Các giải pháp giúp học sinh lớp 4C Trường tiểu học Thị Trấn thuyết trình tốt sản phẩm mĩ thuật theo phương pháp dạy học đan mạch SEADS 6 3.1.. Tổ chức lớp họcphần lớn được thông qua hoạ
Trang 12 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4
3 Các giải pháp giúp học sinh lớp 4C Trường tiểu học Thị Trấn
thuyết trình tốt sản phẩm mĩ thuật theo phương pháp dạy học đan
mạch ( SEADS)
6
3.1 Phối hợp chặt chẽ với cha mẹ học sinh và giáo viên chủ nhiệm
lớp để tất cả học sinh có đầy đủ đồ dùng học tập 63.2 Phân chia học sinh một cách khoa học, đảm bảo thành phần
nhóm những học sinh có năng lực, khả năng nhận thức khác nhau 63.3 Hướng dẫn học sinh rèn kĩ năng thuyết trình 83.4 Lồng ghép dạy học mĩ thuật với các môn học và hoạt động giáo
4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm của việc rèn luyện kĩ năng
thuyết trình sản phẩm mĩ thuật cho học sinh 17
I MỞ ĐẦU
Trang 21 Lý do chọn đề tài
Giáo dục Mĩ thuật đóng vai trò rất quan trọng trong việc không chỉ khuyếnkhích sự sáng tạo của trẻ em mà giúp phát triển nhân cách và các năng lực xãhội Chính vì vậy, giáo dục Mĩ thuật là một phần quan trọng trong nỗ lực củaĐại sứ quán Đan Mạch nhằm hỗ trợ quá trình dân chủ và đa nguyên tại ViệtNam Dự án này nhằm truyền cảm hứng cho giáo viên dạy Mĩ thuật, khuyếnkhích giáo viên kết hợp các kỹ năng mĩ thuật với các phương pháp dạy học lấyngười học làm trung tâm, khuyến khích sự tương tác, kích thích tư duy sáng tạo,kích thích phát triển nhận thức thông qua hoạt động thực tế
Trên cơ sở lý thuyết giáo dục và giảng dạy Mĩ thuật, giáo viên sẽ tổ chứcdạy cho các em học Mĩ thuật qua các hoạt động: vẽ cùng nhau, vẽ theo nhạc, vẽbiểu đạt, tạo hình 3D từ các vật tìm được, xây dựng cốt truyện Thông qua cáchoạt động tạo hình sẽ khơi gợi và phát huy được năng khiếu thẩm mĩ vốn có ởtrẻ, gây hứng thú cho các em trước cái đẹp, tiến tới hình thành thị hiếu thẩm mĩcủa học sinh trong cuộc sống Hoạt động giáo dục Mĩ thuật còn góp phần đemlại nhận thức mới, niềm vui, hứng thú và sáng tạo học tập cho trẻ Việc sử dụngnền nhạc trong các hoạt động Mĩ thuật cũng tạo cho học sinh hứng thú, khôngkhí lớp học vui vẻ, thân thiện
“Các em học sinh khi tới trường giống như những cây non có rễ cứng cáp
và đầy tiềm năng Giáo viên chỉ đóng vai trò là những người thúc đẩy, biết cầnphải thêm chất xúc tác gì vào nước tưới để giúp những cây non đó phát triển”,
đó là thông điệp bà Kirsren Fugl, chuyên gia tư vấn Đan Mạch đã nêu tại cácbuổi tập huấn cho giáo viên khi thực hiện phương pháp mới của dự án Điểm nổibật của phương pháp dạy học này là giáo viên có thể chủ động theo từng nộidung tiết dạy mà kết hợp nhiều kỹ thuật trong một bài dạy Khi giảng dạy, giáoviên Mĩ thuật phải nắm vững những yêu cầu để xây dựng các nội dung liên kết,đặc biệt lưu ý tới 5 lĩnh vực năng lực: kinh nghiệm; kỹ năng và kỹ thuật; phântích giải trình; thể hiện năng lực truyền thông tin và đánh giá với các chủ điểmchung phù hợp với học sinh tiểu học ở các lứa tuổi khác nhau Tổ chức lớp họcphần lớn được thông qua hoạt động nhóm theo phương châm: Lấy người họclàm trung tâm, khuyến khích sự tương tác, kích thích tư duy sáng tạo, kích thíchphát triển nhận thức thông qua hoạt động thực tế mà các em được trải nghiệm.Mặc dù vậy, phương pháp dạy học Mĩ thuật mới được áp dụng trên toàntỉnh từ học kì 1 của năm học 2016 - 2017 vẫn còn khá nhiều điểm giáo viên bănkhoăn, lúng túng, không biết thực hiện như thế nào cho đúng tinh thần đổi mới,cho đạt hiệu quả? Qua 2 đợt tập huấn và dự giờ thực tế, có thể nói hình thức tổchức của phương pháp mới này còn quá mơ hồ đối với đại đa số giáo viênchuyên trách Ngoài vấn đề thay đổi nội dung phân phối chương trình, sự thayđổi hình thức tổ chức lớp học phần lớn được thông qua hoạt động nhóm mà chủ
đề nào cũng có phần trưng bày và giới thiệu sản phẩm nhóm trước lớp Đây làphương pháp học rất hiệu quả cho học sinh trong việc hấp thụ và thấu hiểu cácvấn đề trong bài học Tuy nhiên không phải học sinh nào cũng dám đại diện
Trang 3nhóm đứng thuyết trình tự tin trước lớp đây là một trong những vấn đề trọngtâm khiến giáo viên không khỏi có những khó khăn, vướng mắc.
Để thực hiện tốt định hướng này, giáo viên cần vận dụng linh hoạt cácphương pháp dạy học tích cực vào dạy học Mĩ thuật ở tiểu học thực hiện tốt
phần giới thiệu sản phẩm mĩ thuật của mình nên tôi đã chọn đề tài: “Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 4C Trường tiểu học Thị Trấn thuyết trình tốt sản phẩm mĩ thuật theo phương pháp dạy Mĩ thuật Đan Mạch (SAEPS)” Từ
đó có thể giải quyết phần nào những vấn đề còn vướng mắc và tồn đọng trongdạy học, trong cách sử dụng những kĩ năng thuyết trình của học sinh lớp 4 nóiriêng và học sinh tiểu học nói chung
2 Mục đích nghiên cứu.
- Nghiên cứu thực trạng giảng dạy Mĩ Thuật tại trường tiểu học Thị Trấn
và một số trường trong cụm nhằm đánh giá, nắm bắt kết quả việc học môn MĩThuật của học sinh
- Đưa ra một số biện pháp nhằm cải tiến chất lượng học môn Mĩ Thuật củahọc sinh trường tiểu học Thị Trấn nói chung và học sinh khối 4 nói riêng
- Trên cơ sở dạy học sao cho học sinh vẫn đảm bảo phát huy tối đa “tínhtích cực”, chủ động sáng tạo của người học Là người giáo viên tôi luôn trăn trởlàm thế nào để môn học Mĩ thuật không bị xem là môn phụ, làm thế nào để hấpdẫn học sinh thêm yêu thích môn học này, làm thế nào để học sinh mạnh dạn, tựtin thuyết trình, nêu cảm nhận của riêng mình trước đám đông
- Trên cơ sở lý luận thực tiễn, phân tích những ưu điểm, tồn tại để tìm rabiện pháp, giải pháp hữu ích nhằm nâng cao hiệu quả trong giảng dạy, tạo ra sự
tự tin tích cực, chủ động học tập để mỗi tiết học thực sự lí tú, hiệu quả Từ đógiúp học sinh trường tiểu học Thị Trấn phát huy tốt các kĩ năng, năng lực phẩmchất và tư duy trong học tập
3 Đối tượng nghiên cứu.
- Tài liệu, giáo trình về Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch ở Tiểu học.
- Chương trình môn Mĩ Thuật lớp 4
- Các kĩ năng mới mẻ, lý thú nhưng không xa lạ mà gần gữi với tâm sinh
lý, trình độ nhận thức của học sinh lớp 4C trường tiểu học Thị Trấn, Nga Sơn,Thanh Hóa chính là đối tượng nghiên cứu mà tôi áp dụng
4 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện mục đích đề ra của sáng kiến “Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 4C Trường tiểu học Thị Trấn thuyết trình tốt sản phẩm mĩ thuật theo phương pháp dạy Mĩ thuật Đan Mạch (SAEPS)” tôi đã sử dụng một số
phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Nghiên cứu các Côngvăn, Thông tư, Nghị quyết, Nghị định về việc đổi mới phương pháp dạy họccho học sinh trong các nhà trường phổ thông
- Nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu nội dung chương trình trong sách dạy
học môn Mĩ Thuật, báo, tạp chí, SKKN của đồng nghiệp…Đặc biệt là sử dụng
Trang 4Internet: đây là một công cụ thuận tiện để tiếp cận nhanh và dễ dàng đến mộtlượng thông tin khổng lồ và phong phú.
- Nghiên cứu chương trình Mĩ Thuật lớp 4
- Điều tra khảo sát thực tiễn: Khảo sát thực tế qua các tiết dạy Mĩ thuậttrên lớp, đúc rút kinh nghiệm từ thực tiễn trong hoạt động dạy học môn Mĩ thuậttại trường tiểu học Thị Trấn - Nga Sơn
- Sử dụng hệ thống câu hỏi qua phiếu điều tra để khảo sát mức độ hiểu biết
và sự yêu thích của học sinh đối với môn Mĩ Thuật
- Nghiên cứu tổng kết kinh nghiệm giáo dục: Lắng nghe trao đổi, rút kinhnghiệm từ những nhận xét, góp ý của đồng nghiệp để trau dồi, nâng cao trình độnghiệp vụ sư phạm của bản thân
- Thống kê, xử lý số liệu: Để đảm bảo tính chính xác của thực trạng, hiệuquả vấn đề nghiên cứu, tôi đã sử dụng thống kê toán học, xử lý số liệu để rút ranhững kết luận quan trọng
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Trước tiên cần phải hiểu rằng hoạt động giáo dục Mĩ thuật ở Tiểu học theophương pháp mới hầu hết là tiến hành theo nhóm, và đều có phần trưng bày giớithiệu sản phẩm mĩ thuật của nhóm, để hiểu rõ hơn vấn đề nghiên cứu trước hếtchúng ta cần tìm hiểu:
Mỗi chủ đề từ hình thức tổ chức học tập cá nhân hay học tập theo nhóm thìnhiệm vụ cuối cùng là tạo ra sản phẩm mĩ thuật dưới nhiều hình thức: Vẽ tranh,tạo hình 3D thì hoạt động không thể thiếu là trưng bày và thuyết trình sảnphẩm mĩ thuật của cá nhân hoặc của nhóm
- Trưng bày và thuyết trình sản phẩm mĩ thuật mục đích là để mọi ngườiđược biết, chiêm ngưỡng và tìm hiểu về sản phẩm Phần thuyết trình sản phẩmcủa tác giả giúp người nghe, người xem hiểu hơn về tác phẩm mĩ thuật từ quátrình chuẩn bị tới hoàn thiện tác phẩm, giúp người xem hiểu hơn về ý ngĩa củatác phẩm mĩ thuật mà tác giả đã thể hiện Thực hiện phần thuyết trình tốt gópphần nâng cao giá trị của sản phẩm mĩ thuật
Nhằm thực hiện đổi mới phương pháp dạy học phát huy tính tích cựcchủ động sáng tạo của học sinh, đảm bảo nguyên tắc “Dạy học thông quacách tổ chức các hoạt động học tập của học sinh”, trong những năm gần đâygiáo viên Tiểu học nói chung đã được tập huấn, được triển khai rất nhiều cácphương pháp, biện pháp tổ chức lớp học Có thể nói hiệu quả của việc đổimới chưa thật sự đạt được như mục tiêu đề ra nhưng bước đầu đã khằng địnhmột hướng đi đúng của ngành Giáo dục Qua quá trình đổi mới, giáo viên cónhiều sự lựa chọn trong việc tổ chức các hoạt động dạy học, phù hợp tâm sinh
lý lứa tuổi học sinh
Thực hiện tốt phần trưng bày thuyết trình sản phẩm giúp học sinh pháttriển năng lực xã hội, phát triển kỹ năng sử dụng ngôn ngữ, kỹ năng thảo luận,
kỹ năng bảo vệ ý kiến, kỹ năng giải quyết mâu thuẫn Giúp những học sinh
Trang 5nên tự tin, năng động, mạnh dạn hơn trước tập thể Học sinh có cơ hội phát huy
kỹ năng sáng tạo, đánh giá, tổng hợp, phân tích, so sánh, biết giải quyết các vấn
đề và tình huống, trong học tập một cách phù hợp, hiệu quả và sáng tạo và từnhững vấn đề, tình huống đó học sinh sẽ rút ra được những kinh nghiệm quý giácho bản thân
Tùy theo từng sản phẩm mà giáo viên đưa ra các gợi ý, các em có nên thêmvào hay bỏ bớt các hình ảnh, nên chỉnh sửa hay thay đổi gì để tác phẩm đẹp hơn,
từ đó các em tự rút ra được kiến thức và kinh nghiệm cho bản thân ở lần sau.Mặt khác cần theo dõi, đánh giá học sinh trong suốt quá trình tham gia các hoạtđộng chứ không chỉ là dựa trên đánh giá sản phẩm chung của nhóm Mỗi họcsinh có năng lực, sở trường riêng (em thì vẽ đẹp nhưng tạo hình bằng đất thìchưa đạt và ngược lại…) nên giáo viên cần quan tâm theo dõi để có những nhậnxét, đánh giá cho hợp lý và đảm bảo khách quan
Tổ chức hình thức học tập trưng bày và thuyết trình sản phẩm đã và đangđược áp dụng thường xuyên trong quá trình giảng dạy ở nhiều môn học đặc biệt
là môn Mĩ thuật ở bậc Tiểu học Có thể nói hiệu quả của việc áp dụng hình thứchọc tập này đáng kể nhất là rèn được nhiều kỹ năng quan trọng cho học sinhnhư: kỹ năng giao tiếp, kỹ năng sống, kỹ năng hợp tác…Vậy khi áp dụng vàogiảng dạy môn Mĩ thuật ở Tiểu học (theo phương pháp mới) thì hình thức họctập thuyết trình sản phẩm mĩ thuật được thực hiện như thế nào? Chúng ta cùngtìm hiểu thực trạng dạy và học tại Trường tiểu học
2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
Trường tiểu học Thị Trấn nằm ngay trung tâm huyện Nga Sơn Là mộttrong những ngôi trường đạt chuẩn Quốc Gia mức độ 2 đầu tiên của tốp cáctrường Tiểu học tỉnh Thanh Hóa Học sinh ở đây chủ yếu là con em gia đình cán
bộ, buôn bán nên có điều kiện về kinh tế, được quan tâm đầu tư về vấn đề họchành Phụ huynh và học sinh dễ dàng tiếp cận và thích cái mới, quan tâm đến sựphát triển toàn diện nhân cách học sinh.Vì vậy dạy học môn Mĩ Thuật ở đâycũng có nhiều thuận lợi, được học sinh đón nhận và yêu thích Tôi thấy hầu hếtcác em đều thích học vẽ, các em học tập với tinh thần hăng say, cảm nhận đượccái hay, cái đẹp được thể hiện từ nội dung và hình thức mỗi khi các em vẽ mộtbức tranh Qua nhiều năm giảng dạy môn Mĩ Thuật tại trường Tiểu học, tôinhận thấy một số vấn đề sau:
2.1 Về phía giáo viên:
Mĩ Thuật là môn học chỉ có 1 giáo viên/ trường nên vấn đề về chuyênmôn không có nhiều cơ hội để học hỏi Nhiều năm trở lại đây, phòng Giáo dục
và Đào tạo có tổ chức sinh hoạt chuyên môn cụm, vì vậy các môn học đặc thù
có cơ hội được giao lưu, học hỏi Qua dự giờ đồng nghiệp và bản thân giảngdạy tôi nhận thấy:
- Bản thân tôi cũng như một số giáo viên Mĩ Thuật khác đã có sự đầu tưtrăn trở, luôn tìm và vận dụng cái mới trong quá trình giảng dạy như: đầu tư bàigiảng, đầu tư thời gian, tìm tòi tư liệu, làm thêm đồ dùng, đổi mới phương pháp
và hình thức dạy học…Dạy học phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh
Trang 6- Tuy nhiên cũng còn một số giáo viên ở các trường trong cụm còn chưatha thiết với nghề, ngại đầu tư, dạy cho hết nhiệm vụ, ngại đổi mới, còn dạy họctheo phương pháp dạy học cũ, ngại thay đổi hình thức dạy học…còn cho rằng làmôn học mà phụ huynh và học sinh không yêu thích, ít quan tâm Vì vậy nênchất lượng dạy và học chưa đạt hiệu quả cao…
2.2 Về phía phụ huynh, học sinh:
Học sinh trường tiểu học Thị Trấn chủ yếu là con em gia đình có điềukiện, được bố mẹ quan tâm nên đối với việc học môn Mĩ Thuật, các em cũngđược các gia đình đầu tư đầy đủ đồ dùng học tập bộ môn Một bộ phận họcsinh có năng khiếu Mĩ Thuật yêu thích và tham gia học tập tích cực Một bộphận học sinh tự tin, có kĩ năng giao tiếp tốt Tuy nhiên qua thực tế giảng dạytôi nhận thấy:
- Một bộ phận gia đình và học sinh chưa quan tâm, chưa đầu tư cho việchọc môn Mĩ Thuật: chưa trang bị đầy đủ dụng cụ đồ dùng cho con, em mình(màu vẽ, giấy vẽ…)
- Trình độ tiếp thu của các em không đồng đều: một số học sinh còn nhútnhát thụ động, chưa tham gia phát biểu xây dựng bài, chưa tự tin, kĩ năng giaotiếp hạn chế…
- Các em chưa có thói quen quan sát, nhận xét hình dáng con người, convật, cảnh thiên nhiên Nhìn chung kết quả sản phẩm Mĩ thuật còn yếu, sơ sài,đơn giản
- Một số giáo viên văn hóa còn xem nhẹ vai trò của môn Mĩ thuật, coi MĩThuật là môn đặc thù, là môn phụ trong trường
- Do các em còn nhỏ chưa ý thức được những kĩ năng cơ bản cho bản thân,nhiều học sinh không có kĩ năng hoạt động nhóm, không dám nói, không dámbày tỏ ý kiến trước đám đông
- Có một số học sinh ít được tham gia các hoạt động cộng đồng, thiếu trảinghiệm trong cuộc sống
Qua quá trình giảng dạy Mĩ Thuật trong nhiều năm và cụ thể là năm học
2020-2021, qua quan sát thái độ, tinh thần của các em trong giờ học tôi đã khảo sát đánhgiá phần trưng bày thuyết trình sản phẩm mĩ thuật của học sinh lớp 4C như sau:
* Kết quả khảo sát đầu năm học 2020 – 2021.
(Khi chưa áp dụng “Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 4C Trường tiểu học Thị Trấn thuyết trình tốt sản phẩm Mĩ Thuật theo phương pháp dạy học Đan Mạch ( SAEPS)”.
Đánh giá xếp loại Hoàn
thành tốt Hoàn thành
Chưa hoàn thành
Từ kết quả thực trạng trên cho thấy chất lượng học môn mĩ thuật của họcsinh lớp 4C nói riêng và học sinh trường tiểu học Thị Trấn nói chung còn nhiều
Trang 7hạn chế, dẫn đến mỗi tiết học thuyết trình sản phẩm hiệu quả còn chưa cao, họcsinh còn rụt rè, thiếu tích cực chủ động trong học tập Vì vậy mà ảnh hưởngkhông nhỏ đến chất lượng của môn Mĩ thuật và các môn học khác trong nhàtrường, như thế là chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới của nền giáo dục Tiểu
học ở Việt Nam hiện nay Vì vậy tôi mạnh dạn áp dụng “Một số kinh nghiệm giúp học sinh lớp 4C Trường tiểu học Thị Trấn thuyết trình tốt sản phẩm mĩ thuật theo phương pháp Mĩ Thuật Đan Mạch (SAEPS)” với mong muốn giúp
học sinh mạnh dạn, tự tin hợp tác nhóm, phát huy tính sáng tạo, năng khiếu củamình trong vẽ tranh, giúp các em cảm nhận và vẽ được những bức tranh đẹptheo cảm nhận riêng
3 Các giải pháp giúp học sinh lớp 4C Trường tiểu học Thị Trấn thuyết trình tốt sản phẩm mĩ thuật theo phương pháp dạy Mĩ Thuật Đan Mạch (SAEPS).
Dạy học mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch giúp học sinh học tập sôi nổi,gây hứng thú cho học sinh Nhưng làm thế nào để học sinh chủ động trong học tập,
tự tin thể hiện những suy nghĩ của mình qua các sản phẩm mĩ thuật đó là câu hỏi màtôi luôn đặt ra Để thực hiện điều đó tôi đã tiến hành một số giải pháp sau:
3.1 Phối hợp chặt chẽ với cha mẹ học sinh và giáo viên chủ nhiệm lớp
- Ngay trong phiên họp phụ huynh học sinh đầu năm tôi đã nhờ các đồngchí giáo viên chủ nhiệm giới thiệu về phương pháp Mĩ thuật Đan Mạch tới phụhuynh học sinh, qua đó giới thiệu về vai trò của môn mĩ thuật trong trường Tiểuhọc và sự phát triển toàn diện của học sinh
+ Giáo viên chủ nhiệm nhắc nhở phụ huynh trang bị những đồ dùng cầnthiết phục vụ cho việc học môn mĩ thuật, các chủ đề của môn mĩ thuật như: giấy,màu vẽ, bút chì, bìa cứng, vải, vỏ hộp,…
Đồ dùng cho môn mĩ thuật+ Ở các khối 1, 2, 3 các em còn nhỏ nên tôi đề nghị các đồng chí giáo viênchủ nhiệm lớp mua giấy cho các em mỗi tiết học sẽ phát cho từng học sinh
Trang 83.2 Phân chia nhóm học sinh một cách khoa học, đảm bảo thành phần nhóm gồm những học sinh có năng lực, khả năng nhận thức khác nhau.
Để có được sản phẩm trưng bày thì quá trình tạo ra sản phẩm đóng vai trò quan
trọng đặt biệt là sản phẩm mĩ thuật của nhóm Việc chia nhóm tốt, khoa học giúp họcsinh các nhóm có cơ hội ngang bằng nhau trong học tập và hoàn thành nhiệm vụnhóm Thúc đẩy tinh thần thi đua của học sinh giữa các nhóm với nhau
Tùy thuộc vào mục đích và yêu cầu của tiết học mà ta có nhiều cách chianhóm, nhiều mô hình nhóm khác nhau Có khi là nhóm hai, nhóm bốn (ở hoạtđộng tìm hiểu chủ đề, vẽ cùng nhau); nhóm sáu, nhóm bảy hoặc nhóm tám (ởhoạt động vẽ theo nhạc, xây dựng cốt truyện…) Mỗi bàn có hai học sinh ngồinên giáo viên không chia thành nhóm ba vì về mặt thẩm mĩ lớp học nhìn sẽ rấtlộn xộn, giữa các nhóm không có “ranh giới” dẫn đến tình trạng nhóm này làmảnh hưởng nhóm kia khi cùng làm việc Khi thành lập nhóm cần lưu ý khả nănglàm việc, năng lực cá nhân và mối quan hệ giữa các thành viên Điều này là vôcùng quan trọng, bởi vì:
+ Nếu một nhóm có nhiều học sinh giỏi, các em có khả năng suy đoán,tưởng tượng, diễn đạt và sáng tạo thì khi hoạt động nhóm các em sẽ mau chónghoàn thành tốt công việc được giao Ngược lại, nhóm có nhiều học sinh chậmtiếp thu không chỉ khó hoàn thành nhiệm vụ mà còn bị tâm lý chán nản, mặccảm do không bằng nhóm bạn
+ Đối với những nhóm nhỏ, giáo viên phải chú ý mối quan hệ giữa cácthành viên Do đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi ở bậc Tiểu học, các em chỉ thíchlàm, thích học cùng với những người bạn mà các em muốn Nếu trong nhóm
có một đối tượng mà các em không thích là đối tượng đó sẽ bị “tẩy chay”ngay Thay vì các em cùng hăng hái học tập thì đổi lại là thái độ dè chừng,mất đoàn kết Không nên ép buộc các em phải hoàn toàn theo chủ ý sắp đặtcủa giáo viên vì như thế các em sẽ mất đi sự thoải mái, nhịp nhàng trong cáchoạt động của nhóm
Nhưng làm thế nào để chia nhóm được như yêu cầu trên? Có một số biệnpháp sau:
+ Nếu là nhóm hai, nhóm bốn: Giáo viên có thể sắp xếp, phân chia nhómtheo vị trí các em đang ngồi để không mất thời gian di chuyển Vấn đề nhiềuhọc sinh yếu hay nhiều học sinh giỏi trong cùng một nhóm sẽ ít khi xảy ra Vìđại đa số giáo viên chủ nhiệm đều sắp xếp học sinh có học lực khác nhau ngồixen kẽ (theo hình thức đôi bạn cùng tiến, các em tự chọn bạn) để các em hỗ trợ,giúp đỡ nhau
Trang 9
HS học tập theo nhóm đôi
+ Nếu là nhóm sáu, nhóm bảy, nhóm tám: Giáo viên có thể tạo nhóm bằnghình thức ngẫu nhiên, ghép hai nhóm nhỏ thành một nhóm lớn hơn Cũng nênthay đổi thành phần nhóm, cách ghép nhóm theo từng chủ đề, chứ không theotừng tiết, vì theo phương pháp mới mỗi tiết tiếp theo trong cùng một chủ đề làmột phần gắn kết liền với hoạt động của tiết trước Cần lưu ý rằng sự thay đổigiữa các hình thức thành lập nhóm là hết sức cần thiết để tránh sự nhàm chántrong học tập Cách thực hiện như sau:
+ Cách 1: Cứ hai nhóm mang số chẵn hoặc hai nhóm mang số lẻ theo thứ
tự từ bé đến lớn ghép lại với nhau ( nhóm 1+3, nhóm 2+4,…);
+ Cách 2: Hai nhóm có thứ tự liên tiếp ghép lại (nhóm 1+2, nhóm 2+3,…).+ Ngoài ra giáo viên cũng có thể cho các em được tự thỏa thuận và chọnnhóm khác ghép cùng với nhóm mình…Cho dù là cách nào thì giáo viên cũngphải tạo nề nếp, thói quen ngay từ đầu năm học và duy trì thường xuyên, để khi
có yêu cầu là học sinh biết thực hiện ngay, không làm mất thời gian và gây mấttrật tự lớp học
HS học tập theo nhóm bốn
Trang 10Để hoạt động nhóm có hiệu quả, thì một việc không thể thiếu đó là bầunhóm trưởng Giáo viên có thể để các em tự bầu nhóm trưởng cho mình, nhưngcần lưu ý các em chọn những bạn nhóm trưởng phải là người có kết quả học tậptốt, có ý thức giúp đỡ các thành viên trong nhóm, có khả năng trình bày lưu loátvấn đề mà giáo viên đề ra.
Việc phân nhóm cần thực hiện sao cho giáo viên có thể theo dõi, đánh giáhoạt động nhóm nhưng đồng thời cũng đảm bảo phát huy tính tích cực của mỗihọc sinh Về lý thuyết, một nhóm lý tưởng nhất gồm từ 4 đến 6 thành viên, vìquá nhiều nhóm nhỏ thì giáo viên sẽ không kiểm tra hết được, nhóm quá đôngthì sẽ nhiều vấn đề nảy sinh Trong thực tế, tùy theo từng hoạt động và quy môlớp học giáo viên có thể thay đổi linh hoạt sắp nhóm cho phù hợp Ở đầu nămhọc, sự phân nhóm có thể mang tính ngẫu nhiên do giáo viên chưa nắm đượcnăng lực của học sinh Tuy nhiên, sau đó giáo viên cần điều chỉnh sao cho có sựcân bằng năng lực học tập giữa học sinh các nhóm với nhau, nhằm thúc đẩy mốiquan hệ hợp tác, giúp đỡ trong học tập giữa các thành viên trong nhóm
Ngoài ra giáo viên cũng cần sắp xếp vị trí các nhóm sao cho phù hợp vớitừng hoạt động để các em thuận lợi trong quá trình làm việc
Ví dụ: Đối với hoạt động vẽ cùng nhau thì chỉ cần sắp xếp bàn theo thứ tựnhư ở lớp là được vì các em chỉ cần quay lại với nhau thành một nhóm 4 Ở hoạtđộng vẽ theo nhạc, giáo viên cần sắp xếp khoảng cách giữa các nhóm sao chocác em có thể di chuyển dễ dàng xung quanh bàn học của nhóm mình, tạokhoảng trống giữa lớp để các em có thể cắt, dán tranh thuận lợi
3.3: Hướng dẫn học sinh rèn kĩ năng thuyết trình.
Thuyết trình là một cách tuyệt vời để tăng sự tự tin cho học sinh Thuyết trình có một số lợi ích tuyệt vời cho trẻ nhỏ, bao gồm:
- Phát triển phát âm: Thuyết trình là cơ hội cho con của bạn sử dụng ngônngữ, tư duy khái niệm và kỹ năng kể chuyện để sau đó phát triển thành các kỹnăng giao tiếp hiệu quả
- Phát triển kỹ năng tình cảm: Có cơ hội chia sẻ những thứ như sở thích,cuộc sống gia đình, niềm vui và cuộc đấu tranh của mình sẽ giúp con bạn nuôidưỡng những kỹ năng cảm xúc của mình
- Phát triển kỹ năng nghe: Bằng cách được đặt trong chương trình và nóivới cấu trúc, trẻ em học cách tôn trọng và lắng nghe khi người khác nói
* Mô phỏng qua chủ đề: “Ngày tết, lễ hội và mùa xuân” (lớp 4) thời
lượng 4 tiết Thực hiện quy trình vẽ cùng nhau và sáng tác câu chuyện
Tiết 1: Tìm hiểu nội dung và tạo ngân hàng hình ảnh:
Mục tiêu: Học sinh biết vẽ lại các dáng người theo quan sát hoặc vẽ theo trí nhớ phù hợp với nội dung chủ đề ngày tết, lễ hội và mùa xuân.
Tiết này học sinh làm việc đơn lẻ, tạo ngân hàng hình ảnh và kết hợp vớicác thành viên trong nhóm, trong lớp
Trang 11
Học sinh lớp 4C trường TH Thị Trấn hoạt động nhóm
+ Hướng dẫn học sinh tham gia vào việc chuẩn bị vật liệu Điều này sẽkhuyến khích các em học cách nghiên cứu một chủ đề từ khi còn rất trẻ – một kỹnăng sẽ theo bé suốt quá trình giáo dục Tiểu học, Trung học cơ sở và Đại học
- Sau tiết học từ những bài vẽ dáng người của mỗi cá nhân các em kết hợp cùng với các bạn trong nhóm tạo được một ngân hàng hình ảnh phong phú đa dạng.
HS tạo ngân hàng hình ảnh của nhóm
Tiết 2: Sáng tác tranh theo chủ đề chia sẻ nội dung câu chuyện:
Mục tiêu: Hoạt động nhóm của tiết này là hợp tác giữa các thành viên