SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH THANH HOÁ PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THỊ XÃ NGHI SƠN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG ĐOÀN , ĐỘI NHẰM XÂY DỰNG CÓ HIỆU QUẢ TRƯỜNG HỌC XA
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THỊ XÃ NGHI SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG ĐOÀN , ĐỘI NHẰM XÂY DỰNG CÓ HIỆU QUẢ TRƯỜNG HỌC
XANH ,SẠCH, ĐẸP, AN TOÀN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC HẢI
CHÂU
Người thực hiện: Nguyễn Thị Mai
Chức vụ: Phó hiệu trưởng Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Hải Châu
SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý
Trang 2MỤC LỤC TT
1 Mở đầu
2.2 Thực trạng của việc xây dựng trường học xanh, sạch, đẹp
và an toàn cho học sinh hiện nay
4
2.3 Một số giải pháp chỉ đạo thực hiện 52.3.1 Chỉ đạo đoàn, đội xây dựng kế hoạch cụ thể 52.3.2 Tập trung tuyên truyền cho cán bộ, giáo viên, học sinh
hiểu được tầm quan trọng của việc xây dựng trường học
xanh, sạch, đẹp và an toàn
6
2.3.3 Hiệu trưởng chỉ đạo đoàn thanh niên, đội thiếu niên tiền
phong Hồ Chí Minh tổ chức và thực hiện tốt các phong
trào thi đua về giữ gìn vệ sinh, cảnh quan môi trường học
tập và an toàn chung
7
2.3.4 Lồng ghép tích hợp giáo dục môi trường, giáo dục kỹ năng
sống trong các tiết học chính khóa
10
2.3.5 Hiệu trưởng tích cực tham mưu với Đảng ủy, Chính quyền
tạo sự đồng thuận hỗ trợ cả về chủ trương, đường lối và về
vật chất Huy động Ban đại diện cha mẹ học sinh trong
việc xây dựng trường học xanh, sạch, đẹp, an toàn
Trang 31.1 Lí do chọn vấn đề nghiên cứu
Để thực hiện “Đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục” như Nghị
quyết Hội nghị lần thứ 8 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) đã đề
ra, trước hết cần quan tâm đến đổi mới môi trường giáo dục, trong đó có nội dung bảo đảm: xanh, sạch, đep, an toàn, an ninh trật tự trong các nhà trường là một trong những điều kiện quan trong trong việc nâng cao chất lương giáo duc, đào tạo trong nhà trường Và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho thế hệtrẻ, đáp ứng nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và nhu cầu phát triển của người học.Giáo dục phổ thông đã và đang được đổi mới mạnh mẽ theo bốn trụ cột của giáodục thế kỉ XXI, mà thực chất là cách tiếp cận kĩ năng sống với phương châm:
“ Học để biết, học để làm, học để tự khẳng định mình, học để cùng chung
sống” Mục tiêu giáo dục của nước ta đã chuyển từ mục tiêu cung cấp kiến
thức là chủ yếu sang hình thành và phát triển những năng lực cần thiết ở ngườihọc và giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
Ngày 22/7/2008 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành chỉ thị số:
40/2008/CT –BGDĐT về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường
học thân thiện, học sinh tích cực” Nội dung của phong trào thi đua tập trung
vào 5 vấn đề cơ bản Xây dựng trường học xanh, sạch đẹp, an toàn là một trongnhững nội dung quan trọng được đề cập đến
Trước đây, việc dạy – học trong nhà trường được cán bộ, giáo viên quantâm nhiều nhất, còn việc xây dựng môi trường học tập cho các em chỉ chungchung, hời hợt Vấn đề chỉ đạo của Hiệu trưởng cũng chỉ mang tính phiến diện,tạm thời; Bên cạnh đó ý thức giữ gìn vệ sinh trường lớp, kỹ năng sông của họcsinh chưa cao Hiện nay, theo quan điểm của các chuyên gia, nhà trường là nơiđang diễn ra cuộc sống thật của trẻ, do vậy kĩ năng sống là sản phẩm bắt buộcphải có của giáo dục nhà trường Trường học là cái nôi đầu tiên cho mỗi họcsinh bắt đầu cuộc sống, học tập và lao động, có tác động rất lớn đến sự hìnhthành và phát triển nhân cách con người thông qua các mối quan hệ xã hội.Trường học là nơi tiến hành các hoạt động dạy học - giáo dục, nơi giáo viên vàhọc sinh học tập, lao động, sinh hoạt trong suốt thời gian học tập của trẻ Đó lànhà cửa, sân chơi, vườn trường và quang cảnh tự nhiên bao quanh khuôn viêntrường
Trong nhà trường, học sinh cần được tiếp thu những tri thức khoa họcmột cách có hệ thống, những kỹ năng, kỹ xảo cần thiết để hình thành và pháttriển các phẩm chất tốt đẹp ban đầu của con người mới trong một môi trườngthuận lợi - đó chính là môi trường giáo dục Nó luôn có tác động rất lớn đến sựhình thành và phát triển nhân cách của học sinh thông qua các mối quan hệ xãhội đa dạng phong phú trong cuộc sống hàng ngày của các em
Một môi trường thật sự xanh, sạch, đẹp, an toàn sẽ hấp dẫn đối với các emhọc sinh, làm cho các em càng thêm yêu quý trường lớp, thầy cô, bạn bè; Bêncạnh đó nó còn có ý nghĩa thiết thực trong việc giáo dục học sinh ý thức, thóiquen giữ gìn bảo vệ môi trường và tạo sự lan tỏa đến môi trường gia đình cộngđồng nơi các em đang sống, đồng thời góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp và lối sống văn minh, văn hóa cho thế hệ trẻ ngay từ tuổi học đường
Trang 4Chỉ đạo tốt hoạt động đoàn, đội trong trường học là một trong những giảipháp hiệu quả nhất để xây dựng trường học xanh, sạch, đẹp, an toàn góp phầnxây dựng môi trường sống trong sạch, lành mạnh trong trường học và cộngđồng
Là một cán bộ quản lí, tôi luôn mong muốn có được một môi trường dạy,học tốt tạo điều kiện cho các em học tập Qua 4 năm nghiên cứu, trải nghiệmthực tế tôi đã tìm ra được một số giải pháp, vận dụng phù hợp với đơn vị mình
và được rút kinh nghiệm qua từng năm mang lại hiệu quả thiết thực Vì vây, tôi
chọn vấn đề: “Biện pháp chỉ đạo hoạt động đoàn, đội nhằm xây dựng có
hiệu quả trường học xanh, sạch, đẹp, an toàn ở trường Tiểu học Hải Châu”
để nghiên cứu, thực hiện
1.2 Mục đích nghiên cứu
Góp phần thực hiện tốt phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân
thiện, học sinh tích cực” Tạo môi trường thân thiện với học sinh, nâng cao
hiệu quả giáo dục
Phát huy vai trò của hoạt động đoàn, đội trong việc xây dựng nhà trườngxanh, sạch đẹp, an toàn
Giúp học sinh hiểu được vai trò vô cùng cần thiết của môi trường Có thái
độ, kĩ năng, thói quen giữ gin và bảo vệ môi trường bằng những việc làm cụ thểhàng ngày
Nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên về sự cần thiết của môi trườnghọc tập Tranh thủ sự hỗ trợ của địa phương, cha mẹ học sinh trong việc xâydựng môi trường giáo dục cho nhà trường
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Biện pháp chỉ đạo hoạt động đoàn, đội xây dựng cơ sở vật chất nhà trường,
khuôn viên, cây xanh, cây cảnh, các công trình phụ trợ
- Chi đoàn, đội TNTP Hồ Chí Minh, học sinh trường Tiểu học Hải Châu
- Cán bộ, Giáo viên, Ban đại diện cha mẹ học sinh, các tổ chức đoàn thểkhác trong và ngoài nhà trường
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Đọc sách, đọc các tài liệu tham khảo vềgiáo dục bảo vệ môi trường, các văn bản chỉ đạo của ngành…
- Phương pháp quan sát: Dùng phương pháp này để quan sát các hoạt động
của đoàn, đội, việc làm của giáo viên- học sinh
- Phương pháp phân tích: Phân tích tài liệu để nghiên cứu, các biểu, bảngbáo cáo, bảng điểm xếp loại của nội dung thi đua
- Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn giáo viên, học sinh trong trường
- Phương pháp đàm thoại: Nói chuyện với cán bộ giáo viên, với cha mẹ họcsinh, với các em học sinh
2 Nội dung
2.1 Cơ sở lý luận
Môi trường luôn có ảnh hưởng to lớn đến sự phát triển mọi mặt của con
người Nhà Xã hội học Mỹ R.E Pác-cơ đã nói: “Người không đẻ ra người, đứa
trẻ chỉ trở nên người trong quá trình giáo dục” Điều này khẳng định vai trò của
Trang 5yếu tố môi trường văn hoá, môi trường giáo dục có tính quyết định đối với sựhình thành nhân cách con người.
"Xây dựng trường, lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn" là nội dung thứ nhất
trong 5 nội dung của chỉ thị số 40/2008/CT-BGDĐT ngày 22 tháng 7 năm 2008
của Bộ Giáo dục & Đào tạo về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông giai đoạn
2008 – 2013
Trường học “Xanh”: Là trường được trồng đủ cây có bóng mát như:
bằng lăng, phượng, xà cừ, me tây, keo tai tượng,… Chú ý trồng loại cây có bóngmát nhiều mùa; không trồng cây có nhiều sâu hoặc chứa chất độc hại và có mùikhó chịu Trồng một ít cây cảnh, chậu cảnh như: Tùng, sứ,… Trồng cỏ: Trồngthành thảm cỏ hình vuông, hình chữ nhật, trồng thành hàng dài hai bên lối đi;
trồng dưới gốc cây bóng mát…(chọn loại cỏ dễ trồng và dễ kiếm ở địa phương )
để học sinh có thể chơi đùa được, trồng các bồn hoa ( chọn các loài hoa có sẵn
ở địa phương để dễ chăm sóc) Hạn chế bê tông hóa sân trường.
Trường học “ Sạch”: Sạch là: Xử lý rác thải đúng cách, thùng rác có nắp
đậy, để ở hành lang và sân trường với vị trí thuận lợi cho học sinh sử dụng Xử
lý hệ thống cống rãnh, nước thải: Xử lý ngầm chống mùi hôi; cống rãnh phải cótấm đậy Giải quyết tốt khu vệ sinh: Nhà vệ sinh phải thoáng mát, đủ ánh sáng,
có mái che và lối đi sạch sẽ nối với hành lang lớp học Chú ý hố tiêu, hố tiểu đápứng đủ cho số lượng học sinh sử dụng Cần tách riêng nhà vệ sinh giáo viên vàhọc sinh Đảm bảo bầu không khí trong lành không bị ô nhiễm trong sân trường,lớp học
Trường học “Đẹp”: Trước hết phải tạo được môi trường xanh và sạch,
có cảnh quan hài hòa và tính thẩm mỹ trong mô hình kiến trúc tổng thể Trường
có quy hoạch hợp lý, đảm bảo sự phát triển bền vững trong quá trình xây dựngcảnh quan môi trường
Trang phục học sinh cần giản dị, gọn gàng, sạch sẽ Áo trắng quần màu làtrang phục phù hợp với học sinh của trường Có môi trường bạn hữu thân thiệngiữa học sinh với học sinh, học sinh với thầy cô giáo, giữa học sinh với môitrường
Trường học “An toàn”: An toàn được thể hiện qua các yêu cầu và quy
định: phòng chống bạo lực học đường; phòng chống điện giật, cháy nổ; phòngchống ngộ độc, đuối nước, té ngã; phòng chống tai nạn giao thông; độ cao bànghế phù hợp và phòng học đủ ánh sáng để giảm thiểu bệnh cong vẹo cột sống vàcận thị trong học sinh
Trong nhiều năm gần đây, công tác đoàn thể đặc biệt là công tác Đoàn độiliên tục đạt được những kết quả tốt đẹp Nề nếp, ý thức đoàn viên thanh niên,đội viên thiếu niên luôn được giữ vững, công tác giữ gìn vệ sinh môi trường,củng cố khuôn viên quang cảnh và cơ sở vật chất luôn được làm tốt, góp phầnkhông nhỏ vào thành quả chung của nhà trường nhằm xây dựng một môi trườnghọc tập lành mạnh và thân thiện
Như vậy: Chỉ đạo hoạt động đoàn, đội để xây dựng trường học xanh,
sạch, đẹp, an toàn sẽ góp phần giáo dục học sinh phát triển toàn diện.
Trang 62.2 Thực trạng của việc xây dựng trường học xanh, sạch, đẹp và an toàn cho học sinh hiện nay
Việc xây dựng cơ sở trường lớp trong nhà trường chủ yếu do địa phương,
xã đảm nhận làm chủ đầu tư do đó người đứng đầu nhà trường ít được quan tâmđến thiết kế xây dựng Vấn đề này cũng còn rất bất cập vì khi xây xong khôngthực sự phù hợp cho công tác giáo dục
Trong thực tế, một phần do nguyên nhân khách quan, một phần do chủquan, vấn đề xây dựng trường học xanh, sạch, đẹp vẫn gặp vô vàn khó khăn màcác nhà quản lý giáo dục trăn trở, tìm tòi các biện pháp để giải quyết
2.2.2 Thực trạng ở trường Tiểu học Hải Châu
Trường Tiểu học Hải Châu với tổng số: 903 học sinh Số lớp học là: 28
em mà chủ yếu là truyền đạt lý thuyết trên lớp học Chưa thực hiện tốt phương
châm “Học đi đôi với hành” Đoàn, đội chủ yếu là kiểm tra thực hiện nề nếp
đơn thuần như: Sĩ số, vệ sinh lớp, khăn quàng Nhà trường chưa phát huy tốtvai trò của đoàn, đội trong việc xây dựng trường học xanh, đẹp, an toàn Thựctrạng qua khảo sát cụ thể như sau:
Trang 7Bảng khảo sát một số tiêu chí trong việc xây dựng trường học xanh, sạch,
Tiêu chí sạch
Sân chơi, đường đi trong nhà trường vẫn còn chỗ đất, hệthống xử lý rác không có, hố rác nhỏ, cạn, lại ở phía trướctrường, thùng rác không có nắp đậy, cống rãnh thoát nướckhông được khơi thông, học sinh vẫn còn thói quen vứtrác ra đường đi, sân trường
* Nhìn vào bảng thống kê các tiêu chí cơ bản, ta thấy môi trường giáo dục
thực sự yên tâm để phụ huynh yên tâm gửi gắm con em Với vai trò là người
phụ trách chỉ đạo chung trong nhà trường tôi đã đầu tư thời gian, học hỏi kinhnghiệm của bạn bè đồng nghiệp, tranh thủ sự chỉ đạo của cấp trên nhằm tìm ranhững giải pháp tối ưu nhất để áp dụng vào thực tế chỉ đạo, quản lý hoạt độngđoàn, đội trong việc trồng và chăm sóc cây xanh gây bóng mát, bồn hoa câycảnh, tu sửa khuôn viên, giáo dục hành vi cho các em biết chăm sóc cây xanh vàbảo vệ môi trường sống xung quanh, giáo dục các em có kỹ năng tham gia giao
thông tốt và đồng thời cùng với các em xây dựng ngôi trường: Xanh, sạch, đẹp,
an toàn.
2.3 Một số giải pháp chỉ đạo thực hiện
Việc chỉ đạo hoạt động đoàn, đội nhằm xây dựng trường học xanh, sạch,đẹp an toàn cần phải thay đổi tư duy, tiếp đó là tiến hành các biện pháp cụ thể
Từ thực trạng chung và thực trạng ở cơ sở Tôi đã áp dụng cụ thể các biện phápsau:
2.3.1 Chỉ đạo đoàn, đội xây dựng kế hoạch cụ thể:
Xây dựng kế hoạch là khâu hết sức quan trọng, là định hướng để chỉ đạo
hoạt động có hiệu quả Nhà trường ra quyết định thành lập ban chỉ đạo “ Xây
dựng nhà trường xanh, sạch, đẹp, an toàn” trong trường do phó Hiệu trưởng
làm trưởng ban Bí thư đoàn, TPT đội là các phó ban, các ủy viên là những giáoviên có năng lực, đam mê, am hiểu và nhiệt tình Ban chỉ đạo có trách nhiệmnghiên cứu địa hình, các loại cây cần trồng và trồng theo thời điểm nào chothích hợp rồi tham mưu cho nhà trường
Trang 8Trong kế hoạch năm học, kế hoạch hàng tháng nhà trường đều có nộidung cho việc xây dựng trường học xanh, sạch, đẹp an toàn và được cụ thể hóatrong hoạt động đoàn, đội Tập trung, ưu tiên cho việc xây dựng những côngviệc làm cho môi trường sạch trước, rồi mới đến xanh và an toàn, vì không sạchthì làm sao có an toàn, còn xanh thì cần có thời gian.
Ví dụ: Trong kế hoạch hoạt động tháng 9+10 của nhà trường có chủ đề:
Về an toàn giao thông.
- Đoàn, đội tổ chức cho học sinh tìm hiểu về các biển báo giao thông, câu hỏi vềluật giao thông…
- Mít tinh phòng chống HIV/AIDS, ký cam kết thực hiện an toàn giao thông vàotháng 9 đầu năm học
Từ kế hoạch chung của nhà trường các tổ chức Đoàn, Đội có kế hoạchcho từng hoạt động do tổ chức mình phụ trách, cụ thể : Lớp nào làm vệ sinh khuvực nào? Vào thời gian nào, ai phụ trách trực tiếp? Lớp nào được giao trồng vàchăm sóc cây nào ?
Cấp uỷ giao nhiệm vụ cho Chi uỷ viên phụ trách đoàn, đội chỉ đạo vàtheo dõi đội sát sao trong việc thực hiện nhiệm vụ này Các tổ chức Đoàn thanhniên, Đội thiếu niên có trách nhiệm phối hợp, các tổ đôn đốc chỉ đạo giáo viên,học sinh trong tổ thực hiện theo kế hoạch chung của nhà trường và kế hoạch cụthể của đội Các thành viên phụ trách từng tiêu chí xây dựng kế hoạch thực hiệntiêu chí và đề ra các biện pháp thực hiện cụ thể cho tiêu chí được phân công và
có báo cáo hàng tháng, học kỳ, năm học theo nội dung được phân công thựchiện
2.3.2 Tập trung tuyên truyền cho cán bộ, giáo viên, học sinh hiểu được tầm quan trọng của việc xây dựng trường học xanh, sạch, đẹp và an toàn
Để mọi người hiểu được về mục đích, ý nghĩa, vai trò của việc xây dựng
trường học “Xanh, sạch, đẹp, an toàn” tôi đã tổ chức cho cán bộ, giáo viên, học
sinh tham gia các buổi tuyên truyền, ngoại khóa từ đó nâng cao nhận thức về sựcần thiết, trách nhiệm của mỗi người để tự giác, tích cực tham gia các hoạt độngbảo vệ chăm sóc môi trường trường học Biết yêu quí thành quả xây dựng vàthái độ thân thiện với môi trường
Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên là trung tâm trực tiếp phối hợp với giáoviên chủ nhiệm tổ chức thực hiện tuyên truyền cho học sinh Công tác tuyêntruyền giáo dục được thực hiện với các hình thức cụ thể như: Trong buổi nóichuyện dưới cờ đầu tuần: nhận xét, đánh giá, khen thưởng, động viên các tậpthể, cá nhân thực hiện tốt về bảo vệ môi trường, an toàn giao thông kết hợpxếp loại thi đua Nhắc nhở khiển trách những việc làm chưa tốt; Ngoài ra tôi cònthông qua chương trình sinh hoạt Đội, sinh hoạt lớp trong việc giáo dục kỹ năngsống , họat động ngoài giờ lên lớp và lồng ghép vào nội dung các môn học Đặcbiệt tôi chú ý năng lực của Tổng phụ trách đội, ngoài lòng nhiệt tình, sự say mêtrong công tác, có trình độ kiến thức thì người Phụ trách Đội phải thực sự
“Miệng nói, tay làm, óc nghĩ, chân đi, mắt thấy, tai nghe” để hướng dẫn họcsinh thực hiện kế hoạch đề ra Tổng phụ trách Đội là người trực tiếp tuyêntruyền nghiên cứu lồng ghép chương trình vào các buổi sinh hoạt đội, chào cờđầu tuần
Trang 9Bên cạnh đó, nhà trường treo các khẩu hiệu: “ Thầy mẫu mực, trò chăm
ngoan, trường khang trang, lớp thân thiện”, “ Không vứt rác là văn minh”, “ Trường em sạch, đẹp, an toàn” để học sinh luôn luôn nhìn thấy hàng ngày.
Giáo viên chủ nhiệm đôn đốc học sinh tham gia các hoạt động do đoàn,đội tổ chức Việc xây dựng kế hoạch được thấm nhuần ý thức trong công táctuyên truyền, trên cơ sở đó mà nhà trường thực hiện tích cực nội dung đề ra
- Đảm bảo đủ nhà vệ sinh cho thầy và trò và được vệ sinh sạch sẽ
- Bê tông hóa được các lối đi, giữ gìn sân chơi, lớp học, khuôn viên nhà trườngsạch đẹp, đường đi, lối lại không có rác
- Sân trường phải có bồn hoa, thảm cỏ xanh, không để đất trống
- An toàn trong giờ học, giờ chơi, khi tham gia giao thông trên đường bộ, trật tựkhi đưa đón con em ở khu vực cổng trường
2.3.3 Hiệu trưởng chỉ đạo đoàn thanh niên, đội thiếu niên tiền phong
Hồ Chí Minh tổ chức và thực hiện tốt các phong trào thi đua về giữ gìn vệ sinh, cảnh quan môi trường học tập và an toàn chung.
Thực hiện kế hoạch liên ngành số TƯĐTN kí ngày 19 tháng 8 năm 2008, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minhphối hợp với Đoàn, Đội tổ chức một số hoạt động phù hợp với lứa tuổi các em
a Chi đoàn tổ chức thi vẽ tranh với chủ đề “Vì một môi trường thân thiện,
an toàn”:
Tôi đã chỉ đạo cho Đoàn tổ chức ngoài trời vào dịp 26/3 của năm học vừaqua Giao cho giáo viên Mĩ thuật nhà trường chấm, tuyển chọn những bức tranhđẹp và có ý nghĩa Học sinh rất hào hứng tham gia đông đảo, hầu hết đều thểhiện được chủ đề, thực hiện tốt nội dung Giao các lớp tự thiết kế thời trang biểudiễn với lý tưởng giữ gìn trường lớp sạch, đẹp Điều có ý nghĩa nhất là các em
đã hiểu môi trường vô cùng quan trọng, biết giữ gìn và bảo vệ hàng ngày
Bên cạnh đó, giáo viên Tổng phụ trách đội và đội thiếu niên xung kíchcủa Liên đội nhà trường tuyên truyền và hướng dẫn học sinh có ý thức giữ gìntrật tự, an toàn ở cổng trường lúc tan học
b Phong trào: “ Trường học xanh, sạch, lớp học thân thiện, gọn gàng”:
Phát động các lớp trồng cây xanh và trang trí trong lớp học Giáo viên,học sinh sưu tầm cây xanh, hoa lá trang trí trong lớp học Tạo và rèn luyện chohọc sinh thói quen quan tâm đến môi trường, yêu thiên nhiên Một trường học,lớp học xanh mát, ngập tràn sắc màu thiên nhiên, để mỗi ngày đến lớp, các emhọc sinh có cảm giác yêu mến trường mình Để thực hiện phong trào này Nhàtrường tập trung huy động mọi nguồn lực để trồng cây, bồn hoa Cây xanh đượcđoàn và đội phát động trồng trong chậu tính đền nay đã có 37 chậu và cây đẹpđặt ngay ngắn trên các hành lang lớp học và văn phòng nhà trường
Số cây bóng mát ở sân trường đã trồng mới và đưa vào quy hoạch, đảmbảo có đủ bóng mát cho học sinh trong giờ ra chơi vào những ngày nắng Đếnnay, trong trường đã có 27 cây đang phát triển, cho bóng mát và cảnh quan đẹp.Những cây mới trồng tôi luôn chú ý chăm sóc đặc biệt là tưới nước hàng ngày,phần việc này giao cho chi đội trực tuần thực hiện Ngoài ra, để làm phong phúcho môi trường xanh trong nhà trường, tôi đã động viên các thành viên luôn tíchcực tham gia tự nguyện tặng cây cảnh, học sinh lớp 5 ra trường trồng cây xanh
Trang 10để lưu niệm cho sân trường đẹp hơn Điều này đã mang nhiều ý nghĩa giáo dụctốt và được mọi người hưởng ứng nhiệt tình.
Trồng đã khó nhưng giữ cho cây cối phát triển lại càng khó, đòi hỏi khâutưới tắm, chăm sóc chu đáo Nhà trường giao cho thầy giáo Tổng phụ trách độicùng mỗi chi đội phụ trách một bồn hoa, các em phấn khởi tự giác cùng chungtay góp sức vào việc chăm sóc, nhặt cỏ, bảo vệ bồn hoa cho lớp mình Hợp đồnggiao khoán cho lao công thực hiện việc tưới cây, bón phân chăm sóc vào thờigian học sinh nghỉ hè, mùa nắng đảm bảo các cây luôn xanh tốt
Phong trào đã giúp cho hệ thống cây cảnh, cây xanh của nhà trường luônđược xanh tốt Tạo nên khuôn viên nhà trường xanh mát, tươi tắn quanh năm
Bên cạnh làm“ Xanh hóa”quang cảnh nhà trường tôi đã kết hợp luôn việc trang
trí lớp học thân thiện Trước hết, tôi giúp mọi người hiểu lớp học đẹp phải đảmbảo môi trường xanh và sạch Ngoài cây xanh ra cần phải trang trí đảm bảo có: 5Điều Bác Hồ dạy, ảnh Bác, khấu hiệu, bàn ghế, các đồ dùng trong lớp sắp xếpgọn gàng, thuận tiện Học sinh ăn mặc gọn gàng, sạch sẽ Yêu cầu các lớp thựchiện sắp xếp bàn ghế ngay ngắn hàng ngày Thứ sáu hàng tuần thực hiện lausạch sẽ bàn ghế, định kỳ lau cửa, quét mạng nhện …
Giao cho y tế học đường, giáo dục sức khỏe, kiểm tra việc thực hiện củacác lớp, nhắc nhở các em ăn mặc gọn gàng, sạch đẹp, đầu tóc, móng tay, móngchân cắt ngắn, vệ sinh thân thể hàng ngày sạch sẽ Bởi trong một môi trường đẹpthì con người ở đó cũng đòi hỏi phải đẹp, môi trường đẹp, học sinh đẹp, thì lớpmới đẹp
Phong trào đã rèn luyện tinh thần vì tập thể cho học sinh để các em cùngnhau xây dựng lớp học gọn gàng, sạch đẹp như chính ngôi nhà của các em
Giáo viên làm tốt công tác vận động phụ huynh học sinh cùng xây dựng lớp họcxanh, sạch, đẹp, có thể vận động phụ huynh đóng góp cây xanh, nhờ phụ huynhcùng tham gia trong việc trang trí lớp học Quan tâm nhắc nhở con em mìnhthực hiện tốt vệ sinh cá nhân; quần áo, đầu tóc gọn gàng, sạch đẹp khi đếnlớp.Thực hiện các nội qui về giữ gìn vệ sinh cá nhân và giữ gìn môi trường
Nhà trường đã phát động thi cuộc thi trang trí lớp học xanh sạch đẹp vàođợt thi đua 20.11 Hầu hết cá lớp đều đã đảm bảo các tiêu chí cơ bản tối thiểu,nhiều lớp đã khéo léo, trang trí hài hòa Kết quả đã trao 3 giải nhất, 2 giải nhì và
1 giải 3 cho các lớp đạt tổng số điểm cao
c Phong trào: “ Sân trường em không có rác”:
Để thực hiện phong trào này nhà trường bố trí hợp lý các giỏ đựng rác,thùng đựng rác tại sân trường, trên các phòng học, hành lang
Liên đội tổ chức cho đội viên đăng ký không vứt rác bừa bãi Đội cờ đỏlàm nhiệm vụ theo dõi, giám sát tình hình thực hiện của các lớp mình phụ trách,kiểm tra và nhắc nhở việc làm vệ sinh đúng thời gian, đúng khu vực quy định.Kịp thời phát hiện, nhắc nhở những bạn thực hiện chưa tốt, tổng hợp báo cáo vớitổng phụ trách, với giáo viên chủ nhiệm khi có học sinh vi phạm Trừ điểm thiđua của lớp chịu trách nhiệm khu vực được giao nếu để bẩn
Tổ chức lao động thường xuyên, định kỳ Từ đầu năm học nhà trường xâydựng kế hoạch lao động Phân công trách nhiệm cụ thể cho từng lớp phụ tráchtừng khu vực, giáo viên chủ nhiệm chịu trách nhiệm trước nhà trường về nhiệm
Trang 11vụ được giao Các lớp vừa có trách nhiệm lao động, vệ sinh khu vực được phâncông hàng ngày như: Nhặt rác, chăm sóc cây, nhổ cỏ đồng thời cũng thực hiệnnhiệm vụ vệ sinh khu vực của mình Kịp thời phát hiện và báo cáo đội cờ đỏ,tổng phụ trách Đội nếu có học sinh lớp khác làm mất vệ sinh khu vực của lớpmình quản lý
Các phòng hành chính và các phòng chức năng của nhà trường cũng đượcchỉ đạo vệ sinh, bố trí sắp xếp hợp lý tủ, bàn, trang trí hoa lá để tạo môi trườngthoải mái, sạch đẹp cho cán bộ, giáo viên, học sinh học tập, làm việc
Qua việc thực hiện phong trào đã mang lại hiệu quả thiết thực, các em họcsinh bỏ rác đúng nơi qui định, sân trường luôn được giữ gìn sạch, đẹp
d Phong trào: “ Giữ gìn nhà vệ sinh của em”.
Nhà vệ sinh được giữ gìn sạch sẽ là một vấn đề đặt ra rất thiết thực Ban nềnếp của nhà trường phối hợp cùng đoàn, đội đặc biệt chú ý việc kiểm tra, đônđốc, nhắc nhở kịp thời Việc làm đầu tiên là xây dựng qui định sử dụng côngtrình vệ sinh của học sinh với các nội dung mà Đội đã cụ thể hóa như: Học sinh
đi đúng nơi vệ sinh dành cho nam, nữ Đi tiểu đúng nơi qui định, dùng nước dộisạch sau khi đi xong, rửa tay sạch sẽ Đi đại tiện: vào khu vực qui định và đóngcánh cửa, sử dụng giấy vệ sinh phải bỏ vảo sọt đựng, xả nước sau khi đi xong,rửa tay sạch sẽ …
Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm tăng cường giáo dục ý thức chấp hành nộiqui sử dụng công trình vệ sinh, tạo thành thói quen có văn hóa khi đi vệ sinh.Hợp đồng với bác Bảo vệ làm vệ sinh khu vực nhà vệ sinh của học sinh Thườngxuyên kiểm tra, nhắc nhở việc quét dọn nhà vệ sinh của bác bảo vệ, đảm bảokhông để nhà vệ sinh dơ bẩn, it nhất một ngày phải thực hiện hai lượt vệ sinh, cụthể là sau giờ tan học buổi sáng, sau khi học sinh tan học buổi chiều
g Phong trào: Trường em không có tai nạn, thương tích:
Phòng chống tai nạn thương tích cho học sinh là nghĩa vụ và trách nhiệmcủa nhà trường đối với các em học sinh và cha mẹ của các em Vì vậy tôi tậptrung thực hiện các biện pháp cụ thể sau:
- Tham mưu Đảng ủy, ủy ban nhân dân phường không cho dân bán hàngtrên vĩa hè đường vào cổng trường, tránh tình trạng học sinh khi tan học chenlấn nhau, xô đẩ nhau
- Qui định tất cả học sinh đi xe đạp khi ra khu vực cổng trường giờ tanhọc không được chạy xe mà phải dắt xe qua khu vực đông người mới được phéplên xe đi Không đi bộ tràn ra lòng lề đường khi tan học Giao cho tổng phụtrách Đội và giáo viên chủ nhiệm triển khai thực hiện
- Giao cho bảo vệ, giáo viên Tổng phụ trách, đội viên xung kích trực tiếpthường trực và thực hiện công tác ổn định trật tự giao thông khu vực cổngtrường vào giờ tan học
Ngoài việc chú trọng thực hiện nội dung trên thì nhà trường cũng thườngxuyên hướng dẫn các em kỹ năng vui chơi, sinh hoạt đúng cách để không để xảy
ra tai nạn Công việc này được giao cho Tổng phụ trách Đội, nhân viên y tế vàgiáo viên chủ nhiệm phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn, nhắc nhở các em thựchiện
Trang 12Ví dụ: Nhắc nhở học sinh không sờ tay vào ổ cắm điện; không nô giỡn
trong giờ ra chơi, không trèo cây, không chơi các trò chơi nguy hiểm, không tự ý
đi tắm trên sông, hồ, thực hiện tốt quy định về an toàn giao thông, phòng chốngcháy nổ, an toàn giao thông
Việc thực hiện phong trào “ Trường em không có tai nạn thương tích” đã
giúp giảm thiểu các tai nạn xảy ra trong nhà trường Trong năm học nhà trườngkhông có học sinh bị tử vong hay bị thương tích nặng phải nằm viện do tai nạn,thương tích xảy ra trong trường
* Tóm lại: Thông qua các phong trào thi đua với vai trò nòng cốt là
Đoàn và Đội để xây dựng nhà trường xanh, sạch, đẹp, an toàn các em đã biết chăm sóc giữ gìn sức khỏe cho bản thân, biết giữ gìn sức khỏe vệ sinh cá nhân, vệ sinh lớp học, vệ sinh sân trường, đi vệ sinh đúng cách góp phần làm cho khuôn viên trường, lớp học luôn sạch, đẹp và thoáng mát Môi trường học tập thân thiện, gần gũi với thiên nhiên.
2.3.4 Lồng ghép tích hợp giáo dục môi trường, giáo dục kỹ năng sống trong các tiết học chính khóavà hoạt động ngoài giờ lên lớp.
- Thực hiện Chương trình “Học từ thiên nhiên” chi đoàn, liên đội phốihợp với giáo viên chủ nhiệm tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động dãngoại gắn với các môn học như: Địa lí, Lịch sử,… và hoạt động giáo dục ngoàigiờ lên lớp Việc lồng ghép giáo dục môi trường còn làm tăng hứng thú của họcsinh trong giờ học, giảm sự nhàm chán
Trong khi tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường, giáo dục kỹ năng sống,giáo viên biết cách lồng ghép thường xuyên vấn đề này trong các bài giảng củamình thì hiệu quả chắc chắn không phải là nhỏ vì thầy cô giáo vừa là những tấmgương rất thuyết phục, vừa là những người có sức lay động, cảm hóa sâu sắc.Một lời nói của thầy cô có thể tác động trực tiếp và lớn lao hơn cả nhữngchương trình truyền thông khô cứng Vì vậy, tôi đã chỉ đạo cho chuyên môn tăngcường lồng ghép giáo dục môi trường, giáo dục an toàn trong các môn học bằngviệc chỉ rõ những địa chỉ cụ thể trong từng bài học và qua đó áp dụng vào thực
tế cuộc sống Ngoài ra đoàn, đội còn giáo dục học sinh ý thức tích cực tham giabảo vệ cảnh quan môi trường, giữ vệ sinh các công trình công cộng, nhà trường,lớp học và cá nhân thông qua các hội thi, các bức tranh
Ta có thể lồng ghép bảo vệ môi trường như sau:
Yêu cầu học sinh nêu lên được vấn đề cần quan tâm để bảo vệ nguồn tài nguyên, môi trường biển, đảo
- Lồng ghép việc giữ gìn môi trường nhà trường các em đang học tập……Bên cạnh đó tôi còn tổ chức chuyên đề cho giáo viên toàn trường rút kinhnghiệm Giáo viên trong tổ, khối cùng bàn bạc để đưa ra những phương phápgiảng dạy phù hợp với đối tượng học sinh từng khối lớp Qua các tiết học nàygiúp cho học sinh có ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường sống và các kỹ năng bảo
vệ môi trường là bảo vệ chính mình
Ngoài ra còn giáo dục học sinh thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp,
tổ chức ngày “Thứ bảy xanh, chủ nhật xanh”, qua các hoạt động lao động định
kỳ, thường xuyên cùng các tổ chức đoàn địa phương
Trang 132.3.5 Hiệu trưởng tích cực tham mưu với Đảng ủy, Chính quyền tạo sự đồng thuận hỗ trợ cả về chủ trương, đường lối và về vật chất Huy động Ban đại diện cha mẹ học sinh trong việc xây dựng trường học xanh, sạch, đẹp, an toàn.
Năm học 2017-2018, 2018-2019 và 2019-2020 nhà trường đã tham mưutốt với địa phương về quy hoạch tổng thể trường học Tính đến nay đã tu sửađược nhà thiết bị và nhà vệ sinh của giáo viên Trong bốn năm học gần đây, Banđại diện cha, mẹ học sinh mua sắm được 40 bộ bàn ghế đúng quy định chuẩncủa công ty Hồng Đức tặng nhà trường Đảm bảo lớp không còn bàn ghế cũ Số
lớp học còn lại đã đáp ứng được yêu cầu “Thân thiện” để học sinh học tập,
khuôn viên cũng đẹp hơn nhờ số hoa và cây cảnh quyên góp được từ phụ huynh
và các nhà hảo tâm Bên cạnh đó, các nhà hảo tâm trong Hội cha mẹ học sinh đã
hỗ trợ cho Chi đoàn nhà trường quét sơn và vẽ tranh tuyên truyền cổng trường
có nội dung giáo dục ý thức "giữ gìn trường xanh, sạch, đẹp và an toàn" đượctoàn bộ tường rào phia từ cổng trường vào, tổng chiều dài 120m, bê tông hoáđường đi vào các dãy nhà cao tầng tạo được khuôn viên gọn gàng, ngăn nắp.Quy hoạch được sân tập thể dục cho học sinh
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Chỉ đạo các hoạt động Đoàn, Đội tốt trong việc xây dựng Trường Tiểuhọc Hải Châu ngày một xanh hơn, sạch hơn, đẹp hơn và an toàn hơn, tạo nênmôi trường thân thiện đối với học sinh, góp phần nâng cao hiệu quả và chấtlượng giáo dục Áp dụng những kinh nghiệm trên vào thực tiễn đã tạo ra môitrường học tập, sinh hoạt, vui chơi an toàn, thú vị, hấp dẫn đối với học sinh vàgiúp các em càng thêm yêu quý trường lớp, thầy cô, bạn bè Trường học xanh,sạch, đẹp, an toàn còn có ý nghĩa thiết thực trong việc giáo dục học sinh ý thức,thói quen giữ gìn bảo vệ môi trường và tạo sự lan tỏa đến môi trường gia đìnhcộng đồng nơi các em đang sống Sau 4 năm triển khai tôi thấy đạt được nhữngkết quả sau:
Bảng thống kê một số hạng mục sau 4 năm xây dựng trường học xanh,
- Cây trồng theo quy hoạch đủbóng mát cho học sinh vuichơi thư giãn sau giờ học
- Môi trường thân thiện, cảnhquan đẹp mắt
Khuôn viên Có nhiều thảm cỏ xanh,
vườn hoa, các lối đi sạch sẽ
- Khuôn viên được quy hoạchkhoa học đẹp mắt, sân chơiđảm bảo độ an toàn cho họcsinh
Công trình vệ
sinh
02 công trình vệ sinh đảmbảo yêu cầu, có hệ thốngnước sạch phục vụ học sinh
- Công trình vệ sinh, nướcsạch đủ, đảm bảo yêu cầu về
vệ sinh, nước sạch