới, móc hai đầu);
Nét khuyết (khuyết trên, khuyết dưới) và nét thắt