Mục tiêu cụ thể theo Luật giáo dục năm 2020 Chương trình giáo dục tiểu học giúp học sinh hình thành và phát triểnnhững yếu tố căn bản đặt nền móng cho sự phát triển hài hòa về thể chất v
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THẠCH THÀNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI
“BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NHẰM PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC HỌC SINH
TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH YÊN”
Người thực hiện: Lê Huy Tiễn Chức vụ: Hiệu Trưởng
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Thành Yên SKKN thuộc lĩnh vực (môn): HĐGDNGLL
THẠCH THÀNH, NĂM 2021
Trang 2Mục lục Trang
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 32.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 42.3 Các biện pháp chỉ đạo tổ chức phát triển năng lực phẩm chất 62.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo
dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 17
Trang 4Trong thời đại ngày nay, khi nền kinh tế xã hội đang trên đà phát triển, tácđộng mạnh mẽ đến sự hình thành và phát triển nhân cách của mỗi con người Dovậy, học sinh ngày nay có những phát triển mới hơn về “chất” trong quá trìnhhọc tập và rèn luyện, các em mạnh dạn hơn và tư duy tốt hơn, có những nhu cầucao hơn nhằm khẳng định sự phát triển phẩm chất năng lực của bản thân
Mục tiêu giáo dục là: Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện
và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình,
yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả (Mục tiêu tổng quát theo Luật giáo dục năm 2020)
Đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hìnhthành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, địnhhướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chútrọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học,năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả
năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời (Mục tiêu cụ thể theo Luật giáo dục năm 2020)
Chương trình giáo dục tiểu học giúp học sinh hình thành và phát triểnnhững yếu tố căn bản đặt nền móng cho sự phát triển hài hòa về thể chất và tinhthần, phẩm chất và năng lực; định hướng chính vào giáo dục về giá trị bản thân,gia đình, cộng đồng và những thói quen, nề nếp cần thiết trong học tập và sinh
hoạt (Mục tiêu chương trình giáo dục phổ thông 2018)
Muốn có kỹ năng (KN) chúng ta phải có phẩm chất và năng lực tốt, đây lànhân tố quan trọng để con người vươn lên gặt hái thành công, có một cuộc sống
an toàn, hạnh phúc và chất lượng Giáo dục phát triển phẩm chất, năng lực thôngqua hoạt động giáo dục là một trong các hoạt động quan trọng, là bộ phận hợpthành của giáo dục, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường Chính
từ những hoạt động như: lao động, sinh hoạt tập thể, hoạt động xã hội, hoạt động
từ thiện đã góp phần rất lớn trong việc hình thành nhân cách của học sinh Các
em biết tự giáo dục, tự rèn luyện, tự hoàn thiện mình
“Phẩm chất và năng lực” theo Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể
2018 là mục tiêu giáo dục học sinh phổ thông để rèn luyện tốt 5 phẩm chất và 10
năng lực
Năm phẩm chất chủ yếu là: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, tráchnhiệm
Mười năng lực cốt lõi gồm: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp
và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực ngôn ngữ, tính toán,tìm hiểu tự nhiên và xã hội, công nghệ, tin học, thẩm mỹ, thể chất Bên cạnh việchình thành, phát triển các năng lực cốt lõi, chương trình GDPT còn góp phầnphát hiện, bồi dưỡng năng lực đặc biệt (năng khiếu) của học sinh
Hiện nay công tác phát triển phẩm chất và năng lực ở trường tiểu học có
vị trí quan trọng trong quá trình giáo dục, đòi hỏi phải có sự khéo léo, kịp thời
và đúng đắn, lôi cuốn các em hoạt động, nhằm phát huy tính tự lập, sáng tạo,tinh thần tập thể, ý thức tổ chức kỷ luật Qua đó, các em có dịp học hỏi các kỹ
Trang 5năng giao tiếp, ứng xử có văn hoá, những thói quen tốt trong học tập cũng nhưtrong đời sống.
Thực trạng hiện nay ở nhiều trường, lớp tập trung hoạt động dạy và họckhiến học sinh không còn thời gian để phát triển phẩm chất năng lực, phát triểnrèn kỹ năng, có đơn vị trường thuê các trung tâm giáo duc kỹ năng (GDKNS)
đã được cấp phép về tổ chức các nội dung GD KNS cho học sinh việc làm nàykhông lâu bền, tốn kém kinh phí không phù hợp nhất là với các trường vùngcao, khó khăn Các nhà trường chưa tập trung xây dựng chương trình kế hoạch
và tổ chức cho học sinh bằng nội lực vốn có của giáo viên và cơ sở vật chất hiện
có
Việc hình thành Phẩm chất và năng lực trên thực tế giáo viên chưa điềuchỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy học, hoạt độngtrải nghiệm ngay trong quá trình dạy học và kết thúc mỗi giai đoạn dạy học chưađược thực hiện Chưa kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh đểđộng viên, khích lệ và phát hiện những khó khăn chưa thể tự vượt qua của họcsinh để hướng dẫn, giúp đỡ Chậm đưa ra nhận định phản ánh đúng những ưuđiểm nổi bật, những hạn chế của mỗi học sinh để có giải pháp kịp thời nhằmnâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh; gópphần thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học
Đây là các hiện tượng và mâu thuẫn đang tồn tại trong thực tiễn giáo dụchiện nay, gây cản trở đến phát triển toàn diện của học của học sinh tiểu học, ảnhhưởng không tốt đến phẩm chất, năng lực học sinh
Thực tiễn trong trường học tiểu học nói chung, sau gần 2 năm bản thân tôichuyển công tác vào Trường tiểu học Thành Yên huyện Thạch Thành thì đây là
xã vùng cao, 100 % học sinh là dân tộc Học sinh ở đây chưa phát triển phẩmchất và năng lực đang thiếu kỹ năng sống, thiếu tự tin, hay rụt rè, thiếu kỹ năngphục vụ và tự phục vụ bản thân gia đình, chỉ sống với chính mình không chấphành các quy định chung, ham mê điện thoại smartphone với game.… khiếnkhông ít các bậc cha mẹ phải lo lắng Bên cạnh đó, trước tình trạng rủi do, tainạn ở lứa tuổi học sinh ngày càng gia tăng thì kỹ năng tự bảo vệ mình cũng cầnđược coi trọng
Để giúp học sinh vùng cao nói chung, học sinh Thành Yên nói riêng pháttriển phẩm chất và năng lực đồng thời có kỹ năng sống, hình thành và phát triểnnhân cách toàn diện Là hiệu trưởng của trường tiểu học, tôi luôn băn khoăn,trăn trở, tìm biện pháp nhằm phát triển phẩm chất và năng lực cho học sinhthông qua hoạt hoạt động giáo dục Do đó, tôi đã quyết định chọn, tìm hiểu và
áp dụng: “Biện pháp chỉ đạo các hoạt động giáo dục nhằm phát triển phẩm chất
và năng lực cho học sinh tại trường Tiểu học Thành Yên”
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Nghiên cứu thực trạng công tác chỉ đạo phát triển phẩm chất và năng lực
và rèn kỹ năng sống cho học sinh thông qua hoạt động trong và ngoài lớp học
- Đưa ra các giải pháp, biện pháp cụ thể để cải tiến, nâng cao chất lượng tổchức các hoạt động để phát triển phẩm chất và năng lực
- Giúp học sinh hình thành kỹ năng sống thông qua các hoạt động
Trang 6- Giúp các nhà quản lý, giáo viên có thêm kinh nghiệm trong tổ chức điềuhành các nội dung trong phát triển phẩm chất và năng lực
Tìm ra các giải pháp để chỉ đạo tổ chức nhằm phát triển phẩm chất vànăng lực cho học sinh Giúp giáo viên, các tổ khối, đoàn thể có thêm kinhnghiệm cách làm hiệu quả thiết thực trong thực tế
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
- Nội dung mục tiêu giáo dục học sinh tiểu học để rèn luyện tốt 5 phẩm
chất và 10 năng lực
- Thực trạng phẩm chất năng lực của học sinh tiểu học hiện nay
- Tìm ra biện pháp để chỉ đạo công tác giáo dục học sinh để rèn luyện tốt 5
phẩm chất và 10 năng lực
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
Tôi sử dụng một số phương pháp nghiên cứu chính sau:
- Phương pháp quan sát, thống kê
- Phương pháp nghiên cứu lí luận: đọc các tài liệu, giáo trình có liên quanđến năng lực phẩm chất
- Phương pháp thực nghiệm
- Phương pháp phân tích, tổng hợp
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.1.1 Các hoạt động giáo dục tại Khoản 1,2 Điều 19 Điều lệ trường tiểu học năm 2020 ghi rõ:
Các hoạt động giáo dục được tổ chức trong và ngoài lớp học nhằm hìnhthành phẩm chất, phát triển năng lực; giáo dục đạo đức lối sống; bồi dưỡng năngkhiếu; hỗ trợ học sinh hoàn thành nhiệm vụ học tập phù hợp với đặc điểm tâmsinh lý lứa tuổi học sinh Hình thức hoạt động giáo dục học sinh được tổ chứclinh hoạt theo mục tiêu, tính chất của hoạt động, trong đó học sinh được tổ chứclàm việc độc lập, làm việc theo nhóm hoặc làm việc chung cả lớp với sự hướngdẫn, hỗ trợ của giáo viên, đảm bảo mỗi học sinh được tạo điều kiện để tự mìnhthực hiện nhiệm vụ học tập và trải nghiệm thực tế (Khoản 1- Điều 19 Điều lệtrường tiểu học 2020)
Hoạt động giáo dục tổ chức trong và ngoài lớp học thông qua một số hìnhthức chủ yếu: học lý thuyết, thực hiện bài tập, thực hành, thí nghiệm, trò chơi,đóng vai, dự án học tập, câu lạc bộ, tham quan, cắm trại, đọc sách, sinh hoạt tậpthể, hoạt động phục vụ cộng đồng (Khoản 2- Điều 19 Điều lệ trường tiểu học2020)
2.1.2 Nội dung đánh giá năng lực, phẩm chất tại khoản 1 Điều 5 Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT ban hành quy định ghi rõ:
a) Đánh giá quá trình học tập, sự tiến bộ và kết quả học tập của học sinhđáp ứng yêu cầu cần đạt và biểu hiện cụ thể về các thành phần năng lực của từngmôn học, hoạt động giáo dục theo chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học
b) Đánh giá sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực của học sinhthông qua những phẩm chất chủ yếu và những năng lực cốt lõi như sau:
- Những phẩm chất chủ yếu: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực,trách nhiệm
Trang 72.1.3 Mục tiêu của việc giáo dục kỹ năng cho học sinh Tiểu học.
Với 5 mục tiêu cơ bản: Giúp trẻ an toàn; giúp trẻ trải nghiệm; giúp trẻthích nghi; giúp trẻ thực hành; giúp trẻ tự tin
- Trang bị cho học sinh những kiến thức, giá trị, thái độ, kỹ năng phù hợp
- Hình thành những hành vi, thói quen lành mạnh, tích cực; loại bỏ nhữnghành vi, thói quen tiêu cực
- Giúp học sinh có khả năng ứng phó phù hợp và linh hoạt trong các tìnhhuống của cuộc sống hàng ngày
- Giúp học sinh vận dụng tốt kiến thức đã học, làm tăng tính thực hành
- Tạo cơ hội thuận lợi để các em thực hiện tốt quyền, bổn phận của mình
và phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Thành Yên là một xã miền núi, nằm cạnh vành đai rừng quốc gia CúcPhương, cách trung tâm huyện Thạch Thành 30km về phía Tây bắc Với tổngdiện tích tự nhiên là 4433,82 ha Có 896 hộ với 3572 nhân khẩu
Trường tiểu học Thành Yên được thành lập từ năm 1996 theo quyết định116/ QĐ-UBND huyện Thạch Thành ngày 28 tháng 9 năm 1996 Năm học2020-2021 có 17 cán bộ giáo viên, trong đó: Quản lí 2, giáo viên văn hóa 14,giáo viên chuyên ban 2 đồng chí, 1 nhân viên kế toán Với tổng số 318 học sinhđược chia ra 15 lớp, khu chính 10 lớp, khu lẻ Thành Tân cách khu chính 9,5 kmvới 5 lớp 59 học sinh, học sinh thuộc diện hộ nghèo 91em chiếm 28,6 % Giáoviên chủ yếu là trình độ THSP 9+3 sau học nâng chuẩn Cao đẳng sư phạm, phần
đa giáo viên là người bản sứ
2.2.1 Thực trạng về phát triển năng lực phẩm chất của học sinh Trường Tiểu học Thành Yên
|* Về những phẩm chất chủ yếu: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực,trách nhiệm
- Khá nhiều học sinh thiếu ý thức tập thể, chấp hành kỷ luật kém, chưathực hiện nghiêm túc nội quy, quy định của nhà trường, các quy định nơi côngcộng, nói và làm không đồng nhất
- Một số học sinh thiếu lễ phép với người trên tuổi, ngôn ngữ giao tiếp vớibạn bè thô tục, cử chỉ, hành vi thiếu văn hóa
- Một số học sinh chưa biết kiểm soát cảm xúc, ít chia sẻ, đồng cảm, thiếuquan tâm giúp đỡ gia đình, bạn bè, và mọi người, nhiều em chỉ quen hưởng thụ,sống ích kỷ
- Khá nhiều học sinh chưa biết cách tự bảo vệ mình; chưa biết tự phục vụbản thân, cũng như việc phòng tránh tai nạn thương tích… kỹ năng phục vụ và
tự phục vụ ở các em còn thấp, chưa thường xuyên vệ sinh cá nhân, trường lớp
* Về những năng lực cốt lõi:
Trang 8- Các em học sinh là dân tộc Mường vùng cao nên những năng lực chung:
tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo chưa cao
Kỹ năng tham gia hoạt động tập thể còn rụt rè, sợ sệt, thiếu linh hoạt ít nói.Chưa có kỹ năng lực giao tiếp
- Việc tự chủ và tự học của các em chưa tự giác chưa tích cực chưa chủđộng Trong học tâp và trải nghiệm các em chưa chủ động giao tiếp và hợp tácvới nhau Trong học tập và hoạt động các em chưa giải quyết hết các vấn đềtrong học tập ở lớp cũng như ở nhà
-Phát triển ngôn ngữ, tính toán thẩm mỹ, thể chất của học sinh Thành Yênchưa được quan tâm chú trọng
* Trong quá trình học tập học sinh chưa hoàn thành thì tiếp thu thụ độngthậm chí chép lại bài khi giáo viên chữa bài Học sinh hoàn thành tốt thì khôngphát huy được năng lực phải đợi học sinh khác khi làm bài xong ngồi chơi…
2.2.2 Thực trạng công tác chỉ đạo dạy học và tổ chức các hoạt động phát triển phẩm chất năng lực cho học sinh.
Trong nhiều năm trở lại đây áp lực của việc cung cấp lượng kiến thứckhoa học quá lớn mà cả gia đình, nhà trường đều chưa quan tâm nhiều đến việcphát triển phẩm chất năng lực cho học sinh
- Việc hình thành phẩm chất và năng lực trên thực tế giáo viên chưa điềuchỉnh, chưa đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy học Việchoạt động trải nghiệm ngay trong quá trình dạy học và kết thúc mỗi giai đoạndạy học của giáo dục chưa thường xuyên Chưa kịp thời phát hiện những cốgắng, tiến bộ của học sinh để động viên, khích lệ và phát hiện những khó khănchưa thể tự vượt qua của học sinh để hướng dẫn, giúp đỡ
-Lúng túng trong việc tổ chức các hoạt động tích hợp, lồng ghép chưa tậndụng hoặc có thực hiện song không mang ý nghĩa hình thành và phát triển phẩmchất năng lực trong giảng dạy các môn học, thiếu tài liệu cho giáo viên và chohọc sinh
-Công tác chủ nhiệm của một vài giáo viên còn hạn chế, chưa thực sựquan tâm hoặc chưa quan tâm đúng mức đến hoạt động này, gần như cho rằng
đó là nhiệm vụ, là hoạt động của Đội, của Chi đoàn và của nhà trường
-Đội Thiếu niên, Đoàn Thanh niên trong nhà trường chưa thực sự chủđộng trong công tác tham mưu xây dựng kế hoạch hoạt động Vẫn còn tư tưởngtrông chờ, ỷ lại nếu Ban giám hiệu chỉ đạo thì tổ chức Giáo viên Tổng phụ tráchĐội kiêm nghiệm, sự thay đổi nên cũng ảnh hưởng phần nào đến công tác hoạtđộng
-Thiếu kinh phí tổ chức, kinh phí khen thưởng cho các hoạt động, thiếu cơ
sở vật chất, phương tiện nghe nhìn, nhà đa năng là thực trạng chung Chưa tổchức được các hoạt động trải nghiệm ngoài nhà trường
-Nhiều nhà trường không chủ động tổ chức các hoạt động mà thuê cáctrung tâm KNS về trực tiếp tổ chức các chuyên đề GDKNS cho học sinh vừa tốnkém vừa không tạo cho đội ngũ có kinh nghiệm tổ chức, học sinh thì ít được chủđộng, ít được khám phá.vv
2.2.3 Thực trạng về Giáo viên.
Trang 9Việc tổ chức sinh hoạt chuyên môn chưa tập trung vào hướng nghiên cứubài dạy để phát triển năng lực phẩm chất học sinh, giúp học sinh hoàn thànhđược nhiệm vụ học tập
Khi tổ chức hoạt động hoặc đánh giá giáo viên thường khó khăn trong cácbước thực hiện, khó khăn trong việc xác định các biểu hiện chính giúp cho việcnhận xét về năng lực và phẩm chất của học sinh tiểu học
Trong thực tế giáo viên chưa chú trọng việc sắp xếp sách vở đồ dùng,cách ăn mặc, chưa quan tâm và tạo cơ hội cho học sinh được trình bày ý kiến;còn làm thay, làm hộ học sinh nhiều việc Các hoạt động trải nghiệm, hoạt độngNGLL các em mới chỉ tham gia vào khâu thực hiện với một số lượng nhỏ họcsinh trong lớp mà chưa được tham gia từ khâu chuẩn bị, dự đoán các tình huốngnảy sinh và chưa có kết luận đánh giá về hoạt động đó
Giáo viên chưa biết việc lựa chọn nội dung, phương pháp dạy học và tổchức hoạt động như thế nào để tạo cơ hội cho học sinh hình thành phát triểnnăng lực phẩm chất
Khó khăn cách phối hợp với gia đình và cộng đồng, huy động cả xã hộicùng tham gia vào quá trình giáo dục học sinh Và điều đặc biệt quan trọng làgiáo viên chưa biết việc lựa chọn nội dung, phương pháp dạy học và tổ chứchoạt động như thế nào để tạo cơ hội cho học sinh hình thành phát triển năng lựcphẩm chất
2.2.4 Nguyên nhân.
Trong quá trình thực hiện thông tư 22/2016, thông tư 27/2020 của Bộ giáodục về về Quy định đánh giá học sinh tiểu học thì nội dung đánh giá năng lực,phẩm chất đối với giáo viên từ trước tới nay chưa được quan tâm đúng mức.Trong giảng dạy, một bộ phận giáo viên vẫn chỉ quan tâm đến việc truyền đạtkiến thức lí thuyết, không tạo cơ hội cho học sinh được phát triển phẩm chấtnăng lực
Trong quá trình dạy học có thể nói người giáo viên chưa nhiệt tình trongviệc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động học tậpcủa học sinh Các hình thức, kỹ thuật dạy và học chưa phong phú và phù hợpvới từng đối tượng học sinh
Giáo viên dạy học phương pháp truyền thống, dạy đồng loạt, lo ngại họcsinh không hiểu, không làm được nên giảng giải nhiều, làm thay, hỏi và tự trảlời vv Do vậy, chưa lôi cuốn được sự tập trung chú ý nghe giảng của học sinh
Từ đó dẫn đến tình trạng dạy học chưa trọng tâm, kiến thức cũng dàn trải
Hoạt động trải nghiệm trong và ngoài lớp học chưa được quan tâm, thiếuhướng dẫn, thiếu trang thiết bị phục vụ, nhà trường tổ chức được gì thì học sinhtham gia nội dung ấy
Xuất phát từ cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu và thực trạng trên, đểgóp phần trong lĩnh vực phát triển phảm chất năng lực cho học sinh tôi mạnhdạn đưa ra một số giải pháp chỉ đạo nhằm phát triển phẩm chất và năng lực chohọc sinh thông qua hoạt động dạy học và hoạt đồng ngoài giờ lên lớp cụ thể nhưsau:
2.3 Biện pháp tổ chức các hoạt động giáo dục để phát triển phẩm chất năng lực cho học sinh.
Trang 10Trên cơ sở rà soát lại thực trạng học sinh của trường mình để xác định xemcòn có điểm yếu, hạn chế gì về phẩm chất và năng lực, căn cứ vào các nội dungquy định xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp Đối với giáo dục văn hóa, giúpcác em chủ động, sáng tạo trong lĩnh hội tri thức Đối với giáo dục đạo đức,giúp các em biết lễ phép, kính trên, nhường dưới, biết sử dụng ngôn ngữ giaotiếp, ứng xử có văn hóa, có ý thức trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộngđồng ở mọi nơi, mọi lúc Qua việc rèn luyện giáo dục phải chú trọng bồi dưỡng,giáo dục cho học sinh tình yêu quê hương đất nước, lòng tự hào dân tộc để giúpcác em phát triển một cách toàn diện Vì vậy tôi đã chỉ đạo linh hoạt trong tổchức với các biện pháp sau đây:
2.3.1 Tổ chức chỉ đạo đổi mới sinh hoạt chuyên môn qua nghiên cứu bài học theo Công văn 1315/ BGD&ĐT
Để nâng cao được chất lượng đội ngũ giáo viên thì việc tổ chức sinh hoạtchuyên môn là rất quan trọng phát huy được sức mạnh của mỗi giáo viên Quasinh hoạt chuyên môn giáo viên có thể khắc phục, giải quyết được các thắc mắc,thống nhất được phương pháp dạy học, hình thức tổ chức, các đồ dùng dạy học
và cách sử dụng sao cho phù hợp với tổ khối, phát triển được phẩm chất nănglực phù hợp với đối tượng học sinh
Căn cứ theo công văn 1315/ BGD&ĐT và đặc điểm đơn vị, tôi chỉ đạo tổkhối xây dựng kế hoạch sinh hoạt chuyên môn và phê duyệt Kế hoạch, chỉ đạo,
tổ chức kiểm tra, đánh giá hoạt động sinh hoạt chuyên môn của các tổ chuyênmôn Kế hoạch tập trung vào các nội dung:
-Tìm hiểu nghiên cứu Chương trình tổng thể 2018, Chương trình các mônhọc và hoạt động giáo dục ở tiểu học, đề xuất nội dung cần thảo luận trong nămhọc
-Tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch thực hiện nội dung chương trình mônhọc/hoạt động giáo dục theo tuần, học kì trong năm học
- Sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học Yêu cầu giáo viên trongkhối lựa chọn một bài dạy khó nhất là bài mới đầu mỗi chủ đề, mỗi chương đểtiến hành soạn thống nhất phương pháp dạy học theo hướng phát triển phẩmchât năng lực học sinh
Giáo viên căn cứ vào yêu cầu cần đạt của bài học, có thể chủ động, linhhoạt điều chỉnh nội dung, phương pháp, hình thức, thời lượng, đồ dùng dạy học,phương pháp và kỹ thuật dạy học, đánh giá quá trình học tập của học sinh, chophù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện dạy học, phù hợp với việc hìnhthành và phát triển phẩm chất, năng lực học sinh
Trên cơ sở bài học minh họa đã được xây dựng, giáo viên thực hiện dạyhọc để tổ chuyên môn dự giờ, phân tích bài học Khi dự giờ, cần tập trung quansát hoạt động học của học sinh kết hợp với việc quan sát hoạt động tổ chức,hướng dẫn học của giáo viên theo các yêu cầu: Chuyển giao nhiệm vụ học tập;Thực hiện nhiệm vụ học tập; Trình bày kết quả và thảo luận; Nhận xét, đánh giákết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
Trong quá trình tổ chức dạy học và dự giờ, giáo viên dự giờ phải quansát, ghi chép kết hợp với ghi lại hoạt động học của học sinh để sử dụng khi phântích bài học
Trang 11Sau khi dự giờ chuyên môn tổ chức phân tích bài học Toàn trường hoặc
tổ chuyên môn tổ chức trao đổi, chia sẻ, tập trung vào các nội dung:
-Hoạt động và tổ chức học của học sinh
-Một số nguyên nhân tác động đến hoạt động học của học sinh: kế hoạchbài học (yêu cầu cần đạt, đồ dùng dạy học, các hoạt động học, ); sự tương tácgiữa học sinh với học sinh, học sinh với giáo viên, giáo viên với học sinh; tâm
lý, sinh lý học sinh; không khí lớp học,
Dựa trên kết quả phân tích bài học và những điều đã quan sát, học tậpđược qua dự giờ, các giáo viên trong tổ chủ động, sáng tạo áp dụng vào các bàihọc hàng ngày từ đó phát huy được năng lực chuyên môn của giáo viên pháttriển được năng lực học sinh
Ngoài ra phải tổ chức cho giáo viên nghiên cứu, trao đổi học tập cácchuyên đề Giáo dục Các tài liệu tham khảo về chuyên môn cũng như nghiệp
vụ Vận dụng vào thực tế dạy học của đơn vị mình một cách hiệu quả
2.3.2 Dạy học phân hoá đối tượng theo năng lực với mục tiêu “học được và được học”.
Thực hiện chương trình Chương trình Giáo dục phổ thông-cấp Tiểu học(ban hành kèm theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 5/5/2006 của BộGiáo dục và đào tạo); Công văn 896/BGDĐT- GDTH ngày 13/02/2006 (Hướngdẫn điều chỉnh dạy và học cho HS tiểu học); Công văn 9832/BGDĐT- GDTHngày 01/9/2006 (HD thực hiện chương trình các lớp 1-2-3-4-5 ở tiểu học.Chương trình phổ thông 2018, thì đây là chuẩn kiến thức kỹ năng tối thiểu màtất cả học sinh cần đạt sau mỗi bài dạy, sau từng giai đoạn học tập, giáo viên cầnlựa chọn và phát huy, “dạy học phân hóa” cho tất cả các đối tượng hoàn thànhtốt, hoàn thành và chưa hoàn thành để tất cả học sinh học được và được học
Điều này thật đơn giản với các đơn vị trường trung tâm vì đối tượng khảnăng nhận thức năng lực của học sinh đồng đều Với những đơn vị trường vùngnúi như đơn vị trường Tiểu học Thành Yên thì trong một lớp học có rất nhiềuđối tượng học sinh : Chưa hoàn thành, hoàn thành, hoàn thành tốt Để làm saotrong một tiết học 35 phút tất cả học sinh được học - học được là vấn đề đượcđặt ra với tất cả giáo viên
Thông thường giáo viên lo học sinh không hiểu bài nhất là môn Toánphần luyện tập Giáo viên dạy theo hướng đồng loạt các đối tượng đều phảinghe, phải xem giáo viên hướng dẫn, các em hoàn thành tốt ngồi chơi chờ bạnhọc sinh chưa hoàn thành, duy trì phương pháp này một mặt làm cho các emchậm tiếp thu bị thụ động có khi chép nguyên bài cô giảng, mặt khác kìm hãmnăng lực học sinh có năng lực
Đối với học sinh ở trường tiểu học Thành Yên “Dạy học theo phươngpháp phân hóa đối tượng, tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh” là rấtcần thiết Tôi luôn luôn chỉ đạo dạy học theo từng đối tượng học sinh vào giảngdạy Điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp với học sinh của từng lớp đểcho các em chưa hoàn thành theo kịp các em hoàn thành và hoàn thành tốt cóthể giải quyết được hết bài tập ở lớp mà không thấy nhàm chán Giáo viên phảiđổi mới biến quá trình thuyết giảng một cách hình thức, áp đặt của người dạythành quá trình tự học, tự tìm tòi, khám phá của học sinh
Trang 12Thời gian khi cá nhân đang làm bài lúc này giáo viên chủ động nhận xéthướng dẫn cho từng em, nhóm đối tượng Qua tiết học học sinh đã tự chủ và tựhọc, giải quyết vấn đề và sáng tạo theo khả năng của từng cá nhân, phát huynăng lưc ngôn ngữ, tính toán, khoa học
Dạy học tung vấn đề, phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm,
dạy học phân hóa đối tượng để giúp học sinh tự học nhằm phát huy tính tích cực
của học sinh từ đó những năng lực tự chủ và tự học giải quyết vấn đề được hìnhthành
2.3.3 Vận dụng các kĩ thuật dạy học tích cực: Khăn trải bàn, Bàn tay nặn bột, Sơ đồ tư duy, Nhóm cộng tác
Chỉ đạo giáo viên, tổ khối mạnh dạn đổi mới, áp dụng các phương pháp kĩthuật dạy học tích cực vào dạy học từ khâu thiết kế bài học sao cho học sinh cónội dung làm việc cá nhân, có nội dung làm việc nhóm để các em có cơ hộiđược thảo luận, chia sẻ Việc lựa chọn phương pháp dạy học phụ thuộc vào nănglực, trình độ, sở trường của giáo viên và đối tượng học sinh Trong quá trình dạyhọc, giáo viên được chủ động lựa chọn các hình thức dạy học, kết hợp cácphương pháp dạy học sao cho học sinh tích cực tham gia bài học
Tùy theo năng lực của từng giáo viên và trang thiết bị dạy học để giáoviên thực hiện các kĩ thuật dạy học tích cực: Khăn trải bàn, Bàn tay nặn bột, Sơ
đồ tư duy, Nhóm cộng tác cho phù hợp với đối tượng học sinh
Ví dụ: Môn Lịch Sử lớp 5 Bài 17 Chiến thắng Điện Biên phủ
Khi tổ chức Hoạt động 4: - Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử củachiến thắng Điện Biên Phủ Thông thường hoạt động này giáo viên cho học sinhđọc sách giáo khoa theo cá nhân thảo luận nhóm đôi ghi kết quả vào vở bài tậprồi trả lời, giáo viên nhận xét kết luận nội dung
Tuy nhiên nếu giáo viên sử dụng kĩ thuật dạy học Khăn trải bàn để tổchức cho học sinh thì nhất định học sinh sẽ được hợp tác được kết hợp giữa hoạtđộng cá nhân và hoạt động nhóm Giáo viên sẽ tiến hành như sau:
- Chia nhóm, giao nhiệm vụ, cử nhóm trưởng, thư kí (ghi tổng hợp)
- Mỗi người ngồi vào vị trí theo kỹ thuật tùy theo số lượng
- Cá nhân viết Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử vào ô mang sốcủa mình câu trả lời Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút
- Kết thúc thời gian làm việc cá nhân, các thành viên chia sẻ, thảo luận vàthống nhất viết những ý kiến chung của cả nhóm vào ô giữa tấm khăn trải bàn(giấy A0)
- Giáo viên tổ chức cho 1 nhóm báo cáo kết quả, nhóm khác bổ sung nếunhóm báo cáo chưa có nội dung còn thiếu Kết quả cuối cùng là sản phẩm của cảlớp
Nguyên nhân thắng lợi của chiến thắng Điện Biên Phủ
-Có đường lối lãnh đạo đúng đắn của Đảng -Quân dân ta có tinh thần chiến đấu bất khuất kiên cường
-Ta đã chuẩn bị tối đa cho chiến dịch -Ta được sự ủng hộ của bạn bè quốc tế
Ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Điện Biên Phủ