Một trong những mục tiêu của môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học nhằm hình thành và phát triển ở học sinh các kĩ năng sử dụng Tiếng Việt nghe, nói, đọc, viết để học tập và giao tiếp trong c
Trang 1Trong hệ thống giáo dục quốc dân, bậc Tiểu học được coi là bậc học nền móng Móng chắc nền vững là cơ sở đảm bảo cho việc xây dựng ngôi nhà học
vấn phổ thông Là nơi khởi đầu đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển
nhân cách con người, tạo bước đi vững chắc cho các em học sinh Mục tiêu và nhiệm vụ của giáo dục Tiểu học là tiến hành giáo dục theo nhiều nội dung, giúp học sinh phát triển toàn diện về mọi mặt Để có được những con người phát triển toàn diện, đáp ứng với nhu cầu của xã hội, đòi hỏi mỗi cá nhân giáo viên không ngừng nghiên cứu, học hỏi, tìm tòi để có những biện pháp dạy học mang lại hiệu
quả ngày càng cao Tôi cũng như các đồng nghiệp khác đều nhận thức rõ: “ Sản
phẩm do chúng tôi đào tạo ra không phải chỉ là những con người có tri thức, có tài năng mà phải là những con người phát triển toàn diện về đức, trí, thể, mĩ ” Mục tiêu của Giáo dục Tiểu học hiện nay là nâng cao chất lượng Giáo dục toàn diện Nhà trường Tiểu học là nơi cung cấp cho học sinh những tri thức khoa học,
kỹ năng, kĩ xảo cần thiết, giúp các em hình thành và phát triển nhân cách Mỗi môn học ở Tiểu học đều góp phần hình thành và phát triển những cơ sở ban đầu của nhân cách con người
Ở bậc Tiểu học, môn Tiếng Việt có một vị trí đặc biệt quan trọng Nó là nền tảng vững chắc cho học sinh học tập tốt tất cả các môn học khác Một trong những mục tiêu của môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học nhằm hình thành và phát triển ở học sinh các kĩ năng sử dụng Tiếng Việt (nghe, nói, đọc, viết) để học tập
và giao tiếp trong các môi trường hoạt động của lứa tuổi Thông qua việc dạy và học Tiếng Việt, góp phần rèn luyện các thao tác tư duy cho học sinh Trong môn Tiếng Việt, phân môn Tập đọc có vị trí quan trọng trong chương trình Tiểu học
Nó giúp các em học tốt các môn học khác Vì vậy trong quá trình giảng dạy, đòi hỏi người giáo viên phải suy nghĩ tìm cách giải quyết có sáng tạo, phải thật kiên trì và nhẫn nại khi rèn đọc cho các em đặc biệt là những em còn nhút nhát, những em đọc còn chậm, thể hiện chưa tốt giọng đọc Cần tạo cho giờ học nhẹ nhàng mà hiệu quả để các em có hứng thú học tập và nắm được được bài một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất Đọc đúng được tốc độ đối với học sinh lớp 3
Chính vì vậy việc rèn đọc cho học sinh đọc đúng đọc hiểu là vô cùng cần thiết Năm học 2020 - 2021 tôi được chủ nhiệm lớp 3C Thời gian đầu dạy các
em tôi nhận thấy các em rất trầm tĩnh, khả năng tiếp thu bài về kiến thức chung khá chậm, nhất là môn Tiếng Việt, cụ thể là phân môn Tập đọc, tôi không khỏi trăn trở, bởi vậy tôi lần tìm các điểm còn hạn chế của các em, khi đọc bài, do ảnh hưởng của tiếng địa phương nhiều em đọc còn sai, lẫn lộn các âm đầu, vần
và chủ yếu là dấu thanh Các em đọc sai dẫn đến các em viết sai làm cho người đọc hiểu sai nội dung văn bản Điều này ảnh hưởng không nhỏ tới kết quả học tập của các em ở môn Tiếng Việt cũng như các môn học khác
Trước thực trạng đó, tôi rất trăn trở và mong muốn khắc phục nhiều hạn chế về đọc đúng, đọc hiểu trong môn Tập đọc để góp phần giúp các em học tốt
Trang 2các môn học khác Đây chính là lý do tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp rèn
kỹ năng đọc đúng cho học sinh lớp 3C Trường Tiểu học Xuân Dương, Thường Xuân”
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt và cụ thể về phần đọc tốt hơn cho học sinh lớp 3C trường Tiểu học Xuân Dương, huyện Thường Xuân
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Tìm các biện pháp đọc tốt hơn cho học sinh lớp 3C trường Tiểu học Xuân Dương, Thường Xuân
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
Bằng việc kết hợp nhiều phương pháp hình thức hài hòa khác nhau linh hoạt và đồng bộ: Làm mẫu, theo dõi, lắng nghe, quan sát, hỏi đáp, phân tích, giảng giải, tổng hợp, rèn luyện, thực hành, kiểm ta đánh giá, động viên, khen thương…
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm:
Tìm ra những tồn tại hạn chế về điểm chung như phương ngữ của địa phương, hoàn cảnh cá nhân từng em, năng lực và tư duy khác nhau của học trò, đặc biệt là phát hiện ra điểm mạnh điểm yếu của mỗi học sinh Từ đó bản thân
đã cố gắng điều chỉnh cách dạy đến từng nhóm, cá nhân, cả lớp Phát huy năng lực sở trường của tập thể cá nhân để làm đòn xeo thúc đẩy em đọc tốt, khắc phục
và động viên em còn yếu, còn nhút nhát Bằng lòng tâm huyết và nhiệt thành cùng với một số phương pháp của cá nhân cũng như trên cơ sở đúc rút kinh nghiệm từ đồng nghiệp Qua quá trình một thời gian không lâu chất lượng đọc của cả lớp đã cải thiện đáng kể Hết học kỳ một cho ra một sản phẩm khác biệt tất cả các em đã có kết quả đọc tốt, những em trước đây đánh vần, đọc chậm nay
đã đọc đúng, nhanh
2 NỘI DUNG
2.1.Cơ sở lí luận.
2.1.1 Tầm quan trọng của việc rèn đọc đối với học sinh Tiểu học:
Rèn đọc ở Tiểu học là một việc làm vô cùng quan trọng trong quá trình dạy học của người giáo viên Học sinh đọc tốt tạo nền tảng vững chắc để các
em học môn Tiếng Việt Có đọc đúng, đọc trôi chảy các em mới cảm thụ được bài văn Vì vậy giáo viên cần có sự quan tâm sát sao, tích cực trong việc sửa lỗi phát âm cho các em Quá trình rèn đọc là mối liên hệ giữa thầy và trò Thầy có đọc đúng, đọc hay thì trò cũng mới đọc đúng và đọc hay được Thầy tổ chức,
hướng dẫn để học sinh phát âm đúng, đọc trôi chảy, hiểu được nghĩa của từ,
hiểu được nội dung bài tập đọc từ đó vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống hằng ngày của các em
2.1.2 Một số cơ sở lí luận liên quan đến ý nghĩa của việc đọc của học sinh lớp 3:
Học sinh biết đọc có ý nghĩa rất to lớn ở Tiểu học và đặc biệt là học sinh lớp 3 Đọc trở thành một đòi hỏi cơ bản đầu tiên đối với mỗi người đi học Đọc
Trang 3giúp các em chiếm lĩnh một ngôn ngữ để dùng trong giao tiếp và học tập Đọc là một công cụ để học tập các môn học khác Đọc tạo ra hứng thú và động cơ học tập Đọc tạo điều kiện để học sinh có khả năng tự học Nó là khả năng không thể thiếu được của con người trong thời đại văn minh Chính vì vậy mà người giáo viên trong trường Tiểu học có nhiệm vụ rèn đọc cho học sinh một cách có kế hoạch và có hệ thống Giáo viên cần hướng dẫn các em biết đọc để hình thành phương pháp và thói quen lòng ham đọc sách và thói quen làm việc với sách cho học sinh Làm cho sách vở là một sự tôn sùng ngự trị trong nhà trường, đó là một trong những điều kiện để trường học thực sự trở thành trung tâm văn hóa Thông qua việc dạy học làm cho học sinh thích đọc và thấy được khả năng đọc
là có ích lợi cho các em trong cuộc đời, phải làm cho học sinh thấy đó là một trong những con đường đặc biệt để tạo cho mình một cuộc sống trí tuệ đầy đủ và phát triển
Có nhiều định nghĩa về đọc, mỗi định nghĩa thường nhấn mạnh những khía cạnh khác nhau của đọc Viện sĩ M.R.Lơvôp người Nga đã định nghĩa: “Đọc là một dạng hoạt động ngôn ngữ, là quá trình chuyển dạng thức chữ viết sang lời nói có âm thanh và thông hiểu nó (ứng với hình thức đọc thành tiếng), là quá trình chuyển trực tiếp từ hình thức chữ viết thành các đơn vị nghĩa không có âm thanh (ứng với đọc thầm) ” Đây là một định nghĩa rất phù hợp với việc dạy Tập đọc ở lớp 3 Định nghĩa này thể hiện một quan điểm đầy đủ về đọc Chính vì vậy người giáo viên Tiểu học cần xác định rõ việc rèn đọc cho học sinh
là rất cần thiết, cấp bách mà tất cả chúng ta phải hướng tới Nếu học sinh không biết đọc thì quá trình học của các em sẽ không có kết quả
2.1.3 Cơ sở tâm lí học lứa tuổi học sinh Tiểu học:
Là một giáo viên nếu không có kiến thức về tâm lí ở con người nói chung
và ở trẻ em lứa tuổi Tiểu học nói riêng thì việc giảng dạy đạt hiệu quả không cao Trong giảng dạy cần vận dụng nhiều kết quả của tâm lí học đó là các quy luật tiếp thu tri thức, hình thành kĩ năng, kĩ xảo Giáo viên cần biết, sản phẩm lời nói được sản sinh ra thế nào? Quá trình đọc được thiết lập từ những yếu tố nào? Khái niệm ngữ pháp được hình thành ở trẻ ra sao? Vai trò của ngôn ngữ trong sự phát triển tư duy, kĩ năng nói, viết được hình thành như thế nào?
Trong chương trình lớp 3 hiện nay ở phân môn Tập đọc, việc rèn đọc cho tất cả học sinh là rất quan trọng Đối với giáo viên trong mỗi buổi lên lớp là phải hiểu được hết từng đối tượng học sinh của mình, đánh giá đúng được trình độ học tập, năng lực, năng khiếu của mỗi học sinh để phát huy tính tích cực, trí thông minh của các em Vì vậy việc rèn đọc nhằm trang bị cho các em phát triển tư duy, tạo cơ sở cho việc học tập ở các môn học khác tốt hơn
2.2 Thực trạng của vấn đề.
2.2.1 Thuận lợi:
Trường Tiểu học Xuân Dương xã Xuân Dương là một trường nằm ở trung tâm của huyện Thường Xuân Trường có đội ngũ giáo viên trẻ, khỏe, năng động,
Trang 4chuyên môn tốt, trình độ nghiệp vụ cao, tay nghề vững vàng, giàu kinh nghiệm, tâm huyết với học sinh Ban lãnh đạo nhà trường luôn quan tâm tạo điều kiện tốt nhất cho giáo viên dạy học Phòng học được xây dựng kiên cố, bàn ghế giáo viên và học sinh đều đạt chuẩn Thiết bị dạy học đầy đủ, nhà trường luôn mua
bổ sung thêm sách tham khảo và các tài liệu liên quan đến việc dạy học trong nhà trường Học sinh chăm ngoan và nghe lời thầy cô giáo
2.2.2 Khó khăn:
Điều kiện kinh tế của nhân dân không đồng đều,vẫn còn nhiều gia đình kinh tế khó khăn Họ thường xuyên đi làm ăn xa và gửi con lại cho ông bà nuôi
để đi làm công ty, đi xuất khẩu lao động nước ngoài vài ba năm mới về Các em còn nhỏ, đi học xa, không ai đưa đón Tuy còn nhỏ nhưng các em đã phải tự đạp
xe đến lớp
Việc quan tâm đến học hành của các em còn nhiều hạn chế Một số ít phụ huynh còn phó mặc mọi việc học tập của con em mình cho nhà trường, cho cô giáo Bên cạnh đó cũng có một vài phụ huynh quan tâm đến việc giúp đỡ con học tập nhưng lại không nắm được phương pháp dạy học, khi hướng dẫn học sinh cha mẹ lại dùng tiếng địa phương khiến trẻ khó hiểu và thiếu tự tin Nhiều
em đi học hay quên sách, vở, đồ dùng học tập
Nhiều phụ huynh có tư tưởng trọng nam khinh nữ nên còn đẻ nhiều, trong lớp tôi chủ nhiệm hiện nay vẫn còn vài gia đình sinh tới bốn năm đứa con
để được con trai Nhiều phụ huynh tuổi đời con quá trẻ nên việc dành thời gian kèm cặp con học ở nhà chưa có
Năm học vừa qua do đại dịch covid - 19 các em nghỉ học kéo dài đã làm ảnh hưởng không nhỏ tới kết quả học tập của các em Nhiều em đã đọc thông viết thạo nhưng qua thời gian nghỉ dài đã quên cách đọc đặc biệt những tiếng khó Về nhà tiếp xúc nhiều với gia đình nên khi quay lại học các em đọc bài bằng tiếng địa phương
Với nhiều lí do, nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến nhiều học sinh chưa hoàn thành từng môn học, từng lĩnh vực kiến thức như: tình trạng học sinh đọc còn chậm, đánh vần ê a, phát âm chưa đúng, lẫn lộn âm đầu, vần và dấu thanh, đọc còn sai nhiều lỗi trong một bài Tập đọc.Vì vậy ngay từ khi tôi nhận lớp, tôi đã tự lập cho mình kế hoạch kèm cặp, phụ đạo để tất cả học sinh trong lớp đều đọc đúng văn bản
2.2.3 Thực trạng của việc dạy học Tập đọc ở trường Tiểu học Xuân Dương
* Công tác chỉ đạo: Nhà trường luôn quan tâm đến cơ sở vật chất, trang
thiết bị, phương tiện dạy học Chỉ đạo sát sao hoạt động chuyên môn, đổi mới phương pháp dạy học và ứng dụng sáng kiến kinh nghiệm vào quá trình dạy học trên lớp đạt hiệu quả
* Về giáo viên: Nhìn chung đội ngũ cán bộ giáo viên Trường Tiểu học
Xuân Dương huyện Thường Xuân đều có nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò,
Trang 5nhiệm vụ của phân môn Tập đọc trong nhà trường Tiểu học Qua các tiết dự giờ thăm lớp, tôi thấy hầu hết các tiết dạy tập đọc đều được giáo viên quan tâm đầu tư Song vẫn còn tình trạng giáo viên chưa vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học mà chủ yếu dựa vào sách giáo khoa và sách giáo viên Một vài giáo viên chưa chú ý đến đặc điểm phương ngữ, không xác định rõ các lỗi khi đọc bài của học sinh trong lớp nên việc rèn đọc cho các em không đi vào trọng điểm, giáo viên ít củng cố và khắc sâu kiến thức cơ bản cho học sinh Hơn nữa việc phát âm của giáo viên chưa được chuẩn dẫn đến hạn chế về việc đọc và viết của các em
* Về học sinh: Trong những năm gần đây phong trào thi đua dạy tốt - học
tốt ở trường luôn được trú trọng và nâng cao để kết quả của học tập của học sinh được cải thiện, nâng tầm nhận thức của các em ngang tầm với các học sinh khác trong toàn huyện Song thực tế cho thấy, học sinh ở đây rất nhiều em còn rụt rè, khi thấy người lạ các em còn bỏ trốn, không tự tin trong giao tiếp và học tập Trong các tiết dạy chủ yếu là hoạt động của thầy, trò ít tham gia bộc lộ khả năng của mình, các em ít đưa ra ý kiến riêng của mình nên việc dạy học của giáo viên
có phần vất vả Nhiều học sinh do nhà ở xa nên hay nghỉ học vô lí do, ở nhà không ai kèm cặp, nhắc nhở nên kết quả học tập của các em chưa cao
Đầu năm học tôi đã tổ chức khảo sát, phân loại học sinh lớp tôi chủ nhiệm kết quả cụ thể như sau :
Tổng
số học
sinh
Đọc còn sai về
âm đầu và dấu thanh
Đọc chưa đúng các vần khó
Đọc đúng và biết cách ngắt, nghỉ
Biết cách đọc diễn cảm
2.3 Một biện pháp rèn đọc cho học sinh lớp 3C Trường Tiểu học Xuân Dương, Thường Xuân.
Biện pháp 1: Tạo sự gần gũi giữa cô và trò.
Khi nhận lớp, để tạo sự gần gũi, thân thiện với học sinh tôi đã cùng các em tham gia rất nhiều trò chơi Tôi nhập vai và thực hiện trò chơi như tất cả các em học sinh Tuy không dẻo và kết quả của những trò chơi của tôi không cao như các em nhưng tôi đã tạo được sự gần gũi giữa cô và trò để các em không còn khoảng cách Được tham gia trò chơi với cô giáo, học sinh của tôi cảm thấy thoải mái và tự tin không còn rụt rè như đầu năm học nữa Ra chơi nhiều em còn thích tôi kể chuyện vui, đọc thơ cho các em nghe, thích được cô buộc tóc và dạy cho cách làm một số công việc ở nhà để giúp bố mẹ
Trang 6
Cô và trò cùng tham gia trò chơi
Mỗi ngày đến trường tôi luôn hỏi thăm và động viên các em đi học đầy đủ, đúng giờ Hỏi thăm về hoàn cảnh từng em, những ngày nghỉ, tôi thường đến thăm gia đình phụ huynh để nắm được hoàn cảnh từng em và hiểu được tâm
lí của từng học sinh mà mình chủ nhiệm Trong năm học lớp tôi có em Trịnh Ngọc Hà, bố là Trịnh Ngọc Nam không may bị tai biến nặng Bố lại là lao động chính trong gia đình Giờ nằm một chỗ đợi người thân bón cho từng miếng cháo, thìa sữa Hoàn cảnh gia đình vô cùng khó khăn Bố bị bệnh Hà cũng phải nghỉ học mất mấy hôm vì mẹ phải chăm bố dưới bệnh viện Hà ở nhà với bà nội và anh trai Trong dịp Tết tôi và ban lãnh đạo nhà trường đã vào thăm hỏi, động viên chia sẻ phần nào khó khăn của gia đình và động viên em Hà đi học đầy đủ
Trang 7
hơn Tôi đã vào thăm một số gia đình có hoàn cảnh khó khăn, gia đình đẻ nhiều
để được con trai, gia đình bố mẹ đi làm ăn xa các em phải ở nhà với ông bà
Thăm gia đình học sinh
Mỗi lần đến thăm tôi được phụ huynh đón tiếp và trò chuyện rất cởi mở, nhiệt tình, phụ huynh cũng cảm thấy sự trao đổi qua lại giữa gia đình và nhà trường rất cần thiết để các em học tập tiến bộ hơn
Trang 8
Từ đó, ngay đầu năm học, tôi đặt ra mục tiêu phải đến thăm hỏi gia đình các em và đưa ra một số phương pháp kèm thêm con ôn bài ở nhà Mong muốn của bản thân đến cuối năm tất cả học sinh lớp tôi chủ nhiệm đều biết cách đọc bài, đọc to, rõ ràng, đọc đúng quy trình và tốc độ đọc đối với học sinh lớp 3 Đồng thời tôi luôn động viên, chia sẻ, giúp các em có niềm tin, lòng mê say với môi trường học tập ở lớp, ở trường
Biện pháp 2: Phân loại đối tượng học sinh.
Lớp tôi chủ nhiệm đầu năm vẫn còn ba học sinh đánh vần rất chậm, các
em chưa nhớ hết các phụ âm ghép như ch, th, nh, tr…và một số vần khó như uyên, uơ, uya, uyu Vì vậy trong các tiết tôi phải sắp xếp ba em cùng ngồi một chỗ, tôi giao baì theo từng đối tượng học sinh Tôi phải mượn sách giáo khoa lớp một cũ để các em củng cố lại các âm, vần mà các em chưa thuộc Trong các giờ ra chơi tôi luôn cho các học sinh ở lại lớp và kèm thêm Tuy những giờ ra chơi không có nhiều nhưng được thực hiện liên tục, thường xuyên nên biện pháp này mang lại hiệu quả rất cao Ngoài việc rèn đọc bằng những bài học chính khóa tôi còn sưu tầm nhiều mẫu chuyện, câu đố, bài thơ để đọc cho các em nghe
và sau đó lại yêu cầu các em đọc lại mẫu chuyện, bài hát, bài thơ đó cho cô nghe, tôi chăm chú nghe các em đọc xem những tiếng nào các em còn sai tôi kịp thời sửa chữa Sau khi các em đọc được bài tập đọc tôi tổ chức cho các em thi với nhau, mỗi lần như vậy tôi kịp thời khen ngợi để các em thấy được sự tiến bộ của mình và của bạn từ đó các em có động lực hơn trong việc học
Trang 9
Ảnh kèm học sinh trong giờ ra chơi
Tôi luôn phối kết hợp với phụ huynh học sinh, tối đến tôi yêu cầu phụ huynh kết nối Zalo để tôi có thể hướng dẫn các em đọc bài tại nhà mà tôi không cần đến tận nhà các em
Biện pháp 3: Rèn đọc, luyện nghe.
Trong phân môn Tập đọc việc rèn đọc cho học sinh là một bước đặc biệt quan trọng không thể thiếu Mỗi bài tôi luôn nghiên cứu soạn thảo kĩ càng, phân tích, chia nhỏ từng đoạn để nhiều học sinh được đọc Viết các từ khó đọc lên bảng, viết những câu dài, câu khó đọc vào bảng phụ sau đó luyện cho các em
Từ đó lựa chọn những tiếng học sinh hay đọc sai để kịp thời sửa chữa và uốn nắn các em Song song với luyện đọc, tôi luôn dành nhiều thời gian hướng dẫn học sinh nghe cô đọc, nghe cô nói để các em dần dần có được kỹ năng phát âm
Khi dạy, tôi luôn chú ý đến việc luyện phát âm cho học sinh để phân biệt các dấu thanh, các âm đầu, âm chính và âm cuối Muốn học sinh tập trung vào bài học tôi luôn tìm cách gây sự chú ý của mình tới các em, luôn mềm mỏng, động viên các em kịp thời dù là việc nhỏ nhất
Xuất phát từ thực trạng trong lớp các em sử dụng ngôn ngữ của địa phương nên việc phát âm của các em nhiều tiếng không chuẩn xác Vì vậy mà trong quá trình dạy học tôi luôn nhắc nhở các em ở trường phải dùng tiếng phổ thông
Biện pháp 4: Rèn kỹ năng phân tích.
* Phân tích so sánh:
Kỹ năng phân tích so sánh có vai trò rất quan trọng, quyết định học sinh có đọc đúng hay không Để có được kỹ năng này các em phải hiểu nghĩa của từ Từ nghĩa đó các em mới phân biệt được các từ mang nghĩa khác nhau mà mình dễ nhầm lẫn Trong lớp đa phần các em dùng từ địa phương ít dùng từ phổ thông nên thường mắc nhiều lỗi Trong lớp tôi đa phần các em đọc lẫn các tiếng như sau :
Trang 10
Lẫn âm đầu: tr đọc lẫn với ch (con trâu - con châu); s đọc lẫn với x (sẵn sàng - xẵn xàng…)
Nhiều em nói ngọng nên đọc còn lẫn vần: anh đọc lẫn ăn (cây cảnh - cây cẳn); uyên đọc lẫn iên (bóng chuyền - bóng chiền…)
Lẫn dấu thanh: Thanh hỏi lẫn thanh ngã, thanh huyền đọc lẫn hiền,… Trong trường hợp này, tôi giúp các em luyện khả năng phân tích từ trong từng tiết học dưới nhiều hình thức như: đặt câu, tìm từ đồng nghĩa, trái nghĩa, tranh ảnh, vật thật,…
Với nhiều tiếng khó, tôi phân tích cấu tạo tiếng, so sánh với những tiếng
dễ lẫn lộn, tôi nhấn mạnh những điểm khác nhau để các em ghi nhớ sau đó tôi cho các em đọc đi đọc lại nhiều lần những tiếng mà tôi đã phân tích
Ví dụ 1: Khi đọc tiếng “chuyền” học sinh dễ lẫn với “chiền” tôi cho các
em phân tích cấu tạo hai tiếng này:
- chuyền = ch + uyên + thanh huyền
- chiền = ch + iên + thanh huyền
So sánh hai tiếng này để thấy sự khác nhau, tiếng “chuyền” có vần là
“uyên”, tiếng “chiền” có vần là “iên”
Ví dụ 2: Khi đọc từ “sẵn sàng” học sinh dễ lẫn với “xẵn xàng”, tôi cho
các em phân tích cấu tạo hai từ này :
- sãn = s+ ăn+ thanh ngã, sàng = s + ang + thanh huyền
- xẵn = x + ăn + thanh ngã, xàng = x + ang + thanh huyền
Sau khi phân tích song, tôi cho học sinh đọc đi, đọc lại các tiếng đó và yêu cầu các em viết lại các tiếng đó vào bảng con và các tiếng khác chưa được phân tích nhằm giúp các em ghi nhớ lâu dài Cách làm này tôi thường xuyên tổ chức vào các buổi ôn luyện
*Giải nghĩa từ:
Trong tất cả các tiết tập đọc sau khi tôi đọc mẫu, học sinh chia đoạn rồi đọc, hướng dẫn các em đọc đúng các tiếng khó, tôi luôn dành thời gian để giải
nghĩa tất cả các từ học sinh không hiểu có trong bài Do phương ngữ của từng
vùng miền khác nhau, cách phát âm đôi khi không thống nhất với chữ viết nên học sinh cần nắm rõ nghĩa của từ để đọc cho đúng Khi dạy, tôi vận dụng nhiều cách để giải nghĩa cho các em như: đọc chú giải, đặt câu (nếu học sinh đặt câu đúng tức là học sinh đã hiểu nghĩa của từ), tìm từ đồng nghĩa, trái nghĩa, miêu tả đặc điểm hoặc sử dụng vật thật, mô hình, tranh ảnh, với những từ nhiều nghĩa tôi phải đặt từ đó trong văn cảnh cụ thể để giải nghĩa từ
Biện pháp 5: Hướng dẫn các em phân biệt và đọc đúng các âm tiết có cấu trúc ngữ âm giống nhau.
Để hướng dẫn học sinh đọc đúng âm đầu s/x, tr/ch, tôi ghi bảng những tiếng có các âm đó như sắn/xắn, sinh/ xinh, truyền/ chuyền, trong/ chong….lên bảng và phân tích từng tiếng, vì thời gian của tiết học không cho phép nên các