MỤC LỤC2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 2.3 Các giải pháp thực hiện công tác triển khai KĐCLGD 3 2.3.1 2.3.1: Nghiên cứu kỹ các văn bản hướng dẫn kiểm định chất lượng giáo dục và công nh
Trang 1MỤC LỤC
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.3 Các giải pháp thực hiện công tác triển khai KĐCLGD 3 2.3.1
2.3.1: Nghiên cứu kỹ các văn bản hướng dẫn kiểm định chất lượng giáo dục và công nhận trường Tiểu học đạt chuẩn
Quốc gia
3
2.3.4 Hiệu trưởng ra quyết định thành lập Hội đồng tự đánh giá 5 2.3.5 Xây dựng kế hoạch tự đánh giá kiểm định chất lượng giáo dục 6
2.3.7 Thu thập, xử lý và phân tích thông tin minh chứng 9
2.4 Kết quả nhà trường đạt được trong công tác kiểm định chất
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 2TT Viết tắt Viết đầy đủ
1 KĐCLGD Kiểm định chất lượng giáo dục
1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài:
Kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục phổ thông là hoạt động đánh giá cơ
sở giáo dục phổ thông về mức độ đáp ứng các Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục đối với từng loại cơ sở giáo dục phổ thông do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành
Tự đánh giá chất lượng giáo dục là hoạt động nhằm cải tiến và nâng cao chất lượng giáo dục, để giải trình với các cơ quan chức năng, xã hội về thực trạng chất lượng giáo dục của nhà trường; để cơ quan chức năng đánh giá và công nhận nhà trường đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục mức độ nào Từ đó, tạo nên một cơ sở pháp lý bảo đảm với người học, với phụ huynh học sinh, các cấp quản lý giáo dục và xã hội về chương trình giáo dục của trường đạt được những chuẩn mực nhất định, đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục hiện nay
Hiện nay, có nhiều lý do khiến cho các bậc phụ huynh, các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý và các nhà giáo cảm thấy lo lắng, không yên tâm về chất lượng giáo dục nói chung và giáo dục Tiểu học nói riêng Nhiều người cho rằng, yếu tố quyết định chất lượng giáo dục chính là chất lượng đội ngũ nhà giáo và việc tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục theo nội dung, chương trình của Bộ GD&ĐT Vậy thước đo nào để các nhà trường tự đánh giá được chất lượng giáo dục, đánh giá bằng định tính, định lượng hay bằng bộ tiêu chí Công tác tự đánh giá chất lượng giáo dục sẽ trả lời điều đó
Tự đánh giá là khâu đầu tiên trong quy trình KĐCLGD Đó là quá trình nhà trường tự xem xét, kiểm tra, đánh giá theo Thông tư số 17/2018/TT-BGDĐT
để xác định thực trạng chất lượng, hiệu quả giáo dục, nhân lực, cơ sở vật chất,
từ đó có kế hoạch cải tiến nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục Hoạt động tự đánh giá thể hiện tính tự chủ và tự chịu trách nhiệm của nhà trường trong toàn bộ hoạt động giáo dục theo chức năng, nhiệm vụ được giao
Trang 3Vì vậy, tự đánh giá kiểm định chất lượng giáo dục của nhà trường hiện nay là công việc hết sức quan trọng mà trong đó giải pháp nào để thực hiện tốt việc tự đánh giá KĐCLGD Do đó, trong quá trình triển khai công tác tự đánh giá kiểm định chất lượng giáo dục tại trường Tiểu học Phú Sơn bản thân tôi đã
rút ra được "Một số kinh nghiệm làm công tác kiểm định chất lượng giáo dục
và công nhận đạt chuẩn quốc gia tại trường tiểu học Phú Sơn thị xã Nghi Sơn" nhằm góp phần cùng các bạn đồng nghiệp trong các cơ sở giáo dục hoàn
thành tốt công tác kiểm định chất lượng giáo dục
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Trường tiểu học Phú Sơn là một trường miền núi, cách xa trung tâm thị
xã Nghi Sơn Trong nhiều năm được Phòng GD&ĐT Thị xã Nghi Sơn đánh giá là đơn vị có chất lượng giáo dục khá, tốt Tuy nhiên, chất lượng đại trà, chất lượng đội ngũ chưa đồng đều, cơ sở vật chất tuy đã đủ nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu cao Qua nghiên cứu các văn bản chỉ đạo của ngành về công tác KĐCLGD, tôi nhận thấy hoạt động tự đánh giá giúp cho nhà trường nhận rõ được thực trạng về các hoạt động giáo dục ở thời điểm hiện tại, từ đó
sẽ xây dựng được kế hoạch cải tiến chất lượng để phát triển nhà trường trong những năm tiếp theo
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Kinh nghiệm trong công tác kiểm định chất lượng và công nhận chuẩn Quốc gia tại trường Tiểu học Phú Sơn thị xã Nghi Sơn
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Trong khi xây dựng đề tài tôi đã áp dụng các phương pháp: Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết; phương pháp điều tra thực tế; phương pháp thu thập, xử lý thông tin, số liệu
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận
Công tác kiểm định chất lượng giáo dục tại Việt Nam ra đời khá chậm so với các nước trong khu vực Hầu hết các tổ chức đảm bảo và kiểm định chất lượng giáo dục trên thế giới đều được thành lập từ những năm 1990 Vấn đề này không chỉ mới mà còn đa dạng và phức tạp
Theo định nghĩa của Hội đồng Kiểm định chất lượng Mỹ (CHEA), kiểm định là quá trình xem xét chất lượng từ bên ngoài để đánh giá các
Trang 4trường/chương trình đào tạo nhằm mục đích đảm bảo và cải tiến chất lượng Như vậy, kiểm định ở nghĩa rộng bao gồm cả tự đánh giá, đánh giá chéo giữa các trường/chương trình, và quan trọng nhất là hoạt động đánh giá và công nhận (đạt chuẩn hay không) của một tổ chức kiểm định độc lập bên ngoài Cụ thể hơn, kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục (CSGD) phổ thông nhằm xác định mức độ đáp ứng mục tiêu giáo dục trong từng giai đoạn của CSGD nhằm nâng cao chất lượng giáo dục; thông báo công khai với các cơ quan quản lý nhà nước
và xã hội về thực trạng chất lượng giáo dục để cơ quan chức năng đánh giá và công nhận CSGD phổ thông đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục
Ngày 22/8/2018, Bộ GD&ĐT ban hành TT số 17/2018/TT-BGDĐT quy định về kiểm định chất lượng giáo dục và công nhận đạt chuẩn quốc gia đối với trường tiểu học Điều 3 của quy định về kiểm định chất lượng giáo dục và công nhận đạt chuẩn quốc gia đối với trường tiểu học nêu rõ:
“ Kiểm định chất lượng giáo dục nhằm xác định trường tiểu học đạt mức đáp ứng mục tiêu giáo dục trong từng giai đoạn; lập kế hoạch cải tiến chất lượng, duy trì và nâng cao chất lượng các hoạt động của nhà trường; thông báo công khai với các cơ quan quản lý nhà nước và xã hội về thực trạng chất lượng của trường tiểu học; để cơ quan quản lý nhà nước đánh giá, công nhận hoặc không công nhận trường đạt kiểm định chất lượng giáo dục
Công nhận đạt chuẩn quốc gia đối với trường tiểu học nhằm khuyến khích đầu tư và huy động các nguồn lực cho giáo dục, góp phần tạo điều kiện đảm bảo cho trường tiểu học không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục.”
Như vậy, kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục và công nhận trường đạt chuẩn Quốc gia là vấn đề cấp thiết phải làm để đánh giá thực trạng chất lượng
cơ cở giáo dục
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
- Công tác tự đánh giá KĐCLGD là nhiệm vụ hoàn toàn mới, được triển khai và thực hiện với thời gian tương đối gấp rút nên ít nhiều cũng dẫn đến những thiếu sót trong quá trình tự đánh giá KĐCLGD ở cơ sở
- Công tác thu thập thông tin, minh chứng qua 5 năm học là rất vất vả đối với nhà trường nhất là những loại hồ sơ mới đưa vào
Trang 5- Nhà trường phải tiết kiệm kinh phí từ ngân sách được giao để chi cho công việc kiểm định chất lượng giáo dục
2.3 Các giải pháp thực hiện công tác triển khai kiểm định chất lượng giáo dục và công nhận trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia.
2.3.1: Nghiên cứu kỹ các văn bản hướng dẫn kiểm định chất lượng giáo dục và công nhận trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia.
- Lãnh đạo nhà trường phải nghiên cứu kỹ và thấm nhuần các văn bản hướng dẫn của ngành giáo dục cụ thể là:
+ Thông tư số 17/2018/TT-BGD&ĐT ngày 22/8/2018 ban hành quy định
về kiểm định chất lượng giáo dục và công nhận trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia
+ Công văn số 5932/BGDĐT-QLCL ngày 28 /12/2018 hướng dẫn tự đánh giá và đánh giá ngoài cơ sở giáo dục phổ thông
- Hướng dẫn xác định nội hàm thông tin minh chứng
- Công văn số 268/PGD&ĐT ngày 22/10/2018 hướng dẫn về việc
triển khai thực hiện các thông tư số 17/ 2018/TT-BGD&ĐT về công tác KĐCL
và công nhận trường đạt chuẩn Quốc gia
- Công văn số 279/PGDĐT ngày 07 tháng 11 năm 2018 hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ KT&KĐCLGD từ năm học 2018-2019
- Công văn số 22/PGD&ĐT ngày 14/01/2019 hướng dẫn về việc tổ chức tập huấn công tác tự đánh giá và đánh giá ngoài cơ sở giáo dục theo Thông tư 17/2018/TT-BGDĐT năm học 2018-2019
2.3.2.Công tác chuẩn bị
Bước 1: Nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên ,
học sinh, phụ huynh học sinh cùng các lực lượng phối hợp ngoài nhà trường :
- Tuyên truyền các đường lối, chủ trương, quan điểm của ngành về tự đánh giá kiểm định chất lượng giáo dục trong giai đoạn hiện nay, những yêu cầu đối với nhà trường trong tổ chức thực hiện thông qua việc triển khai và tổ chức
Trang 6cho đội ngũ quán triệt đầy đủ, kịp thời các văn bản chỉ đạo của cấp trên và kế hoạch thực hiện của nhà trường
Bước 2: Chuẩn bị các điều kiện để tổ chức thực hiện:
* Chuẩn bị về các điều kiện bao gồm các công việc:
- Chuẩn bị tư tưởng, sự thống nhất và quyết tâm cao trong Hội đồng Sư phạm,
* Chuẩn bị cơ sở vật chất :
- Trang bị tủ đựng hồ sơ kiểm định, các hộp minh chứng
- Tài liệu hướng dẫn tự đánh giá kiểm định
2.3.3 Tổ chức tập huấn
Tập huấn quán triệt sâu rộng các văn bản đến tất cả các thành viên trong hội đồng sư phạm nhà trường; tổ chức học tập, nghiên cứu, phô tô văn bản phát mỗi người một bản để tự nghiên cứu thêm, từ đó chọn cho bản thân mình một công việc phù hợp với khả năng của bản thân để đăng kí nhiệm vụ, công việc làm KĐCL với ban chỉ đạo
2.3.4.Ban hành Quyết định thành lập Hội đồng tự đánh giá KĐCLGD
Sau khi đã được quán triệt và thấm nhuần các văn bản KĐCLGD; qua đăng
kí nội dung công việc của các cá nhân:
Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch và triển khai công tác kiểm định chất lượng trong toàn trường Để Hội đồng tự đánh giá hoạt động đồng bộ và đem lại hiệu quả, Hiệu trưởng phải căn cứ vào 5 tiêu chuẩn và từng mảng công việc được giao, năng lực của các thành viên để quyết định hợp lý về số lượng con người cũng như chất lượng công việc
- Họp Hội đồng ( cán bộ chủ chốt ), lấy ý kiến thực trạng của nhà trường
dựa vào 5 tiêu chuẩn, 27 tiêu chí, 81 chỉ báo , xem thử đơn vị mình có khả
năng đạt đến mức nào ( mức 1; mức 2; mức 3; mức 4) cụ thể, tiêu chí, tiêu chuẩn nào chưa đạt được
Trang 7- Tập trung dành thời gian để làm hồ sơ đối với các tiêu chí đã đạt được, các tiêu chí còn lại sẽ đánh giá để xem đạt mức độ nào để có hướng phấn đấu
- Chọn nhóm thư ký, nhóm công tác trong Hội đồng tự đánh giá, các nhóm
này phải am hiểu về công tác kiểm định chất lượng và luôn có tinh thần trách nhiệm, tận tụy với công việc
- Khi phân nhóm thì con người phải sát hợp với yêu cầu của công việc, tránh trường hợp phân đều, cào bằng, chú trọng và phát huy vai trò làm việc của nhóm trưởng
Hội đồng tự đánh giá có vai trò quyết định trong triển khai tự đánh giá, Hội đồng có chức năng thẩm định, phê duyệt bản báo cáo tự đánh giá Vì vậy, tham gia hội đồng tự đánh giá phải là những cán bộ chủ chốt của nhà trường, nắm được các hoạt động của nhà trường theo các tiêu chuẩn kiểm định và có năng lực phân tích, đánh giá các hoạt động của cơ sở đào tạo Chủ tịch hội đồng nhất thiết phải là Hiệu trưởng (Thủ trưởng đơn vị ) mới có đủ quyền lực trong triển khai tự đánh giá
Ban thư ký có vai trò quan trọng trong thu thập và chuẩn bị các tài liệu cho các giai đoạn tự đánh giá: thu thập minh chứng, thẩm định báo cáo tiêu chí, hoàn thiện báo cáo tự đánh giá, thẩm định báo cáo tự đánh giá,…
Chọn người vào ban thư ký không chỉ là người có tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình mà còn phải có năng lực tổ chức và năng lực soạn thảo văn bản
2.3.5 Xây dựng kế hoạch tự đánh giá KĐCL GD
Kế hoạch tự đánh giá nêu rõ mục đích đánh giá, phạm vi đánh giá, công cụ đánh giá; phân công nhiệm vụ cho các nhóm công tác và nhóm thư ký; dự kiến kế hoạch tập huấn, thuê chuyên gia tư vấn ( nếu cần ); dự kiến các minh chứng cần thu thập; dự kiến khung thời gian thực hiện
- Kế hoạch huy động các nguồn nhân lực, nguồn tài chính
2.3.6 Xây dựng cơ sở dữ liệu từ thông tin chung của nhà trường.
- Giới thiệu chung
Trang 8- Dữ liệu thông tin số lớp học từ năm học 2016-2017 đến năm học 2020-2021
- Cơ cấu khối công trình từ năm học 2016-2017 đến năm học 2020-2021
Hình ảnh về cơ cấu công trình tổng thể của trường Tiểu học Phú Sơn
Hình ảnh về phòng học bộ môn tin học của nhà trường
( Hình ảnh về thư viện của nhà trường)
Trang 9Hình ảnh về phòng học bộ môn Mĩ thuật của nhà trường
Trang 10- Dữ liệu thống kê cán bộ, giáo viên, nhân viên từ năm học 2016-2017 đến năm học 2020-2021
Hình ảnh về một buổi sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học
Trang 11- Số liệu chung về học sinh từ năm học 2016-2017 đến năm học 2020-2021 Hình ảnh về hoạt động ngoài giờ lên lớp của học sinh
- Công tác Phổ cập GDTH từ năm học 2016-2017 đến năm học 2020-2021
2.3.7 Thu thập xử lý thông tin minh chứng
*Bước 1: Tập hợp tất cả các tên thông tin minh chứng theo hướng dẫn số
5932 của Bộ GD &ĐT ( Hướng dẫn xác định nội hàm thông tin minh chứng )
*Bước 2: Phân loại và liệt kê tên các thông tin minh chứng gồm các loại:
- Đã có lưu trữ ở văn phòng và các bộ phận
- Loại cần tìm kiếm theo các đối tượng trong lãnh đạo trường, tổ chuyên môn, giáo viên
- Loại văn bản cần có những thông tin và Quyết định của cấp trên
- Loại cần tìm theo minh chứng cụ thể mà không có trên văn bản hoặc các giấy tờ khác ( cơ sở vật chất, thiết bị, ảnh…)
*Bước 3: Giao nhiệm vụ cho các đối tượng thực hiện loại các tên thông tin minh chứng cần tìm kiếm trong từng tiêu chuẩn và của cả 5 tiêu chuẩn
VD: Đối với Bí thư Chi bộ - Hiệu trưởng, Chủ tịch công đoàn- Phó hiệu trưởng, TPT Đội – BT chi đoàn, Thư kí HĐ, Văn thư, kế toán- thư viện thiết bị
có 136 loại tên thông tin minh chứng cần tìm theo từng tiêu chuẩn và của cả 5
Trang 12Chức
vụ
Tiểu
Chuẩn
Bí thư Chi
bộ - Hiệu trưởng
Chủ tịch công đoàn-Phó hiệu trưởng
TPT-Đội
BÍ THƯ ĐOÀN
Thư ký hội đồng
Kế toán, văn thư- Thư viện-thiết bị
Tổng
*Bước 4: Tập hợp tất cả các thông tin minh chứng đã hoàn thành ở bước 2 theo thời gian từ 1 đến 5 năm để bổ sung hoàn chỉnh
*Bước 5: Lập mã thông tin minh chứng : bảng mã các thông tin minh chứng) để lưu trữ theo thứ tự từ 1 đến n của từng tiêu chí
Thư ký phụ trách đang rà soát thông tin minh chứng theo bảng mã
2.3.8 Đối với cách viết báo cáo:
* Nhóm trưởng cùng thư kí viết hoàn thành báo cáo tự đánh giá của nhóm mình
Trang 13Căn cứ vào kết quả thu thập được của các thành viên trong nhóm thể hiện qua minh chứng, nhóm trưởng viết đúng thực tế, mô tả đúng hiện trạng, rút ra điểm mạnh, điểm yếu và đề xuất kế hoạch cải tiến cho từng tiêu chí
* Viết xong báo cáo, nhóm trưởng tiếp tục tổ chức họp nhóm để báo cáo kết quả, nghe ý kiến góp ý, bổ sung của các thành viên trong nhóm đi đến kết luận
Phân công viết báo cáo đúng đối tượng, hợp khả năng và có hạn định cụ thể Nên triển khai dưới dạng hợp đồng vụ việc, vừa nâng cao tính trách nhiệm, vừa có điều kiện chính đáng thù lao bồi dưỡng cho người viết và có tổ chức thẩm định, nghiệm thu đảm bảo chất lượng báo cáo tự đánh giá
-Thẩm định báo cáo tiêu chí thông qua hội nghị cán bộ chủ chốt: cần tổ chức nhận xét phản biện góp ý theo các yêu cầu sau:
-Báo cáo có bám sát đầy đủ theo các yêu cầu báo cáo tự đánh giá theo từng tiêu chí không ?
-Báo cáo có cấu trúc theo đúng yêu cầu của hướng dẫn tự đánh giá không ? -Phần mô tả có xác thực về các hoạt động hay điều kiện của nhà trường không ?
-Phần điểm mạnh của các tiêu chí có thực sự là điểm mạnh tiêu biểu của nhà trường không ?
-Phần tồn tại của các tiêu chí có thực sự là tồn tại của nhà trường không ? -Kế hoạch cải tiến chất lượng đưa ra có thực sự khắc phục được tồn tại không? Có cụ thể không ?
-Báo cáo tiêu chuẩn có nêu được những điểm mạnh, những tồn tại và kế hoạch trọng tâm rút ra từ các báo cáo tiêu chí hay không ?
-Tự đánh giá đạt/chưa đạt có xác thực không? Nếu không thì tại sao ?
-Các minh chứng ghi trong báo cáo tiêu chí có phù hợp với điều mô tả không
?
-Báo cáo có: lỗi chế bản, lời văn không rõ nghĩa, từ ngữ dùng không chính xác, ghi chú đầy đủ minh chứng không ?
Kết luận: Báo cáo tiêu chuẩn và các tiêu chí có đạt yêu cầu không? Cần bổ sung, điều chỉnh gì ?
- Viết hoàn thiện báo cáo của nhóm