Lí do chọn đề tài : Cùng với xu thế phát triển của thời đại, trong những năm qua Đảng và nhànước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách đổi mới về giáo dục thực hiệnchương trình SG
Trang 11 MỞ ĐẦU:
1.1 Lí do chọn đề tài :
Cùng với xu thế phát triển của thời đại, trong những năm qua Đảng và nhànước ta đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách đổi mới về giáo dục thực hiệnchương trình SGK mới ở tiểu học, đặc biệt việc rèn kĩ năng sống là một mặtgiáo dục cần đặc biệt coi trọng và nhất là trong thập kỉ XXI để hình thành vàphát triển những năng lực, phẩm chất cần thiết của học sinh đáp ứng sự pháttriển và sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Đối với học sinh tiểu học, kỹ năng sống của các em còn ít Việc vận dụngcác kĩ năng vào thực tiễn đôi khi còn hạn chế Vì vậy nhiệm vụ giáo dục kỹ năngsống cho học sinh trong nhà trường là một yêu cầu cấp thiết Tuy nhiên việc hìnhthành kỹ năng sống cho học sinh có thể bằng nhiều phương pháp, hình thức tổchức khác nhau Trong đó sử dụng các góc học tập tại lớp để giáo dục kỹ năngsống là một trong những cách tiếp cận kỹ năng sống gần gũi nhất với học sinh Góc học tập có vai trò rất quan trọng trong việc tổ chức lớp học Đây làmột trong những công cụ vô cùng cần thiết hỗ trợ giáo viên và học sinh trongquá trình học tập Giáo dục kỹ năng sống các góc học tập trong lớp các em sẽhình thành được những kỹ năng sống cơ bản như: Kỹ năng giao tiếp, kỹ năngkiên định, kỹ năng tư duy sáng tạo, kỹ năng tự tin, kĩ năng hợp tác… đáp ứngđược những tình huống xảy ra trong cuộc sống và nâng cao chất lượng cuộcsống của mỗi học sinh Là những trải nghiệm có hiệu quả nhất, giúp các em giảiquyết hoặc đáp ứng các nhu cầu cụ thể
Hiện nay giáo dục kỹ năng sống cơ bản cho các em học sinh tiểu học thôngqua góc học tập còn hạn chế mà nguyên nhân chủ yếu là do đa số học sinh sốngtrong hai môi trường có hoàn cảnh khác nhau: Một là các em được sự quan tâmchăm sóc hết sức chu đáo của phụ huynh vì sống trong gia đình ít con, hoàncảnh kinh tế ổn định Những em này thường tự tin, mạnh dạn khi trình bày trướcđám đông, sáng tạo trong các hoạt động học tập cũng như vui chơi Hai là những
em sống trong gia đình với nhiều lo toan cho cuộc sống mưu sinh, phụ huynh đilàm ăn xa để con cái ở với ông bà với những em này thường rụt rè, mặc cảm bảnthân nên thường ít nói, không dám trình bày ý kiến của riêng mình dẫn đến tưduy sáng tạo cũng không được phát triển
Hơn thế nữa trong nền kinh tế thị trường, cuộc sống hiện đại vận động hếtsức khẩn trương và chứa đựng nhiều yếu tố khôn lường đòi hỏi các em phải làmchủ tri thức, rút ngắn khoảng cách về chênh lệch tri thức giữa các vùng nôngthôn và thành thị Bên cạnh đó còn phải thực sự tự tin nắm bắt kịp thời các cơhội cũng như phải có một số kỹ năng sống cơ bản để có cuộc sống: sống khỏe,sống tốt, sống lành mạnh Các em phải có kiến thức, có thái độ sống tích cựcmới đảm bảo sự thành công sau này Nhà trường là nơi tốt nhất để hình thànhnhân cách của thế hệ trẻ, chính vì vậy mà việc rèn kĩ năng sống cho học sinh làvấn đề cần quan tâm, trăn trở cho người làm công tác giáo dục Muốn làm tốtcông tác này chúng ta cần phải làm gì? Có những biện pháp nào giúp giáo viênrèn các kĩ năng sống cơ bản cho học sinh? Làm sao mang lại sự hài lòng, hứng
Trang 2thú cho các em thông qua góc học tập? đây cũng chính là câu hỏi mà bản thân
tôi cần phải tìm tòi, nghiên cứu Chính điều đó tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục các kĩ năng sống cho học sinh lớp 2 thông qua các góc học tập tại lớp học và phòng thư viện ”.
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Thông qua đề tài này nhằm giúp học sinh nắm vững những thông tin cầnthiết về kiến thức kĩ năng sống và đề xuất một số giải pháp cần thực hiện đểgiải quyết vấn để này góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện đápứng nhu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn hiện nay của ngành và của địaphương đó là :
+ Về học sinh : Giúp các em ứng xử hiệu quả nhạy bén trước các nhu cầuthách thức của cuộc sống hàng ngày Trang bị cho học sinh những kiến thức, kĩnăng phù hợp Giúp học sinh biến những kiến thức thành thái độ, hành vi thóiquen tích cực, lành mạnh loại bỏ những hành vi thói quen tiêu cực HS biếtchuyển từ nhận thức đúng thành hành vi đúng, biết thay đổi hành vi mới, hoànthiện và phát triển toàn diện nhân cách Mạnh dạn tự tin khi trình bày ý kiếntrước việc làm của bản thân cũng như mọi người xung quanh
+ Về giáo viên: Luôn luôn học hỏi để trau dồi kiến thức bản thân, đưa racác biện pháp, giải pháp, và có những kĩ thuật dạy học thích hợp với từng chủ
đề Giáo viên có các cách ứng xử phù hợp đối với các tình huống lứa tuổi củacác em để hướng dẫn học sinh thực hiện các hành vi đúng
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
- Học sinh lớp 2A năm học 2020 – 2021
1.4 Phương pháp nghiên cứu :
- Nghiên cứu tài liệu
- Điều tra thực trạng học sinh
- Thực hành hướng dẫn tại lớp
- Học hỏi trao đổi kinh nghiệm giảng dạy với đồng nghiệp
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
2.1 Cơ sở lí luận:
Vậy kỹ năng sống là gì? Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO): “Kỹ năng sống
là những kỹ năng mang tính tâm lí xã hội và kỹ năng về giao tiếp được vận dụngtrong các tình huống hàng ngày Với mục đích là để tương tác có hiệu quả vớimọi người và giải quyết tốt những vấn đề, tình huống của cuộc sống.” Kỹ năngsống là một phần quan trọng của cuộc sống cá nhân trong xã hội hiện đại, nógiúp con người tích lũy thêm kiến thức, kinh nghiệm để có cái nhìn tự tin, cósuy nghĩ theo chiều hướng tích cực; giúp con người biến kiến thức, cảm xúcthành hành động thực tiễn, giúp con người làm chủ cuộc sống của mình” [1]
Trang 3Từ những quan niệm trên đây, có thể thấy kỹ năng sống bao gồm một loạt
kỹ năng cụ thể cần thiết cho cuộc sống hàng ngày của con người để ứng phó tíchcực trước tình huống cuộc sống: Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng kiên định, kỹ năng
tư duy sáng tạo, kỹ năng tự tin, kỹ năng hợp tác, kỹ năng ứng phó với căngthẳng…
Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ, đáp ứng nguồnnhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, đáp ứng yêucầu hội nhập quốc tế, trách nhiệm của giáo dục - đào tạo là phải đảm bảo chongười học tiếp cận với chương trình giáo dục kĩ năng sống Thực chất của củacách tiếp cận kĩ năng sống đó là: Học để biết, học để làm, học để tự khẳng địnhmình và học để cùng chung sống (Delor,1996) Vì vậy mục tiêu của giáo dục kĩnăng sống là: Giúp học sinh có khả năng ứng xử hiệu quả, nhạy bén trước cácnhu cầu và thách thức của cuộc sống hàng ngày Trang bị cho học sinh nhữngkiến thức, kĩ năng phù hợp Giúp các em biến những kiến thức thành thái độ,hành vi thói quen tích cực, lành mạnh loại bỏ những hành vi thói quen tiêu cực.Đồng thời giúp học sinh biết chuyển từ nhận thức đúng thành hành vi đúng, biếtthay đổi hành vi mới, hoàn thiện và phát triển toàn diện nhân cách
Giáo dục kỹ năng sống cần thực hiện ở mọi nơi, mọi lúc thực hiện càngsớm càng tốt đối với các em Nhằm tạo cơ hội cho các em vận dụng kiến thức kỹnăng vào các tình huống thực trong cuộc sống Việc giáo dục này có thể tronggia đình, nhà trường và trong cộng đồng Người tổ chức giáo dục là thầy cô, bố
mẹ, bạn học, thành viên trong cộng đồng Trong nhà trường giáo dục kỹ năngsống được thể hiện bằng nhiều hình thức khác nhau: Như lồng ghép trong tiếthọc, trong các hoạt động lao động, hoạt động ngoài giờ lên lớp……
Việc giáo dục kỹ năng sống thông qua các góc học tập tại lớp học và phòngthư viện là cách thức sử dụng các trò chơi, mệnh lệnh, câu hỏi, các chủ điểm…được trang trí ở các góc học tập để lôi cuốn các em tham gia vào quá trình họctập một cách chủ động, tích cực Qua đó những kiến thức về kỹ năng sống cơ bản
sẽ được các em tiếp nhận một cách thiết thực, hiệu quả Đặc biệt mô hình này rất dễdàng thực hiện cho học sinh tiểu học Với các hình thức phong phú nêu trên, nó đãhuy động được sự tham gia của cha mẹ các em, của các tổ chức, các lực lượng xãhội trong việc giáo dục văn hóa, truyền thống cho học sinh
2.2 Thực trạng vấn đề:
2.2.1 Thuận lợi:
Trường tiểu học Cẩm Sơn huyện Cẩm Thủy là trường đạt chuẩn quốc giamức độ 2 có đủ phòng học, bàn ghế phục vụ cho việc học 2 buổi/ngày các phònghọc có đủ điện sáng, có sân thể dục, khu vui chơi cho các em trong giờ ngoạikhoá Hơn thế nữa nhà trường đã trang bị tương đối đầy đủ đồ dùng học tập chocác khối lớp, giáo viên có đủ tài liệu tham khảo, chuyên san giáo dục để nghiêncứu, giáo viên nhiệt tình với công tác giảng dạy tự làm đồ dùng phục vụ chotừng môn Cở sở vật chất đầy đủ, thiết bị đồ dùng dạy học phong phú
Ban giám hiệu nhà trường rất quan tâm đến việc giáo dục kỹ năng sốngcho học sinh thông qua các giờ học cũng như các hoạt động ngoài giờ lên lớp
Trang 4Hầu hết các phụ huynh học sinh đều rất quan tâm đến việc học của các em.
Hỗ trợ hết sức mình từ vật chất đến tinh thần
2.2.2 Khó khăn:
Năm học 2020 – 2021, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 2A,qua 2 tuần đầu giảng dạy và theo dõi, tôi thấy học sinh rất hiếu động, đua đòitheo phim ảnh và một số trò chơi trên Internet gây ra những biến động về giá trịđạo đức: tự do phát ngôn, một số kỹ năng mềm còn hạn chế Các góc học tậptrong lớp và các phòng thư viện được trang trí chưa được bắt mắt, nội dung còn
sơ sài, không thu hút được sự tập trung chú ý của học sinh
a, Tình hình lớp đầu năm học:
Lớp 2A có sĩ số là 34 học sinh Trong đó có 2 em học sinh “cá biệt”.Những em này chậm tiến bộ về học tập và thường xuyên nghịch trêu chọc bạn,tiếp thu bài rất chậm, không tập trung chú ý học tập, không nghe lời thầy cô
Có em rất hiếu động, không nghiêm túc trong giờ học, còn nói chuyệnnhiều Một số em nữ hay hờn dỗi Đến lớp, các em thường quên đồ dùng họctập, chưa có ý thức tự giác chuẩn bị bài ở nhà, thụ động, phát biểu nhỏ… Phầnlớn học sinh trong lớp là dân tộc Mường nói chưa chuẩn tiếng phổ thông Thànhphần gia đình ở đây đa số là làm ruộng Bố mẹ đi làm ăn xa ở nhà với ông bà kỹnăng sống của các em còn hạn chế: nhút nhát, nói nhỏ, không thành câu, khôngbiết cách xử lí các tình huống cuộc sống đơn giản
b, Kết quả của lớp trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Thời điểm: Đầu năm học 2020-2021( Sĩ số học sinh: 34 hs)
Các kỹ năng sống Số học sinh thể
hiện tốt kỹ năng
Số học sinh thể hiện chưa tốt kỹ năng
Kỹ năng thu thập thông tin, xử lý
Trang 5thần, phẩm chất, học vấn và năng lực của học sinh thông qua các góc học tậptrong lớp.
2.3.1 Biện pháp 1: Hình thành kỹ năng giao tiếp thông qua góc đọc:
Kỹ năng giao tiếp là khả năng có thể bày tỏ ý kiến của bản thân theo hìnhthức nói, viết hoặc sử dụng ngôn ngữ có thể một cách phù hợp với hoàn cảnh vàvăn hóa, đồng thời biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến người khác ngay cả khi bấtđồng quan điểm Bày tỏ ý kiến bao gồm bày tỏ về suy nghĩ, ý tưởng, nhu cầu,mong muốn và cảm xúc, đồng thời nhờ sự giúp đỡ và sự tư vấn khi cần thiết [2]
Để hình thành kĩ năng giao tiếp, ứng xử tốt cho học sinh Trong quá trìnhdạy học, giáo viên cần giúp các em biết rèn luyện kĩ năng nói, kĩ năng nhận xét,giúp các em có khả năng bày tỏ ý kiến của bản thân theo nhiều hình thức; mạnhdạn đứng trước tập thể lớp để trình bày quan điểm của mình đồng thời biết lắngnghe, tôn trọng ý kiến của người khác Nếu các em có khả năng giao tiếp tốt, luônbiết cởi mở, bày tỏ suy nghĩ của mình sẽ tạo được các mối quan hệ tích cực vớibạn bè và luôn được bạn ủng hộ Đây là yếu tố dẫn đến sự phát triển các kĩ năngnhư: Kĩ năng chia sẻ, cảm thông; kĩ năng thương lượng; kĩ năng tìm kiếm sựgiúp đỡ, giải quyết mâu thuẫn, kiểm soát cảm xúc và cuối cùng là kĩ năng đạtđược mục tiêu
Góc đọc giúp các em hình thành và phát triển thói quen đọc sách, nâng cao
kỹ năng đọc, bổ sung kiến thức, giúp các em giải trí Vì vậy tôi trưng bày nhữngquyển sách hay, hấp dẫn và phù hợp với các em theo từng chủ điểm, thời gianthích hợp trong năm học, tạo cho các em không gian thoải mái, có thể tự chọnnhững quyển sách mình thích mà không bị gò ép hay ngần ngại Với những loạisách được trưng bày theo chủ điểm, chủ đề sẽ góp phần không nhỏ trong việchọc tập của các em trên lớp
Mặt khác tôi trưng bày truyện cổ tích, truyện dân gian, truyện kể sáng tạo,truyện tranh nước ngoài Với những bài thơ, ca dao, đồng dao cùng các nguồn tàiliệu khác được tôi chọn lựa phù hợp với khả năng nhận thức của học sinh lớp mình
Ví dụ 1: Hình thành kỹ năng giao tiếp qua hình thức thi kể truyện theo sáchtại góc đọc ở thư viện
Bước 1: Cho học sinh đọc truyện tại góc đọc (10 phút)
Bước 2: Học sinh kể chuyện trong nhóm (7 phút)
Bước 3: Cá nhân kể truyện trước lớp (18 phút)
Bước 4: Nhận xét tuyên dương (5 phút)
Ví dụ 2: Hình thành kỹ năng giao tiếp qua hình thức tập làm phóng viên tạigóc đọc ở thư viện
Bước 1: Giáo viên đưa nội dung chủ đề phỏng vấn
Trang 6Bước 2: Học sinh thảo luận nội dung phỏng vấn trong nhóm.
Bước 3: Từng học sinh lần lượt làm phóng viên để phỏng vấn bạn
Bước 4: Nhận xét tuyên dương
Học sinh rèn luyện kĩ năng giao tiếp tại góc đọc ở thư viện
2.3.2 Biện pháp 2: Hình thành kỹ năng kiên định thông qua góc viết cảm nhận:
Kỹ năng kiên định là khả năng con người nhận thức được những gì mìnhmuốn và lí do dẫn đến sự mong muốn đó Kiên định còn là khả năng tiến hành cácbước cần thiết để đạt được những gì mình muốn trong những hoàn cảnh cụ thể,dung hòa được giữa quyền, nhu cầu của mình với quyền, nhu cầu của người khác
Kỹ năng kiên định sẽ giúp các em tự bảo vệ được chính kiến, quan điểm,thái độ và những quyết định của bản thân, đứng vững trước những áp lực tiêucực của những người xung quanh Ngược lại, nếu không có kỹ năng kiên định,các em sẽ bị mất tự chủ, bị xúc phạm, mất lòng tin, luôn bị người khác điềukhiển hoặc luôn cảm thấy tức giận và thất vọng Kỹ năng kiên định giúp cá nhângiải quyết vấn đề và thương lượng có hiệu quả
Trang 7Thể hiện tính kiên định trong mọi hoàn cảnh là cần thiết song cần có cáchthức khác nhau để thể hiện sự kiên định đối với từng đối tượng khác nhau Khicần kiên định trước một tình huống vấn đề, các em cần:
- Nhận thức được cảm xúc của bản thân
- Phân tích, phê phán hành vi của đối tượng
- Khẳng định ý muốn của bản thân bằng cách thể hiện thái độ, lời nói vàhành động mang tính tích cực, mềm dẻo, linh hoạt và tự tin.[3]
Để có kỹ năng này, giáo viên cần giúp các em xác định được các giá trị củabản thân, đồng thời phải kết hợp tốt với kỹ năng tự nhận thức, kĩ năng thể hiện
sự tự tin và kĩ năng giao tiếp Vì vậy khi tiến hành giáo dục kĩ năng kiên địnhcho học sinh bản thân tôi đã sử dụng góc “viết cảm nhận” để rèn luyện cho các
em bởi vì góc này nhằm phát triển năng khiếu, thúc đẩy tư duy sáng tạo, cungcấp thông tin; rèn viết chữ đẹp và kỹ năng viết đúng câu, đúng chính tả, đúngngữ pháp, đúng thể loại Với góc sinh hoạt này, học sinh sẽ tự thể hiện tình cảmcủa mình qua trang viết sau khi nghe một nội dung, đọc một quyển sách theo sựgợi ý của giáo viên để các em viết được suy nghĩ của mình
Ví dụ: Khi cho học sinh tham gia hoạt động tại thư viện Giáo viên cầnđịnh hướng cho các em cách viết với những chủ để cụ thể như:
*Em thích nhất nhân vật nào qua câu chuyện em vừa đọc? Vì sao?
* Hãy đặt tên khác cho câu chuyện em vừa đọc?
* Câu chuyện Quả tim khỉ giúp em rút ra bài học gì?
* Em hãy viết điều em muốn nói về chủ đề……?
* Em có thích đến với góc viết cảm nhận của thư viện không? Vì sao?Sau khi các em viết cảm nhận, giáo viên nên cho các em đọc lên suy nghĩcủa mình, và có những lời nhận xét khích lệ, khen ngợi các em; tuyệt đối khôngđược dùng những từ thiếu động viên đối với các em viết chưa hay Từ đó, kíchthích tinh thần cầu tiến, lòng yêu thích văn học và cố gắng rèn luyện kỹ năngviết của các em ngày một hoàn thiện và hay hơn Qua đó hình thành kỹ năngkiên định trong các em
Bài viết của học sinh tại góc viết cảm nhận
Trang 82.3.3 Biện pháp 3: Hình thành kỹ năng tư duy sáng tạo thông qua góc vẽ:
Tư duy sáng tạo là khả năng nhìn nhận và giải quyết vấn đề theo một cáchmới, với ý tưởng mới, theo phương thức mới, cách sắp xếp và tổ chức mới; làkhả năng khám phá và kết nối mối quan hệ giữa các khái niệm, ý tưởng, quanđiểm, sự việc, độc lập trong suy nghĩ
Kĩ năng tư duy sáng tạo giúp con người tư duy năng động với nhiều sángkiến và óc tưởng tượng, biết cách phán đoán và thích nghi, có tầm nhìn và khảnăng suy nghĩ rộng hơn những người khác, không bị bó hẹp vào kinh nghiệmtrực tiếp đang trải qua; tư duy minh mẫn và khác biệt Tư duy sáng tạo là một kỹnăng sống quan trọng bởi vì trong cuộc sống con người thường xuyên bị đặt vàonhững hoàn cảnh bất ngờ hoặc ngẫu nhiên xảy ra Khi gặp những hoàn cảnh nhưvậy đòi hỏi chúng ta phải có tư duy sáng tạo để có thể ứng phó một cách linhhoạt và phù hợp Khi một người biết kết hợp tốt giữa kĩ năng tư duy phê phán và
tư duy sáng tạo thì năng lực tư duy của người ấy càng được tăng cường và sẽgiúp ích rất nhiều cho bản thân trong việc giải quyết vấn đề một cách thuận lợi
và phù hợp nhất.[4]
Để hình thành tư duy sáng tạo cho học sinh trong dạy học thì góc vẽ là mộtlựa chọn tối ưu nhất Tại đây học sinh sẽ được tạo cơ hội để thể hiện sự khéoléo, tính kiên trì, tỉ mỉ, phát huy trí tưởng tượng, phát triển khả năng quan sát,cảm nhận, sáng tạo, thẩm mỹ và năng khiếu về hội hoạ và nghệ thuật tạo hình.Thông qua góc vẽ giáo viên hình thành cho các em kỹ năng tư duy sáng tạotrong học tập Với góc sinh hoạt này giáo viên cần cho các em vẽ theo chủ điểm
cụ thể
Ví dụ 1: Khi học về chủ điểm "Con vật thân thuộc", giáo viên thảo luận vớicác em, trò chuyện thân mật cùng các em về nơi sống, đặc điểm nổi bật của cácloài động vật nuôi trong gia đình như: lợn, trâu, bò, chó, mèo, Động vật sốngdưới nước như: cua, tôm, cá, Động vật sống trong rừng: sư tử, khỉ, báo, hổ ,các loại côn trùng như chuồn chuồn, bướm, ong, Sau đó hướng cho các emhình dung ra con vật mình yêu thích và bắt đầu vào vẽ Nếu thời gian không kịp
có thể cho các em về nhà vẽ thêm cho hoàn chỉnh
Trang 9
Học sinh thể hiện khả năng sáng tạo tại góc vẽ
Tương tự với những chủ điểm khác như: An toàn giao thông, bảo vệ môitrường; quê hương; thầy cô, bạn bè, trường lớp; Bác Hồ; Giáo viên luôn làngười chủ động, gợi mở đánh thức nơi các em lòng say mê nghệ thuật, khả năngtưởng tượng và sự khéo léo Làm sao để các em vẽ bằng sự say mê, hứng thú vàtràn ngập lòng yêu thích của mình Có như thế mới khơi gợi nơi các em những
kĩ năng tiềm tàng ẩn chứa
Ví dụ 2: Bên cạnh vẽ tranh tại góc vẽ này, giáo viên còn có thể tổ chức cáchoạt động như:, thiết kế bìa sách, làm thẻ đánh dấu sách, làm đồ chơi, làm mặt
nạ, làm búp bê giấy, nặn tượng, thêu, làm bưu thiếp, vẽ chân dung người mìnhyêu thích
Học sinh sáng tạo các mô hình tại góc vẽ
2.3.4 Biện pháp 4: Hình thành kỹ năng thu thập thông tin, xử lý thông tin thông qua góc văn hóa địa phương
Trong thời đại bùng nổ thông tin hiện nay, kĩ năng tìm kiếm và xử lí thôngtin là một kỹ năng sống quan trọng giúp con người có thể có được những thôngtin cần thiết một cách đầy đủ, khách quan, chính xác, kịp thời
Để tìm kiếm và xử lý thông tin, chúng ta cần:
Trang 10- Xác định rõ chủ đề mà mình cần tìm kiếm thông tin là chủ đề gì
- Xác định các loại thông tin về chủ đề mà mình cần phải tìm kiếm là gì
- Xác định các nguồn /các địa chỉ tin cậy có thể cung cấp những loại thôngtin đó (ví dụ: sách, báo, mạng internet, cán bộ các cơ quan/tổ chức có liên quan,bạn bè, người quen, )
- Lập kế hoạch thời gian và liên hệ trước với những người có liên quan đếnviệc cung cấp thông tin, nếu có
- Chuẩn bị giấy tờ, phương tiện, bộ công cụ để thu thập thông tin (ví dụ:máy tính, máy ghi âm, phiếu hỏi, bộ câu hỏi phỏng vấn, ), nếu cần thiết
- Tiến hành thu thập thông tin theo kế hoạch đã xây dựng
- Sắp xếp các thông tin thu thập được theo từng nội dung và một cách hệ thống
- Phân tích, so sánh, đối chiếu, lí giải các thông tin thu thập được, đặc biệt
là các thông tin trái chiều; xem xét một cách toàn diện, thấu đáo, sâu sắc và có
hệ thống các thông tin đó
- Viết báo cáo, nếu được yêu cầu
Kỹ năng tìm kiếm và xử lý thông tin cần kết hợp với kĩ năng tư duy phêphán và kĩ năng tìm kiếm sự hỗ trợ, giúp đỡ [5]
Trong chương trình học môn đạo đức, phần dành cho địa phương chiếmthời lượng không nhiều nhưng rất bổ ích và gần gũi với cuộc sống hàng ngàycủa các em Bởi vậy góc văn hóa địa phương nhằm mục đích bảo tồn các giá trịvăn hoá truyền thống; tự hào về bản sắc văn hoá địa phương nơi các em sinhsống Thông qua góc học tập này sẽ giúp các em phát triển kỹ năng thu thậpthông tin, xử lý thông tin và thuyết trình Để rèn kĩ năng tìm kiếm và xử lí thôngtin giáo viên cần sưu tầm và trưng bày một số tư liệu hình ảnh về văn hoá địaphương nơi mình sinh sống Tìm hiểu về di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, lễhội, phong tục tập quán của địa phương như một chứng tích của quá khứ để chocác em xem Qua đó giáo dục lòng yêu mến lịch sử, biết giữ gìn và phát huy nềnvăn hoá dân tộc Hướng dẫn cho các em chơi những trò chơi dân gian kết hợpmúa hát các bài đồng dao dễ nhớ như: đánh đáo, bịt mắt bắt dê, tập tầm vông (tùy vào từng dân tộc và từng địa phương) Đối với góc này giáo viên yêu cầu họcsinh sưu tầm các vật dụng trong cuộc sống hàng ngày: Ví dụ như: Cái rổ, rá, gùi,được đan bằng tre….Tranh ảnh về văn hóa địa phương, các hình ảnh về lễ hội