Một số biện pháp giúp học sinh học tốt giai đoạn học vần tiếng việt 1 cho học sinh lớp1b trường tiểu học định hưng năm học 2020 2021

Đặc biệt đối với học sinh lớp 1 - lớp đầu cấp - việc dạy đọc cho các em thật vô cùng quan trọng, bởi các em có đọc tốt được ở lớp 1 thì khi học các lớp tiếp theo, các em mới nắm bắ

Trang 1

MỤC LỤC

NGHIỆM

3

2.3 Một số biện pháp đã sử dụng để giải quyết

vấn đề

4

2.3.1 Đổi mới cách dạy, phương pháp dạy của

giáo viên

5

2.3.2 Đổi mới cách hướng dẫn học sinh đọc và

viết

7

2.3.3 Kiên trì giúp học sinh sửa chữa những sai

sót trong khi đọc

8

2.3.4 Chú trọng việc đọc mẫu của giáo viên 8 2.3.5 Rèn kĩ năng đọc, viết cho học sinh thông

qua từng bài học cụ thể

9

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 14

Trang 2

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài

Cũng như chương trình GDPT 2000 (CT - 2000), chương trình GDPT

2018 coi môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học có nhiệm vụ vô vùng quan trọng

Nó chú trọng phát triển ở học sinh năng lực ngôn ngữ, sử dụng Tiếng Việt thành thạo giao tiếp hiệu quả trong cuộc sống và học tốt các môn học khác Kiến thức văn học và Tiếng Việt được tích hợp trong quá trình dạy học đọc -viết - nói và nghe, qua đó hình thành 4 kỹ năng: đọc - -viết - nói và nghe cho học sinh Kỹ năng đọc, một kỹ năng quan trọng hàng đầu của học sinh ở bậc Tiểu học Kỹ năng đọc có nhiều mức độ: đọc đúng, đọc lưu loát, trôi chảy, đọc có ý thức (hiểu được nội dung những điều mình đọc hay còn gọi là đọc hiểu) và đọc hay Khi học sinh đọc tốt, viết tốt thì các em mới có thể tiếp thu các môn học khác một cách chắc chắn Từ đó học sinh mới hoàn thành được năng lực giao tiếp của mình Những kỹ năng này không phải tự nhiên mà có Nhà trường phải từng bước hình thành và trường Tiểu học cụ thể là lớp 1 nhận nhiệm vụ đặt viên gạch đầu tiên - giai đoạn vần Tiếng Việt là giai đoạn khởi đầu giúp các em chiếm lĩnh công cụ mới để sử dụng trong việc đọc thông - viết thạo Nên việc dạy học đọc phải có định hướng, có kế hoạch từ lớp 1 đến lớp 5

Đặc biệt đối với học sinh lớp 1 - lớp đầu cấp - việc dạy đọc cho các em thật vô cùng quan trọng, bởi các em có đọc tốt được ở lớp 1 thì khi học các lớp tiếp theo, các em mới nắm bắt được những yêu cầu cao hơn của môn Tiếng Việt Việc dạy đọc ở lớp 1 cũng rất quan trọng bởi từ chỗ các em còn phảithuộc mặt chữ cái, thuộc vần rồi đánh vần, đọc trơn từng tiếng đến việc đọc thông thạo được một văn bản là việc tương đối khó với các em, mà mục tiêu của giờ dạy Tiếng Việt là phải hướng đến giáo dục học sinh yêu Tiếng Việt, bằng cách nêu bật sức mạnh biểu đạt của Tiếng Việt, sự giàu đẹp của

âm thanh, sự phong phú của ngữ điệu trong việc biểu đạt nội dung Thế nhưng hiện nay, ở trường Tiểu học, việc dạy Tiếng Việt giai đoạn Vần chưa được chú ý đúng mức Đó là một trong những lý do khiến cho học sinh của chúng ta đọc và nói chưa tốt (đọc chưa thông, viết chưa thạo) Đó cũng là lý

do khiến cho trong nhiều trường hợp, học sinh không hiểu đúng văn bản được đọc

Cũng như nhiều giáo viên lớp 1 khác, tôi suy nghĩ rất nhiều về cách dạy Tiếng Việt giai đoạn học vần ở lớp 1 Đặc biệt là rèn cho học sinh nhớ

âm, cách ghép vần - đánh vần - đọc trơn vần - tiếng - từ Thế nhưng hiện nay, ở trường Tiểu học, có nhiều trường hợp, học sinh học xong lớp 1 nhưng đọc không đúng văn bản ngắn Điều đó khiến tôi rất trăn trở làm thế nào giúp học sinh đọc đúng, đọc tốt bởi có học tốt Tiếng Việt giai đoạn học vần ở lớp

1 thì học sinh mới đọc tốt được câu, doạn bài và các em mới hiểu được nội dung văn bản và lên lớp trên học sinh mới học tốt được các môn học khác Việc học tốt Tiếng Việt giai đoạn học vần ở lớp 1hiện nay trong nhà trường là việc làm cấp bách cần giải quyết Với lòng ham thích và mong muốn được

Trang 3

tìm hiểu, học hỏi thêm kinh nghiệm từ thực tế nhà trường nên tôi đã chọn vấn

đề “Một số biện pháp giúp học sinh học tốt giai đoạn học vần Tiếng Việt 1 cho học sinh lớp1B trường Tiểu học Định Hưng năm học 2020-2021” làm

sáng kiến kinh nghiệm của mình để góp phần giáo dục nhỏ bé vào sự nghiệp

giáo dục chung của huyện nhà

1.2 Mục đích nghiên cứu

Tìm ra một số biện pháp giúp học sinh học tốt giai đoạn học vần Tiếng Việt 1 chương trình GDPT 2018 (bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống) ở trường Tiểu học Định Hưng huyện Yên Định

1.3.Đối tượng nghiên cứu

- Nghiên cứu thực trạng dạy đọc và kĩ năng đọc giai đoạn học vần Tiếng Việt 1 chương trình GDPT 2018 (bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống) của học sinh lớp 1B tại Trường Tiểu học Định Hưng, huyện Yên Định, tỉnhThanh Hóa

- Nghiên cứu nội dung chương trình sách học sinh môn Tiếng Việt lớp 1tập chương trình GDPT 2018 (bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống) và các biện pháp rèn kĩ năng đọc tốt ở giai đoạn học vần Tiếng Việt 1 cho học sinh lớp 1

- Tổng kết các giải pháp rèn kĩ năng đọc tốt ở giai đoạn học vần Tiếng Việt 1 chương trình GDPT 2018 (bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống) cho học sinh lớp 1B trong các tiết Tiếng Việt tại trường Tiểu học Định Hưng, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa

1.4.Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phương pháp điều tra, phân tích số liệu

- Phương pháp khảo sát, tổng kết kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy

Trang 4

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1.Cơ sở lí luận

Từ những đổi mới của chương trình Tiểu học, đòi hỏi phải đổi mới chương trình môn Tiếng Việt Chương trình Tiểu học thực hiện đổi mới đồng

bộ về:

- Mục tiêu giáo dục

- Nội dung và phương pháp dạy học

- Cách thức đánh giá học tập của học sinh

Theo đặc trưng của môn Tiếng Việt tập trung vào sự hình thành và phát triển kĩ năng: Đọc – viết – nghe và nói, góp phần vào quá trình hình thành các giá trị mới như: Năng lực tự học, tự phát hiện và giải quyết vấn đề, tự chiếm lĩnh kiến thức và thực hành vận dụng kiến thức đó theo năng lực bản thân

Như chúng ta đã biết môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học có nhiệm vụ hình thành năng lực hoạt động ngôn ngữ cho học sinh Năng lực hoạt động ngôn ngữ đó được thể hiện qua 4 kĩ năng: Đọc – viết – nghe và nói Dạy đọc

có ý nghĩa rất to lớn ở Tiểu học Đọc trở thành một đòi hỏi cơ bản đầu tiên đối với mỗi người đi học Đầu tiên trẻ phải học đọc, sau đó các em phải đọc

để học Đọc là công cụ để học tập các môn học Đọc tạo ra hứng thú và động

cơ học tập Nó là khả năng không thể thiếu được của con người thời đại văn minh

Chính vì vậy, trường Tiểu học có nhiệm vụ dạy đọc cho học sinh một cách

có kế hoạch và có hệ thống Môn Tiếng Việt ở Tiểu học có nhiệm vụ đáp ứng yêu cầu này ĐAó là hình thành và phát triển năng lực đọc cho học sinh

Thông qua việc dạy đọc phải làm cho học sinh thích đọc và thấy rằng khả năng đọc là có ích lợi cho các em trong cả cuộc đời Phải làm cho học sinh thấy đó

là một trong những con đường đặc biệt để tạo cho mình một cuộc sống trí tuệ đầy

đủ và phát triển Việc dạy đọc sẽ giúp các em hiểu biết hơn, bồi dưỡng ở các em lòng yêu cái thiện và cái đẹp, dạy cho các em biết suy nghĩ một cách lôgic cũng như biết tư duy có hình ảnh Dạy đọc không chỉ giáo dục tư tưởng đạo đức mà còn giáo dục tính cách, thị hiếu thẩm mỹ cho học sinh

Muốn đọc đúng, đọc hay thì trước hết giáo viên cần giúp học sinh học tốt giai đoạn học vần Tiếng Việt 1 Muốn như vậy, chúng ta cần luyện cho học sinh phát âm chuẩn – đánh vần đúng - đọc đúng – đọc lưu loát - đọc hay

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN

Qua nhiều năm giảng dạy ở trường Tiểu học và kinh nghiệm nhiều năm dạy ở lớp 1tôi đã có những nhận xét chung về thực trạng dạy học môn Tiếng Việt giai đoạn học vần ở lớp 1như sau:

2.2.1 Về giáo viên

Nhìn chung giáo viên Tiểu học đều rất coi trọng giờ Tiếng Việt Giáo viên ở các lớp đầu cấp (Lớp 1) cho rằng phần âm - vần rất quan trọng các em có đọc

âm - vần đúng thì đọc tiếng, từ, câu, đọc đoạn, đọc bài mới tốt

Trang 5

Ngoài ra trong quá trình giảng dạy tôi còn rút ra một số nguyên nhân dẫn đến chất lượng đọc chưa cao như sau:

+ Giáo viên chưa mạnh dạn đổi mới cách dạy, phương pháp dạy học; Sách học sinh còn nhiều tiếng, từ chưa phù hợp với đối tượng học sinh mà giáo viên lại chưa linh hoạt để chọn tiếng,từ thay thế cho phù hợp

+ Chưa đổi mới cách hướng dẫn học sinh đọc và viết

+ Chưa chú trọng giọng đọc mẫu, còn phát âm chưa chuẩn

2 2 2 Đối với học sinh

Qua nhiều năm dạy học, tôi nhận thấy ở Tiểu học các em thường coi nhẹ

kĩ năng đọc, vì các em cho rằng kĩ năng đọc trong môn Tiếng Việt dễ không phải suy nghĩ như những kĩ năng khác mà chỉ cần phát âm thành tiếng, đủ người khác nghe là được Các em cũng chưa để ý đến việc đọc của mình như thế nào, cụ thể:

- Một số ít học sinh phát âm sai do thói quen đã có từ trước, do ảnh hưởng của phương ngữ Cụ thể ở xã Định Hưng thì các em thường phát âm sai, chưa chuẩn các âm tr/ ch; s/ x; r/ d (là những học sinh ở thôn Vệ) Nhiều

em phát âm chưa chuẩn thanh hỏi và ngã phần lớn là những em thuộc thôn Duyên Hy Lại có những em sai nguyên âm đôi là những học sinh ở thôn Hổ thôn Đặc biệt hơn còn có những học sinh phát âm ngọng, nhận diện được âm nhưng phát âm chưa rõ, chưa tròn vành, chưa biết ráp vần để đọc được tiếng

- Học sinh không nhớ, không nắm hết các âm đã được học, đọc trước quên sau Chữ viết của các em đa số chưa đúng mẫu, tốc độ viết rất chậm Chưa biết tự thực hiện nhiệm vụ do giáo viên giao Chưa biết tìm tiếng, từ ứng dụng khi học xong âm, vần mới Luyện nói chưa được, hoặc nói chưa tròn câu Học sinh tiếp thu chậm, viết chưa đúng độ cao chữ Đọc tiếng từ còn chậm còn nhầm lẫn, đánh vần nhiều, có học sinh không biết đọc Học sinh còn đánh vần ngược, đọc bỏ âm Học sinh Tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng phần lớn các em chỉ biết bắt chước cô một cách tự nhiên

2.2.3 Kết quả của thực trạng:

Để kiểm tra tính hiệu quả của các giải pháp đã nêu ở trên tôi tiến hành nghiên cứu thực nghiệm trên đối tượng HS lớp 1B tôi đang chủ nhiệm Học sinh lớp tôi sĩ số 36 em, các em đều tương đồng về độ tuổi, có đầy đủ phương tiện và đồ dùng học tập, đều được các thầy cô giáo trong Ban giám hiệu nhà trường, các thầy cô giáo trực tiếp giảng dạy các em và cha mẹ các em rất quan tâm trong việc phối kết hợp để giáo dục học sinh Trước khi chưa thực nghiệm kết quả khảo sát của lớp cụ thể như sau:

Sĩ

số

Xếp loại đọc Nói lưu

loát, trôi

chảy

Phát âm đúng Phát âm sai

vần

Phát âm ngọng

Phát âm sai phụ âm

Trang 6

*Những nhược điểm học sinh còn mắc phải khi tập đọc.

Nhìn vào bảng kết quả này ta thấy tỉ lệ học sinh phát âm sai phụ âm cao dẫn đến kết quả học tập thấp

Thêm vào đó do ảnh hưởng của phương ngữ và nói ngọng mà học sinh ở đây thường phát âm sai: Dấu ngã thành dấu hỏi, s thành x, r thành d, vần iên thành in, uôn thành un, ươn thành ưn, uôi thành ui, ươi thành ưi, anh thành

ăn , chưa đọc đúng trọng âm, tốc độ và cường độ

Trên cơ sở nắm được thực trạng của việc dạy đọc và kĩ năng đọc của học sinh lớp 1B, đồng thời thông qua kết quả kiểm kĩ năng giao tiếp, phát âm của học sinh lớp 1B Tôi xin được trình bày một số biện pháp nhỏ mong góp một chút ít kinh nghiệm khi rèn kĩ năng học tốt giai đoạn học vần Tiếng Việt 1 cho học sinh lớp1B trường Tiểu học Định Hưng năm học 2020-2021 trong các tiết Tiếng Việt (Bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống)

2.3 Một số biện pháp cơ bản để luyện đọc đúng cho học sinh lớp 1 trong các tiết dạy Tiếng Việt giai đoạn học vần

2.3.1 Đổi mới cách dạy, phương pháp dạy của giáo viên

- Mạnh dạn mềm hóa thời lượng dạy học theo tinh thần chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (Chương trình giáo dục phổ thông 2018) đối với lớp 1,tránh việc vận dụng một cách máy móc, rập khuôn theo sách học sinh, phân phối chương trình, không nên xem việc dạy học như một chuyển động đều

- Giáo viên phải thay đổi cách dạy mỗi năm để phù hợp với từng đối tượng học sinh Trong mỗi tiết dạy, giáo viên phải biết cách phát huy khả năng tự học, tự phát hiện của học sinh, dù là học sinh học chậm nhất (tùy theo khả năng của các em), bao quát hết mọi đối tượng, phát huy hết tính ưu việt của hoạt động nhóm, đặc biệt là vai trò của nhóm trưởng để tránh tình trạng giáo viên nói nhiều làm cho tiết học nặng nề, quá tải, học sinh mệt mỏi,

lơ là trong học tập

- Phân loại học sinh trong giảng dạy

- Sử dụng hệ thống câu hỏi ngắn gọn, rõ ràng để luyện nói cho học sinh Khi luyện viết cho các em phải chú ý uốn nắn, sửa sai tư thế ngồi, cách cầm bút, nét chữ học sinh, đặc biệt dành nhiều thời gian hơn hoạt động này Tôi đã chú ý dạy kĩ các tư thế đọc, viết, nói, nghe ở ngay tiết Chào em vào lớp 1 (trang 6- bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống)

- Vận dụng và phát huy đối đa tính năng của đồ dùng học tập của học sinh, và vốn từ sẵn có trong mỗi học sinh để các em nắm được bài một cách

tự nhiên Từ đó sẽ làm cho các em hiểu bài và học bài đạt hiệu quả cao hơn

Trang 7

- Sửa sai cụ thể từng học sinh về cách đọc, cách viết.

- Vận dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học mới, vận dụng tốt phương pháp thay âm ở những cặp vần có kiểu vần giống nhau Ví dụ: ong -ông - ung - ưng (bài 61 - trang 134- bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống) Đặc biệt là ở giai đoạn học vần này tôi đã chú trọng nhiều đến phương pháp rèn luyện theo mẫu

Tóm lại, việc đổi mới cách dạy, phương pháp dạy của giáo viên nếu phù hợp sẽ lôi cuốn và tạo hứng thú học tập cho học sinh Qua đó ta thấy tầm quan trọng của việc đổi mới cách dạy của giáo viên và chúng ta phải khẳng

định với nhau rằng: “Chú trọng việc đổi mới cách dạy, phương pháp dạy của

giáo viên” là cần thiết và quan trọng trong việc giúp học sinh học tốt giai

đoạn học vần Tiếng Việt 1 cho học sinh lớp 1 của cấp Tiểu học nói chung và

Trường Tiểu học Định Hưng nói riêng

2.3.2 Đổi mới cách hướng dẫn học sinh đọc và viết

Để dạy tốt môn Tiếng Việt giai đoạn học vần tôi luôn chú ý phân loại học sinh để có biện pháp giúp đỡ các em học tập và phát huy được khả năng

tự học của mình cao hơn Tôi đã lựa chọn các giải pháp sau:

- Hoạt động hướng dẫn học vần mới; ghép, đánh vần, đọc trơn vần, tiếng mới, từ mới và từ câu ứng dụng

- Đối với học sinh hoàn thành tốt:

+ Tôi sử dụng đồ dùng trực quan cho các em tìm ra từ ứng dụng, sau

đó cho các em tự tìm ra âm, vần mới sẽ học viết vào bảng con

+ Tôi cho học sinh tự nhẩm tìm ra cách đọc, đánh vần, đọc trơn âm, vần mới vừa tìm được

+ Cho các em đọc cho cả lớp nghe: đọc đánh vần, đọc trơn (tôi đã sửa chữa ngay nếu thấy các em đọc chưa đúng) Tôi luôn khuyến khích các em đọc trơn

+ Cho học sinh tự tìm tiếp một âm viết hoặc ghép vào âm, vần vừa học

để tạo ra tiếng mới, đọc tiếng vừa tìm được, nếu tiếng hay, có nghĩa, giáo viên có thể viết lên bảng và yêu cầu các em phân tích cấu tạo tiếng

+ Sau khi có tiếng cho học sinh tìm từ mới viết vào bảng con hoặc ghép bằng bảng cài, cho các em đọc đánh vần, đọc trơn từ, có thể tập cho các em bước đầu hiểu nghĩa của từ mà các em vừa tìm (khuyến khích đọc trơn)

+ Đối với câu ứng dụng, tôi cho các em tự nhẩm, đọc thầm, sau đó đọc

to những từ này Cho các em thi đua phát hiện những tiếng chứa vần mới viết vào bảng con và đọc lên những tiếng này

- Đối với học sinh học phát âm chưa chuẩn:

Đối với những học sinh còn đọc chưa đúng chính âm tôi chia nhỏ ra các trường hợp sau

+ Đọc chưa đúng âm đầu:

Đối với những học sinh mắc lỗi này khi dạy thì tôi chọn ra các cặp phụ

âm hay lẫn như: tr/ ch; s/ x; r/ d để học sinh luyện đọc

+ Đọc chưa đúng âm cuối:

Trang 8

ngữ) Học sinh thường phát âm anh thành ăn hay nhìn thành nhình Để học

sinh sửa được lỗi này, khi dạy vần, tiếng, từ kết thúc bằng âm n/ nh giáo viên cần phát âm mẫu hướng dẫn học sinh quan sát cách phát âm, kết hợp cho học sinh phân tích so sánh, đánh vần đọc trơn hai vần anh/ ăn, in/ inh Ngoài ra giáo viên còn đưa vào trong các ngữ cảnh của câu đoạn để học sinh phân biệt

Ví dụ: Anh trai em đang ăn cơm

+ Đọc chưa đúng thanh điệu:

Lỗi về dấu thanh học sinh thường lẫn giữa thanh hỏi và thanh ngã

- Tôi yêu cầu học sinh phân tích tiếng - đánh vần - đọc trơn ( Nếu học sinh vẫn không đọc được giáo viên sửa sai và yêu cầu học sinh đọc tốt đọc mẫu)

- Sau đó học sinh đọc lại từ, đọc lại câu có từ đọc sai

+ Đọc chưa đúng nguyên âm đôi:

Lỗi mà học sinh hay mắc khi đọc các vần, tiếng, từ có âm nguyên đôi thì trọng âm thường rơi vào một âm Ví dụ: “ luôn luôn” đọc thành “lun lun” hay

“yêu” thành “iu”

Khi dạy hướng dẫn học sinh đọc đúng các vần, tiếng, từ có âm đôi tôi thường hướng dẫn học sinh để trọng âm rơi đều vào cả hai âm Sau đó gắn các tiếng từ vào câu để học sinh luyện đọc

- Đối với học sinh học chậm, chưa đọc được:

+ Đối với đối tượng này, tôi đã sử dụng phương pháp làm mẫu Nghĩa là giáo viên làm mẫu cho học sinh nghe, nhìn khẩu hình, yêu cầu giọng đọc của giáo viên phải chuẩn để học sinh bắt trước đọc theo, phải kết hợp phương pháp luyện đọc theo mẫu, luyện đọc đúng, đọc chính xác các phụ âm đầu, âm chính, âm cuối, dấu thanh

+ Ngay sau những buổi đầu rèn nề nếp, tôi đã cho học sinh học các nét chữ cơ bản, phải dạy thật kỹ, thật tỉ mỉ tên gọi và cách viết các nét chữ đó

Để cho học sinh dễ hiểu, dễ nhớ những nét chữ cơ bản tôi phân theo cấu tạo các nét có tên gọi và cấu tạo gần giống nhau thành từng nhóm để học sinh dễ nhận biết và so sánh Dựa vào các nét chữ cơ bản này mà học sinh phân biệt được các chữ cái, kể cả các chữ cái có hình dáng cấu tạo giống nhau

Như vậy, việc đổi mới cách hướng dẫn học sinh đọc và viết sẽ tạo cho các em hứng thú khi học, nhanh thuộc âm vần mới và đọc đúng các tiếng, từ, câu, đoạn, bài dễ hiểu nội dung của bài

2.3 3 Kiên trì giúp học sinh sửa chữa những sai sót trong khi đọc

Khi đọc tôi theo dõi cách phát âm của học sinh chú ý sửa cách phát âm

- vần - tiếng - từ mà các em đọc không chuẩn, còn nói, đọc, viết sai theo phương ngữ

Ví dụ: Giúp học sinh phân biệt để đọc đúng các âm, vần có cách phát

âm giống nhau: g - r, ch - tr, ong - ông, ươi - ưi, ui - uôi, oi - ôi, ai - ay, iên – yên - iêng, hoặc thanh hỏi, thanh ngã

Trang 9

- Để giúp cho học sinh đọc đúng tôi đã gợi mở, hướng dẫn các em so sánh hiểu được nghĩa của các tiếng, từ giáo viên phải đọc thật chuẩn rồi sửa lại cho các em, hướng dẫn cho các em đọc đúng hơn và chuẩn hơn

- Tôi luôn vui vẻ giúp đỡ các em đọc còn quên âm Luôn luôn khen ngợi khi các em có tiến bộ đôi chút, giúp cho các em không rụt rè, sợ sệt Đối với những em mau quên không nhớ, giáo viên gợi ý lại cho các em những từ khóa đã được giới thiệu trước đây để đươc gợi mở cho các em

Ví dụ: Khi nhìn mặt chữ"bảng"mà học sinh không nhớ mặt chữ không

đọc được, tôi gợi ý bằng cách chỉ vào "cái bảng" rồi đọc từ đó Học sinh phân tích "bảng" gồm có âm gì, vần gì, đánh vần tiếng như thế nào, đọc trơn ra sao

Ngoài ra để sửa chữa những sai sót của học sinh trong khi đọc tôi còn chú trọng rèn đọc cho các em thông qua các môn học khác như: Toán, Tự nhiên và Xã hội, Đạo đức, Hoạt động trải nghiệm Cùng với việc thay đổi vận dụng linh hoạt các phương pháp và hình thức thì kiên trì sửa chữa những sai sót của học sinh trong khi đọc như trên tôi thấy các em rất hào hứng học tập, chủ động, tự tin tham gia vào các hoạt động luyện đọc đúng các âm, vần,

tự phát hiện năng lực, nguyện vọng của bản thân, rèn luyện thói quen và kĩ năng tự học Qua đó việc đọc đúng âm – vần – tiếng - từ, của các em ngày một tiến bộ và khả năng hiểu bài, yêu thích các môn học khác cũng được nâng lên rõ rệt

2.3.4 Chú trọng việc đọc mẫu của giáo viên

Học sinh Tiểu học chủ yếu tư duy trực quan lại luôn xem thầy cô của mình là "Thần tượng" nên hay bắt chước thầy cô giáo Chính vì thế nên tôi đã rất chú trọng đến việc đọc mẫu và cố gắng trau dồi kĩ năng đọc - nói Đặc biệt ở bất kỳ môn học nào thì tôi đều rất chú ý đến việc đọc cũng không cho phép mình được phát âm sai chính âm Khi nhận xét đánh giá kết quả bài làm của học sinh tôi luôn thể hiện bằng lời nói kết hợp ánh mắt, cử chỉ để các em hiểu được những yêu cầu, tình cảm của cô với các em

Bài đọc mẫu của giáo viên chính là cái đích của mẫu hình thành kĩ năng đọc cho học sinh vì vậy giáo viên phải đảm bảo chất lượng đọc chuẩn: Đọc đúng chính âm, đúng trọng âm, đúng tốc độ và cường độ Giáo viên yêu cầu lớp ổn định trật tự tạo cho học sinh tâm lý nghe đọc, hứng thú nghe đọc và yêu cầu học sinh đọc thầm theo Khi đọc giáo viên đứng ở vị trí bao quát lớp, không đi lại, cầm sách mở rộng, thỉnh thoảng mắt phải dừng sách nhìn lên học sinh nhưng không để bài đọc bị gián đoạn

Giọng đọc mẫu của giáo viên là một trực quan sinh động cụ thể mà các

em đựơc nhìn bằng mắt, nghe bằng tai nên các em sẽ dễ nhớ và nhớ lâu hơn Nếu như giọng đọc mẫu không chuẩn sẽ làm cho việc áp dụng những điều đã học vào thực tế khó khăn các em không hiểu mình phải học những gì và vì sao cần phải học chúng

Ví dụ: + Khi tôi đọc mẫu trong luyện đọc chính âm với các vần, các tiếng có nguyên âm đôi thì tôi hướng dẫn là các em cần trải trọng âm đều ở

Trang 10

chước cô là điều không thể tránh khỏi.

Như vậy giọng đọc mẫu của cô giáo ảnh hưởng rất nhiều đến việc rèn kĩ năng đọc cho các em Nếu giọng đọc mẫu của cô giáo tốt sẽ tạo cho các em

có kĩ năng đọc đúng mẫu Mẫu của cô tốt thì sản phẩm của các em sẽ tốt

Ví dụ: + Khi tôi đọc mẫu trong luyện đọc chính âm với các vần, các tiếng các vần đễ nhầm thì học sinh được nghe, được nhìn đường đi của âm thanh từ bộ máy phát âm và các em được thực hiện trước sự chứng kiến của bạn bè để kiểm tra đối chiếu với đọc mẫu của cô

Hoặc: + Khi đọc mẫu trong dạy đọc đoạn: Các em sẽ hào hứng muốn được thực hành, trải nghiệm thử sức mình được đọc giống cô Bởi vậy giọng đọc mẫu tốt sẽ gây hứng thú học tập cho học sinh hơn nữa học sinh được rèn rất nhiều kĩ năng: Kĩ năng cầm sách, kĩ năng đọc chuẩn về tốc độ, cường

độ

Qua các ví dụ ta thấy được tầm quan trọng của giọng đọc mẫu của giáo viên và chúng ta phải khẳng định với nhau rằng: “Chú trọng việc đọc mẫu của giáo viên” là cần thiết và quan trọng trong việc rèn kĩ năng đọc đúng -đọc tốt giai đoạn học vần cho học sinh lớp 1 của cấp Tiểu học nói chung và Trường Tiểu học Định Hưng nói riêng

2.3.5 Rèn kĩ năng đọc, viết cho học sinh thông qua từng bài học cụ thể

Chúng ta đều biết rằng dạy học là công việc vừa có tính khoa học lại vừa

có tính nghệ thuật, nó luôn đòi hỏi sự sáng tạo của người giáo viên trong quá trình giảng dạy.Tuy nhiên, không thể có một sự sáng tạo nào mà lại thiếu đi

sự chuẩn bị chu đáo Để giúp học sinh học tốt môn Tiếng Việt giai đoạn học vần tôi còn chú trọng rèn kĩ năng đọc viết cho các em thông qua từng bài học

cụ thể

Trước khi thiết kế kế hoạch bài học, tôi luôn tự đặt câu hỏi: Tiết một làm gì? Tiết hai dạy như thế nào?

* Nhiệm vụ cụ thể của mỗi tiết như sau:

Trong trình tự này, giáo viên có thể linh động áp dụng cho phù hợp thực tế của lớp, nhưng phải đảm bảo các hoạt động chính

TIẾT 1

*Hoạt động 1: Ôn và khởi động

- Học sinh đọc SGK

- Viết bảng con: GV đọc cho HS viết vần, tiếng, từ có chứa vần đã học

* Hoạt động 2 : Nhận biết

- Hs quan sát tranh – tìm hiểu nội dung tranh – nói về nội dung tranh và từ đó nhận biết vần mới

* Hoạt động 3 Đọc vần, tiếng, từ.

I Đọc vần

1 Đọc vần: + So sánh các vần để tìm ra điểm giống và khác nhau

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	200 KB